ଆଦିଦେଵଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲମ୍ । ଊଚୁଶ୍ଚୈନଂ ସମୁଦ୍ଵିଗ୍ନା ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦାଃ
ସେମାନେ ଆଦିଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଦୟା କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଦକ୍ଷ କଥାରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵଦେଵ ସୁରପତିର୍ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପ୍ରପୀଡିତଃ । ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ କ୍ଵାପି ତିଷ୍ଠତି ଵାସଵଃ
ହେ ଦେବଦେବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରେ ପୀଡ଼ିତ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ କେଉଁଠି ରହିଛନ୍ତି, କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ତ୍ଵଦ୍ଧିଯା ନିହତେ ଵିପ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା କୁତଃ ପ୍ରଭୋ । ତ୍ଵଂ ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ଭଗଵନ୍ନସ୍ମାକଂ ଚ ତଥୈଵ ହି
ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ହେଲା, ତେବେ କିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ହେବ? ଭଗବାନ, ଆପଣ ତାଙ୍କର ଏବଂ ଆମର ଶରଣ।
ତ୍ରାହି ନଃ ପରମାପନ୍ନାନ୍ମୋକ୍ଷଂ ତସ୍ଯ ଵିନିର୍ଦିଶ । ଦେଵାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କାତରଂ ଵିଷ୍ଣୁରବ୍ରଵୀତ୍
ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଗଭୀର ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ପଥ ଦେଖାନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଭୟଭୀତ କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ।
ଯଜତାମଶ୍ଵମେଧେନ ଶକ୍ରପାପନିଵୃତ୍ତଯେ । ପୁଣ୍ଯେନ ହଯମେଧେନ ପାଵିତଃ ପାକଶାସନଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଉ। ଏହି ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପବିତ୍ର ହେବେ।
ପୁନରେଷ୍ଯତି ଦେଵାନାମିନ୍ଦ୍ରତ୍ଵମକୁତୋଭଯଃ । ହଯମେଧେନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଦେଵୀ ଶ୍ରୀଜଗଦମ୍ବିକା
ସେ ପୁନି ଭୟ ଛାଡ଼ି ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ହେବେ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଜଗଦମ୍ବିକା ଦେବୀ ଖୁସି ହେବେ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନି ନାଶଯିଷ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍ । ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ପାପଜାଲଂ ଵିନଶ୍ଯତି
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ ନଶ୍ୱ କରିଦେବେ। ତାଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ପାପର ଜାଳ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ।
କିଂ ପୁନର୍ଵାଜିମେଧେନ ତତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ କୃତେନ ଚ । ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ କୁରୁତାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭଗଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରପୂଜନମ୍
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଯଦି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଏ, ତେବେ କଣ କହିବା? ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ଆପଣ ସଦା ଭଗବତୀଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତୁ।
ଆରାଧନଂ ଶିଵାଯାସ୍ତୁ ସୁଖକାରି ଭଵିଷ୍ଯତି । ନହୁଷୋଽପି ଜଗନ୍ମାତୁର୍ମାଯଯା ମୋହିତଃ କିଲ
ଶିବାଙ୍କ ଆରାଧନା ସୁଖ ଦେଇଥାଏ। ଜଗତ୍ଜନନୀଙ୍କ ମାୟାରେ Nahusha ମଧ୍ୟ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଵିନାଶଂ ସ୍ଵକୃତେନାଶୁ ଗମିଷ୍ଯତ୍ଯେନସା ସୁରାଃ । ପାଵିତଶ୍ଚାଶ୍ଵମେଧେନ ତୁରାଷାଡପି ଵୈଭଵମ୍
ସେ ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଶୀଘ୍ର ନାଶ ପାଇବେ, ହେ ଦେବତାମାନେ। ତୁରାଷାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ମହିମା ପାଇବେ।
ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତ୍ଯଚିରକାଲେନ ସ୍ଵମାସନମନୁତ୍ତମମ୍ । ତେ ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଭାଂ ଵାଣୀଂ ଵିଷ୍ଣୋରମିତତେଜସଃ
ସେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆସନ ପୁନି ପାଇବେ। ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ
ଜଗ୍ମୁସ୍ତଂ ଦେଶମନିଶଂ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ପାକଶାସନଃ । ତମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ସୁରାଃ ଶକ୍ରଂ ବୃହସ୍ପତିପୁରୋଗମାଃ
ଦିନ ରାତି ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ରହୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
କାରଯାମାସୁରଖିଲଂ ହଯମେଧଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍ । ଵିଭଜ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ତୁ ଵୃକ୍ଷେଷୁ ଚ ନଦୀଷୁ ଚ
ସମସ୍ତେ ମହାଯଜ୍ଞ ଅଶ୍ୱମେଧ କରିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପକୁ ଗଛ, ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟିଦେଲେ।
ପର୍ଵତେଷୁ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଚ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଚୈଵାକ୍ଷିପଦ୍ଵିଭୁଃ । ତାଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ଭୂତେଷୁ ଵିପାପଃ ପାକଶାସନଃ
ପାହାଡ଼, ଭୂମି ଏବଂ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ସେହି ପାପକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାପମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଵିଜ୍ଵରଃ ସମଭୂଦ୍ଭୂଯଃ କାଲାକାଙ୍କ୍ଷୀ ସ୍ଥିତୋ ଜଲେ । ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପଦ୍ମନାଲେ ଵ୍ଯତିଷ୍ଠତ
ସେ ଜ୍ୱରରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ଜଳ ଭିତରେ ରହି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ପଦ୍ମ ଗଠିରେ ବସି ରହିଲେ।
ଦେଵାସ୍ତୁ ନିର୍ଗତାଃ ସ୍ଥାନେ କୃତ୍ଵା କାର୍ଯଂ ତଦଦ୍ଭୁତମ୍ । ପୌଲୋମୀ ତୁ ଗୁରୁଂ ପ୍ରାହ ଦୁଃଖିତା ଵିରହାକୁଲା
ଦେବତାମାନେ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ପୌଲୋମୀ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ଭାରି ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
କୃତଯଜ୍ଞୋଽପି ମେ ଭର୍ତା କିମଦୃଶ୍ଯଃ ପୁରନ୍ଦରଃ । କଥଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ପ୍ରିଯଂ ସ୍ଵାମିଂସ୍ତମୁପାଯଂ ଵଦସ୍ଵ ମେ
ମୋର ସ୍ୱାମୀ ପୁରନ୍ଦର ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି, ତଥାପି ସେ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି? ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ କିପରି ମୋ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି, ସେ ଉପାୟ ମତେ କୁହନ୍ତୁ।
ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ତ୍ଵମାରାଧଯ ପୌଲୋମି ଦେଵୀଂ ଭଗଵତୀଂ ଶିଵାମ୍ । ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯତି ତେ ନାଥଂ ଦେଵୀ ଵିଗତକଲ୍ମଷମ୍
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: 'ହେ ପୌଲୋମୀ, ତୁମେ ଭଗବତୀ ଶିବାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କର। ସେ ନିର୍ମଳ ଦେବୀ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖିପାରିବା ପାଇଁ ଦେଖାଇଦେବେ।'
ଆରାଧିତା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ନହୁଷଂ ଵାରଯିଷ୍ଯତି । ମୋହଯିତ୍ଵା ନୃପଂ ସ୍ଥାନାତ୍ପାତଯିଷ୍ଯତି ଚାମ୍ବିକା
ଜଗତ୍ତାରିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଯଦି ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରାଯିବ, ସେ ନହୁଷଙ୍କୁ ରୋକିଦେବେ। ଅମ୍ବିକା ରାଜାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରୁ ତଳକୁ ପକାଇଦେବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ତଦା ତେନ ପୁଲୋମତନଯା ନୃପ । ଜଗ୍ରାହ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵିଧିଵଦ୍ଗୁରୋର୍ଦେଵ୍ଯାଃ ସସାଧନମ୍
ସେତେବେଳେ ପୁଲୋମାଙ୍କ ଝିଅ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଉପକରଣ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗୁରୋର୍ଦେଵୀ ଦେଵୀଂ ଶ୍ରୀଭୁଵନେଶ୍ଵରୀମ୍ । ସମ୍ଯଗାରାଧଯାମାସ ବଲିପୁଷ୍ପାର୍ଚନୈଃ ଶୁଭୈ
ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ପାଇ, ସେ ଶ୍ରୀଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶୁଭ ଫୁଲ ଓ ବଳି ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତାନ୍ଯଭୋଗସମ୍ଭାରା ତାପସୀଵେଷଧାରିଣୀ । ଚକାର ପୂଜନଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଲାଲସା
ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଭୋଗ ତ୍ୟାଗ କରି, ତାପସୀ ଭାବରେ ପରିଧାନ କରି, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ପ୍ରିୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆତୁର ହୋଇ।
କାଲେନ କିଯତା ତୁଷ୍ଟା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଦର୍ଶନଂ ଦଦୌ । ସୌମ୍ଯରୂପଧରା ଦେଵୀ ଵରଦା ହଂସଵାହିନୀ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେଠାରେ ହଂସ ଚଢ଼ି, ମୃଦୁ ରୂପରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ, ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶା ଚନ୍ଦ୍ରକୋଟିସୁଶୀତଲା । ଵିଦ୍ଯୁତ୍କୋଟିସମାନାଭା ଚତୁର୍ଵେଦସମନ୍ଵିତା
ସେ ଦେବୀ ଦଶ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦଶ କୋଟି ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୀତଳ, ଦଶ କୋଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଚାରି ବେଦ ରେ ଅନୁଗତ।
ପାଶାଂକୁଶାଭଯଵରାନ୍ଦଧତୀ ନିଜବାହୁଭିଃ । ଆପାଦଲମ୍ବିନୀଂ ସ୍ଵଚ୍ଛାଂ ମୁକ୍ତାମାଲାଂ ଚ ବିଭ୍ରତୀ
ସେ ନିଜ ହାତରେ ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ଅଭୟ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଧରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା, ଶୁଭ୍ର ମୁକ୍ତାମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ପ୍ରସନ୍ତସ୍ମେରଵଦନା ଲୋଚନତ୍ରଯଭୂଷିତା । ଆବ୍ରହ୍ମକୀଟଜନନୀ କରୁଣାମୃତସାଗରା
ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଶାନ୍ତ ଓ ହସୁଥିଲା, ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା; ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜନନୀ, ସେ କରୁଣାମୟ ଅମୃତ ସାଗର।
ଅନନ୍ତକୋଟିବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡନାଯିକା ପରମେଶ୍ଵରୀ । ସୌମ୍ଯାନନ୍ତରସୈର୍ଯୁକ୍ତସ୍ତନଦ୍ଵଯଵିରାଜିତା
ଅନେକ କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶାସିକା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ; ଅନେକ ମୃଦୁ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଅଂଶ ଅତି ଶୋଭାମୟ।
ସର୍ଵେଶ୍ଵରୀ ଚ ସର୍ଵଜ୍ଞା କୂଟସ୍ଥାକ୍ଷରରୂପିଣୀ । ତାମୁଵାଚ ପ୍ରସନ୍ନା ସା ଶକ୍ରପତ୍ନୀଂ କୃତୋଦ୍ଯମାମ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶାସିକା, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା, ଅଚଳ ଓ ଅବିନାଶୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶକ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତିମୟ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ମେଘଗମ୍ଭୀରଶବ୍ଦେନ ମୁଦମାଦଦତୀ ଭୃଶମ୍ । ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଵରଂ ଵରଯ ସୁଶ୍ରୋଣି ଵାଞ୍ଛିତଂ ଶକ୍ରଵଲ୍ଲଭେ
ମେଘର ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ପରି ଶବ୍ଦ କରି, ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଦେବୀ କହିଲେ: 'ହେ ଶକ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ।'
ଦଦାମ୍ଯଦ୍ଯ ପ୍ରସନ୍ନାସ୍ମି ପୂଜିତା ସୁଭୃଶଂ ତ୍ଵଯା । ଵରଦାହଂ ସମାଯାତା ଦର୍ଶନଂ ସହଜଂ ନ ମେ
'ଆଜି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ତୁମେ ମୋତେ ଭଲଭାବରେ ପୂଜିଛ। ମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିବା ଦେବୀ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ମୋର ଦର୍ଶନ ସହଜରେ ମିଳେନାହିଁ।'