ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ହନ୍ମ୍ଯହଂ ଗଦଯା କିଲ । ସର୍ଵେ ବଲିଭୁଜଃ କାମଂ ବଲହୀନାଃ ସଦୈଵ ହି
ସେ କହିଲା, "ଆଜି ସବୁ ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ ଦଢ଼ି ରୁହ; ମୁଁ ଗଦାରେ ତୁମମାନେକୁ ମାରିଦେବି। ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେମାନେ ଚାହିଁଲେ ଯାହା କରିପାରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ବଳମାନେ ସଦା ଅଶକ୍ତ।"
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାସୌ ଗଜାରୂଢଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମଦଗର୍ଵିତଃ । ଜଘାନ ଗଦଯା ତୂର୍ଣଂ ବାହୁମୂଲେ ମହାଭୁଜଃ
ଏପରି କହି, ମଦରେ ଅଭିମାନୀ ହୋଇ, ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ତୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗଦାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁର ତଳ ଉପରେ ପ୍ରହାର କଲା।
ସୋଽପି ଵଜ୍ରେଣ ଘୋରେଣ ଚିଚ୍ଛେଦାଶୁ ଗଦାଞ୍ଚ ତାମ୍ । ପ୍ରହର୍ତୁକାମସ୍ତ୍ଵରିତୋ ଜଗାମ ମହିଷଂ ପ୍ରତି
ଦେବତା ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ର ଦେଇ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସେ ଗଦାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ; ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ମହିଷଙ୍କ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ହଯାରିରପି କୋପେନ ଖଡ୍ଗମାଦାଯ ସୁପ୍ରଭମ୍ । ଯଯାଵିନ୍ଦ୍ରଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ପ୍ରହରିଷ୍ଯନ୍ନିଵାନ୍ତିକମ୍
ଘୋଡ଼ାମୁଖୀ ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ରୋଷରେ ଭରି, ଚମକୁଥିବା ତଳୱାର ନେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ନିକଟକୁ ଆସିଲା।
ବଭୂଵ ଚ ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସର୍ଵଲୋକଭଯାଵହମ୍ । ଆଯୁଧୈର୍ଵିଵିଧୈସ୍ତତ୍ର ମୁନିଵିସ୍ମଯକାରକମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲା; ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହା ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଲା।
ଚକାରାଶୁ ତଦା ଦୈତ୍ଯୋ ମାଯାଂ ମୋହକରୀଂ କିଲ । ଶାମ୍ବରୀଂ ସର୍ଵଲୋକଘ୍ନୀଂ ମୁନୀନାମପି ମୋହିନୀମ୍
ସେ ଦେଉତା ତତ୍କ୍ଷଣାତ ଏକ ମୋହକ ମାୟା କରିଦେଲା, ଯାହା ଶାମ୍ବରୀ ମାୟା ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ କରେ।
କୋଟିଶୋ ମହିଷାସ୍ତତ୍ର ତଦ୍ରୂପାସ୍ତତ୍ପରାକ୍ରମାଃ । ଦଦୃଶୁଃ ସାଯୁଧାଃ ସର୍ଵେ ନିଘ୍ନନ୍ତୋ ଦେଵଵାହିନୀମ୍
ସେଠାରେ କୋଟିକୋଟି ମହିଷ ଏକା ରୂପ ଏବଂ ଏକା ପ୍ରଭାବରେ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ଦେବତା ସେନାକୁ ନିଆଁ ପରି ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ।
ମଘଵା ଵିସ୍ମିତସ୍ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଦୈତ୍ଯନିର୍ମିତାମ୍ । ବଭୂଵାତିଭଯୋଦ୍ଵିଗ୍ନୋ ମାଯାଂ ମୋହକରୀଂ କିଲ
ମଘବାନ୍, ଦେଉତା ତିଆରି କରିଥିବା ଏହି ମାୟାକୁ ଦେଖି, ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଭୟରେ ଅତି ଭ୍ରମିତ ହେଲେ।
ଵରୁଣୋଽପି ସୁସନ୍ତ୍ରସ୍ତସ୍ତଥୈଵ ଧନନାଯକଃ । ଯମୋ ହୁତାଶନଃ ସୂର୍ଯଃ ଶୀତରଶ୍ମିର୍ଭଯାତୁରଃ
ବରୁଣ ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ ହେଲେ; ଧନର ନାୟକ, ଯମ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଶୀତରଶ୍ମି ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ ହେଲେ।
ପଲାଯନପରା ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁର୍ମୋହିତାଃ ସୁରାଃ । ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣମହେଶାନାଂ ସ୍ମରଣଂ ଚକ୍ରୁରୁଦ୍ଯତାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ପଳାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ; ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ସହାୟତା ଚାହିଲେ।
ତତ୍ରାଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ କାଜେଶାଃ ସ୍ମୃତମାତ୍ରାଃ ସୁରୋତ୍ତମାଃ । ହଂସତାର୍କ୍ଷ୍ଯଵୃଷାରୂଢାସ୍ତ୍ରାତୁକାମା ଵରାଯୁଧାଃ
ତାପରେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଏବଂ ସଂହାରର ନାୟକମାନେ, ସ୍ମରଣ କରିବାରେ ଆସିଗଲେ; ହଂସ, ଗରୁଡ଼ ଏବଂ ବୃଷ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ଶୌରିସ୍ତାଂ ମୋହିନୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଦର୍ଶନମଥୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ । ମୁମୋଚ ତତ୍ତେଜସୈଵ ମାଯା ସା ଵିଲଯଂ ଗତା
ଶୌରି ଏହି ମୋହକ ମାୟାକୁ ଦେଖି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ଏହାର ଶକ୍ତିରେ ସେ ମାୟା ନଷ୍ଟ ହେଲା।
ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତାନ୍ମହିଷସ୍ତତ୍ର ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରିଣଃ । ଯୋଦ୍ଧୁକାମଃ ସମାଦାଯ ପରିଘଂ ସମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ମହିଷ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଏବଂ ସଂହାର କରୁଥିବା ଦେବମାନେକୁ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ଗଡ଼ା ନେଇ ଆଗକୁ ଦୌଡ଼ିଲା।
ମହିଷାଖ୍ଯୋ ମହାଵୀରଃ ସେନାନୀଶ୍ଚିକ୍ଷୁରସ୍ତଥା । ଉଗ୍ରାସ୍ଯଶ୍ଚୋଗ୍ରଵୀର୍ଯଶ୍ଚ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଯୁଦ୍ଧକାମୁକାଃ
ମହିଷ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର, ସେନାନୀ ଚିକ୍ଷୁର ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ମୁଖ ଭଳି ଉଗ୍ରାସ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ଅସିଲୋମାତ୍ରିନେତ୍ରଶ୍ଚ ବାଷ୍କଲୋଽନ୍ଧକ ଏଵ ଚ । ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଯୁଦ୍ଧକାମା ଵିନିର୍ଯଯୁଃ
ଅସିଲୋମା, ତ୍ରିନେତ୍ର, ବାଷ୍କଳ ଏବଂ ଅନ୍ଧକ, ଏହି ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ବାହାରିଗଲେ।
ସନ୍ନଦ୍ଧା ଧୃତଚାପାସ୍ତେ ରଥାରୂଢା ମଦୋଦ୍ଧତାଃ । ପରିଵଵ୍ରୁଃ ସୁରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵୃକା ଇଵ ସୁଵତ୍ସକାନ୍
ସମସ୍ତେ ଆମୋର ହୋଇ, ଧନୁ ଧରି, ରଥରେ ଚଢ଼ି, ମଦରେ ଅଭିମାନୀ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରଖିଲେ; ଏହା ଏମିତି ଯେ, ଭେଡ଼ମାନେ ଦୁଧଯାଞ୍ଚା ଛେଉଁକୁ ଘେରି ରଖିଥାନ୍ତି।
ବାଣଵୃଷ୍ଟିଂ ତତଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ଦାନଵା ମଦଗର୍ଵିତାଃ । ସୁରାଶ୍ଚାପି ତଥା ଚକ୍ରୁଃ ପରସ୍ପରଜିଘାଂସଵଃ
ପ୍ରମାଦରେ ଭରିତ ଦାନବମାନେ ତୀରର ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ କଲେ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିଲେ, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।
ଅନ୍ଧକୋ ହରିମାସାଦ୍ଯ ପଞ୍ଚବାଣାଞ୍ଛିଲାଶିତାନ୍ । ମୁମୋଚ ଵିଷସନ୍ଦିଗ୍ଧାନ୍କର୍ଣାକୃଷ୍ଟାନ୍ମହାବଲାନ୍
ଅନ୍ଧକ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି, ପାଞ୍ଚଟି ପଥର ଲଗାଇଥିବା, ବିଷ ଲେପିଥିବା, କାନ ଯାଉଁଠି ଟାଣିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ଵାସୁଦେଵୋଽପ୍ଯସଂପ୍ରାପ୍ତାନ୍ଵିଶିଖାନାଶୁଗୈସ୍ତଦା । ଚିଚ୍ଛେଦ ତାନ୍ପୁନଃ ପଞ୍ଚ ମୁମୋଚ ରିପୁନାଶନଃ
ବାସୁଦେବ ତୀରଗୁଡ଼ିକ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ, ନିଜ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ, ପଛେ ଶତ୍ରୁନାଶକ ପାଞ୍ଚଟି ତୀର ଆଉ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତଯୋଃ ପରସ୍ପରଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ବଭୂଵ ହରିଦୈତ୍ଯଯୋଃ । ବାଣାସିଚକ୍ରମୁସଲୈର୍ଗଦାଶକ୍ତିପରଶ୍ଵଧୈଃ
ହରି ଓ ଦାନବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ତୀର, ତଳୱାର, ଚକ୍ର, ମୁସଳ, ଗଦା, ଶକ୍ତି ଓ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା।
ମହେଶାନ୍ଧକଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ତୁମୁଲଂ ଲୋମହର୍ଷଣମ୍ । ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଦିନପର୍ଯନ୍ତଂ ବଭୂଵ ଚ ପରସ୍ପରମ୍
ମହେଶ ଓ ଅନ୍ଧକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟାନକ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ପଞ୍ଚାଶି ଦିନ ଯାଏଁ ଚାଲିଲା, ଦୁଇଜଣେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରୁଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରବାଷ୍କଲଯୋସ୍ତଦ୍ଵନ୍ମହିଷାସୁରରୁଦ୍ରଯୋଃ । ଯମତ୍ରିନେତ୍ରଯୋସ୍ତଦ୍ଵନ୍ମହାହନୁଧନେଶଯୋଃ
ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାଷ୍କଳ, ମହିଷାସୁର ଓ ରୁଦ୍ର, ଯମ ଓ ତ୍ରିନେତ୍ର, ମହାହନୁ ଓ ଧନେଶଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ଅସିଲୋମଵରୁଣଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ପରମଦାରୁଣମ୍ । ଗରୁଡଂ ଗଦଯା ଦୈତ୍ଯୋ ଜଘାନ ହରିଵାହନମ୍
ଅସି ଓ ଲୋମବରୁଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଦାନବ ଗଦାରେ ହରିଙ୍କ ଯାନ ଗରୁଡ଼କୁ ଘାତ କଲା।
ସ ଗଦାପାତଖିନ୍ନାଙ୍ଗୋ ନିଃଶ୍ଵସନ୍ନଵତିଷ୍ଠତ । ଶୌରିସ୍ତଂ ଦକ୍ଷିଣେନାଶୁ ହସ୍ତେନ ପରିସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍
ଗଦାର ଘାତରେ ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ଗରୁଡ଼ ହାଫିବା ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ; ସୌରି ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ଶୀଘ୍ର ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
ସ୍ଥିରଂ ଚକାର ଦେଵେଶୋ ଵୈନତେଯଂ ମହାବଲମ୍ । ସମାକୃଷ୍ଯ ଧନୁଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଂ ମୁମୋଚ ଵିଶିଖାନ୍ବହୂନ୍
ଦେବମହାନ୍ତି ଭିନାତାପୁତ୍ର ଗରୁଡ଼କୁ ଦୃଢ଼ କରି, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ ଟାଣି, ବହୁ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ଅନ୍ଧକୋପରି କୋପେନ ହନ୍ତୁକାମୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଦାନଵୋଽପି ଚ ତାନ୍ଵାଣାଂଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ସ୍ଵଶରୈଃ ଶିତୈଃ
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ରୋଷରେ ଅନ୍ଧକକୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦାନବ ନିଜ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ।
ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିର୍ହରିଂ କୋପାଜ୍ଜଘାନ ଚ ଶିଲାଶିତୈଃ । ଵାସୁଦେଵୋଽପି ତାଂସ୍ତୂର୍ଣଂ ଵଞ୍ଚଯିତ୍ଵା ଶରୋତ୍ତମାନ୍
କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧକ ପଚାଶଟି ପଥର ଲଗାଇଥିବା ତୀରରେ ହରିଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ; ବାସୁଦେବ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ ଏଡ଼ାଇଲେ।
ଚକ୍ରଂ ମୁମୋଚ ଵେଗେନ ସହସ୍ରାରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍ । ତ୍ଯକ୍ତଂ ସୁଦର୍ଶନଂ ଦୂରାତ୍ସ୍ଵଚକ୍ରେଣ ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ସେ ହଜାର ତୀର ଭରିଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରକୁ ବେଗରେ ଛାଡ଼ିଲେ; ଦାନବ ଦୂରରୁ ନିଜ ଚକ୍ରରେ ସୁଦର୍ଶନକୁ ଅଟକାଇଲେ।
ନନାଦ ଚ ମହାରାଜ ଦେଵାନ୍ସମ୍ମୋହଯନ୍ନିଵ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଵିଫଲଂ ଜାତଂ ଚକ୍ରଂ ଦେଵସ୍ଯ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣଃ
ସେ ଉଚ୍ଚ ରବ କରି, ଦେବମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଉଛନ୍ତି ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଧନୁର୍ଧାରୀ ଦେବଙ୍କ ଚକ୍ର ବିଫଳ ହେବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଜଗ୍ମୁଃ ଶୋକଂ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଜହର୍ଷୁର୍ଦାନଵାସ୍ତଥା । ଵାସୁଦେଵୋଽପି ତରସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାଞ୍ଛୁଚାଵୃତାନ୍
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ, ଦାନବମାନେ ଖୁସି ହେଲେ; ବାସୁଦେବ ଦେବମାନେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ଦେଖି, ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।