ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ କାଲେନାପାଦିତଂ ଚ ଯତ୍ । ଶୁଭଂ ଵାପ୍ଯଶୁଭଂ ଵାପି ଦୈଵଂ କୋଽତିକ୍ରମେତ୍ପୁନଃ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: "ସମୟ ଯାହା ଆଣିଛି, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଯେଉଁହେଉ। ଭାଗ୍ୟକୁ କିଏ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ?"
ଦେହଵାନ୍ସୁଖଦୁଃଖାନାଂ ଭୋକ୍ତା ନୈଵାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଯଥା କାଲଵଶାତ୍କୃତ୍ତଂ ଶିରୋ ମେ ଶମ୍ଭୁନା ପୁରା
ଯେଉଁଠାରେ ଦେହ ଅଛି, ସେଠାରେ ସୁଖ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବା ନିଶ୍ଚିତ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପରି ଗତକାଲି ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋର ମୁଣ୍ଡ କାଟାଯାଇଥିଲା।
ତଥୈଵ ଲିଙ୍ଗପାତଶ୍ଚ ମହାଦେଵସ୍ଯ ଶାପତଃ । ତଥୈଵାଦ୍ଯ ହରେର୍ମୂର୍ଧା ପତିତୋ ଲଵଣାମ୍ଭସି
ସେପରି ମହାଦେବଙ୍କ ଶାପରେ ଲିଙ୍ଗ ପତନ ଘଟିଥିଲା; ଏବଂ ଏହିପରି ଆଜି ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଲବଣ ଜଳରେ ପଡ଼ିଛି।
ସହସ୍ରଭଗସଂପ୍ରାପ୍ତିର୍ଦୁଃଖଂ ଚୈଵ ଶଚୀପତେଃ । ସ୍ଵର୍ଗାଦ୍ଭ୍ରଂଶସ୍ତଥା ଵାସଃ କମଲେ ମାନସେ ସରେ
ସହସ୍ର ଭାଗରେ ବିଭାଜନ, ଶଚୀପତିଙ୍କ ଦୁଃଖ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତନ ଓ କମଳ ଭରିତ ମାନସ ସରୋବରରେ ବାସ—ଏସବୁ ଘଟିଥିଲା।
ଏତେ ଦୁଃଖସ୍ଯ ଭୋକ୍ତାରଃ କେନ ଦୁଃଖଂ ନ ଭୁଜ୍ଯତେ । ସଂସାରେଽସ୍ମିନ୍ମହାଭାଗାସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛୋକଂ ତ୍ଯଜନ୍ତୁ ଵୈ
ଏହି ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖର ଅନୁଭବକାରୀ । ଏଠାରେ କିଏ ଅଛି ଯିଏ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରୁନାହିଁ? ଏହି ସଂସାରରେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ, ତେଣୁ ଦୁଃଖକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ ।
ଚିନ୍ତଯନ୍ତୁ ମହାମାଯାଂ ଵିଦ୍ଯାଦେଵୀଂ ସନାତନୀମ୍ । ସା ଵିଧାସ୍ଯତି ନଃ କାର୍ଯଂ ନିର୍ଗୁଣା ପ୍ରକୃତିଃ ପରା
ସେମାନେ ମହାମାୟା, ସନାତନ ବିଦ୍ୟାଦେବୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତୁ । ସେଇ ନିର୍ଗୁଣ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରକୃତି ଆମର କାମ ସଫଳ କରିବେ ।
ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଂ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଜନନୀଂ ତଥା । ଯଯା ସର୍ଵମିଦଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଧାରକୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜନନୀ । ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ତିନି ଲୋକ ସଚରାଚର ସହିତ ବ୍ୟାପ୍ତ ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵୈ ସୁରାନ୍ଵେଧା ନିଗମାନାଦିଦେଶ ହ । ଦେହଯୁକ୍ତାନ୍ସ୍ଥିତାନଗ୍ରେ ସୁରକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି କହି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦେହଧାରୀ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ବେଦମାନେଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ସ୍ତୁଵନ୍ତୁ ପରମାଂ ଦେଵୀଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଂ ସନାତନୀମ୍ । ଗୂଢାଙ୍ଗୀଂ ଚ ମହାମାଯାଂ ସର୍ଵକାର୍ଯାର୍ଥସାଧନୀମ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ସମସ୍ତେ ପରମା ଦେବୀ, ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା, ଗୁପ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ମହାମାୟା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ଵେଦାଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରାଃ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଜ୍ଞାନଗମ୍ଯାଂ ତାଂ ମହାମାଯାଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତାମ୍
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ବେଦମାନେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ, ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମହାମାୟାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ।
ଵେଦା ଊଚୁଃ ନମୋ ଦେଵି ମହାମାଯେ ଵିଶ୍ଵୋତ୍ପତ୍ତିକରେ ଶିଵେ । ନିର୍ଗୁଣେ ସର୍ଵଭୂତେଶି ମାତଃ ଶଙ୍କରକାମଦେ
ବେଦମାନେ କହିଲେ: ହେ ଦେବୀ, ମହାମାୟା, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକାରିଣୀ, ଶିବା, ନିର୍ଗୁଣ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶାସିକା, ମାଆ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।
ତ୍ଵଂ ଭୂମିଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରାଣଵତାଂ ତଥା । ଧୀଃ ଶ୍ରୀଃ କାନ୍ତିଃ କ୍ଷମା ଶାନ୍ତିଃ ଶ୍ରଦ୍ଧା ମେଧା ଧୃତିଃ ସ୍ମୃତିଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭୂମି, ଜୀବମାନେଙ୍କ ଜୀବନଶକ୍ତି; ତୁମେ ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରୀ, ରୂପ, ଖ୍ଷମା, ଶାନ୍ତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ମେଧା, ଧୃତି ଓ ସ୍ମୃତି ।
ତ୍ଵମୁଦ୍ଗୀଥେଽର୍ଧମାତ୍ରାସି ଗାଯତ୍ରୀ ଵ୍ଯାହୃତିସ୍ତଥା । ଜଯା ଚ ଵିଜଯା ଧାତ୍ରୀ ଲଜ୍ଜା କୀର୍ତିଃ ସ୍ପୃହା ଦଯା
ତୁମେ ଉଦ୍ଗୀଥର ଅର୍ଧମାତ୍ରା, ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ବେଦମୟ ଉଚ୍ଚାରଣ; ତୁମେ ବିଜୟ, ସଫଳତା, ଧାରକୀ, ଲଜ୍ଜା, କୀର୍ତ୍ତି, ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ଦୟା ।
ତ୍ଵାଂ ସଂସ୍ତୁମୋଽମ୍ବ ଭୁଵନତ୍ରଯସଂଵିଧାନ- ଦକ୍ଷାଂ ଦଯାରସଯୁତାଂ ଜନନୀଂ ଜନାନାମ୍ । ଵିଦ୍ଯାଂ ଶିଵାଂ ସକଲଲୋକହିତାଂ ଵରେଣ୍ଯାଂ ଵାଗ୍ବୀଜଵାସନିପୁଣାଂ ଭଵନାଶକର୍ତ୍ରୀମ୍
ମାଆ, ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦୟାର ସାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜନନୀ, ବିଦ୍ୟା, ଶିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳକାରିଣୀ, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଶବ୍ଦର ବୀଜରେ ପ୍ରବୀଣ ଓ ଭୟ ନାଶ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଆମେ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ ।
ବ୍ରହ୍ମା ହରଃ ଶୌରିସହସ୍ରନେତ୍ର- ଵାଗ୍ଵହ୍ନିସୂର୍ଯା ଭୁଵନାଧିନାଥାଃ । ତେ ତ୍ଵତ୍କୃତାଃ ସନ୍ତି ତତୋ ନ ମୁଖ୍ଯା ମାତା ଯତସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଥିରଜଙ୍ଗମାନାମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ହର, ଶୌରି, ହଜାର ଚକ୍ଷୁଅଳି, ବାଣୀର ନାଥ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକପତିମାନେ—ଏମାନେ ସବୁ ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ଅଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ପ୍ରଧାନ ନୁହଁନ୍ତି; କାରଣ, ତୁମେ ସ୍ଥିର ଓ ଚଳନଶୀଳ ସମସ୍ତର ମାଆ ।
ସକଲଭୁଵନମେତତ୍କର୍ତୁକାମା ଯଦା ତ୍ଵଂ ସୃଜସି ଜନନି ଦେଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରାଜମୁଖ୍ଯାନ୍ । ସ୍ଥିତିଲଯଜନନଂ ତୈଃ କାରଯସ୍ଯେକରୂପା ନ ଖଲୁ ତଵ କଥଂଚିଦ୍ଦେଵି ସଂସାରଲେଶଃ
ମାଆ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହାଅ, ତୁମେ ଦେବମାନେ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସୃଷ୍ଟି କର, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କର, ତଥାପି ତୁମେ ଏକା; ଦେବୀ, ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରର ଆସକ୍ତିରେ ବନ୍ଧି ନାହଁ ।
ନ ତେ ରୂପଂ ଵେତ୍ତୁଂ ସକଲଭୁଵନେ କୋଽପି ନିପୁଣୋ ନ ନାମ୍ନାଂ ସଂଖ୍ଯାଂ ତେ କଥିତୁମିହ ଯୋଗ୍ଯୋଽସ୍ତି ପୁରୁଷଃ । ଯଦଲ୍ପଂ କୀଲାଲଂ କଲଯିତୁମଶକ୍ତଃ ସ ତୁ ନରଃ କଥଂ ପାରାଵାରାକଲନଚତୁରଃ ସ୍ଯାଦୃତମତିଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତରେ କିଏ ଅଛି ଯିଏ ତୁମ ରୂପକୁ ଜାଣିପାରିବ? କିଏ ତୁମ ନାମର ସଂଖ୍ୟା କହିପାରିବ? ଯଦି କେହି ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରିନାହିଁ, ତେବେ ସେ କିପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ମନରେ ମାପିପାରିବ?
ନ ଦେଵାନାଂ ମଧ୍ଯେ ଭଗଵତି ତଵାନନ୍ତଵିଭଵଂ ଵିଜାନାତ୍ଯେକୋଽପି ତ୍ଵମିହ ଭୁଵନୈକାସି ଜନନୀ । କଥଂ ମିଥ୍ଯା ଵିଶ୍ଵଂ ସକଲମପି ଚୈକା ରଚଯସି ପ୍ରମାଣଂ ତ୍ଵେତସ୍ମିନ୍ନିଗମଵଚନଂ ଦେଵି ଵିହିତମ୍
ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଭଗବତୀ, ତୁମର ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ଏଠାରେ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଜଗତର ମାଆ । ତୁମେ ଏକା ଥିଲେ କିପରି ସମସ୍ତ ମିଥ୍ୟା ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛ? ଏହାର ପ୍ରମାଣ ବେଦବାଣୀରେ ଦିଆଯାଇଛି, ହେ ଦେବୀ ।
ନିରୀହୈଵାସି ତ୍ଵଂ ନିଖିଲଜଗତାଂ କାରଣମହୋ ଚରିତ୍ରଂ ତେ ଚିତ୍ରଂ ଭଗଵତି ମନୋ ନୋ ଵ୍ଯଥଯତି । କଥଂକାରଂ ଵାଚ୍ଯଃ ସକଲନିଗମାଗୋଚରଗୁଣ- ପ୍ରଭାଵଃ ସ୍ଵଂ ଯସ୍ମାତ୍ସ୍ଵଯମପି ନ ଜାନାସି ପରମମ୍
ତୁମେ ନିର୍ଲୋଭ ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ; ହେ ଭଗବତୀ, ତୁମର ଚରିତ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ, ଆମର ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ । ସମସ୍ତ ବେଦର ଅଗୋଚର ତୁମ ଗୁଣ ଓ ଶକ୍ତିକୁ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି? କାରଣ, ତୁମେ ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନାହଁ ।
ନ କିଂ ଜାନାସି ତ୍ଵଂ ଜନନି ମଧୁଜିନ୍ମୌଲିପତନଂ ॥ ଶିଵେ କିଂ ଵା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଵିଦିଷସି ଶକ୍ତିଂ ମଧୁଜିତଃ । ହରେଃ କିଂ ଵା ମାତର୍ଦୁରିତତତିରେଷା ବଲଵତୀ
ମାଆ, ତୁମେ କି ମଧୁ ନାଶକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପତନ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତୁନାହିଁ? ଶିବେ, କିମ୍ବା ଜାଣିଥିଲେ ମଧୁ ନାଶକଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ନାହିଁଲେ, ମାଆ, ଏହି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ହରିଙ୍କୁ ବହୁତ ବଳିୟା ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି କି?
ଉପେକ୍ଷା କିଂ ଚେଯଂ ତଵ ସୁରସମୂହେଽତିଵିଷମା ॥ ହରେର୍ମୂର୍ଧ୍ନୋ ନାଶୋ ମତମିହ ମହାଶ୍ଚର୍ଯଜନକମ୍ । ମହଦ୍ଦୁଃଖଂ ମାତସ୍ତ୍ଵମସି ଜନନଚ୍ଛେଦକୁଶଲା
ଦେବମାନେଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର ଏହି ଉଦାସୀନତା କି ବହୁତ କଠିନ? ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ନାଶ ଆମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା । ମାଆ, ତୁମେ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ କାଟିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତଥାପି ଏହା ବଡ଼ ଦୁଃଖ ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦୋଷଂ ସକଲସୁରତାପାଦିତଂ ଦେଵି ଚିତ୍ତେ କିଂ ଵା ଵିଷ୍ଣାଵମରଜନିତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ପାତିତଂ ତେ । ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵା କିଂ ସମରଜନିତଃ କୋଽପି ଗର୍ଵୋଽତିଵେଗା- ଚ୍ଛେତ୍ତୁଂ ମାତସ୍ତଵ ଵିଲସିତଂ ନୈଵ ଵିଦ୍ମୋଽତ୍ର ଭାଵମ୍
ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଦୋଷକୁ ଜାଣି, କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂର୍ବଜନ୍ମର କୌଣସି ପାପ ଏହି ପତନର କାରଣ ହେଲା କି? ନାହିଁଲେ, ମାଆ, ସଂଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅତି ଅହଂକାର ଏହାର କାରଣ କି? ଏହି ବିଷୟରେ ତୁମର ଲୀଳାର ଅଭିପ୍ରାୟ ଆମେ ଜାଣିନାହୁଁ, ମାଆ ।
କିଂ ଵା ଦୈତ୍ଯୈଃ ସମରଵିଜିତୈସ୍ତୀର୍ଥଦେଶେ ସୁରମ୍ଯେ ଘୋରଂ ତପ୍ତ୍ଵା ଭଗଵତି ଵରଂ ଲବ୍ଧଵଦ୍ଭିର୍ଭଵତ୍ଯାଃ । ଅନ୍ତର୍ଧାନଂ ଗମିତମଧୁନା ଵିଷ୍ଣୁଶୀର୍ଷଂ ଭଵାନି ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ କିଂ ଵା ଵିଗତଶିରସଂ ଵାସୁଦେଵଂ ଵିନୋଦଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନେ ହାରିଲେ କିମ୍ବା ସୁନ୍ଦର ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ଯିବାରେ କ’ଣ ଉପକାର? ଯେମାନେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରି ଭବାନୀଙ୍କ ଠାରୁ ବର ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଏବେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ଏବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ନାହିଁ—ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ କି? କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବିହୀନ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ କିଛି ଆନନ୍ଦ ଅଛି କି?
ସିନ୍ଧୋଃ ପୁତ୍ର୍ଯାଂ ରୋଷିତା କିଂ ତ୍ଵମାଦ୍ଯେ କସ୍ମାଦେନାଂ ପ୍ରେକ୍ଷସେ ନାଥହୀନାମ୍ । କ୍ଷନ୍ତଵ୍ଯସ୍ତେ ସ୍ଵାଂଶଜାତାପରାଧୋ ଵ୍ଯୁତ୍ଥାପ୍ଯୈନଂ ମୋଦିତା ମାଂ କୁରୁଷ୍ଵ
ସମୁଦ୍ରକନ୍ୟା, ତୁମେ କାହିଁକି କ୍ରୋଧିତ? ପ୍ରଥମା, ଏବେ ନାଥହୀନ ହୋଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କାହିଁକି ଏଭଳି ଦେଖୁଛ? ତୁମର ଅଂଶର ଅପରାଧକୁ ମାଫ କର, ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କର ଏବଂ ମୋତେ ଖୁସି କର।
ଏତେ ସୁରାସ୍ତ୍ଵାଂ ସତତଂ ନମନ୍ତି କାର୍ଯେଷୁ ମୁଖ୍ଯାଃ ପ୍ରଥିତପ୍ରଭାଵାଃ । ଶୋକାର୍ଣଵାତ୍ତାରଯ ଦେଵି ଦେଵା- ନୁତ୍ଥାପ୍ଯ ଦେଵଂ ସକଲାଧିନାଥମ୍
ଏହି ଦେବତାମାନେ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ଦେବୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଦେଉ, ଦେବତାମାନେ ଯେ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନ୍ତି।
ମୂର୍ଧା ଗତଃ କ୍ଵାମ୍ବ ହରେର୍ନ ଵିଦ୍ମୋ ନାନ୍ଯୋଽସ୍ତ୍ଯୁପାଯଃ ଖଲୁ ଜୀଵନେଽଦ୍ଯ । ଯଥା ସୁଧା ଜୀଵନକର୍ମଦକ୍ଷା ତଥା ଜଗଜ୍ଜୀଵିତଦାସି ଦେଵି
ମାଆ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କେଉଁଠି ଗଲା ଆମେ ଜାଣୁନାହିଁ। ଏବେ ତାଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ଯେପରି ଅମୃତ ଜୀବନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଶକ୍ତି ଦିଏ, ସେପରି ଦେବୀ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଜୀବନ ଦେଉଛ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଏଵଂ ସ୍ତୁତା ତଦା ଦେଵୀ ଗୁଣାତୀତା ମହେଶ୍ଵରୀ । ପ୍ରସନ୍ନା ପରମା ମାଯା ଵେଦୈଃ ସାଙ୍ଗୈଶ୍ଚ ସାମଗୈଃ
ସୂତ କହିଲେ: ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, ସେ ସମୟରେ ଗୁଣଠାରୁ ପାରା, ମହାଶକ୍ତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାୟା ଦେବୀ ଖୁସି ହେଲେ, ଯିଏ ବେଦ ଓ ସାମଗାନ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାନ୍ତି।
ତାନୁଵାଚ ତଦା ଵାଣୀ ଚାକାଶସ୍ଥାଶରୀରିଣୀ । ଦେଵାନ୍ପ୍ରତି ସୁଖୈଃ ଶବ୍ଦୈର୍ଜନାନନ୍ଦକରୀ ଶୁଭା
ସେତେବେଳେ ଆକାଶରୁ ଦେହହୀନ ଏକ ଶବ୍ଦ ଆସିଲା, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତି ସୁଖଦ ଓ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲା।
ମା କୁରୁଧ୍ଵଂ ସୁରାଶ୍ଚିନ୍ତାଂ ସ୍ଵସ୍ଥାସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ଚାମରାଃ । ସ୍ତୁତାହଂ ନିଗମୈଃ କାମଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟାସ୍ମି ନ ସଂଶଯଃ
ଦେବତାମାନେ, ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଅମରମାନେ ଶାନ୍ତିରେ ରୁହନ୍ତୁ। ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି, ମୁଁ ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଃ ପୁମାନ୍ମାନୁଷେ ଲୋକେ ସ୍ତୌତ୍ଯେତାଂ ମାମକୀଂ ସ୍ତୁତିମ୍ । ପତିଷ୍ଯତି ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ମାନବଲୋକରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ସଦା ଭକ୍ତିଭାବରେ ପଢ଼ିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବେ।