ଗରୁଡୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଯମସ୍ଯ ମହିଷସ୍ତଥା । ଵୃଷଭଃ ଶଙ୍କରସ୍ଯାପି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵରଟାପତିଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କର ଗରୁଡ଼, ଯମଙ୍କର ମହିଷ, ଶଙ୍କରଙ୍କର ବୃଷଭ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ହଂସ।
ମଯୂରଃ କାର୍ତିକେଯସ୍ଯ ଗଜାସ୍ଯସ୍ଯ ତୁ ମୂଷକଃ । ଇଚ୍ଛାମ୍ଯହମପୂର୍ଵଂ ଵୈ ଵାହନଂ ତେ ସୁରାଧିପ
କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କର ମୟୂର ଓ ଗଜମୁଖର ମୂଷାକ; ମୁଁ ଚାହେଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ପାଇଁ ଏମିତି ଏକ ଅପୂର୍ବ ବାହନ।
ଯନ୍ନ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ନାସୁରାଣାଂ ନ ରକ୍ଷସାମ୍ । ଵହନ୍ତୁ ତ୍ଵାଂ ମହାରାଜ ମୁନଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ
ଯାହା ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଅସୁର କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନୁହେଁ, ସେହି ବାହନ ନୁହେଁ; ମହାରାଜ, ତୁମକୁ ମହାମୁନିମାନେ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ସହ କାନ୍ଧେ ଉଠାନ୍ତୁ।
ସର୍ଵେ ଶିବିକଯା ରାଜନ୍ନେତଦ୍ଧି ମମ ଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ସର୍ଵଦେଵାଧିକଂ ତ୍ଵାଂ ଵୈ ଜାନାମି ଵସୁଧାଧିପ
ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଏକ ଶିବିକାରେ ବହନ କରନ୍ତୁ, ରାଜା; ଏହି ମୋର ଇଚ୍ଛା। ମୁଁ ଜାଣେ, ଭୂମିର ନାଥ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ତେନ ତେ ତେଜସୋ ଵୃଦ୍ଧିଂ ଵାଞ୍ଛାମ୍ଯହମତନ୍ଦ୍ରିତା । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯ ଜ୍ଞାନଦୁର୍ବଲଃ
ଏହିପରି, ମୁଁ ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ତୁମ ତେଜ ବୃଦ୍ଧି ଚାହେଁ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଜ୍ଞାନ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ହସିଲେ।
ମୋହିତସ୍ତୁ ମହାଦେଵ୍ଯା କୃତମୋହେନ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍ । ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଭୂପଃ ସଂସ୍ତୁଵନ୍ଵାସଵପ୍ରିଯାମ୍
ସେ ମହାଦେବୀଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭୂପତି ବାସବ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ:
ନହୁଷ ଉଵାଚ ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ତନ୍ଵି ଵାହନଂ ରୁଚିରଂ ମମ । କରିଷ୍ଯାମି ସୁକେଶାନ୍ତେ ଵଚନଂ ତଵ ସର୍ଵଥା
ନହୁଷ କହିଲେ: ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ସତ୍ୟ, ସୁକୁମାରୀ; ଏମିତି ଚମତ୍କାର ବାହନ ମୋ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ। ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମ କଥା ପୂରଣ କରିବି, ସୁନ୍ଦର କେଶବତୀ।
ନ ହ୍ଯଲ୍ପଵୀର୍ଯୋ ଭଵତି ଯୋ ଵାହାନ୍କୁରୁତେ ମୁନୀନ୍ । ଅହମାରୁହ୍ଯ ଯାନେନ ତ୍ଵାମେଷ୍ଯାମି ଶୁଚିସ୍ମିତେ
ଯିଏ ମୁନିମାନେକୁ ବାହନ କରେ, ସେ କେବେ ଦୁର୍ବଳ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏହି ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ଶୁଭ୍ର ହସନ୍ତି, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି।
ସପ୍ତର୍ଷଯୋ ମାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵେ ଦେଵର୍ଷଯସ୍ତଥା । ସମର୍ଥଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାଂ ତପସାଧିକମ୍
ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବ ଋଷିମାନେ ମୋତେ ବହିବେ; ତାଙ୍କମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସମର୍ଥ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାଂ ସୁସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଵିସସର୍ଜ ହରିପ୍ରିଯାମ୍ । ମୁନୀନାହୂଯ ସର୍ଵାସ୍ତାନିତ୍ଯୁଵାଚ ସ୍ମରାନ୍ଵିତଃ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଏଭଳି କହି, ସେ ଖୁସି ହୋଇ, ହରିପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେକୁ ଡାକି, ଆଶାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କହିଲେ।
ନହୁଷ ଉଵାଚ ଅହମିନ୍ଦ୍ରୋଽଦ୍ଯ ଭୋ ଵିପ୍ରାଃ ସର୍ଵଶକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ । କାର୍ଯମତ୍ର ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତୁ ଭଵନ୍ତୋ ଵିଗତସ୍ମଯାଃ
ନହୁଷ କହିଲେ: ଆଜି ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ। ଆପଣମାନେ ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି, ଏହି କାମଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ।
ଇନ୍ଦ୍ରାସନଂ ମଯା ପ୍ରାପ୍ତଂ ନେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ମାମୁପୈତି ଚ । ଆକାରିତା ଚ ମାଂ ସୂତେ ପ୍ରେମପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ
ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରାସନ ପାଇଛି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ସେ ମୋତେ ଏହି କଥା ସ୍ନେହପୂର୍ବକ କହି ଡାକିଛନ୍ତି।
ମୁନିଯାନେନ ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ମାମୁପୈହି ସୁରାଧିପ । ଦେଵଦେଵ ମହାରାଜ ମତ୍ପ୍ରିଯଂ କୁରୁ ମାନଦ
ମୁନିମାନେର ଯାନରେ, ଦେବେଶ, ମୋ ପାଖକୁ ଆସ, ଦେବମହାରାଜ। ମୋ ପ୍ରିୟ କାମ କର, ସମ୍ମାନଦାତା।
ଏତତ୍କାର୍ଯଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ମମାତ୍ଯନ୍ତଂ ଦୁରାସଦମ୍ । ଭଵଦ୍ଭିସ୍ତୁ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଥୈଵ ଦଯାଲୁଭିଃ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହି କାମଟି ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ କଠିନ। ତଥାପି ଦୟାଳୁ ହୋଇ, ଏହା ଆପଣମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କରିବା ଦରକାର।
ମନୋ ଦହତି ମେ କାମଃ ଶକ୍ରପତ୍ନ୍ଯାଂ ପ୍ରଵର୍ତିତମ୍ । ଭଵନ୍ତଃ ଶରଣଂ ମେଽଦ୍ଯ କୁରୁଧ୍ଵଂ କାର୍ଯମଦ୍ଭୁତମ୍
ମୋର ମନ ଶଚୀ, ଶକ୍ରଙ୍କର ପତ୍ନୀ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହରେ ଜଳୁଛି। ଆଜି ଆପଣମାନେ ମୋର ଶରଣ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାମଟି କରନ୍ତୁ।
ଅଗସ୍ତିପ୍ରମୁଖାସ୍ତସ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯମସତ୍କରମ୍ । ଅଙ୍ଗୀଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ଭାଵିତ୍ଵାତ୍କୃପଯା ପରମର୍ଷଯଃ
ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷିମାନେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଅଉଚିତ୍ୟହୀନ କଥା ଶୁଣି, ଭାବନା ଓ କୃପାରେ ସେଥିରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
ଅଙ୍ଗୀକୃତେଽଥ ତଦ୍ଵାକ୍ଯେ ମୁନିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ । ମୁଦଂ ପ୍ରାପ ନୃପଃ କାମଂ ପୌଲୋମୀକୃତମାନସଃ
ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ମୁନିମାନେ ରାଜାଙ୍କର କଥାକୁ ମନୋପୂର୍ବକ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ । ପୌଲୋମୀଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ମନ ହରାଇଥିବା ସେଇ ରାଜା ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ବଡ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ ।
ଆରୁହ୍ଯ ଶିବିକାଂ ରମ୍ଯାଂ ସଂସ୍ଥିତସ୍ତ୍ଵରଯାନ୍ଵିତଃ । ଵାହାନ୍କୃତ୍ଵା ମୁନୀନ୍ଦିଵ୍ଯାନ୍ସର୍ପ ସର୍ପେତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ରାଜା ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ସାହରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଦୋଳିରେ ବସିଗଲେ । ମୁନିମାନେ ଦୋଳି ଉଠାଇବାକୁ ଯେପରି ବାହକ ହେବେ, ସେଥିପାଇଁ ରାଜା ଆଦେଶ କଲେ, 'ତୁରନ୍ତ ଚାଲ, ଚାଲ!'
କାମାର୍ତଃ ସୋଽସ୍ପୃଶନ୍ମୂଢଃ ପାଦେନ ମୁନିମସ୍ତକମ୍ । ଅଗସ୍ତିଂ ତାପସଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଲୋପାମୁଦ୍ରାପତିଂ ତଦା
କାମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଏହି ରାଜା ମୂଢତାରେ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁଦେଲେ, ଯିଏ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ।
ଵାତାପିଭକ୍ଷକର୍ତାରଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯାପି ଶୋଷକମ୍ । କଶଯା ତାଡଯାମାସ ପଞ୍ଚବାଣଶରାହତଃ
ଯିଏ ବାତାପିକୁ ଖାଇଥିଲେ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଥିଲେ, ସେଇ ମହାମୁନିଙ୍କୁ କାମଦେବଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇଥିବା ପରି, ରାଜା ଚମୁଟିରେ ମାଡ଼ିଦେଲେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀହୃତଚିତ୍ତୋଽସୌ ସର୍ପେତି ପ୍ରବ୍ରୁଵନ୍ମୁନିମ୍ । ତଂ ଶଶାପ ମୁନିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କଶାଘାତମନୁସ୍ମରନ୍
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ମନ ହରାଇଥିବା ସେ ରାଜା ମୁନିଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର 'ଚାଲ, ଚାଲ' ବୋଲି ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ । ଚମୁଟିର ଘାଉକୁ ମନେ ପକାଇ, ମୁନି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ ।
ସର୍ପୋ ଭଵ ଦୁରାଚାର ଵନେ ଘୋରଵପୁର୍ମହାନ୍ । ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଯତ୍ର କ୍ଲେଶୋ ମହାନ୍ଭଵେତ୍
ହେ ଦୁଷ୍ଟ, ତୁମେ ଏବେ ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଧାରଣ କରି ବନରେ ବଡ଼ ସାପ ହେବ । ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ତୁମେ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ ।
ଵିଚରିଷ୍ଯସି ଵୀର୍ଯେଣ ପୁନଃ ସ୍ଵର୍ଗମଵାପ୍ସ୍ଯସି । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ନାମ ତଵ ମୋକ୍ଷୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ବନେ ଘୁରିବା, ପରେ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ । ଯେବେ ତୁମେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନାମକ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବ, ସେବେ ତୁମର ମୋକ୍ଷ ହେବ ।
ପ୍ରଶ୍ନାନାମୁତ୍ତରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମପୁତ୍ରମୁଖାତ୍ତତଃ । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଏଵଂ ଶପ୍ତଃ ସ ରାଜର୍ଷିଃ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତଂ ମୁନିସତ୍ତମମ୍
ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ମୁଖରୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି ଶାପ ପାଇଁ, ସେଇ ରାଜା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ।
ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପପାତ ସହସା ସର୍ପରୂପଧରୋଽଭଵତ୍ । ବୃହସ୍ପତିସ୍ତତୋ ଗତ୍ଵା ତରସା ମାନସଂ ପ୍ରତି
ସେ ହଠାତ୍ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଗଲେ ଏବଂ ସାପ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ । ଏହିପରେ ବୃହସ୍ପତି ତୁରନ୍ତ ମାନସାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସର୍ଵଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ କଥଯାମାସ ଵିସ୍ତରାତ୍ । ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମଘଵା ରାଜ୍ଞଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପ୍ରଚ୍ଯଵନାଦିକମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିସ୍ତାରରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ । ରାଜାଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଯିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଘଟଣା ଶୁଣି,
ମୁଦିତୋଽଭୂନ୍ମହାରାଜ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ରୈଵ ଵାସଵଃ । ଦେଵାଶ୍ଚ ମୁନଯୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନହୁଷଂ ପତିତଂ ଭୁଵି
ମହାରାଜ ବାସବ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ରହିଲେ । ଦେବତାମାନେ ଓ ମୁନିମାନେ ନହୁଷଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି,
ଜଗ୍ମୁଃ ସର୍ଵେଽପି ତତ୍ରୈଵ ଯତ୍ରେନ୍ଦ୍ରଃ ସରସି ସ୍ଥିତଃ । ତମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ମୁନିଭିଃ ସହିତାସ୍ତଦା
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହିଠାରେ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଝିଲିକା ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ । ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ମୁନିମାନେ ମିଶି ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ ।
ସ୍ଵର୍ଗେ ସମାନଯାମାସୁର୍ମାନପୂର୍ଵଂ ଶଚୀପତିମ୍ । ସମାଗତଂ ତତଃ ଶକ୍ରଂ ସର୍ଵେ ତେ ମୁନଯଃ ସୁରାଃ
ମାନସମ୍ମାନ ସହିତ ସେମାନେ ଶଚୀପତିଙ୍କୁ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ । ତାପରେ ସମସ୍ତ ମୁନି ଓ ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ରଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ।
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵାଽଽସନେ ପଶ୍ଚାଦଭିଷେକଂ ଦଧୁଃ ଶିଵମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋଽପି ସ୍ଵାସନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଶଚ୍ଯା ସହ ସୁରାଲଯେ
ତାଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇ, ପରେ ମଙ୍ଗଳ ଅଭିଷେକ କରାଗଲା । ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ପୁଣି ପାଇ, ଶଚୀ ସହିତ ଦେବଲୋକରେ ବାସ କଲେ ।