ଦେଵା ଊଚୁଃ ଦେଵି ପ୍ରସୀଦ ପରିପାହି ସୁରାନ୍ପ୍ରତପ୍ତାନ୍ ଵୃତ୍ରାସୁରେଣ ସମରେ ପରିପୀଡିତାଂଶ୍ଚ । ଦୀନାର୍ତିନାଶନପରେ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵେ ପ୍ରାପ୍ତାଂସ୍ତ୍ଵଦଙ୍ଘ୍ରିକମଲଂ ଶରଣଂ ସଦୈଵ
ଦେବମାନେ କହିଲେ: ହେ ଦେବୀ, ଦୟା କର! ବୃତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖିତ ଓ ପୀଡିତ ଦେବମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ଦୁଃଖିତଙ୍କ ଦୁଃଖ ନାଶ କରିବାରେ ଲାଗିଥିବା, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଵିଶ୍ଵଜନନୀ ପରିପାଲଯାସ୍ମାନ୍ ପୁତ୍ରାନିଵାତିପତିତାନ୍ ରିପୁସଙ୍କଟେଽସ୍ମିନ୍ । ମାତର୍ନ ତେଽସ୍ତ୍ଯଵିଦିତଂ ଭୁଵନତ୍ରଯେଽପି କସ୍ମାଦୁପେକ୍ଷସି ସୁରାନସୁରପ୍ରତପ୍ତାନ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଜନନୀ—ଏହି ଶତ୍ରୁ ସଙ୍କଟରେ ଆମକୁ ମାଆଁ ଯେପରି ଦୁଃଖିତ ପୁଅମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ରକ୍ଷା କର; ମାଆଁ, ତିନି ଭୂବନରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଖରେ ଗୁପ୍ତ ନୁହେଁ, ତେବେ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୀଡିତ, ସେମାନେକୁ କାହିଁକି ଅବହେଳା କରୁଛ?
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମେତଦଖିଲଂ ଵିହିତଂ ତ୍ଵଯୈଵ ବ୍ରହ୍ମା ହରିଃ ପଶୁପତିସ୍ତଵ ଵାସନୋତ୍ଥାଃ । କୁର୍ଵନ୍ତି କାର୍ଯମଖିଲଂ ସ୍ଵଵଶା ନ ତେ ତେ ଭ୍ରୂଭଙ୍ଗଚାଲନଵଶାଦ୍ଵିହରନ୍ତି କାମମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ତିନି ଭୂବନ କେବଳ ତୁମେ ତିଆରି କରିଛ; ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବ ତୁମ ଇଚ୍ଛାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ସେମାନେ ସବୁ କାମ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତୁମ ଭୃକୁଟି ଚଳନରେ ଯେପରି ଚାହଁ, ସେପରି କରନ୍ତି।
ମାତା ସୁତାନ୍ପରିଭଵାତ୍ପରିପାତି ଦୀନାନ୍ ରୀତିସ୍ତ୍ଵଯୈଵ ରଚିତା ପ୍ରକଟାପରାଧାନ୍ । କସ୍ମାନ୍ନ ପାଲଯସି ଦେଵି ଵିନାପରାଧା- ନସ୍ମାଂସ୍ତ୍ଵଦଙ୍ଘ୍ରିଶରଣାନ୍କରୁଣାରସାବ୍ଧେ
ମାଆଁ ଦୁଃଖିତ ପୁଅମାନେକୁ ଅପମାନରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—ଏହି ନିୟମ ତୁମେ ନିଜେ ତିଆରି କରିଛ; ସ୍ପଷ୍ଟ ଅପରାଧ କରିଥିବାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର, ତେବେ ମାଆଁ, ଅପରାଧ ନଥିବା ଓ ତୁମ ପଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଆମକୁ କାହିଁକି ଦୟା କରୁନାହଁ, ହେ କରୁଣାର ସମୁଦ୍ର?
ନୂନଂ ମଦଙ୍ଘ୍ରିଭଜନାପ୍ତପଦାଃ କିଲୈତେ ଭକ୍ତିଂ ଵିହାଯ ଵିଭଵେ ସୁଖଭୋଗଲୁବ୍ଧାଃ । ନେମେ କଟାକ୍ଷଵିଷଯା ଇତି ଚେନ୍ନ ଚୈଷା ରୀତିଃ ସୁତେ ଜନନକର୍ତରି ଚାପି ଦୃଷ୍ଟା
ନିଶ୍ଚିତ, ତୁମ ପଦପଦ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବାମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭକ୍ତି ଛାଡ଼ି, ଧନ ଓ ସୁଖରେ ଲୋଭୀ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ଯଦି କହ, ସେମାନେ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ତେବେ ମଧ୍ୟ ଏହା ମାଆଁ ଓ ପୁଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି ନିୟମ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ଦୋଷୋ ନ ନୋଽତ୍ର ଜନନି ପ୍ରତିଭାତି ଚିତ୍ତେ ଯତ୍ତେ ଵିହାଯ ଭଜନଂ ଵିଭଵେ ନିମଗ୍ନାଃ । ମୋହସ୍ତ୍ଵଯା ଵିରଚିତଃ ପ୍ରଭଵତ୍ଯସୌ ନ- ସ୍ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵଭାଵକରୁଣେ ଦଯସେ କଥଂ ନ
ମାଆଁ, ଏଠାରେ ଆମେ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖୁନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ମୋହ ତିଆରି କରିଛ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମ ଭଜନ ଛାଡ଼ି ଭୌତିକ ସୁଖରେ ଲିନ ହୋଇଯାଉଛୁ; ଏହି ମୋହ ତୁମ ପାଖରୁ ଆସିଥିଲେ, ହେ ସ୍ୱାଭାବିକ କରୁଣାମୟୀ, ତେବେ ତୁମେ କାହିଁକି ଦୟା କରୁନାହଁ?
ପୂର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ଜନନି ଦୈତ୍ଯପତିର୍ବଲିଷ୍ଠୋ ଵ୍ଯାପାଦିତୋ ମହିଷରୂପଧରଃ କିଲାଜୌ । ଅସ୍ମତ୍କୃତେ ସକଲଲୋକଭଯାଵହୋଽସୌ ଵୃତ୍ରଂ କଥଂ ନ ଭଯଦଂ ଵିଧୁନୋଷି ମାତଃ
ମାଆ, ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମହିଷ ରୂପ ଧରିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟପତିଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ସେ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଆମ ପାଇଁ ଦୂର କରିଥିଲେ । ତେବେ, ମାଆ, ଏବେ ଭୃତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଭୟ କାହିଁକି ଦୂର କରୁନାହାନ୍ତି ?
ଶୁମ୍ଭସ୍ତଥାତିବଲଵାନନୁଜୋ ନିଶୁମ୍ଭ- ସ୍ତୌ ଭ୍ରାତରୌ ତଦନୁଗା ନିହତା ହତୌ ଚ । ଵୃତ୍ରଂ ତଥା ଜହି ଖଲଂ ପ୍ରବଲଂ ଦଯାର୍ଦ୍ରେ ମତ୍ତଂ ଵିମୋହଯ ତଥା ନ ଭଵେଦ୍ଯଥାସୌ
ଶୁମ୍ଭ ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇ ନିଶୁମ୍ଭ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହୋଇଥିଲେ । ଏହିପରି ଦୟାମୟୀ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୃତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ସେ ଶୁମ୍ଭ-ନିଶୁମ୍ଭ ପରି ଭୟଙ୍କର ନ ହେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତୁ ।
ତ୍ଵଂ ପାଲଯାଦ୍ଯ ଵିବୁଧାନସୁରେଣ ମାତଃ ସନ୍ତାପିତାନତିତରାଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲାଂଶ୍ଚ । ନାନ୍ଯୋଽସ୍ତି କୋଽପି ଭୁଵନେଷୁ ସୁରାର୍ତିହନ୍ତା ଯଃ କ୍ଲେଶଜାଲମଖିଲଂ ନିଦହେତ୍ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା
ମାଆ, ଆଜି ଦୟାକରି ଦେବତାମାନେଂକୁ ଏହି ଦୈତ୍ୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଭୟରେ ବିହ୍ୱଳ । ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଆପଣ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିପାରିବେ ।
ଵୃତ୍ରେ ଦଯା ତଵ ଯଦି ପ୍ରଥିତା ତଥାପି ଜହ୍ଯେନମାଶୁ ଜନଦୁଃଖକରଂ ଖଲଂ ଚ । ପାପାତ୍ସମୁଦ୍ଧର ଭଵାନି ଶରୈଃ ପୁନାନା ନୋଚେତ୍ପ୍ରଯାସ୍ଯତି ତମୋ ନନୁ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିଃ
ମାଆ, ଯଦିଓ ଭୃତ୍ର ପ୍ରତି ଆପଣଙ୍କର କରୁଣା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତଥାପି ଲୋକଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିବା ଏହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ଶୀଘ୍ର ବିନାଶ କରନ୍ତୁ । ଭବାନୀ, ଆପଣଙ୍କ ତୀରରେ ଆମେ ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଁ । ନହେଲେ, ତାଙ୍କର ଖରାପ ମନର ଅନ୍ଧକାର ନିଶ୍ଚିତ ଅପ୍ରଭାବିତ ହେବ ।
ତେ ପ୍ରାପିତାଃ ସୁରଵନଂ ଵିବୁଧାରଯୋ ଯେ ହତ୍ଵା ରଣେଽପି ଵିଶିଖୈଃ କିଲ ପାଵିତାସ୍ତେ । ତ୍ରାତା ନ କିଂ ନିରଯପାତଭଯାଦ୍ଦଯାର୍ଦ୍ରେ ଯଚ୍ଛତ୍ରଵୋଽପି ନ ହି କିଂ ଵିନିହଂସି ଵୃତ୍ରମ୍
ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେଂକୁ ଆପଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେଂକୁ ବିନାଶ କରି ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରି ଦେବବନରେ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ନରକକୁ ପତନର ଭୟରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ । ଦୟାମୟୀ, ତେବେ ଏହି ଶତ୍ରୁ ଭୃତ୍ରକୁ କାହିଁକି ବିନାଶ କରୁନାହାନ୍ତି ?
ଜାନୀମହେ ରିପୁରସୌ ତଵ ସେଵକୋ ନ ପ୍ରାଯେଣ ପୀଡଯତି ନଃ କିଲ ପାପବୁଦ୍ଧିଃ । ଯସ୍ତାଵକସ୍ତ୍ଵିହ ଭଵେଦମରାନସୌ କିଂ ତ୍ଵତ୍ପାଦପଙ୍କଜରତାନ୍ନନୁ ପୀଡଯେଦ୍ଵା
ଆମେ ଜାଣୁଛୁ ଏହି ଶତ୍ରୁ ଆପଣଙ୍କର ସେବକ ଓ ସାଧାରଣତଃ ତାଙ୍କର ଖରାପ ମନେ ଆମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେନାହିଁ । ଯଦି ସେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ, ଅମର ମାଆ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ଲଗା ଥିବା ଲୋକମାନେଂକୁ ସେ କେମିତି ଦୁଃଖ ଦେଇପାରିବ ?
କୁର୍ମଃ କଥଂ ଜନନି ପୂଜନମଦ୍ଯ ତେଽମ୍ବ ପୁଷ୍ପାଦିକଂ ତଵ ଵିନିର୍ମିତମେଵ ଯସ୍ମାତ୍ । ମନ୍ତ୍ରା ଵଯଂ ଚ ସକଲଂ ପରଶକ୍ତିରୂପଂ ତସ୍ମାଦ୍ଭଵାନି ଚରଣେ ପ୍ରଣତାଃ ସ୍ମ ନୂନମ୍
ମାଆ, ଆଜି ଆମେ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜିବା ? କାରଣ, ସମସ୍ତ କିଛି ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି । ମନ୍ତ୍ର, ଆମେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କିଛି ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିର ରୂପ । ତେଣୁ, ଭବାନୀ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଶରଣ ନେଉଛୁ ।
ଧନ୍ଯାସ୍ତ ଏଵ ମନୁଜା ହି ଭଜନ୍ତି ଭକ୍ତ୍ଯା ପାଦାମ୍ବୁଜଂ ତଵ ଭଵାବ୍ଧିଜଲେଷୁ ପୋତମ୍ । ଯଂ ଯୋଗିନୋଽପି ମନସା ସତତଂ ସ୍ମରନ୍ତି ମୋକ୍ଷାର୍ଥିନୋ ଵିଗତରାଗଵିକାରମୋହାଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ । ଏହି ପଦପଦ୍ମ ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ତରଣୀ । ମହାଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଏହାକୁ ସଦା ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ମୋକ୍ଷ ଚାହାଁଥିବା, ରାଗ, ବିକାର ଓ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ ।
ଯେ ଯାଜ୍ଞିକାଃ ସକଲଵେଦଵିଦୋଽପି ନୂନଂ ତ୍ଵାଂ ସଂସ୍ମରନ୍ତି ସତତଂ କିଲ ହୋମକାଲେ । ସ୍ଵାହାଂ ତୁ ତୃପ୍ତିଜନନୀମମରେଶ୍ଵରାଣାଂ ଭୂଯଃ ସ୍ଵଧାଂ ପିତୃଗଣସ୍ଯ ଚ ତୃପ୍ତିହେତୁମ୍
ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ବେଦ ଜାଣୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ ସଦା ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି । ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି 'ସ୍ୱାହା', ଅମରଦେବମାନେଂକୁ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥିବା ମାଆ, ଏବଂ ପୁନି 'ସ୍ୱଧା', ପିତୃମାନେଂକୁ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥିବା କାରଣ ।
ମେଧାସି କାନ୍ତିରସି ଶାନ୍ତିରପି ପ୍ରସିଦ୍ଧା ବୁଦ୍ଧିସ୍ତ୍ଵମେଵ ଵିଶଦାର୍ଥକରୀ ନରାଣାମ୍ । ସର୍ଵଂ ତ୍ଵମେଵ ଵିଭଵଂ ଭୁଵନତ୍ରଯେଽସ୍ମି- ନ୍କୃତ୍ଵା ଦଦାସି ଭଜତାଂ କୃପଯା ସଦୈଵ
ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ବୁଦ୍ଧି, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ଶାନ୍ତି, ଏବଂ ମଣିଷମାନେଂକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଝାମଣା ଦେଇଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି । ଏହି ତିନି ଜଗତର ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆପଣ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେଂକୁ କୃପାରେ ଏହା ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଏଵଂ ସ୍ତୁତା ସୁରୈର୍ଦେଵୀ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷା ସାଭଵତ୍ତଦା । ଚାରୁରୂପଧରା ତନ୍ଵୀ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ଦେବୀ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ । ସେ ଶୁଭ୍ର ଦେହୀ, ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ଅତି ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।
ପାଶାଂକୁଶଵରାଭୀତିଲସଦ୍ବାହୁଚତୁଷ୍ଟଯା । ରଣତ୍କିଙ୍କିଣିକାଜାଲରସନାବଦ୍ଧସତ୍କଟିଃ
ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ହାତରେ ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ବର ଓ ଅଭୟ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା । ତାଙ୍କର କମରେ ଝୁଣ୍କାରୁଥିବା ଘଣ୍ଟି ଲଗା ମେଖଳା ଥିଲା ।
କଲକଣ୍ଠୀରଵା କାନ୍ତା କ୍ଵଣତ୍କଙ୍କଣନୂପୁରା । ଚନ୍ଦ୍ରଖଣ୍ଡସମାବଦ୍ଧରତ୍ନମୌଲିଵିରାଜିତା
ତାଙ୍କର କଣ୍ଠସ୍ୱର କୋଇଲି ପରି ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲା । ତାଙ୍କର କଙ୍କଣ ଓ ନୂପୁର ଝୁଣ୍କାରୁଥିଲା । ଚନ୍ଦ୍ରଖଣ୍ଡ ପରି ରତ୍ନମୁକୁଟ ତାଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲା ।
ମନ୍ଦସ୍ମିତାରଵିନ୍ଦାସ୍ଯା ନେତ୍ରତ୍ରଯଵିଭୂଷିତା । ପାରିଜାତପ୍ରସୂନାଚ୍ଛନାଲଵର୍ଣସମପ୍ରଭା
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ପଦ୍ମପରି ନମ୍ର ହାସ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ତିନିଟି ଆଖିରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତେଜ ନୂତନ ପାରିଜାତ ଫୁଲର ରଙ୍ଗ ପରି ଥିଲା ।
ରକ୍ତାମ୍ବରପରୀଧାନା ରକ୍ତଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତା । ପ୍ରସାଦସୁମୁଖୀ ଦେଵୀ କରୁଣାରସସାଗରା
ସେ ଲାଲ ଆମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିଲେ । ଦେବୀ ମୃଦୁ ମୁହଁ ଓ କରୁଣାର ସାଗର ଥିଲେ ।
ସର୍ଵଶୃଙ୍ଗାରଵେଷାଢ୍ଯା ସର୍ଵଦ୍ଵୈତାରଣିଃ ପରା । ସର୍ଵଜ୍ଞା ସର୍ଵକର୍ତ୍ରୀ ଚ ସର୍ଵାଧିଷ୍ଠାନରୂପିଣୀ
ସମସ୍ତ ଶୃଙ୍ଗାର ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିତୀୟତାର ନାଶକ ପରାଶକ୍ତି, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା ଓ ସମସ୍ତ ଆଧାରର ରୂପ ଥିଲେ ।
ସର୍ଵଵେଦାନ୍ତସଂସିଦ୍ଧା ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦରୂପିଣୀ । ପ୍ରଣେମୁସ୍ତାଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ସୁରା ଦେଵୀଂ ପୁରଃସ୍ଥିତାମ୍
ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସତ୍-ଚିତ୍-ଆନନ୍ଦର ରୂପା, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି ନମସ୍କାର କଲେ ।
ତାନାହ ପ୍ରଣତାନମ୍ବା କିଂ ଵଃ କାର୍ଯଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ମାମ୍ । ଦେଵା ଊଚୁଃ ମୋହଯୈନଂ ରିପୁଂ ଵୃତ୍ରଂ ଦେଵାନାମତିଦୁଃଖଦମ୍
ମାଆ ନମିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ ? ମୋତେ କୁହ ।' ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: 'ଏହି ଶତ୍ରୁ ଭୃତ୍ରକୁ ମୋହିତ କରନ୍ତୁ, ଯିଏ ଦେବତାମାନେଂକୁ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି ।'
ଯଥା ଵିଶ୍ଵସତେ ଦେଵାଂସ୍ତଥା କୁରୁ ଵିମୋହିତମ୍ । ଆଯୁଧେ ଚ ବଲଂ ଦେହି ହତଃ ସ୍ଯାଦ୍ଯେନ ଵା ରିପୁଃ
ଯେପରି ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଭରସା କର, ସେପରି ମୋହ ଦେଖାଇଦିଅ । ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଶକ୍ତି ଦେଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁ ହତ ହେବ ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵତୀ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ । ସ୍ଵାନି ସ୍ଵାନି ନିକେତାନି ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵା ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ — ଏପରି କହି ଭଗବତୀ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ । ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ ।
ଛଦ୍ମେନେନ୍ଦ୍ରେଣ ଫେନଦ୍ଵାରା ପରାଶକ୍ତିସ୍ମରଣପୂର୍ଵକଂ ଵୃତ୍ରହନନଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଏଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଵରା ଦେଵା ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ । (ଜଗ୍ମୁଃ ସର୍ଵେ ଚ ସମ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଵୃତ୍ରସ୍ଯାଶ୍ରମମୁତ୍ତମମ୍ ।) ଦଦୃଶୁସ୍ତତ୍ର ତଂ ଵୃତ୍ରଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତମିଵ ତେଜସା
ବ୍ୟାସ କହିଲେ — ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ସମସ୍ତେ ବୃତ୍ରଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ସେମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଅଗ୍ନିପରି ଦେଖାଉଥିଲେ ।
ଧକ୍ଷ୍ଯନ୍ତମିଵ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ଗ୍ରସନ୍ତମିଵ ଚାମରାନ୍ । ଋଷଯୋଽଥ ତତୋଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ଵୃତ୍ରମୂଚୁଃ ପ୍ରିଯଂ ଵଚଃ
ସେ ଏମିତି ଦେଖାଉଥିଲେ, ଯେପରି ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଜଳାଇଦେବେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଗିଲିଯିବେ । ତାପରେ ଋଷିମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସ୍ନେହଭରା କଥା କହିଲେ ।
ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ସାମଯୁକ୍ତଂ ରସାତ୍ମକମ୍ । ଋଷଯ ଊଚୁଃ ଵୃତ୍ର ଵୃତ୍ର ମହାଭାଗ ସର୍ଵଲୋକଭଯଙ୍କର
ଦେବତାମାନଙ୍କର କାମ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ, ସମ୍ମତି ଓ ସ୍ନେହ ସହିତ ଋଷିମାନେ କହିଲେ — ବୃତ୍ର, ବୃତ୍ର, ହେ ମହାଭାଗ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ।
ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ତ୍ଵଯୈତତ୍ସକଲଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମଖିଲଂ କିଲ । ଶକ୍ରେଣ ତଵ ଵୈରଂ ଯତ୍ତତ୍ତୁ ସୌଖ୍ଯଵିଘାତକମ୍
ତୁମେ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବ୍ୟାପିଛ । ଶକ୍ରଙ୍କ ସହିତ ତୁମର ବିରୋଧ ହେଉଛି ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖର ବାଧା ଓ ଦୁଃଖର କାରଣ ।