ଗଦାଂ କୌମୋଦକୀଂ ଧୃତ୍ଵା ଦାନଵଂ ସମୁପାଦ୍ରଵତ୍ । ତଂ ଜଘାନାତିଵେଗେନ ମୂର୍ଧ୍ନି ମାଯାଵିନଂ ହରିଃ
କୌମୋଦକୀ ଗଦା ଧରି, ସେ ଦାନବକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ହରି ମାୟାବୀକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଅତି ବେଗରେ ଘାତ କଲେ।
ସ ଗଦାଭିହତୋ ଭୂମୌ ନିପପାତାତିମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ । ତଂ ତଥା ପତିତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ହଯାରିରତିକୋପନଃ
ଗଦାର ଘାତରେ ଅତି ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ଏଭଳି ପଡ଼ିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଅଶ୍ୱଶତ୍ରୁ ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ଆଜଗାମ ରମାନାଥଂ ତ୍ରାସଯନ୍ନତିଗର୍ଜିତୈଃ । ଵାସୁଦେଵୋଽପି ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମାଯାନ୍ତଂ କ୍ରୁଧାନ୍ଵିତମ୍
ସେ ରମାନାଥଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ରବରେ ଭୟଭୀତ କରି, ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ; ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଚାପଜ୍ଯାନିନଦଂ ଚୋଗ୍ରଂ ଚକାର ନନ୍ଦଯନ୍ସୁରାନ୍ । ଶରଵୃଷ୍ଟିଂ ଚକାରାଶୁ ଭଗଵାନ୍ମହିଷୋପରି
ଧନୁଷ ତାରରେ ଭୟଙ୍କର ରବ କରି, ଦେବମାନେ ଖୁସି ହେଲେ; ଭଗବାନ ଶୀଘ୍ର ତୀର ବର୍ଷା କରିଲେ ମହିଷା ଉପରେ।
ସୋଽପି ଚିଚ୍ଛେଦ ବାଣୌଘୈସ୍ତାଞ୍ଛରାନ୍ଗଗନେରିତାନ୍ । ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ରାଜନ୍ ପରସ୍ପରଭଯାଵହମ୍
ସେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଆକାଶରେ ଫିଙ୍ଗାଯାଇଥିବା ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ । ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା, ଏମିତି ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ଦୁଇପକ୍ଷକୁ ଭୟ ଦେଇଥିଲା ।
ଗଦଯା ତାଡଯାମାସ କେଶଵୋ ମସ୍ତକୋପରି । ସ ଗଦାଭିହତୋ ମୂର୍ଧ୍ନି ପପାତୋର୍ଵ୍ଯାଂ ସୁମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ
କେଶବ ତାଙ୍କୁ ଗଦାରେ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ । ଗଦାରେ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ ହେଇ, ସେ ଭୂମିରେ ଗଭୀର ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡିଗଲେ ।
ହାହାକାରୋ ମହାନାସୀତ୍ସୈନ୍ଯେ ତସ୍ଯ ସୁଦାରୁଣଃ । ସ ଵିହାଯ ଵ୍ଯଥାଂ ଦୈତ୍ଯୋ ମୁହୂର୍ତାଦୁତ୍ଥିତଃ ପୁନଃ
ତାଙ୍କର ସେନାରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଉଠିଲା । ଦେଉତା ଦୁଃଖ ଛାଡି, ଦାନବ ଥୋଡ଼ା ସମୟ ପରେ ପୁନଃ ଉଠିଗଲେ ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ପରିଘଂ ଶୀର୍ଷେ ଜଘାନ ମଧୁସୂଦନମ୍ । ପରିଘେଣାହତସ୍ତେନ ମୂର୍ଚ୍ଛାମାପ ଜନାର୍ଦନଃ
ଲୋହାର ଗଦା ଧରି, ସେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ । ଏହି ଗଦାର ଘାତରେ ଜନାର୍ଦନ ଅଚେତନ ହେଇଗଲେ ।
ମୂର୍ଚ୍ଛିତଂ ତମୁଵାହାଶୁ ଜଗାମ ଗରୁଡୋ ରଣାତ୍ । ପରାଵୃତ୍ତେ ଜଗନ୍ନାଥେ ଦେଵା ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ଅଚେତନ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠାଇ ନେଲେ । ଜଗତ୍ନାଥ ପଛକୁ ହଟିବା ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଗୁଆ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ
ଭଯଂ ପ୍ରାପୁଃ ସୁଦୁଃଖାର୍ତାଶ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁଶ୍ଚ ରଣାଜିରେ । କ୍ରନ୍ଦମାନାନ୍ସୁରାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଶଙ୍କରଃ ଶୂଲଭୃତ୍ତଦା
ଭୟରେ ଆକୁଳ ହେଲେ, ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଚିତ୍କାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଦେବତାମାନେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖି, ଶୂଳଧାରୀ ଶଙ୍କର
ମହିଷଂ ତରସାଭ୍ଯେତ୍ଯ ପ୍ରାହରଦ୍ରୋଷସଂଯୁତଃ । ସୋଽପି ଶକ୍ତିଂ ମୁମୋଚାଥ ଶଙ୍କରସ୍ଯୋରସି ସ୍ଫୁଟମ୍
କ୍ରୋଧରେ ମହିଷାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରି ଘାତ କଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଶକ୍ତି ଫିଙ୍ଗିଲେ, ଯାହା ଶଙ୍କରଙ୍କ ଛାତିରେ ଭଲଭାବେ ଲାଗିଲା ।
ଜଗର୍ଜ ସ ଚ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଵଞ୍ଚଯିତ୍ଵା ତ୍ରିଶୂଲକମ୍ । ଶଙ୍କରୋଽପି ତଦା ପୀଡାଂ ନ ପ୍ରାପୋରସି ତାଡିତଃ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଜର୍ଜର କଲା, ଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଭୁଲାଇ ଦେଲା । ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଛାତିରେ ଘାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ କିଛି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ ।
ତଂ ଜଘାନ ତ୍ରିଶୂଲେନ କୋପାଦରୁଣଲୋଚନଃ । ସଂଲଗ୍ନଂ ଶଙ୍କରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହିଷେଣ ଦୁରାତ୍ମନା
କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ଶଙ୍କର ତାଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଘାତ କଲେ । ଦୁଷ୍ଟ ମହିଷା ସହ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେଖି
ଆଜଗାମ ହରିସ୍ତାଵତ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ପ୍ରହାରଜାମ୍ । ମହିଷସ୍ତୁ ତଦା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୌ ହରିଶଙ୍କରୌ
ହରି ଘାତର ଅଚେତନତା ଛାଡି, ଏହି ସମୟରେ ଆସିଗଲେ । ମହିଷା ହରି ଓ ଶଙ୍କର ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି
ଯୁଦ୍ଧକାମୌ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଚକ୍ରଶୂଲଧରୌ ଵରୌ । କୋପଯୁକ୍ତୋ ବଭୂଵାସୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ସମୁପାଗତୌ
ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଚକ୍ର ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦୁଇ ମହାବୀର ଆଗକୁ ଆସିଲେ । ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ମହିଷା କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲା ।
ଜଗାମ ସମ୍ମୁଖସ୍ତାଵତ୍ସଂଗ୍ରାମାର୍ଥଂ ମହାଭୁଜଃ । ମାହିଷଂ ଵପୁରାସ୍ଥାଯ ଧୁନ୍ଵନ୍ପୁଚ୍ଛଂ ସମୁତ୍କଟମ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ମହିଷ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଳ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ହେଲେ ।
ଚକାର ଭୈରଵଂ ନାଦଂ ତ୍ରାସଯନ୍ନମରାନପି । ଧୁନ୍ଵଞ୍ଛୃଙ୍ଗେ ମହାକାଯୋ ଦାରୁଣୋ ଜଲଦୋ ଯଥା
ସେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହେଇଗଲେ । ଦୁଇ ଶୂଙ୍ଗ କମ୍ପାଇ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଦେହ ଦୁଷ୍ଟ ବାଦଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଶୃଙ୍ଗାଭ୍ଯାଂ ପର୍ଵତାଜ୍ଛୃଙ୍ଗାଂଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଭୃଶମୁତ୍କଟାନ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ତୁ ମହାଵୀର୍ଯୌ ଦାନଵଂ ଦେଵସତ୍ତମୌ
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଶୂଙ୍ଗରେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଚୁଡ଼ିକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ । ଦୁଇ ମହାବୀର ଦେବତାମାନେ ଦେଖି, ଦାନବ
ଚକ୍ରତୁର୍ବାଣଵୃଷ୍ଟିଂ ଚ ଦାନଵୋପରି ଦାରୁଣାମ୍ । କୁର୍ଵାଣୌ ବାଣଵୃଷ୍ଟିଂ ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିହରୌ ହରିଃ
ତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ବର୍ଷା କରିଲେ । ହରି ଓ ହରା ବାଣ ବର୍ଷା କରୁଥିବା ଦେଖି,
ଚିକ୍ଷେପ ଗିରିଶୃଙ୍ଗଂ ତୁ ପୁଚ୍ଛେନାଵୃତ୍ଯ ଦାରୁଣମ୍ । ଆପତନ୍ତଂ ଗିରିଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ
ସେ ତାଳ ଦେଇ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପାହାଡ଼ ଚୁଡ଼ିକୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ । ପାହାଡ଼ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସାତ୍ୱତମାନେ ର ଭଗବାନ
ଵିଶିଖୈଃ ଶତଧା ଚକ୍ରେ ଚକ୍ରେଣାଶୁ ଜଘାନ ତମ୍ । ହରିଚକ୍ରାହତଃ ସଂଖ୍ଯେ ମୂର୍ଚ୍ଛାମାପ ସ ଦୈତ୍ଯରାଟ୍
ବାଣରେ ଏହାକୁ ଶତ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ, ଚକ୍ରରେ ଶୀଘ୍ର ଘାତ କଲେ । ହରିଙ୍କ ଚକ୍ର ଘାତରେ, ଦାନବରାଜ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଚେତନ ହେଇଗଲେ ।
ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ଚ କ୍ଷଣାନ୍ନୂନଂ ମାନୁଷଂ ଵପୁରାସ୍ଥିତଃ । ଗଦାପାଣିର୍ମହାଘୋରୋ ଦାନଵଃ ପର୍ଵତୋପମଃ
ସେ ଥୋଡ଼ା ସମୟ ପରେ ପୁନଃ ଉଠିଗଲେ, ଏବେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ । ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ, ଗଦା ହାତରେ ଧରି, ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ମେଘନାଦଂ ନନାଦୋଚ୍ଚୈର୍ଭୀଷଯନ୍ନମରାନପି । ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯଂ ସମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ମେଘନାଦ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗଜ୍ଜନ କରିଲେ, ଏହାର ଭୟରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୀତିତ ହେଲେ । ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ ଉଠାଇଲେ ।
ପୂରଯାମାସ ତରସା ଶବ୍ଦଂ କର୍ତୁଂ ଖରସ୍ଵରମ୍ । ତେନ ଶବ୍ଦେନ ଶଙ୍ଖସ୍ଯ ଭଯତ୍ରସ୍ତାଶ୍ଚ ଦାନଵାଃ । ବଭୂଵୁର୍ମୁଦିତା ଦେଵା ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ
ସେ ଶଂଖକୁ ଜୋରରେ ଫୁଙ୍ଗିଲେ, ତାହାର ଖରା ଶବ୍ଦ ଦେଇ । ଏହି ଶଂଖର ଶବ୍ଦରେ ଦାନବମାନେ ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ।
ଶଙ୍କରଶରଣଗମନଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଅସୁରାନ୍ମହିଷୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଷଣ୍ଣମନସସ୍ତଦା । ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତନ୍ମାହିଷଂ ରୂପଂ ବଭୂଵ ମୃଗରାଡସୌ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଦାନବମାନେକୁ ଦେଖି, ମହିଷ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ସେ ତାଙ୍କର ମହିଷ ରୂପକୁ ଛାଡ଼ି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସିଂହ ରୂପ ଧରିଲେ ।
କୃତ୍ଵା ନାଦଂ ମହାଘୋରଂ ଵିସ୍ତାର୍ଯ ଚ ମହାସଟାମ୍ । ପପାତ ସୁରସେନାଯାଂ ତ୍ରାସଯନ୍ନଖଦର୍ଶନୈଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ଗଜ୍ଜନ କରି, ବଡ଼ ଝୁଲ ଫିଳାଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ସେନାରେ ଲାଫ ଦେଇ ପଡ଼ିଲେ; ତାଙ୍କର ନଖ ଦେଖି ଦେବମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ ।
ଗରୁଡଞ୍ଚ ନଖାଘାତୈଃ କୃତ୍ଵା ରୁଧିରଵିପ୍ଲୁତମ୍ । ଜଘାନ ଚ ଭୁଜେ ଵିଷ୍ଣୁଂ ନଖାଘାତେନ କେସରୀ
ସିଂହ ନଖର ଘାତରେ ଗରୁଡ଼କୁ ରକ୍ତରେ ଭିଜାଇଦେଲେ; ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭୁଜରେ ନଖ ଦେଇ ଆଘାତ କରିଲେ ।
ଵାସୁଦେଵୋଽପି ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚକ୍ରମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵେଗଵାନ୍ । ହନ୍ତୁକାମୋ ହରିଃ କାମମଵାପାଶୁ କ୍ରୁଧାନ୍ଵିତଃ
ବାସୁଦେବ, ସେକୁ ଦେଖି, ତୁରନ୍ତ ଚକ୍ର ଉଠାଇଲେ; ହରି ମାରିବାକୁ ଚାହିଁ, କ୍ରୋଧରେ ତୁରନ୍ତ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ ।
ଯାଵଦ୍ଧଯରିପୁଂ ଵେଗାଚ୍ଚକ୍ରେଣାଭିଜଘାନ ତମ୍ । ତାଵତ୍ସୋଽତିବଲଃ ଶୃଙ୍ଗୀ ଶୃଙ୍ଗାଭ୍ଯାଂ ନ୍ଯହନଦ୍ଧରିମ୍
ଯେତେବେଳେ ହରି ଶତ୍ରୁକୁ ତେଜରେ ଚକ୍ର ଦେଇ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୃଙ୍ଗଧାରୀ ଦୁଇ ଶୃଙ୍ଗରେ ହରିଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଦେଲେ ।
ଵାସୁଦେଵୋ ଵିଷାଣାଭ୍ଯାଂ ତାଡିତୋରସି ଵିହ୍ଵଲଃ । ପଲାଯନପରୋ ଵେଗାଜ୍ଜଗାମ ଭୁଵନଂ ନିଜମ୍
ବାସୁଦେବ, ଶୃଙ୍ଗରେ ଛାତିରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଅସ୍ଥିର ହେଲେ; ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ ।