ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ମେ ସର୍ଵେ ବୃହସ୍ପତିପୁରୋଗମାଃ । ନହୁଷଂ ସହିତା ଜଗ୍ମୁରିନ୍ଦ୍ରପତ୍ନ୍ଯା ଦିଵୌକସଃ
ଏଭଳି ଭାବି, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରପତ୍ନୀଙ୍କ ସହିତ ଏକାଠି ହୋଇ ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତାନାଗତାନ୍ମମୀକ୍ଷ୍ଯାହ ତଦା କୃତ୍ରିମଵାସଵଃ । ଜହର୍ଷ ଚ ମୁଦାଯୁକ୍ତସ୍ତାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମୁଦିତୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସେମାନେ ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ନକଲି ଇନ୍ଦ୍ର ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହସି କହିଲେ।
ଅଦ୍ଯାସ୍ମି ଵାସଵଃ କାନ୍ତେ ଭଜ ମାଂ ଚାରୁଲୋଚନେ । ପତିତ୍ଵେ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ପୂଜ୍ଯୋଽହଂ ଵିହିତଃ ସୁରୈଃ
‘ଆଜି ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ରୂପବତୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ସମସ୍ତ ଲୋକର ପତି ଭାବେ ଦେବମାନେ ମୋତେ ପୂଜ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।’
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ନୃପଂ ପ୍ରାହ ଵେପମାନା ତ୍ରପାଯୁତା । ଵରମିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ରାଜଂସ୍ତ୍ଵତ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସୁରେଶ୍ଵର
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଲଜ୍ଜାରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: ‘ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହେଁ।’
କିଞ୍ଚିତ୍କାଲଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷସ୍ଵ ଯାଵତ୍କୁର୍ଵେ ଵିନିର୍ଣଯମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋଽସ୍ତୀତି ନ ଵାସ୍ତୀତି ସନ୍ଦେହୋ ମେ ହୃଦି ସ୍ଥିତଃ
‘ମୁଁ ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥୋଡ଼ା ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କର; ମୋ ହୃଦୟରେ ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ଇନ୍ଦ୍ର ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ।’
ତତସ୍ତ୍ଵାଂ ସମୁପସ୍ଥାସ୍ଯେ କୃତ୍ଵା ନିଶ୍ଚଯମାତ୍ମନି । ତାଵତ୍କ୍ଷମସ୍ଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ
‘ମୁଁ ମନରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିବା ପରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି। ସେଯାଏଁ ରାଜାଧିରାଜ, ଦୟାକରି ଅପେକ୍ଷା କର—ଏହି କଥା ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।’
ନ ହି ଵିଜ୍ଞାଯତେ ଶକ୍ରୋ ନଷ୍ଟଃ କିଂ ଵା କ୍ଵ ଵା ଗତଃ । ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଚେନ୍ଦ୍ରାଣ୍ଯା ନହୁଷଃ ପ୍ରୀତିମାନଭୂତ୍
ଇନ୍ଦ୍ର କେଉଁଠି ଗଲେ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ସହ କଣ ଘଟିଲା, ଏହା କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି Nahusha ଖୁସି ହେଲେ।
ଵ୍ଯସର୍ଜଯତ୍ସ ତାଂ ଦେଵୀଂ ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମୁଦାନ୍ଵିତଃ । ସା ଵିସୃଷ୍ଟା ନୃପେଣାଶୁ ଗତ୍ଵା ପ୍ରାହ ସୁରାନ୍ସତୀ
ସେ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି କହି, ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଦେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯିବା ସହିତ, ସେ ଦେବୀ ତୁରନ୍ତ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କଥା ହେଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାଗମନେ ଯତ୍ନଂ କୁରୁତାଦ୍ଯ କୃତୋଦ୍ଯମାଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦ୍ଵଚନଂ ଦେଵା ଇନ୍ଦ୍ରାଣ୍ଯା ରସଵଚ୍ଛୁଚି
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁନଃ ଆଗମନ ପାଇଁ ଆଜି ସମସ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କର, ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ। ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣିଲେ।
ମନ୍ତ୍ରଯାମାସୁରେକାଗ୍ରାଃ ଶକ୍ରାର୍ଥଂ ନୃପସତ୍ତମ । ତେ ଗତ୍ଵା ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଧାମ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପରମେଶ୍ଵରମ୍
ସମସ୍ତେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ। ପରେ ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଆଦିଦେଵଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲମ୍ । ଊଚୁଶ୍ଚୈନଂ ସମୁଦ୍ଵିଗ୍ନା ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦାଃ
ସେମାନେ ଆଦିଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଦୟା କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଦକ୍ଷ କଥାରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵଦେଵ ସୁରପତିର୍ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପ୍ରପୀଡିତଃ । ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ କ୍ଵାପି ତିଷ୍ଠତି ଵାସଵଃ
ହେ ଦେବଦେବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରେ ପୀଡ଼ିତ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ କେଉଁଠି ରହିଛନ୍ତି, କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ତ୍ଵଦ୍ଧିଯା ନିହତେ ଵିପ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା କୁତଃ ପ୍ରଭୋ । ତ୍ଵଂ ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ଭଗଵନ୍ନସ୍ମାକଂ ଚ ତଥୈଵ ହି
ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ହେଲା, ତେବେ କିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ହେବ? ଭଗବାନ, ଆପଣ ତାଙ୍କର ଏବଂ ଆମର ଶରଣ।
ତ୍ରାହି ନଃ ପରମାପନ୍ନାନ୍ମୋକ୍ଷଂ ତସ୍ଯ ଵିନିର୍ଦିଶ । ଦେଵାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କାତରଂ ଵିଷ୍ଣୁରବ୍ରଵୀତ୍
ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଗଭୀର ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ପଥ ଦେଖାନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଭୟଭୀତ କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ।
ଯଜତାମଶ୍ଵମେଧେନ ଶକ୍ରପାପନିଵୃତ୍ତଯେ । ପୁଣ୍ଯେନ ହଯମେଧେନ ପାଵିତଃ ପାକଶାସନଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଉ। ଏହି ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପବିତ୍ର ହେବେ।
ପୁନରେଷ୍ଯତି ଦେଵାନାମିନ୍ଦ୍ରତ୍ଵମକୁତୋଭଯଃ । ହଯମେଧେନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଦେଵୀ ଶ୍ରୀଜଗଦମ୍ବିକା
ସେ ପୁନି ଭୟ ଛାଡ଼ି ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ହେବେ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଜଗଦମ୍ବିକା ଦେବୀ ଖୁସି ହେବେ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନି ନାଶଯିଷ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍ । ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ପାପଜାଲଂ ଵିନଶ୍ଯତି
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ ନଶ୍ୱ କରିଦେବେ। ତାଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ପାପର ଜାଳ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ।
କିଂ ପୁନର୍ଵାଜିମେଧେନ ତତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ କୃତେନ ଚ । ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ କୁରୁତାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭଗଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରପୂଜନମ୍
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଯଦି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଏ, ତେବେ କଣ କହିବା? ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ଆପଣ ସଦା ଭଗବତୀଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତୁ।
ଆରାଧନଂ ଶିଵାଯାସ୍ତୁ ସୁଖକାରି ଭଵିଷ୍ଯତି । ନହୁଷୋଽପି ଜଗନ୍ମାତୁର୍ମାଯଯା ମୋହିତଃ କିଲ
ଶିବାଙ୍କ ଆରାଧନା ସୁଖ ଦେଇଥାଏ। ଜଗତ୍ଜନନୀଙ୍କ ମାୟାରେ Nahusha ମଧ୍ୟ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଵିନାଶଂ ସ୍ଵକୃତେନାଶୁ ଗମିଷ୍ଯତ୍ଯେନସା ସୁରାଃ । ପାଵିତଶ୍ଚାଶ୍ଵମେଧେନ ତୁରାଷାଡପି ଵୈଭଵମ୍
ସେ ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଶୀଘ୍ର ନାଶ ପାଇବେ, ହେ ଦେବତାମାନେ। ତୁରାଷାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ମହିମା ପାଇବେ।
ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତ୍ଯଚିରକାଲେନ ସ୍ଵମାସନମନୁତ୍ତମମ୍ । ତେ ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଭାଂ ଵାଣୀଂ ଵିଷ୍ଣୋରମିତତେଜସଃ
ସେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆସନ ପୁନି ପାଇବେ। ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ
ଜଗ୍ମୁସ୍ତଂ ଦେଶମନିଶଂ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ପାକଶାସନଃ । ତମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ସୁରାଃ ଶକ୍ରଂ ବୃହସ୍ପତିପୁରୋଗମାଃ
ଦିନ ରାତି ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ରହୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
କାରଯାମାସୁରଖିଲଂ ହଯମେଧଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍ । ଵିଭଜ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ତୁ ଵୃକ୍ଷେଷୁ ଚ ନଦୀଷୁ ଚ
ସମସ୍ତେ ମହାଯଜ୍ଞ ଅଶ୍ୱମେଧ କରିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପକୁ ଗଛ, ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟିଦେଲେ।
ପର୍ଵତେଷୁ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଚ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଚୈଵାକ୍ଷିପଦ୍ଵିଭୁଃ । ତାଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ଭୂତେଷୁ ଵିପାପଃ ପାକଶାସନଃ
ପାହାଡ଼, ଭୂମି ଏବଂ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ସେହି ପାପକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାପମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଵିଜ୍ଵରଃ ସମଭୂଦ୍ଭୂଯଃ କାଲାକାଙ୍କ୍ଷୀ ସ୍ଥିତୋ ଜଲେ । ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପଦ୍ମନାଲେ ଵ୍ଯତିଷ୍ଠତ
ସେ ଜ୍ୱରରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ଜଳ ଭିତରେ ରହି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ପଦ୍ମ ଗଠିରେ ବସି ରହିଲେ।
ଦେଵାସ୍ତୁ ନିର୍ଗତାଃ ସ୍ଥାନେ କୃତ୍ଵା କାର୍ଯଂ ତଦଦ୍ଭୁତମ୍ । ପୌଲୋମୀ ତୁ ଗୁରୁଂ ପ୍ରାହ ଦୁଃଖିତା ଵିରହାକୁଲା
ଦେବତାମାନେ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ପୌଲୋମୀ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ଭାରି ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
କୃତଯଜ୍ଞୋଽପି ମେ ଭର୍ତା କିମଦୃଶ୍ଯଃ ପୁରନ୍ଦରଃ । କଥଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ପ୍ରିଯଂ ସ୍ଵାମିଂସ୍ତମୁପାଯଂ ଵଦସ୍ଵ ମେ
ମୋର ସ୍ୱାମୀ ପୁରନ୍ଦର ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି, ତଥାପି ସେ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି? ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ କିପରି ମୋ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି, ସେ ଉପାୟ ମତେ କୁହନ୍ତୁ।
ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ତ୍ଵମାରାଧଯ ପୌଲୋମି ଦେଵୀଂ ଭଗଵତୀଂ ଶିଵାମ୍ । ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯତି ତେ ନାଥଂ ଦେଵୀ ଵିଗତକଲ୍ମଷମ୍
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: 'ହେ ପୌଲୋମୀ, ତୁମେ ଭଗବତୀ ଶିବାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କର। ସେ ନିର୍ମଳ ଦେବୀ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖିପାରିବା ପାଇଁ ଦେଖାଇଦେବେ।'
ଆରାଧିତା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ନହୁଷଂ ଵାରଯିଷ୍ଯତି । ମୋହଯିତ୍ଵା ନୃପଂ ସ୍ଥାନାତ୍ପାତଯିଷ୍ଯତି ଚାମ୍ବିକା
ଜଗତ୍ତାରିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଯଦି ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରାଯିବ, ସେ ନହୁଷଙ୍କୁ ରୋକିଦେବେ। ଅମ୍ବିକା ରାଜାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରୁ ତଳକୁ ପକାଇଦେବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ତଦା ତେନ ପୁଲୋମତନଯା ନୃପ । ଜଗ୍ରାହ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵିଧିଵଦ୍ଗୁରୋର୍ଦେଵ୍ଯାଃ ସସାଧନମ୍
ସେତେବେଳେ ପୁଲୋମାଙ୍କ ଝିଅ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଉପକରଣ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।