ନୋ ଵେତ୍ତି ଵିଷ୍ଣୁରଧୁନା ମମ ଦୁଃଖମେତ- ଜ୍ଜାନେ ତ୍ଵଯାତ୍ମଵିଵଶୀକୃତଦେହଯଷ୍ଟିଃ । ମୁଞ୍ଚାଦିଦେଵମଥଵା ଜହି ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରୌ ଯଦ୍ରୋଚତେ ତଵ କୁରୁଷ୍ଵ ମହାନୁଭାଵେ
ଏବେ ମୋ ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରୁନାହାନ୍ତି, କାରଣ ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଅଶକ୍ତ କରିଦେଇଛ । ଚାହଁ ତ ଆଦିଦେବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, କିମ୍ବା ଏହି ଦୁଇ ଦାନବ ନାଶ କର । ହେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳି, ଯାହା ତୁମ ଇଚ୍ଛା, ସେହି କର ।
ଜାନନ୍ତି ଯେ ନ ତଵ ଦେଵି ପରଂ ପ୍ରଭାଵଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ତେ ହରିହରାଵପି ମନ୍ଦଚିତ୍ତାଃ । ଜ୍ଞାତଂ ମଯାଦ୍ଯ ଜନନି ପ୍ରକଟଂ ପ୍ରମାଣଂ ଯଦ୍ଵିଷ୍ଣୁରପ୍ଯତିତରାଂ ଵିଵଶୋଽଥ ଶେତେ
ହେ ଦେବୀ, ଯେମାନେ ତୁମ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି ଏବଂ କେବଳ ହରି କିମ୍ବା ହରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୂଢ଼ ମନ ଧାରଣ କରନ୍ତି । ଆଜି ମୁଁ ମା, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝିପାରିଛି, କାରଣ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ ଶୋଇଛନ୍ତି ।
ସିନ୍ଧୂଦ୍ଭଵାପି ନ ହରିଂ ପ୍ରତିବୋଧିତୁଂ ଵୈ ଶକ୍ତା ପତିଂ ତଵ ଵଶାନୁଗମଦ୍ଯ ଶକ୍ତ୍ଯା । ମନ୍ଯେ ତ୍ଵଯା ଭଗଵତି ପ୍ରସଭଂ ରମାପି ପ୍ରସ୍ଵାପିତା ନ ବୁବୁଧେ ଵିଵଶୀକୃତେଵ
ସମୁଦ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆଜି ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହରିଙ୍କୁ ଜଗାଇପାରୁନାହାନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଆଧିନରେ ଅଛନ୍ତି । ମୁଁ ଭାବୁଛି, ହେ ଭଗବତୀ, ତୁମେ ରମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଳକ୍ରମେ ଶୁଆଇଦେଇଛ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ ଜାଗିପାରୁନାହାନ୍ତି ।
ଧନ୍ଯାସ୍ତ ଏଵ ଭୁଵି ଭକ୍ତିପରାସ୍ତଵାଂଘ୍ରୌ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାନ୍ଯଦେଵଭଜନଂ ତ୍ଵଯି ଲୀନଭାଵାଃ । କୁର୍ଵନ୍ତି ଦେଵି ଭଜନଂ ସକଲଂ ନିକାମଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମସ୍ତଜନନୀଂ କିଲ କାମଧେନୁମ୍
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, ଯେମାନେ ତୁମ ପାଦରେ ଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଉପାସନା ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଏକାକି ଭାବରେ ଲଗି ରହନ୍ତି । ସମସ୍ତଙ୍କ ଜନନୀ ଓ କାମଧେନୁ ବୋଲି ଜାଣି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରୁ ତୁମେ ଉପାସନା କରନ୍ତି ।
ଧୀକାନ୍ତିକୀର୍ତିଶୁଭଵୃତ୍ତିଗୁଣାଦଯସ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଗୁଣାସ୍ତୁ ପରିହୃତ୍ଯ ଗତାଃ କ୍ଵ ଚାଦ୍ଯ । ବନ୍ଦୀକୃତୋ ହରିରସୌ ନନୁ ନିଦ୍ରଯାତ୍ର ଶକ୍ତ୍ଯା ତଵୈଵ ଭଗଵତ୍ଯତିମାନଵତ୍ଯାଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଯେଉଁ ଗୁଣ, ଶୁଭ ଚରିତ୍ର ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏବେ କେଉଁଠି ଗଲା ? ଏଠାରେ ହରି ତୁମ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଦ୍ରାରେ ବନ୍ଧିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ତ୍ଵଂ ଶକ୍ତିରେଵ ଜଗତାମଖିଲପ୍ରଭାଵା ତ୍ଵନ୍ନିର୍ମିତଂ ଚ ସକଲଂ ଖଲୁ ଭାଵମାତ୍ରମ୍ । ତ୍ଵଂ କ୍ରୀଡସେ ନିଜଵିନିର୍ମିତମୋହଜାଲେ ନାଟ୍ଯେ ଯଥା ଵିହରତେ ସ୍ଵକୃତେ ନଟୋ ଵୈ
ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂଳ । ସମସ୍ତ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେ ସବୁ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଭାବମାତ୍ର । ନିଜେ ତିଆରି କରିଥିବା ମୋହର ଜାଲରେ ତୁମେ ଖେଳ କରୁଛ, ଯେପରି ନାଟକୀ ନିଜ ତିଆରି କରିଥିବା ନାଟକରେ ମଜା ପାଏ ।
ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରକଟିତଃ ପ୍ରଥମଂ ଯୁଗାଦୌ ଦତ୍ତା ଚ ଶକ୍ତିରମଲା ଖଲୁ ପାଲନାଯ । ତ୍ରାତଂ ଚ ସର୍ଵମଖିଲଂ ଵିଵଶୀକୃତୋଽଦ୍ଯ ଯଦ୍ରୋଚତେ ତଵ ତଥାମ୍ବ କରୋଷି ନୂନମ୍
ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତୁମେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଓ ପାଳନ ପାଇଁ ନିର୍ମଳ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲା । ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଅଶକ୍ତ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଛ । ମା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ସେହି କର ।
ସୃଷ୍ଟ୍ଵାତ୍ର ମାଂ ଭଗଵତି ପ୍ରଵିନାଶିତୁଂ ଚେ- ନ୍ନେଚ୍ଛାସ୍ତି ତେ କୁରୁ ଦଯାଂ ପରିହୃତ୍ଯ ମୌନମ୍ । କସ୍ମାଦିମୌ ପ୍ରକଟିତୌ କିଲ କାଲରୂପୌ ଯଦ୍ଵା ଭଵାନି ହସିତୁଂ ନୁ କିମିଚ୍ଛସେ ମାମ୍
ହେ ଭଗବତୀ, ମୋତେ ଏଠାରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ, ତେଣୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ନାଶ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହାଁ । ଦୟା କର, ନିରବତା ଛାଡ଼ । ଏହି ଦୁଇ ଜଣ କାଳର ରୂପରେ କାହିଁକି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ? କିମ୍ବା, ହେ ଭବାନୀ, ମୋ ଉପରେ ହସିବାକୁ ଚାହୁଁଛ କି ?
ଜ୍ଞାତଂ ମଯା ତଵ ଵିଚେଷ୍ଟିତମଦ୍ଭୁତଂ ଵୈ କୃତ୍ଵାଖିଲଂ ଜଗଦିଦଂ ରମସେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରା । ଲୀନଂ କରୋଷି ସକଲଂ କିଲ ମାଂ ତଥୈଵ ହନ୍ତୁଂ ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି ଭଵାନି କିମତ୍ର ଚିତ୍ରମ୍
ମୁଁ ତୁମ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିପାରିଛି । ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରି, ତୁମେ ନିଜ ସ୍ୱାଧୀନତାରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛ । ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତକୁ ଲୟ କରିପାର, କିମ୍ବା ମୋତେ ନାଶ କରିପାର — ହେ ଭବାନୀ, ଏଥିରେ କଣ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ?
କାମଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଵଧମଦ୍ଯ ମମୈଵ ମାତ- ର୍ଦୁଃଖଂ ନ ମେ ମରଣଜଂ ଜଗଦମ୍ବିକେଽତ୍ର । କର୍ତା ତ୍ଵଯୈଵ ଵିହିତଃ ପ୍ରଥମଂ ସ ଚାଯଂ ଦୈତ୍ଯାହତୋଽଥ ମୃତ ଇତ୍ଯଯଶୋ ଗରିଷ୍ଠମ୍
ମା, ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ଆଜି ମୋର ବଧ କର । ମୋତେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଲେ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହିଁ, ହେ ଜଗଦମ୍ବିକେ । ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାକୁ ତୁମେ ତିଆରି କରିଥିଲା, ଏବେ ସେ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଏହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅପମାନ ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଦେଵି କୁରୁ ରୂପମିହାଦ୍ଭୁତଂ ତ୍ଵଂ ମାଂ ଵା ତ୍ଵିମୌ ଜହି ଯଥେଚ୍ଛସି ବାଲଲୀଲେ । ନୋ ଚେତ୍ପ୍ରବୋଧଯ ହରିଂ ନିହନେଦିମୌ ଯ- ସ୍ତ୍ଵତ୍ସାଧ୍ଯମେତଦଖିଲଂ କିଲ କାର୍ଯଜାତମ୍
ଉଠ, ଦେବୀ, ଏଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କର । ଯେପରି ଚାହ, ମୋ କିମ୍ବା ଏହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ବଧ କର, ଏହା ତୁମ ବାଳ ଖେଳ । ନାହିଁ ହେଲେ, ହରିଙ୍କୁ ଜଗାଇଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଏହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବେ । କାରଣ, ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଏଵଂ ସ୍ତୁତା ତଦା ଦେଵୀ ତାମସୀ ତତ୍ର ଵେଧସା । ନିଃସୃତ୍ଯ ହରିଦେହାତ୍ତୁ ସଂସ୍ଥିତା ପାର୍ଶ୍ଵତସ୍ତଦା
ସୂତ କହିଲେ — ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, ସେଠାରେ ବିଧାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାମସୀ ଦେବୀ ହରିଙ୍କ ଦେହରୁ ବାହାରି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଙ୍ଗାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ଵିଷ୍ଣୋରତୁଲତେଜସଃ । ନିର୍ଗତା ଯୋଗନିଦ୍ରା ସା ନାଶାଯ ଚ ତଯୋସ୍ତଦା
ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଛାଡ଼ି, ସେ ଯୋଗନିଦ୍ରା ଦୁଇ ଦାନବଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ବାହାରିଗଲେ ।
ଵିସ୍ପନ୍ଦିତଶରୀରୋଽସୌ ଯଦା ଜାତୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଧାତା ପରମିକାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମୁଦଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିଂ ତତଃ
ଯେତେବେଳେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଦେହ ହଲେଇ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା, ତେବେ ଧାତା ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ ।
ଆରାଧ୍ଯନିର୍ଣଯଵର୍ଣନମ୍ ଋଷଯ ଊଚୁଃ ସନ୍ଦେହୋଽତ୍ର ମହାଭାଗ କଥାଯାଂ ତୁ ମହାଦ୍ଭୁତଃ । ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରପୁରାଣୈଶ୍ଚ ନିଶ୍ଚିତଂ ତୁ ସଦା ବୁଧୈଃ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ — ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି କଥାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସନ୍ଦେହ ଅଛି । ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦା ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ତ୍ରଯୋ ଦେଵାଃ ସନାତନାଃ । ନାତଃ ପରତରଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେଽସ୍ମିନ୍ମହାମତେ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ର — ଏହି ତିନି ଦେବତା ସନାତନ । ହେ ମହାମତି, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଏଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ ।
ବ୍ରହ୍ମା ସୃଜତି ଲୋକାନ୍ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପାତ୍ଯଖିଲଂ ଜଗତ୍ । ରୁଦ୍ରଃ ସଂହରତେ କାଲେ ତ୍ରଯ ଏତେଽତ୍ର କାରଣମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ରୁଦ୍ର ସମୟ ଆସିଲେ ସବୁକୁ ନଶ୍ୱର କରନ୍ତି। ଏହି ତିନିଜଣେ ଏଠାରେ କାରଣ।
ଏକା ମୂର୍ତିସ୍ତ୍ରଯୋ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ । ରଜଃସତ୍ତ୍ଵତମୋଭିଶ୍ଚ ସଂଯୁତାଃ କାର୍ଯକାରକାଃ
ଏକ ରୂପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତିନିଜଣ ଦେବତା—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର—ରହିଛନ୍ତି। ରଜ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ତମ ଗୁଣ ସହିତ ଏମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କାରଣ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି।
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ହରିଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମାଧଵଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ଆଦିଦେଵୋ ଜଗନ୍ନାଥଃ ସମର୍ଥଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହରି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାଧବ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଆଦିଦେବ, ଜଗନ୍ନାଥ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମର୍ଥ।
ନାନ୍ଯଃ କୋଽପି ସମର୍ଥୋଽସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋରତୁଲତେଜସଃ । ସ କଥଂ ସ୍ଵାପିତଃ ସ୍ଵାମୀ ଵିଵଶୋ ଯୋଗମାଯଯା
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ୱୀ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି। ତେବେ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ କିପରି ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ଶୟନରେ ପଡିଲେ ଏବଂ ଅସହାୟ ହେଲେ?
କ୍ଵ ଗତଂ ତସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଜୀଵତଶ୍ଚେଷ୍ଟିତଂ କୁତଃ । ସନ୍ଦେହୋଽଯଂ ମହାଭାଗ କଥଯସ୍ଵ ଯଥାଶୁଭମ୍
ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ କେଉଁଠି ଗଲା, ଜୀବନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ବନ୍ଦ ହେଲା? ଏହି ସନ୍ଦେହ, ହେ ମହାଭାଗ, ମୋତେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କହ।
କା ସା ଶକ୍ତିଃ ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତା ଯଯା ଵିଷ୍ଣୁଜିତଃ ପ୍ରଭୁଃ । କୁତୋ ଜାତା କଥଂ ଶକ୍ତା କା ଶକ୍ତିର୍ଵଦ ସୁଵ୍ରତ
ସେଇ ଶକ୍ତି କଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଭୁ ପରାଜିତ ହେଲେ? ସେଇ ଶକ୍ତି କେଉଁଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, କିପରି ସମର୍ଥ, ତାହାର ସ୍ୱରୂପ କଣ? ହେ ସୁବ୍ରତ, ମୋତେ କହ।
ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାସୁଦେଵୋ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ । ପରମାତ୍ମା ପରାନନ୍ଦଃ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଵିଗ୍ରହଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ବାସୁଦେବ, ଜଗତ୍ଗୁରୁ, ପରମାତ୍ମା, ପରାନନ୍ଦ, ସତ୍-ଚିତ୍-ଆନନ୍ଦ ରୂପୀ—
ସର୍ଵକୃତ୍ସର୍ଵଭୃତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ଵିରଜଃ ସର୍ଵଗଃ ଶୁଚିଃ । ସ କଥଂ ନିଦ୍ରଯା ନୀତଃ ପରତନ୍ତ୍ରଃ ପରାତ୍ପରଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନିର୍ମଳ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପବିତ୍ର—ସେଇ ପରମ ପରେଶ୍ୱର କିପରି ନିଦ୍ରାରେ ପଡିଲେ ଏବଂ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର ହେଲେ?
ଏତଦାଶ୍ଚର୍ଯଭୂତୋ ହି ସନ୍ଦେହୋ ନଃ ପରନ୍ତପ । ଛିନ୍ଧି ଜ୍ଞାନାସିନା ସୂତ ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯ ମହାମତେ
ଏହା ନିଜେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସନ୍ଦେହ, ହେ ପରନ୍ତପ। ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୂତ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ଜ୍ଞାନର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଏହି ସନ୍ଦେହକୁ ଦୂର କର।
ସୂତ ଉଵାଚ କଃ ସନ୍ଦେହଂ ଭିନତ୍ତ୍ଯେନଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ । ମୁହ୍ଯନ୍ତି ମୁନଯଃ କାମଂ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରାଃ ସନାତନାଃ
ସୂତ କହିଲେ—ତିନି ଲୋକରେ, ଚଳାଚଳ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଏହି ସନ୍ଦେହକୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବ? ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାରେ ଭ୍ରମିତ।
ନାରଦଃ କପିଲଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଶ୍ନେଽସ୍ମିନ୍ମୁନିସତ୍ତମାଃ । କିଂ ବ୍ରଵୀମି ମହାଭାଗା ଦୁର୍ଘଟେଽସ୍ମିନ୍ଵିମର୍ଶନେ
ନାରଦ ଓ କପିଳ, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ଅଛନ୍ତି। ହେ ମହାଭାଗ, ଏତେ କଠିନ ଆଲୋଚନାରେ ମୁଁ କଣ କହିପାରିବି?
ଦେଵେଷୁ ଵିଷ୍ଣୁଃ କଥିତଃ ସର୍ଵଗଃ ସର୍ଵପାଲକଃ । ଯତୋ ଵିରାଡିଦଂ ସର୍ଵମୁତ୍ପନ୍ନଂ ସଚରାଚରମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଳକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ତେ ସର୍ଵେ ସମୁପାସନ୍ତେ ନତ୍ଵା ଦେଵଂ ପରାତ୍ପରମ୍ । ନାରାଯଣଂ ହୃଷୀକେଶଂ ଵାସୁଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପରମ ପରେଶ୍ୱର, ନାରାୟଣ, ହୃଷୀକେଶ, ବାସୁଦେବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଉପାସନା କରନ୍ତି।
ତଥା କେଚିନ୍ମହାଦେଵଂ ଶଙ୍କରଂ ଶଶିଶେଖରମ୍ । ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶୂଲପାଣିଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍
ଏଭଳି କିଛି ଲୋକ ମହାଦେବ, ଶଙ୍କର, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ପାଞ୍ଚମୁଖୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ବୃଷଭ ଧ୍ୱଜ ଧାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପାସନା କରନ୍ତି।