ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତି ଦୈତ୍ଯଵରାନ୍ଦେଵୀଵାକ୍ଯଂ ପୀଯୂଷସନ୍ନିଭମ୍ । ହିତକୃଚ୍ଛ୍ରାଵଯିତ୍ଵା ସ ପ୍ରତ୍ଯାଯାତଶ୍ଚ ଶୂଲଭୃତ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ— ଏଭଳି ଦେବୀଙ୍କ ମଧୁର କଥା, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶୁଣାଇ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବ ପୁନି ଫେରିଗଲେ।
ଯଯାସୌ ପ୍ରେରିତଃ ଶଂଭୁର୍ଦୂତତ୍ଵେ ଦାନଵାନ୍ପ୍ରତି । ଶିଵଦୂତୀତି ଵିଖ୍ଯାତା ଜାତା ତ୍ରିଭୁଵନେଽଖିଲେ
ଯାହାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଶମ୍ଭୁ ଦୂତ ହୋଇ ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ସେ ତିନି ଭୁବନରେ 'ଶିବଦୂତୀ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ତେଽପି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶଙ୍କରୋକ୍ତଂ ତୁଦୁଷ୍କରମ୍ । ଯୁଦ୍ଧାଯ ନିର୍ଯଯୁଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଦଂଶିତାଃ ଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ
ଶିବଙ୍କ ମୁଖରୁ ଦେବୀଙ୍କ କଠିନ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଇ ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାହାରିଲେ।
ତରସା ରଣମାଗତ୍ଯ ଚଣ୍ଡିକାଂ ପ୍ରତି ଦାନଵାଃ । ନିର୍ଜଘ୍ନୁଶ୍ଚ ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ କର୍ଣାକୃଷ୍ଟୈଃ ଶିଲାଶିତୈଃ
ଦାନବମାନେ ତୀବ୍ର ଶକ୍ତି ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି, ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣିଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପଥର ମୁଣ୍ଡି ଥିବା ବାଣରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
କାଲିକା ଶୂଲପାତୈସ୍ତାନ୍ ଗଦାଶକ୍ତିଵିଦାରିତାନ୍ । କୁର୍ଵନ୍ତୀ ଵ୍ଯଚରତ୍ତତ୍ର ଭକ୍ଷଯନ୍ତୀ ଚ ଦାନଵାନ୍
କାଳିକା ତାଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି, ଗଦା ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦାନବମାନୋଁକୁ ଖାଇଁ ଦେଉଥିଲେ ।
କମଣ୍ଡଲୁଜଲାକ୍ଷେପଗତପ୍ରାଣାନ୍ ମହାବଲାନ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ଚାକରୋତ୍ତତ୍ର ଦାନଵାନ୍ସମରାଙ୍ଗଣେ
ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ତାଙ୍କ କମଣ୍ଡଳୁର ଜଳ ଛିଟିଇ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନୋଁର ପ୍ରାଣ ନେଇଦେଲେ ।
ମାହେଶ୍ଵରୀ ଵୃଷାରୂଢା ତ୍ରିଶୂଲେନାତିରଂହସା । ଜଘାନ ଦାନଵାନ୍ସଂଖ୍ଯେ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
ମାହେଶ୍ୱରୀ ବୃଷ ଉପରେ ବସି, ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଦାନବମାନୋଁକୁ ମାରି ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲେ ।
ଵୈଷ୍ଣଵୀ ଚକ୍ରପାତେନ ଗଦାପାତେନ ଦାନଵାନ୍ । ଗତପ୍ରାଣାଂଶ୍ଚକାରାଶୁ ଚୋତ୍ତମାଙ୍ଗଵିଵର୍ଜିତାନ୍
ବୈଷ୍ଣବୀ ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଛାଡ଼ି ଦାନବମାନୋଁକୁ ତୁରନ୍ତ ନିର୍ଜୀବ କରି, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ ।
ଐନ୍ଦ୍ରୀ ଵଜ୍ରପ୍ରହାରେଣ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ । ଐରାଵତକରାଘାତପୀଡିତାନ୍ଦୈତ୍ଯପୁଙ୍ଗଵାନ୍
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ବଜ୍ର ଆଘାତରେ ଦେଉତାମାନୋଁର ଶତ୍ରୁ ଦୈତ୍ୟମାନୋଁକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରି, ଏଇରାବତର ସୁଣ୍ଡ ଆଘାତରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ ।
ଵାରାହୀ ତୁଣ୍ଡଘାତେନ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଗ୍ରପାତନେନ ଚ । ଜଘାନ କ୍ରୋଧସଂଯୁକ୍ତା ଶତଶୋ ଦୈତ୍ଯଦାନଵାନ୍
ବାରାହୀ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ତାଙ୍କ ମୁହଁର ଆଘାତ ଓ ଦାଂତର ଚୋଟରେ ଶତଶଃ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନୋଁକୁ ମାରିଦେଲେ ।
ନାରସିଂହୀ ନଖୈସ୍ତୀଵ୍ରୈର୍ଦାରିତାନ୍ଦୈତ୍ଯପୁଙ୍ଗଵାନ୍ । ଭକ୍ଷଯନ୍ତୀ ଚଚାରାଜୌ ନନାଦ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ନରସିଂହୀ ତୀବ୍ର ନଖ ଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟମାନୋଁକୁ ଚିରିଦେଲେ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘୁରିଘୁରି ତାଙ୍କୁ ଖାଉଥିଲେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ ।
ଶିଵଦୂତୀ ଅଟ୍ଟହାସୈଃ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ । ତାଂଶ୍ଚଖାଦାଥ ଚାମୁଣ୍ଡା କାଲିକା ଚ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତା
ଶିବଦୂତୀ ଭୟଙ୍କର ହସରେ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲେ; ତାପରେ ଚାମୁଣ୍ଡା ଓ କାଳିକା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ସେମାନୋଁକୁ ଖାଇଁ ଦେଲେ ।
ଶିଖିସଂସ୍ଥା ଚ କୌମାରୀ କର୍ଣାକୃଷ୍ଟୈଃ ଶିଲାଶିତୈଃ । ନିଜଘାନ ରଣେ ଶତ୍ରୂନ୍ଦେଵାନାଂ ଚ ହିତାଯ ଵୈ
ମୟୂର ଉପରେ ବସିଥିବା କୌମାରୀ, କାନ ନିକଟରୁ ତୁଳିଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନୋଁର ଭଲ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନୋଁକୁ ମାରିଦେଲେ ।
ଵାରୁଣୀ ପାଶସମ୍ବଦ୍ଧାନ୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ସମରମସ୍ତକେ । ପାତଯାମାସ ତତ୍ପୃଷ୍ଠେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତାନ୍ଗତଚେତନାନ୍
ବାରୁଣୀ ତାଙ୍କ ପାଶ ଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟମାନୋଁକୁ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ବାନ୍ଧି, ପଛକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ; ସେମାନେ ଅଚେତନ ଓ ଅବୁଝ ହୋଇପଡ଼ିଲେ ।
ଏଵଂ ମାତୃଗଣେନାଜାଵତିଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମମ୍ । ମର୍ଦିତଂ ଦାନଵଂ ସୈନ୍ଯଂ ପଲାଯନପରଂ ହ୍ଯଭୂତ୍
ଏଭଳି ମାତୃମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାନବ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଭଗିଗଲା ।
ବୁମ୍ବାରଵସ୍ତୁ ସୁମହାନଭୂତ୍ତତ୍ର ବଲାର୍ଣଵେ । ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଂ ତଦା ଦେଵାଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ଦେଵ୍ଯା ଗଣୋପରି
ସେଠାରେ ସେଇ ବଳର ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; ତାପରେ ଦେବତାମାନୋଁ ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କ ଗଣଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି କଲେ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନିନଦଂ ଘୋରଂ ଜଯଶବ୍ଦଂ ଚ ଦାନଵାଃ । ରକ୍ତବୀଜଶ୍ଚୁକୋପାଶୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୈତ୍ଯାନ୍ପଲାଯିତାନ୍
ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ ବିଜୟ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ରକ୍ତବୀଜ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଦୈତ୍ୟମାନୋଁକୁ ଭଗିଯିବା ଦେଖି ।
ଗର୍ଜମାନାଂସ୍ତଥା ଦେଵାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୈତ୍ଯୋ ମହାବଲଃ । ରକ୍ତବୀଜସ୍ତୁ ତେଜସ୍ଵୀ ରଣମଭ୍ଯାଯଯୌ ତଦା
ଦେବତାମାନୋଁ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନୋଁ ଭଗିଯିବା ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ରକ୍ତବୀଜ ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗେଇଲେ ।
ସାଯୁଧୋ ରଥସଂଵିଷ୍ଟଃ କୁର୍ଵଞ୍ଜ୍ଯାଶବ୍ଦମଦ୍ଭୁତମ୍ । ଆଜଗାମ ତଦା ଦେଵୀଂ କ୍ରୋଧରକ୍ତେକ୍ଷଣୋଦ୍ଯତଃ
ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ରଥରେ ବସି, ଧନୁର ତାର ଟାଣି ଅଦ୍ଭୁତ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ରକ୍ତବୀଜ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ।
ଦେଵ୍ଯାସହ ଯୁଦ୍ଧକରଣାଯ ନିଶୁମ୍ଭପ୍ରଯାଣମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଵରଦାନମିଦଂ ତସ୍ଯ ଦାନଵସ୍ଯ ଶିଵାର୍ପିତମ୍ । ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତତରଂ ରାଜଞ୍ଛ୍ରୁଣୁ ତତ୍ପ୍ରବ୍ରଵୀମ୍ଯହମ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ରାଜା, ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଦାନବକୁ ଯେଉଁ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ବର ମିଳିଥିଲା, ତାହା ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଶୁଣ ।
ତସ୍ଯ ଦେହାଦ୍ରକ୍ତବିନ୍ଦୁର୍ଯଦା ପତତି ଭୂତଲେ । ସମୁତ୍ପତନ୍ତି ଦୈତେଯାସ୍ତଦ୍ରୂପାସ୍ତତ୍ପରାକ୍ରମାଃ
ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଯେତେବେଳେ ରକ୍ତବିନ୍ଦୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼େ, ସେଇ ରୂପ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମର ଦୈତ୍ୟମାନୋଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ।
ଅସଂଖ୍ଯାତା ମହାଵୀର୍ଯା ଦାନଵା ରକ୍ତସମ୍ଭଵାଃ । ପ୍ରଭଵନ୍ତ୍ଵିତି ରୁଦ୍ରେଣ ଦତ୍ତୋଽସ୍ତ୍ଯତ୍ଯଦ୍ଭୁତୋ ଵରଃ
ତାଙ୍କ ରକ୍ତରୁ ଅସଂଖ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନୋଁ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି; ଏହି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ବର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ସ ତେନ ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତଃ କ୍ରୋଧସଂଯୁତଃ । ଅଭ୍ଯଗାତ୍ତରସା ସଂଖ୍ଯେ ହନ୍ତୁଂ ଦେଵୀଂ ସକାଲିକାମ୍
ବର ପାଇଁ ଅହଂକାରରେ ଭରି ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ତାଳି, ସେ ଦେବୀ ଓ କାଳୀଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ତେଜରେ ଆଗେଇଗଲା।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ଶକ୍ତିଂ ଗରୁଡୋପରିସଂସ୍ଥିତାମ୍ । ଶକ୍ତ୍ଯା ଜଘାନ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ତାଂ ଵୈ କମଲଲୋଚନାମ୍
ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି, ଦୈତ୍ୟମହାରାଜ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ତାହା ହେଉଛି କମଳ ଚକ୍ଷୁ ଦେବୀ।
ଗଦଯା ଵାରଯାମାସ ଶକ୍ତିଃ ସା ଶକ୍ତିସଂଯୁତା । ଅତାଡଯଚ୍ଚ ଚକ୍ରେଣ ରକ୍ତବୀଜଂ ମହାସୁରମ୍
ଶକ୍ତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଗଦାରେ ତାଙ୍କର ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିଲେ, ଏବଂ ଚକ୍ରରେ ମହାଦୈତ୍ୟ ରକ୍ତବୀଜକୁ ଘାତ କଲେ।
ରଥାଙ୍ଗହତଦେହାତ୍ତୁ ବହୁ ସୁସ୍ରାଵ ଶୋଣିତମ୍ । ଵଜ୍ରାହତଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗାନ୍ନିର୍ଝରା ଇଵ ଗୈରିକା
ରଥର ଚକ୍ର ଦେହକୁ ଘାତ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ବହୁ ରକ୍ତ ବହିଲା, ଯେପରି ଉକ୍ତ ଗିରି ଶୃଙ୍ଗକୁ ବଜ୍ର ଘାତ କରିଲେ ଲାଲ ଝରଣା ଝରିବା।
ଯତ୍ର ଯତ୍ର ଯଦା ଭୂମୌ ପତନ୍ତି ରକ୍ତବିନ୍ଦଵଃ । ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁସ୍ତଦାକାରାଃ ପୁରୁଷାଶ୍ଚ ସହସ୍ରଶଃ
ଯେଉଁଠି ଭୂମିରେ ରକ୍ତବିନ୍ଦୁ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେଉଁଠି ଏହି ଆକାରର ଲୋକ ହଜାର ହଜାର ଉପଜିଗଲେ।
ଐନ୍ଦ୍ରୀ ତମସୁରଂ ଘୋରଂ ଵଜ୍ରେଣାଭିଜଘାନ ଚ । ରକ୍ତବୀଜଂ କ୍ରୁଧାଽଽଵିଷ୍ଟା ନିଃସସାର ଚ ଶୋଣିତମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ରକ୍ତବୀଜ ମହାଦୈତ୍ୟକୁ ବଜ୍ର ଘାତ କଲେ, ତାହାରୁ ରକ୍ତ ବହିଲା।
ତତସ୍ତତ୍କ୍ଷତଜାଜ୍ଜାତା ରକ୍ତବୀଜା ହ୍ଯନେକଶଃ । ତଦ୍ଵୀର୍ଯାଶ୍ଚ ତଦାକାରା ସାଯୁଧା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ
ସେଇ ରକ୍ତରୁ ଅନେକ ରକ୍ତବୀଜ ଉପଜିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଆକାର ନେଇ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଗଳ।
ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡେନ କୁପିତା ହ୍ଯହନଦ୍ ଭୃଶମ୍ । ମାହେଶ୍ଵରୀ ତ୍ରିଶୂଲେନ ଦାରଯାମାସ ଦାନଵମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ରାଗରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦଣ୍ଡରେ ଭୟଙ୍କର ଘାତ କଲେ, ଏବଂ ମାହେଶ୍ୱରୀ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଦୈତ୍ୟକୁ ଭେଦିଦେଲେ।