ପରେଣ ରକ୍ଷିତା ନାରୀ ନ ଭଵେଚ୍ଚ ପତିଵ୍ରତା । ଉପାଯୈଃ କୋଟିଭିଃ କାମଭିନ୍ନଚିତ୍ତାତିଚଞ୍ଚଲା
ଅନ୍ୟେଁ ରକ୍ଷା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ନାରୀ ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହୁଏନାହିଁ; ତାଙ୍କର ମନ କାମନାରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ଅନେକ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ବହୁତ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଯାଏ।
ଶୀଲମେଵ ହି ନାରୀଣାଂ ସଦା ରକ୍ଷତି ପାପତଃ । ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଶୀଲମାସ୍ଥାଯ ସ୍ଥିରା ଭଵ ଶୁଚିସ୍ମିତେ
ନାରୀମାନେ ସଦା ପାପରୁ ନିଜ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି; ତେଣୁ ହେ ଶୁଭ୍ରହସିନୀ, ତୁମେ ନିଜ ଶୀଳକୁ ଧରି ଦୃଢ଼ ହେଉ।
ଯଦା ତ୍ଵାଂ ନହୁଷୋ ରାଜା ବଲାଦାକର୍ଷଯେତ୍ଖଲଃ । ତଦା ତ୍ଵଂ ସମଯଂ କୃତ୍ଵା ଗଜଂ ଵଞ୍ଚଯ ଭୂପତିମ୍
ଯେତେବେଳେ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା ନହୁଷ ତୁମକୁ ବଳଜୋରେ ନେଇଯିବ, ସେତେବେଳେ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଠକାଅ।
ଏକାନ୍ତେ ତତ୍ସମୀପେ ତ୍ଵଂ ଗତ୍ଵା ଵଦ ମଦାଲସେ । ଋଷିଯାନେନ ଦିଵ୍ଯେନ ମାମୁପୈହି ଜଗତ୍ପତେ
ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଏକାକି ଯାଇ, କହିବା— 'ହେ ଜଗତ୍ନାଥ, ଋଷିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଆସି ମୋ ପାଖକୁ ଆସ।'
ଏଵଂ ତଵ ଵଶେ ପ୍ରୀତା ଭଵିଷ୍ଯାମୀତି ମେ ତତମ୍ । ଇତି ତଂ ଵଦ ସୁଶ୍ରୋଣି ତଦା ତୁ ପରିମୋହିତଃ
‘ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମର ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବି ଏବଂ ତୁମ ଅଧୀନରେ ରହିବି’— ଏହିପରି କହିବା; ତେବେ ସେ ମୁହଁ ମୋହିତ ହୋଇ ବିଶ୍ୱାସ କରିବ।
କାମାନ୍ଧଃ ସ ମୁନୀନ୍ ଯାନେ ଯୋଜଯିଷ୍ଯତି ପାର୍ଥିଵଃ । ଅଵଶ୍ଯଂ ତାପସୋ ଭୂପଂ ଶାପଦଗ୍ଧଂ କରିଷ୍ଯତି
କାମନାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ସେ ରାଜା ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଯାନ ବହିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେବ; ନିଶ୍ଚୟ ତାପସୀ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ ଦହିଦେବେ।
ସାହାଯ୍ଯଂ ଜଗଦମ୍ବା ତେ କରିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ । ଜଗଦମ୍ବାପଦସ୍ମର୍ତୁଃ ସଙ୍କଟଂ ନ କଦାଚନ
ଜଗତ୍ଜନନୀ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବେ— ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଜଗତ୍ଜନନୀଙ୍କ ପାଦ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ କେବେ କୌଣସି ବିପଦ ଆସେନାହିଁ।
ଯଦି ଜାଯେତ ତଚ୍ଚାପି ଜ୍ଞେଯଂ ତତ୍ସ୍ଵସ୍ତଯେ କିଲ । ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ମଣିଦ୍ଵୀପାଧିଵାସିନୀମ୍
ଯଦି କିଛି ଘଟେ, ତାହା ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବୋଲି ଜାଣ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ମଣିଦ୍ୱୀପରେ ବସୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଭଜ ତ୍ଵଂ ଭୁଵନେଶାନୀଂ ଗୁରୁଵାକ୍ଯାନୁସାରତଃ । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯାଖ୍ଯାତା ଶଚୀ ତେନ ଜଗାମ ନହୁଷଂ ପ୍ରତି
ତୁମେ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଅନୁସରି ଭୁବନେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଭଜନ କର। ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇ ଶଚୀ ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାତିଵିଶ୍ଵସ୍ତା ଭାଵିକାର୍ଯେ କୃତୋଦ୍ଯମା । ନହୁଷସ୍ତାଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ମୁଦିତୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
‘ଠିକ୍ ଅଛି’ ବୋଲି କହି, ଭବିଷ୍ୟତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସା ରଖି, ସେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ନହୁଷ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ—
ସ୍ଵାଗତଂ ସତ୍ଯଵଚନୈସ୍ତ୍ଵଦଧୀନୋଽସ୍ମି କାମିନି । ଦାସୋଽହଂ ତଵ ସତ୍ଯେନ ପାଲିତଂ ଵଚନଂ ତ୍ଵଯା
ସ୍ୱାଗତ! ତୁମର ସତ୍ୟ କଥା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ଅଧୀନ ହୋଇଛି, ହେ କାମିନୀ; ତୁମ ସତ୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମର ଦାସ, ଏବଂ ତୁମ କଥା ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିଛ।
ଯଦାଗତା ସମୀପେ ମେ ତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ମିତଭାଷିଣି । ନ ଚ ଵ୍ରୀଡା ତ୍ଵଯା କାର୍ଯା ଭକ୍ତଂ ମାଂ ଭଜ ସୁସ୍ମିତେ
ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ, ଏଥିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ହେ ମିତଭାଷିଣୀ, ତୁମେ କୌଣସି ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ— ହେ ସୁମୁଦ୍ରାସ୍ମିତା, ମୋତେ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର।
କାର୍ଯଂ ଵଦ ଵିଶାଲାକ୍ଷି କରିଷ୍ଯାମି ତଵ ପ୍ରିଯମ୍ । ଶଚ୍ଯୁଵାଚ ସର୍ଵଂ କୃତଂ ତ୍ଵଯା କାର୍ଯଂ ମମ କୃତ୍ରିମଵାସଵ
ହେ ବିଶାଳନୟନୀ, ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ, କହ; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟ କାମ କରିଦେବି। ଶଚୀ କହିଲେ— ହେ କୃତ୍ରିମ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୋର ଯେଉଁ କାମ ଥିଲା, ସେ ସବୁ ତୁମେ କରିଦେଲ।
ମନୋରଥୋଽସ୍ତି ମେ ଦେଵ ଶୃଣୁ ଚିତ୍ତେଽଧୁନା ଵିଭୋ । ଵାଞ୍ଛିତଂ କୁରୁ କଲ୍ଯାଣ ତ୍ଵଦ୍ଵଶାହମତଃ ପରମ୍
ମୋର ଏକ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ହେ ଦେବ; ଏବେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ମୋ ଆଶା ପୂରଣ କର, ହେ ଶୁଭେ; ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ମୁଁ ତୁମ ଅଧୀନ ରହିବି।
ବ୍ରଵୀମି ମାନସୋତ୍ସାହଂ ତ୍ଵଂ ତଂ କର୍ତୁମିହାର୍ହସି । ନହୁଷ ଉଵାଚ କାର୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ଚନ୍ଦ୍ରାସ୍ଯେ କରୋମି ତଵ ଵାଞ୍ଛିତମ୍
ମୁଁ ମୋ ମନର ଇଚ୍ଛା କହିବି; ତୁମେ ଏଠାରେ ସେ କାମ କରିବାକୁ ଉଚିତ। ନହୁଷ କହିଲେ— ହେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ, ତୁମର ଇଚ୍ଛା କହ; ମୁଁ ତୁମ ଆଶା ପୂରଣ କରିଦେବି।
ଅଲଭ୍ଯମପି ଦାସ୍ଯାମି ତୁଭ୍ଯଂ ସୁଭ୍ରୁ ଵଦସ୍ଵ ମାମ୍ । ଶଚ୍ଯୁଵାଚ କଥଂ ବ୍ରଵୀମି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ନାସ୍ତି ମେ ତଵ
ଯଦିଓ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ହେଉଥିବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଦେବି, ହେ ସୁନ୍ଦରଭୃ; କହ ମୋତେ। ଶଚୀ କହିଲେ— କିପରି କହିବି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର? ମୋର ତୁମ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ନାହିଁ।
ଶପଥଂ କୁରୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯତ୍କରୋମି ପ୍ରିଯଂ ତଵ । ରାଜାନଃ ସତ୍ଯଵଚସୋ ଦୁର୍ଲଭା ଏଵ ଭୂତଲେ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଶପଥ କର, ଯେ ମୁଁ ଯାହା ଚାହେଁ, ତୁମେ ସେହି କାମ କରିଦେବ। ସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିବା ରାଜାମାନେ ଭୂମିରେ ଖୁବ ଦୁର୍ଲଭ।
ପଶ୍ଚାଦ୍ବ୍ରଵୀମ୍ଯହଂ ରାଜନ୍ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସତ୍ଯେନ ଯନ୍ତ୍ରିତମ୍ । କୃତେ ଚେଦ୍ଵାଞ୍ଛିତେ ଭୂପ ସଦା ତେ ଵଶଵର୍ତିନୀ
ପରେ ମୁଁ କହିବି, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ବନ୍ଧା ଅଛ କି ନାହିଁ ଜାଣି; ଯଦି ମୋ ଆଶା ପୂରଣ ହୁଏ, ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଅଧୀନରେ ରହିବି।
ଭଵିଷ୍ଯାମି ତୁରାଷାଡ୍ ଵୈ ସତ୍ଯମେତଦ୍ଵଚୋ ମମ । ନହୁଷ ଉଵାଚ ଅଵଶ୍ଯମେଵ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵଚନଂ ତଵ ସୁନ୍ଦରି
ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତୁରାଷ୍କମାନଙ୍କର ରାଜା ହେବି; ଏହି ମୋର କଥା ସତ୍ୟ। ନହୁଷ କହିଲେ: ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମର ଆଦେଶ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଶପାମି ସୁକୃତେନାହଂ ଯଜ୍ଞଦାନକୃତେନ ଵୈ । ଶଚ୍ଯୁଵାଚ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ହରଯୋ ଵାହା ଗଜଶ୍ଚୈଵ ରଥସ୍ତଥା
ମୁଁ ମୋର ସୁକୃତି, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଉଛି। ଶଚୀ କହିଲେ: ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଏବଂ ରଥ,
ଗରୁଡୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଯମସ୍ଯ ମହିଷସ୍ତଥା । ଵୃଷଭଃ ଶଙ୍କରସ୍ଯାପି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵରଟାପତିଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କର ଗରୁଡ଼, ଯମଙ୍କର ମହିଷ, ଶଙ୍କରଙ୍କର ବୃଷଭ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ହଂସ।
ମଯୂରଃ କାର୍ତିକେଯସ୍ଯ ଗଜାସ୍ଯସ୍ଯ ତୁ ମୂଷକଃ । ଇଚ୍ଛାମ୍ଯହମପୂର୍ଵଂ ଵୈ ଵାହନଂ ତେ ସୁରାଧିପ
କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କର ମୟୂର ଓ ଗଜମୁଖର ମୂଷାକ; ମୁଁ ଚାହେଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ପାଇଁ ଏମିତି ଏକ ଅପୂର୍ବ ବାହନ।
ଯନ୍ନ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ନାସୁରାଣାଂ ନ ରକ୍ଷସାମ୍ । ଵହନ୍ତୁ ତ୍ଵାଂ ମହାରାଜ ମୁନଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ
ଯାହା ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଅସୁର କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନୁହେଁ, ସେହି ବାହନ ନୁହେଁ; ମହାରାଜ, ତୁମକୁ ମହାମୁନିମାନେ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ସହ କାନ୍ଧେ ଉଠାନ୍ତୁ।
ସର୍ଵେ ଶିବିକଯା ରାଜନ୍ନେତଦ୍ଧି ମମ ଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ସର୍ଵଦେଵାଧିକଂ ତ୍ଵାଂ ଵୈ ଜାନାମି ଵସୁଧାଧିପ
ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଏକ ଶିବିକାରେ ବହନ କରନ୍ତୁ, ରାଜା; ଏହି ମୋର ଇଚ୍ଛା। ମୁଁ ଜାଣେ, ଭୂମିର ନାଥ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ତେନ ତେ ତେଜସୋ ଵୃଦ୍ଧିଂ ଵାଞ୍ଛାମ୍ଯହମତନ୍ଦ୍ରିତା । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯ ଜ୍ଞାନଦୁର୍ବଲଃ
ଏହିପରି, ମୁଁ ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ତୁମ ତେଜ ବୃଦ୍ଧି ଚାହେଁ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଜ୍ଞାନ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ହସିଲେ।
ମୋହିତସ୍ତୁ ମହାଦେଵ୍ଯା କୃତମୋହେନ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍ । ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଭୂପଃ ସଂସ୍ତୁଵନ୍ଵାସଵପ୍ରିଯାମ୍
ସେ ମହାଦେବୀଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭୂପତି ବାସବ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ:
ନହୁଷ ଉଵାଚ ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ତନ୍ଵି ଵାହନଂ ରୁଚିରଂ ମମ । କରିଷ୍ଯାମି ସୁକେଶାନ୍ତେ ଵଚନଂ ତଵ ସର୍ଵଥା
ନହୁଷ କହିଲେ: ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ସତ୍ୟ, ସୁକୁମାରୀ; ଏମିତି ଚମତ୍କାର ବାହନ ମୋ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ। ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମ କଥା ପୂରଣ କରିବି, ସୁନ୍ଦର କେଶବତୀ।
ନ ହ୍ଯଲ୍ପଵୀର୍ଯୋ ଭଵତି ଯୋ ଵାହାନ୍କୁରୁତେ ମୁନୀନ୍ । ଅହମାରୁହ୍ଯ ଯାନେନ ତ୍ଵାମେଷ୍ଯାମି ଶୁଚିସ୍ମିତେ
ଯିଏ ମୁନିମାନେକୁ ବାହନ କରେ, ସେ କେବେ ଦୁର୍ବଳ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏହି ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ଶୁଭ୍ର ହସନ୍ତି, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି।
ସପ୍ତର୍ଷଯୋ ମାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵେ ଦେଵର୍ଷଯସ୍ତଥା । ସମର୍ଥଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାଂ ତପସାଧିକମ୍
ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବ ଋଷିମାନେ ମୋତେ ବହିବେ; ତାଙ୍କମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସମର୍ଥ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାଂ ସୁସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଵିସସର୍ଜ ହରିପ୍ରିଯାମ୍ । ମୁନୀନାହୂଯ ସର୍ଵାସ୍ତାନିତ୍ଯୁଵାଚ ସ୍ମରାନ୍ଵିତଃ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଏଭଳି କହି, ସେ ଖୁସି ହୋଇ, ହରିପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେକୁ ଡାକି, ଆଶାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କହିଲେ।