ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତ୍ଯଚିରକାଲେନ ସ୍ଵମାସନମନୁତ୍ତମମ୍ । ତେ ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଭାଂ ଵାଣୀଂ ଵିଷ୍ଣୋରମିତତେଜସଃ
ସେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆସନ ପୁନି ପାଇବେ। ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ
ଜଗ୍ମୁସ୍ତଂ ଦେଶମନିଶଂ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ପାକଶାସନଃ । ତମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ସୁରାଃ ଶକ୍ରଂ ବୃହସ୍ପତିପୁରୋଗମାଃ
ଦିନ ରାତି ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ରହୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
କାରଯାମାସୁରଖିଲଂ ହଯମେଧଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍ । ଵିଭଜ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ତୁ ଵୃକ୍ଷେଷୁ ଚ ନଦୀଷୁ ଚ
ସମସ୍ତେ ମହାଯଜ୍ଞ ଅଶ୍ୱମେଧ କରିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପକୁ ଗଛ, ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟିଦେଲେ।
ପର୍ଵତେଷୁ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଚ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଚୈଵାକ୍ଷିପଦ୍ଵିଭୁଃ । ତାଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ଭୂତେଷୁ ଵିପାପଃ ପାକଶାସନଃ
ପାହାଡ଼, ଭୂମି ଏବଂ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ସେହି ପାପକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାପମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଵିଜ୍ଵରଃ ସମଭୂଦ୍ଭୂଯଃ କାଲାକାଙ୍କ୍ଷୀ ସ୍ଥିତୋ ଜଲେ । ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପଦ୍ମନାଲେ ଵ୍ଯତିଷ୍ଠତ
ସେ ଜ୍ୱରରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ଜଳ ଭିତରେ ରହି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ପଦ୍ମ ଗଠିରେ ବସି ରହିଲେ।
ଦେଵାସ୍ତୁ ନିର୍ଗତାଃ ସ୍ଥାନେ କୃତ୍ଵା କାର୍ଯଂ ତଦଦ୍ଭୁତମ୍ । ପୌଲୋମୀ ତୁ ଗୁରୁଂ ପ୍ରାହ ଦୁଃଖିତା ଵିରହାକୁଲା
ଦେବତାମାନେ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ପୌଲୋମୀ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ଭାରି ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
କୃତଯଜ୍ଞୋଽପି ମେ ଭର୍ତା କିମଦୃଶ୍ଯଃ ପୁରନ୍ଦରଃ । କଥଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ପ୍ରିଯଂ ସ୍ଵାମିଂସ୍ତମୁପାଯଂ ଵଦସ୍ଵ ମେ
ମୋର ସ୍ୱାମୀ ପୁରନ୍ଦର ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି, ତଥାପି ସେ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି? ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ କିପରି ମୋ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି, ସେ ଉପାୟ ମତେ କୁହନ୍ତୁ।
ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ତ୍ଵମାରାଧଯ ପୌଲୋମି ଦେଵୀଂ ଭଗଵତୀଂ ଶିଵାମ୍ । ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯତି ତେ ନାଥଂ ଦେଵୀ ଵିଗତକଲ୍ମଷମ୍
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: 'ହେ ପୌଲୋମୀ, ତୁମେ ଭଗବତୀ ଶିବାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କର। ସେ ନିର୍ମଳ ଦେବୀ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖିପାରିବା ପାଇଁ ଦେଖାଇଦେବେ।'
ଆରାଧିତା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ନହୁଷଂ ଵାରଯିଷ୍ଯତି । ମୋହଯିତ୍ଵା ନୃପଂ ସ୍ଥାନାତ୍ପାତଯିଷ୍ଯତି ଚାମ୍ବିକା
ଜଗତ୍ତାରିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଯଦି ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରାଯିବ, ସେ ନହୁଷଙ୍କୁ ରୋକିଦେବେ। ଅମ୍ବିକା ରାଜାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରୁ ତଳକୁ ପକାଇଦେବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ତଦା ତେନ ପୁଲୋମତନଯା ନୃପ । ଜଗ୍ରାହ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵିଧିଵଦ୍ଗୁରୋର୍ଦେଵ୍ଯାଃ ସସାଧନମ୍
ସେତେବେଳେ ପୁଲୋମାଙ୍କ ଝିଅ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଉପକରଣ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗୁରୋର୍ଦେଵୀ ଦେଵୀଂ ଶ୍ରୀଭୁଵନେଶ୍ଵରୀମ୍ । ସମ୍ଯଗାରାଧଯାମାସ ବଲିପୁଷ୍ପାର୍ଚନୈଃ ଶୁଭୈ
ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ପାଇ, ସେ ଶ୍ରୀଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶୁଭ ଫୁଲ ଓ ବଳି ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତାନ୍ଯଭୋଗସମ୍ଭାରା ତାପସୀଵେଷଧାରିଣୀ । ଚକାର ପୂଜନଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଲାଲସା
ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଭୋଗ ତ୍ୟାଗ କରି, ତାପସୀ ଭାବରେ ପରିଧାନ କରି, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ପ୍ରିୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆତୁର ହୋଇ।
କାଲେନ କିଯତା ତୁଷ୍ଟା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଦର୍ଶନଂ ଦଦୌ । ସୌମ୍ଯରୂପଧରା ଦେଵୀ ଵରଦା ହଂସଵାହିନୀ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେଠାରେ ହଂସ ଚଢ଼ି, ମୃଦୁ ରୂପରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ, ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶା ଚନ୍ଦ୍ରକୋଟିସୁଶୀତଲା । ଵିଦ୍ଯୁତ୍କୋଟିସମାନାଭା ଚତୁର୍ଵେଦସମନ୍ଵିତା
ସେ ଦେବୀ ଦଶ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦଶ କୋଟି ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୀତଳ, ଦଶ କୋଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଚାରି ବେଦ ରେ ଅନୁଗତ।
ପାଶାଂକୁଶାଭଯଵରାନ୍ଦଧତୀ ନିଜବାହୁଭିଃ । ଆପାଦଲମ୍ବିନୀଂ ସ୍ଵଚ୍ଛାଂ ମୁକ୍ତାମାଲାଂ ଚ ବିଭ୍ରତୀ
ସେ ନିଜ ହାତରେ ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ଅଭୟ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଧରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା, ଶୁଭ୍ର ମୁକ୍ତାମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ପ୍ରସନ୍ତସ୍ମେରଵଦନା ଲୋଚନତ୍ରଯଭୂଷିତା । ଆବ୍ରହ୍ମକୀଟଜନନୀ କରୁଣାମୃତସାଗରା
ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଶାନ୍ତ ଓ ହସୁଥିଲା, ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା; ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜନନୀ, ସେ କରୁଣାମୟ ଅମୃତ ସାଗର।
ଅନନ୍ତକୋଟିବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡନାଯିକା ପରମେଶ୍ଵରୀ । ସୌମ୍ଯାନନ୍ତରସୈର୍ଯୁକ୍ତସ୍ତନଦ୍ଵଯଵିରାଜିତା
ଅନେକ କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶାସିକା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ; ଅନେକ ମୃଦୁ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଅଂଶ ଅତି ଶୋଭାମୟ।
ସର୍ଵେଶ୍ଵରୀ ଚ ସର୍ଵଜ୍ଞା କୂଟସ୍ଥାକ୍ଷରରୂପିଣୀ । ତାମୁଵାଚ ପ୍ରସନ୍ନା ସା ଶକ୍ରପତ୍ନୀଂ କୃତୋଦ୍ଯମାମ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶାସିକା, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା, ଅଚଳ ଓ ଅବିନାଶୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶକ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତିମୟ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ମେଘଗମ୍ଭୀରଶବ୍ଦେନ ମୁଦମାଦଦତୀ ଭୃଶମ୍ । ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଵରଂ ଵରଯ ସୁଶ୍ରୋଣି ଵାଞ୍ଛିତଂ ଶକ୍ରଵଲ୍ଲଭେ
ମେଘର ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ପରି ଶବ୍ଦ କରି, ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଦେବୀ କହିଲେ: 'ହେ ଶକ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ।'
ଦଦାମ୍ଯଦ୍ଯ ପ୍ରସନ୍ନାସ୍ମି ପୂଜିତା ସୁଭୃଶଂ ତ୍ଵଯା । ଵରଦାହଂ ସମାଯାତା ଦର୍ଶନଂ ସହଜଂ ନ ମେ
'ଆଜି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ତୁମେ ମୋତେ ଭଲଭାବରେ ପୂଜିଛ। ମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିବା ଦେବୀ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ମୋର ଦର୍ଶନ ସହଜରେ ମିଳେନାହିଁ।'
ଅନେକକୋଟିଜନ୍ମୋତ୍ଥପୁଣ୍ଯପୁଞ୍ଜୈର୍ହି ଲଭ୍ଯତେ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ତଦା ଦେଵୀ ତାମାହ ପ୍ରଣତା ପୁରଃ
'ଅନେକ କୋଟି ଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟ ଫଳରେ ଏହା ମିଳେ।' ଏଭଳି କହି, ଦେବୀ ସେ ବନ୍ଧନା କରୁଥିବା ପୌଲୋମୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଶକ୍ରପତ୍ନୀ ଭଗଵତୀଂ ପ୍ରସନ୍ନାଂ ପରମେଶ୍ଵରୀମ୍ । ଵାଞ୍ଛାମି ଦର୍ଶନଂ ମାତଃ ପତ୍ଯୁଃ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍
ଶକ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ପ୍ରସନ୍ନ ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପାଖରେ ବନ୍ଧନା କରି, କହିଲେ: 'ମା, ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୁର୍ଲଭ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛି।'
ନହୁଷାଦ୍ଭଯନାଶଂ ଚ ସ୍ଵପଦପ୍ରାପଣଂ ତଥା । ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵମନଯା ଦୂତ୍ଯା ସାର୍ଧଂ ଶ୍ରୀମାନସଂ ସରଃ
ନହୁଷଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରିବା ସହିତ, ତୁମର ନିଜ ସ୍ଥାନ ପୁନି ପାଇବା ମଧ୍ୟ ହେବ।
ଯତ୍ର ମେ ମୂର୍ତିରଚଲା ଵିଶ୍ଵକାମାଭିଧା ମତା । ତତ୍ର ପଶ୍ଯସି ଶକ୍ରଂ ତ୍ଵଂ ଦୁଃଖିତଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲମ୍
ଦେବୀ କହିଲେ— ଏହି ଦୂତୀ ସହ ଏବେ ତୁମେ ମନସ ସରୋବରକୁ ଯାଅ। ସେଠାରେ ମୋ ଅଚଳ ରୂପ, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ବସିଛି। ସେଠାରେ ତୁମେ ଭୟରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖିବ।
ମୋହଯିଷ୍ଯାମି ରାଜାନଂ କାଲେନ କିଯତା ପୁନଃ । ସ୍ଵସ୍ଥା ଭଵ ଵିଶାଲାକ୍ଷି କରୋମି ତଵ ଚେପ୍ସିତମ୍
ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିଦେବି। ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ତୁମେ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼; ମୁଁ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେବି।
ଭ୍ରଂଶଯିଷ୍ଯାମି ଭୂପାଲଂ ମୋହିତଂ ତ୍ରିଦଶାସନାତ୍ । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଦେଵୀଦୂତୀ ତାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଶକ୍ରପତ୍ନୀଂ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତା
ମୁଁ ମୋହିତ ହୋଇଥିବା ରାଜାକୁ ଦେବତାଙ୍କର ସିଂହାସନରୁ ଖସାଇଦେବି।
ପ୍ରାପଯାମାସ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ସ୍ଵପତ୍ଯୁଃ ପରମେଶ୍ଵରୀମ୍ । ସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ପତିଂ ବାଲା ସୁରେଶଂ ଗୁପ୍ତସଂସ୍ଥିତମ୍ । ମୁଦିତାଭୂଦ୍ଵରଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ବହୁକାଲାଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ଦେବୀଙ୍କ ଦୂତୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦ୍ରୁତ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲୁଚିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ବହୁ ସମୟ ଧରି ଯାହାକୁ ଆଶା କରୁଥିଲେ, ତାହାକୁ ଦେଖି ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ।
ନହୁଷସ୍ଵର୍ଗଚ୍ଯୁତିଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିପୁଲାପାଙ୍ଗୀଂ ରହଃ ଶୋକସମନ୍ଵିତାମ୍ । ଆଖଣ୍ଡଲଃ ପ୍ରିଯାଂ ଭାର୍ଯାଂ ଵିସ୍ମିତଶ୍ଚାବ୍ରଵୀତ୍ତଦା
ନହୁଷଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସିଯିବା କଥା। ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଏହି ମହିଳାଙ୍କୁ ଏକା ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଅଖଣ୍ଡଳ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—
କଥମତ୍ରାଗତା କାନ୍ତେ କଥଂ ଜ୍ଞାତସ୍ତ୍ଵଯା ହ୍ଯହମ୍ । ଦୁର୍ଜ୍ଞେଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସଂସ୍ଥିତୋଽସ୍ମି ଶୁଭାନନେ
ତୁମେ କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଲ? କିପରି ମୋତେ ଚିହ୍ନିଲ? ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଏଠାରେ ରହିଛି, ଶୁଭେ।
ଶଚ୍ଯୁଵାଚ ଦେଵ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ଜ୍ଞାତୋଽସ୍ଯଦ୍ଯ ଭଵାନିହ । ପୁନସ୍ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ମି ତ୍ଵାଂ ଦିଵସ୍ପତେ
ଶଚୀ କହିଲେ— ପ୍ରଭୁ, ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ଆଜି ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଛି। ପୁଣି ସେଇ ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ପହଁଚିଛି, ଦିବସ୍ପତି।