ନମୋ ଦେଵି ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରି ପ୍ରାଣନାଥେ ସଦାନନ୍ଦରୂପେ ସୁରାନନ୍ଦଦେ ତେ । ନମୋ ଦାନଵାନ୍ତପ୍ରଦେ ମାନଵାନା- ମନେକାର୍ଥଦେ ଭକ୍ତିଗମ୍ଯସ୍ଵରୂପେ
ଦେବୀ, ବିଶ୍ୱର ଶାସନ କରୁଥିବା, ପ୍ରାଣର ମାଲିକା, ସଦା ଆନନ୍ଦର ରୂପା, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ଶେଷ ଦେଇଥିବା, ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଅନେକ ଉପକାର କରୁଥିବା, ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥିବା ତୁମେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।
ନ ତେ ନାମସଂଖ୍ଯାଂ ନ ତେ ରୂପମୀଦୃ- କ୍ତଥା କୋଽପି ଵେଦାଦିଦେଵସ୍ଵରୂପେ । ତ୍ଵମେଵାସି ସର୍ଵେଷୁ ଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପା ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟିସଂହାରକାଲେ ସଦୈଵ
ତୁମର ନାମର ଗଣନା ନାହିଁ, ତୁମର ରୂପ ବର୍ଣ୍ନନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; କିଏ ଜାଣିପାରିବ, ଦେବତା ଓ ବେଦର ମୂଳ ରୂପ କିଏ? ସମସ୍ତ ଜଣେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶକ୍ତିର ରୂପ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର ସମୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ।
ସ୍ମୃତିସ୍ତ୍ଵଂ ଧୃତିସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵମେଵାସି ବୁଦ୍ଧି- ର୍ଜରା ପୁଷ୍ଟିତୁଷ୍ଟୀ ଧୃତିଃ କାନ୍ତିଶାନ୍ତୀ । ସୁଵିଦ୍ଯା ସୁଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଗତିଃ କୀର୍ତିମେଧେ ତ୍ଵମେଵାସି ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ବୀଜଂ ପୁରାଣମ୍
ତୁମେ ସ୍ମୃତି, ଧୃତି, ବୁଦ୍ଧି, ବୃଦ୍ଧା, ପୋଷଣ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟି, ଶକ୍ତି, ରୂପ, ଶାନ୍ତି; ତୁମେ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଗତି, କୀର୍ତି, ମେଧା; ତୁମେ ବିଶ୍ୱର ପୁରାତନ ବୀଜ ।
ଯଦା ଯୈଃ ସ୍ଵରୂପୈଃ କରୋଷୀହ କାର୍ଯଂ ସୁରାଣାଂ ଚ ତେଭ୍ଯୋ ନମାମୋଽଦ୍ଯ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ । କ୍ଷମା ଯୋଗନିଦ୍ରା ଦଯା ତ୍ଵଂ ଵିଵକ୍ଷା ସ୍ଥିତା ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଶସ୍ତୈଃ ସ୍ଵରୂପୈଃ
ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଯେଉଁ ରୂପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ, ସେଇ ରୂପକୁ ଆଜି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ; ତୁମେ କ୍ଷମା, ଯୋଗନିଦ୍ରା, ଦୟା, ଏବଂ ବକ୍ତୃତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଶୁଭ ରୂପରେ ବସିଛ ।
କୃତଂ କାର୍ଯମାଦୌ ତ୍ଵଯା ଯତ୍ସୁରାଣାଂ ହତୋଽସୌ ମହାରିର୍ମଦାନ୍ଧୋ ହଯାରିଃ । ଦଯା ତେ ସଦା ସର୍ଵଦେଵେଷୁ ଦେଵି ପ୍ରସିଦ୍ଧା ପୁରାଣେଷୁ ଵେଦେଷୁ ଗୀତା
ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଆରମ୍ଭରେ ତୁମେ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲ, ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୟାଗ୍ରୀବ ଦାନବକୁ ହତ କଲ, ସେ କାହାଣୀ ପୁରାଣ ଓ ବେଦରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଦେବୀ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ତୁମର ଦୟା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଗାଇଯାଇଛି ।
କିମତ୍ରାସ୍ତି ଚିତ୍ରଂ ଯଦମ୍ବା ସୁତଂ ସ୍ଵଂ ମୁଦା ପାଲଯେତ୍ପୋଷଯେତ୍ସମ୍ଯଗେଵ । ଯତସ୍ତ୍ଵଂ ଜନିତ୍ରୀ ସୁରାଣାଂ ସହାଯା କୁରୁଷ୍ଵୈକଚିତ୍ତେନ କାର୍ଯଂ ସମଗ୍ରମ୍
ମା ନିଜ ପୁଅକୁ ଆନନ୍ଦରେ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ପୋଷଣ କରିବାରେ କଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ? ତୁମେ ଦେବତାମାନେର ଜନନୀ ଓ ସହାୟ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର ।
ନ ଵା ତେ ଗୁଣାନାମିଯତ୍ତାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଵଯଂ ଦେଵି ଜାନୀମହେ ଵିଶ୍ଵଵନ୍ଦ୍ଯେ । କୃପାପାତ୍ରମିତ୍ଯେଵ ମତ୍ଵା ତଥାସ୍ମା- ନ୍ଭଯେଭ୍ଯଃ ସଦା ପାହି ପାତୁଂ ସମର୍ଥେ
ଦେବୀ, ବିଶ୍ୱରେ ପୂଜିତ, ତୁମର ଗୁଣ ଓ ସ୍ୱରୂପର ଅନ୍ତ ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ; ଆମକୁ ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ ଭାବି, ସଦା ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସମର୍ଥ ।
ଵିନା ବାଣପାତୈର୍ଵିନା ମୁଷ୍ଟିଘାତୈ- ର୍ଵିନାଶୂଲଖଡ୍ଗୈର୍ଵିନା ଶକ୍ତିଦଣ୍ଡୈଃ । ରିପୂନ୍ହନ୍ତୁମେଵାସି ଶକ୍ତା ଵିନୋଦା- ତ୍ତଥାପୀହ ଲୋକୋପକାରାଯ ଲୀଲା
ବାଣ, ମୁଷ୍ଟି ଘାତ, ଶୂଳ, ଖଡ୍ଗ, ଶକ୍ତି, ଦଣ୍ଡ ବିନା, ତୁମେ କେବଳ ଇଚ୍ଛାରେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାର; ତଥାପି, ଏଠାରେ ଲୀଳା କରି ବିଶ୍ୱର ଉପକାର ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ ।
ଇଦଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ନୈଵ ଜାନନ୍ତି ମୂଢା ନ କାର୍ଯଂ ଵିନା କାରଣଂ ସମ୍ଭଵେଦ୍ଵା । ଵଯଂ ତର୍କଯାମୋଽନୁମାନଂ ପ୍ରମାଣଂ ତ୍ଵମେଵାସି କର୍ତାସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଚେତି
ମୂଢ଼ମାନେ ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିନାହିଁ: କାରଣ ବିନା କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ; ଆମେ ତର୍କ କରି ଅନୁମାନ ଦେଉଛୁ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏହି ବିଶ୍ୱର କର୍ତ୍ତା ଓ କାରଣ ।
ଅଜଃ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତା ମୁକୁନ୍ଦୋଽଵିତାଯଂ ହରୋ ନାଶକୃଦ୍ଵୈ ପୁରାଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧଃ । ନ କିଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସୂତାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତେ ଯୁଗାଦୌ ତ୍ଵମେଵାସି ସର୍ଵସ୍ଯ ତେନୈଵ ମାତା
ଅଜ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ମୁକୁନ୍ଦ ରକ୍ଷକ, ହର ନାଶକ, ପୁରାଣରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; କିନ୍ତୁ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ଏମାନେ ତୁମରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତେଣୁ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମାତା ।
ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ଵଂ ପୁରାରାଧିତା ଦେଵି ଦତ୍ତା ତ୍ଵଯା ଶକ୍ତିରୁଗ୍ରା ଚ ତେଭ୍ଯଃ ସମଗ୍ରା । ତ୍ଵଯା ସଂଯୁତାସ୍ତେ ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତି କାମଂ ଜଗତ୍ପାଲନୋତ୍ପତ୍ତିସଂହାରମେଵ
ତିନିଜଣେ (ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ) ତୁମକୁ ପୂଜିଥିଲେ, ଦେବୀ, ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଉଗ୍ର ଶକ୍ତି ଦେଲେ; ତୁମେ ସହିତ ଏକତା ହେଇ, ସେମାନେ ଚାହିଲେ ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି ।
ତେ କିଂ ନ ମନ୍ଦମତଯୋ ଯତଯୋ ଵିମୂଢା- ସ୍ତ୍ଵାଂ ଯେ ନ ଵିଶ୍ଵଜନନୀଂ ସମୁପାଶ୍ରଯନ୍ତି । ଵିଦ୍ଯାଂ ପରାଂ ସକଲକାମଫଲପ୍ରଦାଂ ତାଂ ମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଂ ଵିବୁଧଵୃନ୍ଦସୁଵନ୍ଦିତାଙ୍ଘ୍ରିମ୍
ଯେଉଁ ଯତିମାନେ ମନ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଭ୍ରମିତ, ତୁମେ ବିଶ୍ୱଜନନୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନାହିଁ, ସେମାନେ କିଏ ଲାଭ କରିପାରିବେ? ତୁମେ ପରା ଜ୍ଞାନ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥିବା, ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ପୂଜିତ ଚରଣ ।
ଯେ ଵୈଷ୍ଣଵାଃ ପାଶପତାଶ୍ଚ ସୌରା ଦମ୍ଭାସ୍ତ ଏଵ ପ୍ରତିଭାନ୍ତି ନୂନମ୍ । ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ନ ତ୍ଵାଂ କମଲାଞ୍ଚ ଲଜ୍ଜାଂ କାନ୍ତିଂ ସ୍ଥିତିଂ କୀର୍ତିମଥାପି ପୁଷ୍ଟିମ୍
ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁପୂଜକ, ପଶୁପତିପୂଜକ, ସୂର୍ୟପୂଜକ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଦମ୍ଭୀ; ସେମାନେ ତୁମେ, କମଳା, ଲଜ୍ଜା, କାନ୍ତି, ସ୍ଥିତି, କୀର୍ତି, ପୋଷଣକୁ ଧ୍ୟାନ କରନାହିଁ ।
ହରିହରାଦିଭିରପ୍ଯଥ ସେଵିତା ତ୍ଵମିହ ଦେଵଵରୈରସୁରୈସ୍ତଥା । ଭୁଵି ଭଜନ୍ତି ନ ଯେଽଲ୍ପଧିଯୋ ନରା ଜନନି ତେ ଵିଧିନା ଖଲୁ ଵଞ୍ଚିତାଃ
ହରି, ହର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ସେବନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଅବୁଜି ଲୋକ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି ନାହିଁ, ମା, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ୍ୟରେ ଠକିଯାନ୍ତି ।
ଜଲଧିଜାପଦପଙ୍କଜରଞ୍ଜନଂ ଜତୁରସେନ କରୋତି ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ତ୍ରିନଯନୋଽପି ଧରାଧରଜାଙ୍ଘ୍ରିପଂ- କଜପରାଗନିଷେଵଣତତ୍ପରଃ
ସମୁଦ୍ରରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଚରଣ କମଳର ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ହରି ନିଜ ଶରୀରକୁ ରଙ୍ଗିଥାନ୍ତି; ପାହାଡ଼ର ଝିଅଙ୍କ ଚରଣ କମଳର ଧୂଳି ସେବନରେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଶିବ ମଧ୍ୟ ନିରତ ।
କିମପରସ୍ଯ ନରସ୍ଯ କଥାନକୈ- ସ୍ତଵ ପଦାବ୍ଜଯୁଗଂ ନ ଭଜନ୍ତି କେ । ଵିଗତରାଗଗୃହାଶ୍ଚ ଦଯାଂ କ୍ଷମାଂ କୃତଧିଯୋ ମୁନଯୋଽପି ଭଜନ୍ତି ତେ
ଅନ୍ୟ ଲୋକ ତୁମର ଦୁଇ ଚରଣ କମଳକୁ ପୂଜନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହା ବିଷୟରେ କଣ କହିବା ଆବଶ୍ୟକ? ଯେଉଁ ମୁନିମାନେ ରାଗରୁ ମୁକ୍ତ, ଦୟା ଓ କ୍ଷମାରେ ନିଶ୍ଚିତ, ତାଙ୍କ ମନ ନିଶ୍ଚଳ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି ।
ଦେଵି ତ୍ଵଦଙ୍ଘ୍ରିଭଜନେ ନ ଜନା ରତା ଯେ ସଂସାରକୂପପତିତାଃ ପତିତାଃ କିଲାମୀ । ତେ କୁଷ୍ଠଗୁଲ୍ମଶିରଆଧିଯୁତା ଭଵନ୍ତି ଦାରିଦ୍ର୍ଯଦୈନ୍ଯସହିତା ରହିତାଃ ସୁଖୌଘୈଃ
ହେ ଦେବୀ, ଯେମାନେ ତୁମ ପାଦପଦ୍ମର ସେବାରେ ଭକ୍ତି ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ସଂସାରର ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାର ଗର୍ତ୍ତରେ ପଡ଼ି, ଦୁଃଖରେ ଅତିଶୟ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାନ୍ତି। ସେମାନେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ, ଗଠିଲା ରୋଗ, ମୁଣ୍ଡ ବେଦନା ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ସୁଖରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହନ୍ତି।
ଯେ କାଷ୍ଠଭାରଵହନେ ଯଵସାଵହାରେ କାର୍ଯେ ଭଵନ୍ତି ନିପୁଣା ଧନଦାରହୀନାଃ । ଜାନୀମହେଽଲ୍ପମତିଭିର୍ଭଵଦଙ୍ଘ୍ରିସେଵା ପୂର୍ଵେ ଭଵେ ଜନନି ତୈର୍ନ କୃତା କଦାପି
ଯେମାନେ କେବଳ କାଠ ବୋଝା ଉଠେଇବା କିମ୍ବା ମାଟିଆ ଧାନ ଖାଇବାରେ ଦକ୍ଷ, ଧନ ଓ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ବିହୀନ, ଆମେ ଜାଣୁଛୁ, ହେ ଜଗତ୍ଜନନୀ, ସେମାନେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ତୁମ ପାଦସେବା କେବେ କରିନଥିଲେ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ଥିଲା।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଏଵଂ ସ୍ତୁତା ସୁରୈଃ ସର୍ଵୈରମ୍ବିକା କରୁଣାନ୍ଵିତା । ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵ ତରସା ରୂପଯୌଵନସଂଯୁତା
ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଏଭଳି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ଦୟାମୟୀ ଅମ୍ବିକା ହଠାତ୍ ସୁନ୍ଦର ଯୌବନର ରୂପ ଧାରଣ କରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ଦିଵ୍ଯାମ୍ବରଧରା ଦେଵୀ ଦିଵ୍ଯଭୂଷଣଭୂଷିତା । ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯସମାଯୁକ୍ତା ଦିଵ୍ଯଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତା
ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିଲେ।
ଜଗନ୍ମୋହନଲାଵଣ୍ଯା ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତା । ଅଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଵରୂପା ସା ଦେଵାନାଂ ଦର୍ଶନଂ ଗତା
ସେ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଅଧିକାରିଣୀ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କ ତୁଳନାରେ କେହି ନାହିଁ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଂ ସ୍ନାତୁକାମା ସା ନିର୍ଗତା ଗିରିଗହ୍ଵରାତ୍ । ଦିଵ୍ଯରୂପଧରା ଦେଵୀ ଵିଶ୍ଵମୋହନମୋହିନୀ
ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ଦେବୀ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରୁ ବାହାରିଲେ। ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ମୋହିନୀ ଦେବୀ।
ଦେଵାନ୍ସ୍ତୁତିପରାନାହ ମେଘଗମ୍ଭୀରଯା ଗିରା । ପ୍ରେମପୂର୍ଵଂ ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା କୋକିଲାମଞ୍ଜୁଵାଦିନୀ
ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ତୁତିରେ ଲିନ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବୀ ମେଘର ଗମ୍ଭୀର କଣ୍ଠରେ କଥା କହିଲେ, ପ୍ରେମର ସହିତ ହସି, କୋକିଲିର ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଭୋ ଭୋଃ ସୁରଵରାଃ କାତ୍ର ଭଵଦ୍ଭିଃ ସ୍ତୂଯତେ ଭୃଶମ୍ । କିମର୍ଥଂ ବ୍ରୂତ ଵଃ କାର୍ଯଂ ଚିନ୍ତାଵିଷ୍ଟାଃ କୁତଃ ପୁନଃ
ଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବତାମାନେ, ଏଠାରେ ଏତେ ଆଗ୍ରହରେ ମୋତେ କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ? ତୁମେ ମୋତେ କଣ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? କାହିଁକି ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛ? ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ?
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭାଷିତଂ ତସ୍ଯା ମୋହିତା ରୂପସମ୍ପଦା । ପ୍ରେମପୂର୍ଵଂ ହୃଦୁତ୍ସାହାସ୍ତାମୂଚୁଃ ସୁରସତ୍ତମାଃ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ତାଙ୍କର ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରେମ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ ଦେଵି ସ୍ତୁମସ୍ତ୍ଵାଂ ଵିଶ୍ଵେଶି ପ୍ରଣତାଃ ସ୍ମ କୃପାର୍ଣଵେ । ପାହି ନଃ ସର୍ଵଦୁଃଖେଭ୍ଯଃ ସଂଵିଗ୍ନାନ୍ଦୈତ୍ଯତାପିତାନ୍
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, ହେ ବିଶ୍ୱର ଶାସିକା, ଆମେ ତୁମ ପାଦରେ ଶରଣ ନେଉଛୁ, ହେ କୃପାର ସାଗର। ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ଆମେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଦୁଃଖିତ ଓ ଭୟଭୀତ।
ପୁରା ତ୍ଵଯା ମହାଦେଵି ନିହତ୍ଯାସୁରକଣ୍ଟକମ୍ । ମହିଷଂ ନୋ ଵରୋ ଦତ୍ତଃ ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯାହଂ ସଦାପଦି
ହେ ମହାଦେବୀ, ପୂର୍ବେ ତୁମେ ଦାନବମାନଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟତା ନଶ୍ୱ କରି, ମହିଷାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲ, ତାପରେ ଆମକୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲ—'ମୁଁ ସମସ୍ତ ବିପଦରେ ସ୍ମରଣ କରାଯିବି'।
ସ୍ମରଣାଦ୍ଦୈତ୍ଯଜାଂ ପୀଡାଂ ନାଶଯିଷ୍ଯାମ୍ଯସଂଶଯମ୍ । ତେନ ତ୍ଵଂ ସଂସ୍ମୃତା ଦେଵି ନୂନମସ୍ମାଭିରିତ୍ଯପି
ମୋ ସ୍ମରଣ କଲେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ପୀଡ଼ାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର କରିଦେବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦେବୀ, ଆମେ ଏବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ।
ଅଦ୍ଯ ଶୁମ୍ଭନିଶୁମ୍ଭୌ ଦ୍ଵାଵସୁରୌ ଘୋରଦର୍ଶନୌ । ଉତ୍ପନ୍ନୌ ଵିଘ୍ନକର୍ତାରାଵହନ୍ଯୌ ପୁରୁଷୈଃ କିଲ
ଆଜି ଦୁଇ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯିବା ଦାନବ—ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବଡ଼ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ପୁରୁଷମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ରକ୍ତବୀଜଶ୍ଚ ବଲଵାଂଶ୍ଚଣ୍ଡମୁଣ୍ଡୌ ତଥାସୁରୌ । ଏତୈରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଦେଵାନାଂ ହୃତଂ ରାଜ୍ଯଂ ମହାବଲୈଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକ୍ତବୀଜ ଓ ଚଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡ ନାମକ ଦୁଇ ଦାନବ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ଏହିମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଳବାନ ଦାନବମାନେ ମିଶି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଦଳିଆଇ ନେଇଛନ୍ତି।