ଶମ୍ଭୋଃ ପପାତ ଭୁଵି ଲିଙ୍ଗମିଦଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧଂ ଶାପେନ ତେନ ଚ ଭୃଗୋର୍ଵିପିନେ ଗତସ୍ଯ । ତଂ ଯେ ନରା ଭୁଵି ଭଜନ୍ତି କପାଲିନଂ ତୁ ତେଷାଂ ସୁଖଂ କଥମିହାପି ପରତ୍ର ମାତଃ
ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚି ଥିଲେ। ଯେମାନେ ପୃଥିବୀରେ କପାଳଧାରୀଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ମା, ସେମାନେ କିପରି ଏଠାରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ସୁଖ ପାଇପାରିବେ?
ଯୋଽଭୂଦ୍ ଗଜାନନଗଣାଧିପତିର୍ମହେଶା- ତ୍ତଂ ଯେ ଭଜନ୍ତି ମନୁଜା ଵିତଥପ୍ରପନ୍ନାଃ । ଜାନନ୍ତି ତେ ନ ସକଲାର୍ଥଫଲପ୍ରଦାତ୍ରୀଂ ତ୍ଵାଂ ଦେଵି ଵିଶ୍ଵଜନନୀଂ ସୁଖସେଵନୀଯାମ୍
ମହେଶଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଗଜାନନ ଗଣପତିଙ୍କୁ ଯେମାନେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବେ ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥିବା, ଜଗତମାତା, ସୁଖରେ ସେବା କରିବାଯୋଗ୍ୟ ଦେବୀ ଅଟୁଟ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ।
ଚିତ୍ରଂ ତ୍ଵଯାରିଜନତାପି ଦଯାର୍ଦ୍ରଭାଵା- ଦ୍ଧତ୍ଵା ରଣେ ଶିତଶରୈର୍ଗମିତା ଦ୍ଯୁଲୋକମ୍ । ନୋଚେତ୍ସ୍ଵକର୍ମନିଚିତେ ନିରଯେ ନିତାନ୍ତଂ ଦୁଃଖାତିଦୁଃଖଗତିମାପଦମାପତେତ୍ସା
ମା, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କରୁଣାରେ ଭରିଯାଉଛ। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ତୁମେ ସେମାନେକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠାଉଛ। ନହେଲେ, ନିଜ କର୍ମରେ ନରକକୁ ଯାଇ, ସେମାନେ ଅତି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଥାନ୍ତେ।
ବ୍ରହ୍ମା ହରଶ୍ଚ ହରିରପ୍ଯୁତ ଗର୍ଵଭାଵା- ଜ୍ଜାନନ୍ତି ତେଽପି ଵିବୁଧା ନ ତଵ ପ୍ରଭାଵମ୍ । କେଽନ୍ଯେ ଭଵନ୍ତି ମନୁଜା ଵିଦିତୁଂ ସମର୍ଥାଃ ସମ୍ମୋହିତାସ୍ତଵ ଗୁଣୈରମିତପ୍ରଭାଵୈଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ହରି ମଧ୍ୟ ଅହଂକାରରେ ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମ ଅସୀମ ଗୁଣରେ ମୋହିତ ହୋଇ, କିଏ ତୁମେକୁ ଜାଣିପାରିବ?
କ୍ଲିଶ୍ଯନ୍ତି ତେଽପି ମୁନଯସ୍ତଵ ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯଂ ପାଦାମ୍ବୁଜଂ ନ ହି ଭଜନ୍ତି ଵିମୂଢଚିତ୍ତାଃ । ସୂର୍ଯାଗ୍ନିସେଵନପରାଃ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାତଂ ନ ତୈଃ ଶ୍ରୁତିଶତୈରପି ଵେଦସାରମ୍
ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପଦପଦ୍ମକୁ ବୁଝିପାଇ ଅନେକ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ଯେମାନେ ମନରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମେକୁ ପୂଜା କରିନାହାନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପୂଜାରେ ଲିନ ହୋଇ, ଶତାଧିକ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ବେଦର ସାର ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ମନ୍ଯେ ଗୁଣାସ୍ତଵ ଭୁଵି ପ୍ରଥିତପ୍ରଭାଵାଃ କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ ହି ଵିମୁଖାନ୍ନନୁ ଭକ୍ତିଭାଵାତ୍ । ଲୋକାନ୍ସ୍ଵବୁଦ୍ଧିରଚିତୈର୍ଵିଵିଧାଗମୈଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣ୍ଵୀଶଭାସ୍କରଗଣେଶପରାନ୍ଵିଧାଯ
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୁମ ଗୁଣମାନେ ତୁମକୁ ଭକ୍ତି ନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗଣେଶ ପୂଜାରେ ଲିନ କରିଦେଇଛନ୍ତି।
କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ ତଵ ପଦାଦ୍ଵିମୁଖାନ୍ନରାଗ୍ର୍ଯା- ନ୍ସ୍ଵୋକ୍ତାଗମୈର୍ହରିହରାର୍ଚନଭକ୍ତିଯୋଗୈଃ । ତେଷାଂ ନ କୁପ୍ଯସି ଦଯାଂ କୁରୁଷେଽମ୍ବିକେ ତ୍ଵଂ ତାନ୍ମୋହମନ୍ତ୍ରନିପୁଣାନ୍ପ୍ରଥଯସ୍ଯଲଂ ଚ
ଯେଉଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମ ପଦକୁ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ହରି-ହର ପୂଜାରେ ଲିନ ହୋଇଛନ୍ତି, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ କରିନାହାଁ, ମା ଅମ୍ବିକା; ତୁମେ ଦୟା କରୁଛ, ଏବଂ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ମୋହ ବ୍ୟାପ୍ତ କରୁଛ।
ତୁର୍ଯେ ଯୁଗେ ଭଵତି ଚାତିବଲଂ ଗୁଣସ୍ଯ ତୁର୍ଯସ୍ଯ ତେନ ମଥିତାନ୍ଯସଦାଗମାନି । ତ୍ଵାଂ ଗୋପଯନ୍ତି ନିପୁଣାଃ କଵଯଃ କଲୌ ଵୈ ତ୍ଵତ୍କଲ୍ପିତାନ୍ସୁରଗଣାନପି ସଂସ୍ତୁଵନ୍ତି
ଚତୁର୍ଯୁଗରେ ଚତୁର୍ଥ ଗୁଣର ଶକ୍ତି ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଏ, ତାହାରେ ଅସତ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। କଳିଯୁଗରେ ଚତୁର୍ୟ କବିମାନେ ତୁମେକୁ ଲୁଚାଇ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିବା ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ମୁକ୍ତିଫଲଦାଂ ଭୁଵି ଯୋଗସିଦ୍ଧାଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ପରାଞ୍ଚ ମୁନଯୋଽତିଵିଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵାଃ । ତେ ନାପ୍ନୁଵନ୍ତି ଜନନୀଜଠରେ ତୁ ଦୁଃଖଂ ଧନ୍ଯାସ୍ତ ଏଵ ମନୁଜାସ୍ତ୍ଵଯି ଯେ ଵିଲୀନାଃ
ଅତିଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ମୁନିମାନେ ତୁମେକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ମୁକ୍ତି ଓ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ପରା ଜ୍ଞାନ ଭାବରେ। ସେମାନେ ଜନନୀର ଗର୍ଭରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିନାହାନ୍ତି; ତୁମେରେ ଲିନ ହୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ସବୁଠୁ ଧନ୍ୟ।
ଚିଚ୍ଛକ୍ତିରସ୍ତି ପରମାତ୍ମନି ଯେନ ସୋଽପି ଵ୍ଯକ୍ତୋ ଜଗତ୍ସୁ ଵିଦିତୋ ଭଵକୃତ୍ଯକର୍ତା । କୋଽନ୍ଯସ୍ତ୍ଵଯା ଵିରହିତଃ ପ୍ରଭଵତ୍ଯମୁଷ୍ମିନ୍ କର୍ତୁଂ ଵିହର୍ତୁମପି ସଞ୍ଚଲିତୁଂ ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା
ପରମାତ୍ମାରେ ଚେତନାଶକ୍ତି ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଜଗତରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଭାବରେ ଜଣାଯାନ୍ତି। ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ କିଛି କରିପାରିବ, ଖେଳିପାରିବ କିମ୍ବା ଗତି କରିପାରିବ?
ତତ୍ତ୍ଵାନି ଚିଦ୍ଵିରହିତାନି ଜଗଦ୍ଵିଧାତୁଂ କିଂ ଵା କ୍ଷମାଣି ଜଗଦମ୍ବ ଯତୋ ଜଡାନି । କିଂ ଚେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଗୁଣକର୍ମଯୁତାନି ସନ୍ତି ଦେଵି ତ୍ଵଯା ଵିରହିତାନି ଫଲଂ ପ୍ରଦାତୁମ୍
ଚେତନା ନଥିବା ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ କି, ମା, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଜଡ଼? ଗୁଣ ଓ କର୍ମ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଫଳ ଦେଇପାରିବେ କି, ଦେବୀ?
ଦେଵା ମଖେଷ୍ଵପି ହୁତଂ ମୁନିଭିଃ ସ୍ଵଭାଗଂ ଗୃହ୍ଣୀଯୁରମ୍ବ ଵିଧିଵତ୍ପ୍ରତିପାଦିତଂ କିମ୍ । ସ୍ଵାହା ନ ଚେତ୍ତ୍ଵମସି ତତ୍ର ନିମିତ୍ତଭୂତା ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମେଵ ନନୁ ପାଲଯସୀଵ ଵିଶ୍ଵମ୍
ମୁନିମାନେ ଯଥାନିୟମେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ମା, ସେମାନେ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି କି? ତୁମେ ସ୍ୱାହା ଭାବରେ ତାହାର କାରଣ ନହେଲେ, ତେବେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଏକା ତୁମେ ରକ୍ଷା କରୁଛ।
ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯେଦମଖିଲଂ ଵିହିତଂ ଭଵାଦୌ ତ୍ଵଂ ପାସି ଵୈ ହରିହରପ୍ରମୁଖାନ୍ଦିଗୀଶାନ୍ । କାଲେଽତ୍ସି ଵିଶ୍ଵମପି ତେ ଚରିତଂ ଭଵାଦ୍ଯଂ ଜାନନ୍ତି ନୈଵ ମନୁଜାଃ କ୍ଵ ନୁ ମନ୍ଦଭାଗ୍ଯାଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ତୁମେ କରିଥିଲା; ହରି, ହର, ଦିଗ୍ଦେବତାମାନେକୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରୁଛ। ସମୟରେ ତୁମେ ବିଶ୍ୱକୁ ନାଶ କରୁଛ। ତୁମ ସୃଷ୍ଟି ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି—ମନ୍ଦଭାଗ୍ୟ କିଏ କେଉଁଠି?
ହତ୍ଵାସୁରଂ ମହିଷରୂପଧରଂ ମହୋଗ୍ରଂ ମାତସ୍ତ୍ଵଯା ସୁରଗଣଃ କିଲ ରକ୍ଷିତୋଽଯମ୍ । କାଂ ତେ ସ୍ତୁତିଂ ଜନନି ମନ୍ଦଧିଯୋ ଵିଦାମୋ ଵେଦା ଗତିଂ ତଵ ଯଥାର୍ଥତଯା ନ ଜଗ୍ମୁଃ
ମା, ତୁମେ ମହିଷ ଦାନବକୁ ବଧ କରି ଦେବମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲା। ଆମେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଜନେ ତୁମେକୁ କଣ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବୁ? ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସତ୍ୟ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରିପାରିନାହାନ୍ତି।
କାର୍ଯଂ କୃତଂ ଜଗତି ନୋ ଯଦସୌ ଦୁରାତ୍ମା ଵୈରୀ ହତୋ ଭୁଵନକଣ୍ଟକଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯଃ । କୀର୍ତିଃ କୃତା ନନୁ ଜଗତ୍ସୁ କୃପା ଵିଧେଯା- ପ୍ଯସ୍ମାଂଶ୍ଚ ପାହି ଜନନି ପ୍ରଥିତପ୍ରଭାଵେ
ମାଆ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁ, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଅସ୍ଥିରତା ଥିଲା, ଏବଂ ଯାହାକୁ କେହି ଜିତିପାରିବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା, ସେ ମାରିଦିଆଯାଇଛି । ତୁମର ମହିମା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ଏବେ ଦୟା ଦେଖାଯିବା ଚାହିଁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ମାଆ, ତୁମର ପ୍ରଭାବ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଏଵଂ ସ୍ତୁତା ସୁରୈର୍ଦେଵୀ ତାନୁଵାଚ ମୃଦୁସ୍ଵରା । ଅନ୍ଯତ୍କାର୍ଯଂ ଚ ଦୁଃସାଧ୍ଯଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ସୁରସତ୍ତମାଃ
ବ୍ୟାସ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ: ଦେବତାମାନେ ଏପରି ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ଦେବୀ ମୃଦୁ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ: 'ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କିଛି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାମ ଅଛି, ସେଥିରେ କହନ୍ତୁ ।'
ଯଦା ଯଦା ହି ଦେଵାନାଂ କାର୍ଯଂ ସ୍ଯାଦତିଦୁର୍ଘଟମ୍ । ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯାହଂ ତଦା ଶୀଘ୍ରଂ ନାଶଯିଷ୍ଯାମି ଚାପଦମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେତେବେଳେ କିଛି କାମ ବହୁତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୋଇଯିବ, ସେତେବେଳେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବା; ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସେ ଆପଦକୁ ଦୂର କରିଦେବି ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ ସର୍ଵଂ କୃତଂ ତ୍ଵଯା ଦେଵି କାର୍ଯଂ ନଃ ଖଲୁ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ଯଦଯଂ ନିହତଃ ଶତ୍ରୁରସ୍ମାକଂ ମହିଷାସୁରଃ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ଦେବୀ, ଆମର ସମସ୍ତ କାମ ତୁମେ ପୂରଣ କରିଦେଲେ, କାରଣ ଆମର ଶତ୍ରୁ ମହିଷାସୁରକୁ ତୁମେ ନିହତ କରିଛ ।
ସ୍ମରିଷ୍ଯାମୋ ଯଥା ତେଽମ୍ବ ସଦୈଵ ପଦପଙ୍କଜମ୍ । ତଥା କୁରୁ ଜଗନ୍ମାତର୍ଭକ୍ତିଂ ତ୍ଵଯ୍ଯପ୍ଯଚଞ୍ଚଲାମ୍
ମାଆ, ଆମେ ସଦା ତୁମର ପଦପଙ୍କଜକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା; ଜଗତମାତା, ଆମର ଭକ୍ତି ତୁମେ ଅଚଳ ରଖ ।
ଅପରାଧସହସ୍ରାଣି ମାତୈଵ ସହତେ ସଦା । ଇତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜଗଦ୍ଯୋନିଂ ନ ଭଜନ୍ତେ କୁତୋ ଜନାଃ
ମାଆ ସଦା ହଜାର ହଜାର ଅପରାଧକୁ ସହିଥାନ୍ତି; ଏହି କଥା ଜାଣି, ଲୋକେ କିଏ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ପୂଜା କରିନାହାନ୍ତି?
ଦ୍ଵୌ ସୁପର୍ଣୋ ତୁ ଦେହେଽସ୍ମିଂସ୍ତଯୋଃ ସଖ୍ଯଂ ନିରନ୍ତରମ୍ । ନାନ୍ଯଃ ସଖା ତୃତୀଯୋଽସ୍ତି ଯୋଽପରାଧଂ ସହେତ ହି
ଏହି ଶରୀରରେ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷୀ ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ସଖ୍ୟତା ଅଟୁଟ ଅଛି; ତୃତୀୟ କୌଣସି ସଖା ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ଅପରାଧକୁ ସହିପାରିବ ।
ତସ୍ମାଜ୍ଜୀଵଃ ସଖାଯଂ ତ୍ଵାଂ ହିତ୍ଵା କିଂ ନୁ କରିଷ୍ଯତି । ପାପାତ୍ମା ମନ୍ଦଭାଗ୍ଯୋଽସୌ ସୁରମାନୁଷଯୋନିଷୁ
ତେଣୁ ଜୀବ ତୁମକୁ ସଖା ଭାବରେ ଛାଡି ଏହି ଜଗତରେ କଣ କରିପାରିବ? ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବାନ୍, ଦେବ ଓ ମାନବ ଜନ୍ମରେ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବ ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେହଂ ସୁଦୁଷ୍ପ୍ରାପଂ ନ ସ୍ମରେତ୍ତ୍ଵାଂ ନରାଧମଃ । ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ବ୍ରୂମଃ ସତ୍ଯଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଶରୀର ପାଇଲା ପରେ, ଯଦି କୌଣସି ନିମ୍ନ ମନୁଷ୍ୟ ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ, କିମ୍ବା ବାଣୀରେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିନାହାନ୍ତି, ଆମେ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ପୁନଃପୁନଃ କହୁଛୁ ।
ସୁଖେ ଵାପ୍ଯଥଵା ଦୁଃଖେ ତ୍ଵଂ ନଃ ଶରଣମଦ୍ଭୁତମ୍ । ପାହି ନଃ ସତତଂ ଦେଵି ସର୍ଵୈସ୍ତଵ ଵରାଯୁଧୈଃ
ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ତୁମେ ଆମର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ; ଦେବୀ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର ।
ଅନ୍ଯଥା ଶରଣଂ ନାସ୍ତି ତ୍ଵତ୍ପାଦାମ୍ବୁଜରେଣୁତଃ । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଏଵଂ ସ୍ତୁତା ସୁରୈର୍ଦେଵୀ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ । ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵାସ୍ତାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ନିର୍ଗତାମ୍
ତୁମର ପଦଅମ୍ବୁଜର ଧୂଳି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ । ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଦେବତାମାନେ ଏପରି ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ଦେବୀ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ । ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ କରି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।
ମହିଷଵଧାନନ୍ତରଂ ପୃଥିଵୀସୁଖଵର୍ଣନମ୍ ଜନମେଜଯ ଉଵାଚ - ଅଥାଦ୍ଭୁତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମୁନେ ପ୍ରଭାଵଂ ଦେଵ୍ଯା ଜଗଚ୍ଛାନ୍ତିକରଂ ପରଞ୍ଚ । ନ ତୃପ୍ତିରସ୍ତି ଦ୍ଵିଜଵର୍ଯ ଶୃଣ୍ଵତଃ କଥାମୃତଂ ତେ ମୁଖପଦ୍ମଜାତମ୍
ଜନମେଜୟ କହିଲେ: ମୁନି, ଦେବୀଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି, ଯାହା ଜଗତକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ମୁଁ ତୁମର ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଥାମୃତ ଶୁଣିଲେ ମୋର ଏପରି ତୃପ୍ତି ନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ଅନ୍ତର୍ହିତାଯାଂ ଚ ତଦା ଭଵାନ୍ଯା ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ କିଂ ଦେଵପୁରୋଗମାସ୍ତେ । ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚରିତ୍ର ପରମଂ ପଵିତ୍ରଂ ଦୁରାପମେଵାଲ୍ପପୁଣ୍ଯୈର୍ନରାଣାମ୍
ଭବାନୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା ପରେ, ସେ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ କଣ କରିଲେ? ଦେବୀଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଳ୍ପ ପୁଣ୍ୟ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ।
କସ୍ତୃପ୍ତିମାପ୍ନୋତି କଥାମୃତେନ ଭିନ୍ନୋଽଲ୍ପଭାଗ୍ଯାତ୍ପଟୁକର୍ଣରନ୍ଧ୍ରଃ । ପୀତେନ ଯେନାମରତାଂ ପ୍ରଯାତି ଧିକ୍ତାନ୍ନରାନ୍ ଯେ ନ ପିବନ୍ତି ସାଦରମ୍
ଏହି କଥାମୃତ ଶୁଣି ତୃପ୍ତି କିଏ ପାଇପାରିବ, ଯଦି ତାଙ୍କର କାନ ଦୁଃଖରେ ଅଟିଯାଇଛି? ଏହା ପିଇଲେ ଅମରତ୍ୱ ମିଳେ — ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଆଦରରେ ପିଉନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜକୁ ଲଜ୍ଜା ଦେଉ ।
ଲୀଲାଚରିତ୍ରଂ ଜଗଦମ୍ବିକାଯା ରକ୍ଷାନ୍ଵିତଂ ଦେଵମହାମୁନୀନାମ୍ । ସଂସାରଵାର୍ଧେସ୍ତରଣଂ ନରାଣାଂ କଥଂ କୃତଜ୍ଞା ହି ପରିତ୍ଯଜେଯୁଃ
ଜଗଦମ୍ବାଙ୍କର ଲୀଳା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ, ଦେବତା ଓ ମହାମୁନିମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ, ଏହା ଲୋକମାନେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ସାଧନ; କୃତଜ୍ଞ ଲୋକମାନେ କିପରି ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବେ?
ମୁକ୍ତାଶ୍ଚ ଯେ ଚୈଵ ମୁମୁକ୍ଷଵଶ୍ଚ ସଂସାରିଣୋ ରୋଗଯୁତାଶ୍ଚ କେଚିତ୍ । ତେଷାଂ ସଦା ଶ୍ରୋତ୍ରପୁଟୈଶ୍ଚ ପେଯଂ ସର୍ଵାର୍ଥଦଂ ଵେଦଵିଦୋ ଵଦନ୍ତି
ଯେମାନେ ମୁକ୍ତ, ଯେମାନେ ମୁକ୍ତି ଚାହିଁ, ଏବଂ ଯେମାନେ ସଂସାରରେ ବନ୍ଧା ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ସେମାନେ ସଦା ଏହି କଥାମୃତକୁ କାନ ଦ୍ୱାରା ପିବିବା ଉଚିତ; ଏହା ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରେ, ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଏହି କଥା କହନ୍ତି ।