ରେମେ ନୃପତିଶାର୍ଦୂଲଃ କାମିନ୍ଯା ବହୁଵାସରାନ୍
ସେ ରାଜା ବହୁ ଦିନ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଆନନ୍ଦ କଲେ।
ସୈରଂଧ୍ର୍ଯା କଥିତଂ ତସ୍ଯୈ ତଯା ଦୃଷ୍ଟଃ ପତିସ୍ତଥା 5.18.
ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ନିଜ ପତିକୁ ଦେଖିଲେ।
କଦାଚିଦପି ସାମାନ୍ଯାଂ ରହୋ ରୂପଵତୀଂ ନୃପଃ
କେବେ ଗୋଟେ ସମୟରେ, ଗୁପ୍ତରେ ରାଜା ସେ ସୁନ୍ଦରୀକୁ ଦେଖିଲେ।
ନ ଜ୍ଞାତୋଽଯଂ ଶଠଃ ପୂର୍ଵଂ ଯଦା ଦୃଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଯଂଵରେ
ସ୍ୱୟଂବରରେ ଦେଖିବାବେଳେ ଏହି ଚତୁର୍ ଲୋକଟିକୁ ପୂର୍ବରୁ ଜଣାଯାଇନଥିଲା।
କିଂ କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ ସଂତାପ ନିର୍ଲଜ୍ଜେ ନିର୍ଘୃଣେ ଶଠେ
ମୁଁ ଏଇ ଦିନେ କଣ କରିବି, ହେ ଲଜ୍ଜାହୀନ, ଦୟାହୀନ ଓ ଚତୁର ମନେ?
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ସଂସାରେ ସୁଖଂ ତ୍ଯକ୍ତଂ ମଯା ଖଲୁ
ଆଜିଠାରୁ ଏହି ସଂସାରରେ ସୁଖକୁ ମୁଁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଛାଡିଦେଲି।
ଅକର୍ତଵ୍ଯଂ କୃତଂ କାର୍ଯଂ ତଜ୍ଜାତଂ ଦୁଃଖଦଂ ମମ
ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସେଇ କାମ କରିଦେଲି; ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଆଣିଛି।
ପିତୃଗେହଂ ଵ୍ରଜାମ୍ଯାଶୁ ତତ୍ରାଽପି ନ ସୁଖଂ ଭଵେତ୍
ମୁଁ ଶୀଘ୍ରେ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବି, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ମିଳିବ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦତ୍ରୈଵ ସଂଵାସୋ ଵୈରାଗ୍ଯଯୁତଯା ମଯା
ତେଣୁ ଏଠି ରହିବି, ମୁଁ ବିରାକ୍ତି ସହିତ ଜୀବନ କଟାଇବି।
ମହିଷ ଉଵାଚ ସ୍ଥିତା ପତିଗୃହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସୁଖଂ ସଂସାରଜଂ ତତଃ
ମହିଷ କହିଲେ: ପତିଙ୍କ ଘର ଛାଡିଦେଇ, ସଂସାରର ସୁଖକୁ ମୁଁ ବିଦାୟ ଦେଲି।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି କଲ୍ଯାଣି ମାମନାଦୃତ୍ଯ ଭୂପତିମ୍
ତେଣୁ, ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ, ତୁମ ପତିକୁ, ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଵଚନଂ କୁରୁ ମେ ତଥ୍ଯଂ ନାରୀଣାଂ ପରମଂ ହିତମ୍ 5.18.
ମୋ କଥାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ମାନ; ଏହା ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ହତ୍ଵା ତ୍ଵାମସୁରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଯମିଷ୍ଯାମି ଯଥାସୁଖମ୍
ଦେବୀ କହିଲେ: ତୁମେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ମରିବା ପରେ, ମୁଁ ଇଚ୍ଛାମତେ ଆନନ୍ଦ କରିବି।
ଯଦା ଯଦା ହି ସାଧୂନାଂ ଦୁଃଖଂ ଭଵତି ଦାନଵ
ହେ ଦାନବ, ଯେତେବେଳେ ଭଲମନେଷ୍ଠାଙ୍କ ଉପରେ ଦୁଃଖ ଆସେ, ସେତେବେଳେ—
ଅରୂପାଯାଶ୍ଚ ମେ ରୂପମଜନ୍ମାଯାଶ୍ଚ ଜନ୍ମ ଚ
ମୋର ରୂପ ଅରୂପରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଜନ୍ମ ଅଜନ୍ମରୁ ହୁଏ।
ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି ଜାନୀହି ପ୍ରାର୍ଥିତାହଂ ସୁରୈ କିଲ
ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି—ଏହି କଥା ଜାଣ; ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ଡାକିଛନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଵା ଗଚ୍ଛ ପାତାଲମସୁରାଲଯମ୍
ତେଣୁ, ଯୁଦ୍ଧ କର କିମ୍ବା ତୁମ ଦାନବମାନଙ୍କ ଅଧୋଲୋକକୁ ଯାଅ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଯୁଦ୍ଧକାମଃ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ସଂଗ୍ରାମାଂଗଣଭୂମିଷୁ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ।
ମୁମୋଚ ତରସା ବାଣାନ୍କର୍ଣାଽଽକୃଷ୍ଟାଞ୍ଛିଲାଶିତାନ୍
ସେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି, ପାଥର ପରି ଧାର ତୀର ଛାଡିଲେ।
ତଯୋଃ ପରସ୍ପରଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ସଂବଭୂଵ ଭଯପ୍ରଦମ୍
ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ମଧ୍ଯେ ଦୁର୍ଧର ଆଗତ୍ଯ ମୁମୋଚ ଶିଲୀମୁଖାନ୍
ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଧର ଆସି, ପାଥର ମୁଣ୍ଡି ତୀର ଛାଡିଲେ।
ତତୋ ଭଗଵତୀ କ୍ରୁଦ୍ଧା ତଂ ଜଘାନ ଶିତୈଃ ଶରୈଃ 5.18.
ତାପରେ ଭଗବତୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାକୁ ଧାର ତୀରରେ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।
ତଂ ତଯା ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରିନେତ୍ରଃ ପରମାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ତାଙ୍କୁ ସେ ଦେବୀ ହତ କରିବାକୁ ଦେଖି, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରର ଅଧିକାରୀ ଭଗବାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଅନାଗତାଂସ୍ତୁ ଚିଚ୍ଛେଦ ଦେଵୀ ତାନ୍ଵିଶିଖୈଃ ଶରାନ୍
ଯେଉଁମାନେ ଏଉଁଠି ଆସିନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବୀ ତୀରବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।
ଅନ୍ଧକସ୍ତ୍ଵାଜ ଗାମାଶୁ ହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରିଲୋଚନମ୍
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ଧକ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବାଙ୍କୁ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ହତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ଭୂମିକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ସିଂହସ୍ତୁ ନଖଘାତେନ ତଂ ହତ୍ଵା ବଲଵତ୍ତରମ୍
ସିଂହଟି ନଖର ଆଘାତରେ ଏକ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିଦେଲା।
ତାନ୍ରଣେ ନିହତାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଦାନଵୋ ଵିସ୍ମଯଂ ଗତଃ
ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦାନବଟି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଦ୍ଵିଧା ଚକ୍ରେ ଶରାନ୍ଦେଵୀ ତାନପ୍ରାପ୍ତାଞ୍ଛିଲୀମୁଖୈଃ
ଯେଉଁ ତୀରଗୁଡ଼ିକ ଦେବୀଙ୍କୁ ଛୁଇଁଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତିନି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପଙ୍ଖ ଥିବା ତୀରରେ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ଭାଗିଦେଲେ।
ସ ଗଦାଭିହତୋ ମୂର୍ଛାମଵାପାମରବାଧକଃ
ଯିଏ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ, ସେ ଗଦାର ଆଘାତରେ ଅଚେତନ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ଜଘାନ ଗଦଯା ସିଂହଂ ମୂର୍ଧ୍ନି କ୍ରୋଧସମନ୍ଵିତଃ
କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ତାଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ସିଂହର ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲେ।