କ୍ରୋଧଶ୍ଚାଂଡାଲରୂପୋ ଵୈ ତ୍ଯକ୍ତଵ୍ଯଃ ସର୍ଵଥା ବୁଧୈଃ
କ୍ରୋଧ ଚାଣ୍ଡାଳ ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସେଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିମୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।
ଯଦି ନ ତ୍ଯଜସି କ୍ରୋଧଂ ତ୍ଯଜସ୍ଯସ୍ମାନ୍ସୁଦୁଃଖିତାନ୍
ଯଦି ଆପଣ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଆମ ଦୁଃଖିତମାନୋଁକୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଵିଲୋକ୍ଯ ସୁମନା ଭୂତ୍ଵା ତାନୁଵାଚ ହସନ୍ନିଵ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ — ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମନରେ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ହସୁଥିବା ପରି ଉପରେଖା କରି କଥା କହିଲେ।
ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ନ ଗଂତଵ୍ଯଂ ଦାନଵା ଵା ରସାତଲମ୍ 4.14.
ଭୟ କରିବାକୁ ନାହିଁ, ଦାନବମାନେ, ତୁମେ ତଳସ୍ଥଳକୁ ଯିବାକୁ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ହିତଂ ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମ୍ଯଦ୍ଯ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ତତ୍ତୁ ନିଶ୍ଚଯମ୍
ମୁଁ ଆଜି ଯାହା ଉପକାରୀ ଏବଂ ସତ୍ୟ, ସେଇ କଥା କହୁଛି; ଏହି ନିଶ୍ଚିତ କଥା ଶୁଣ।
ଅଵଶ୍ଯଂଭାଵିନୋ ଭାଵାଃ ପ୍ରଭଵଂତି ଶୁଭାଽଶୁଭାଃ
ଯେଉଁ ଘଟଣା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘଟିବାକୁ ଥାଏ, ସେଗୁଡିକ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘଟିଯାଏ।
ଅଦ୍ଯ ମଂଦବଲା ଯୂଯଂ କାଲଯୋଗାଦସଂଶଯମ୍
ଆଜି କାଳର ପ୍ରଭାବରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଛ।
ପ୍ରାପ୍ତଃ ପର୍ଯାଯକାଲୋ ଵୈ ଇତି ବ୍ରହ୍ମାଽଭ୍ଯଭାଷତ
ପରିବର୍ତ୍ତନର ସମୟ ଆସିଯାଇଛି — ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମା କହିଥିଲେ।
ଯୁଗାନି ଦଶ ପୂର୍ଣାନି ଦେଵାନାକ୍ରମ୍ଯ ମୂର୍ଧନି
ଦଶଟି ଯୁଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ଦେବତାମାନେ ଶିରୋପରି ରାଜ କରିଥିଲେ।
ସାଵର୍ଣିକେ ମନୌ ରାଜ୍ଯଂ ପୁନସ୍ତତ୍ତୁ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସାବର୍ଣ୍ଣି ମନୁଙ୍କର ଯୁଗରେ, ସେଇ ସମ୍ରାଜ୍ୟ ପୁଣି ତୁମର ହେବ।
ଯଦା ଵାମନରୂପେଣ ହୃତଂ ଦେଵେନ ଵିଷ୍ଣୁନା
ଯେବେ ବାମନ ରୂପ ଧରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ରାଜ୍ୟ ନେଇଥିଲେ,
ହୃତଂ ଯେନ ବଲେ ରାଜ୍ଯଂ ଦେଵଵାଂଛାର୍ଥ ସିଦ୍ଧଯେ
ବଳିଙ୍କଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ନେଇଯାଇଥିଲା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ।
ଭାର୍ଗଵ ଉଵାଚ ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଗୁପ୍ତଶ୍ଚରତି ଭୀତଵତ୍
ଭାର୍ଗବ କହିଲେ — ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ଲୁଚି ଲୁଚି ଭୟଭୀତ ଭାବେ ଘୁରୁଛନ୍ତି।
ଏକଦା ଵାସଵେନାସୌ ବଲିର୍ଗର୍ଦଭରୂପଭାକ୍ 4.14.
ଏକଥର ବାସବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳି ଗଧା ରୂପ ଧରିଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ବହୁଧା ତେନ ଵାସଵେନ ବଲିସ୍ତଦା
ସେ ସମୟରେ ବାସବ ବଳିଙ୍କୁ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ପଚାରିଥିଲେ।
ଭୋକ୍ତା ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଚ ପ୍ରଶାସିତା ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯରାଜୋ ବଲିସ୍ତଦା
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଭୋଗତା ଏବଂ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଶାସକ ହେବ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟରାଜ ବଳି
ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚନଂ ଶକ୍ରଂ କୋଽତ୍ର ଶୋକଃ ଶତକ୍ରତୋ
ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ — ଏଠାରେ କଣ ଦୁଃଖ ଅଛି, ଶତକ୍ରତୁ?
ତଥାଽହଂ ଖରରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତଃ କାଲଯୋଗତଃ
ଏଭଳି, କାଳର ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ଗଧା ରୂପରେ ଅଛି।
ପୀଡିତଶ୍ଚ ତଥା ହ୍ଯଦ୍ଯ ସ୍ଥିତୋଽହଂ ଖରରୂପଧୃକ୍
ଏବଂ ଆଜି ଯେପରି ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି, ଗଧା ରୂପ ଧରି ରହିଛି।
କାଲଃ କରୋତି ଵୈ ନୂନଂ ଯଦିଚ୍ଛତି ଯଥା ତଥା ଇତି ତୌ ବଲିଦେଵେଶୌ କୃତ୍ଵା ସଂଵିଦମୁତ୍ତମାମ୍
କାଳ ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେମିତି କାମ କରେ; ଏଭଳି, ବଳି ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସମ୍ମତି ହେଲା।
ପ୍ରବୋଧଂ ପ୍ରାପତୁଃ କାମଂ ଯଥାସ୍ଥାନଂ ଚ ଜଗ୍ମତୁଃ
ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ସଚେତନ ହେଲେ ଏବଂ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଦୈଵାଧୀନଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍
ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମଣିଷ ସହିତ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭାଗ୍ୟର ଅଧୀନ।
ଦେଵୀକଥନେନ ଦାନଵାନାଂ ରସାତଲଂ ପ୍ରତି ଗମନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭାର୍ଗଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ତୁ ସୁସଂହୃଷ୍ଟୋ ବଭୂଵ ନୃପନନ୍ଦନଃ
ଭାର୍ଗବଙ୍କର ଉକ୍ତି ଶୁଣି ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ରାଜାମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦୈଵଂ ବଲିଷ୍ଠଞ୍ଚ ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ତାନୁଵାଚ ହ । କୃତେଽପି ଯୁଦ୍ଧେ ନ ଜଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି କଦାଚନ
ଭାଗ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲି ଜାଣି, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—'ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ବିଜୟ ମିଳିବ ନାହିଁ।'
ତଦା ତେ ଜଯିନଃ ପ୍ରୋଚୁର୍ଦାନଵା ମଦଗର୍ଵିତାଃ । ସଂଗ୍ରାମସ୍ତୁ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯୋ ଦୈଵଂ କିଂ ନ ଵିଦାମହେ
ତେବେ ଅହଂକାରରେ ଭରିଥିବା ଦାନବମାନେ କହିଲେ—'ଯୁଦ୍ଧ ହେବା ଦରକାର, ଭାଗ୍ୟ କ’ଣ ଆମେ ଜାଣୁନାହିଁ କି?'
ନିରୁଦ୍ଯମାନାଂ ଦୈଵଂ ହି ପ୍ରଧାନମସୁରାଧିପ । କେନ ଦୃଷ୍ଟଂ କ୍ଵ ଵା ଦୃଷ୍ଟଂ କୀଦୃଶଂ କେନ ନିର୍ମିତମ୍
ହେ ଅସୁରନାୟକ, ଭାଗ୍ୟକୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ କିଏ ଦେଖିଛି, କେଉଁଠି ଦେଖାଯାଇଛି, କେମିତି ଦେଖାଯାଏ, କିଏ ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି?
ତସ୍ମାଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ କରିଷ୍ଯାମୋ ବଲମାସ୍ଥାଯ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ଭଵାଗ୍ରେ ଦୈତ୍ଯଵର୍ଯ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞୋଽସି ମହାମତେ
ସେଥିପାଇଁ, ଏବେ ଆମେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା। ହେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଛ, ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତୈସ୍ତଦା ରାଜନ୍ ପ୍ରହ୍ଲାଦଃ ପ୍ରବଲାରିହା । ସେନାନୀଶ୍ଚ ତଦା ଭୂତ୍ଵା ଦେଵାନ୍ଯୁଦ୍ଧେ ସମାହ୍ଵଯତ୍
ସେମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାଜା, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହରାଇ, ସେନାପତି ହେଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
ତେଽପି ତତ୍ରାସୁରାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂଗ୍ରାମେ ସମୁପସ୍ଥିତାନ୍ । ସର୍ଵେ ସମ୍ଭୃତସମ୍ଭାରା ଦେଵାସ୍ତାନ୍ସମଯୋଧଯନ୍
ସେଠାରେ ଅସୁରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଯୁଦ୍ଧ ଉପକରଣ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ସଂଗ୍ରାମସ୍ତୁ ତଦା ଘୋରଃ ଶକ୍ରପ୍ରହ୍ଲାଦଯୋରଭୂତ୍ । ପୂର୍ଣଂ ଵର୍ଷଶତଂ ତତ୍ର ମୁନୀନାଂ ଵିସ୍ମଯାଵହଃ
ତାପରେ ଶକ୍ର ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ପୂରା ଶତବର୍ଷ ଚାଲିଲା ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇଲା।