ଧିଗ୍ଲୋଭଂ ପାପବୀଜଂ ଵୈ ନରକଦ୍ଵାରମୂର୍ଜିତମ୍ । ଗୁରୁରପ୍ଯନୃତଂ ବ୍ରୂତେ ପ୍ରେରିତୋ ଯେନ ପାପ୍ମନା
‘ଲୋଭ ଉପରେ ନିନ୍ଦା—ଏହା ପାପର ମୂଳ, ନରକର ଦ୍ୱାର! ପାପ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହେଲେ ଗୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା କହନ୍ତି।’
ପ୍ରମାଣଂ ଵଚନଂ ଯସ୍ଯ ସୋଽପି ପାଖଣ୍ଡଧାରକଃ । ଗୁରୁଃ ସୁରାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରଵର୍ତକଃ
‘ଯାହାଙ୍କ କଥା ପ୍ରମାଣ ମନାଯାଏ, ସେ ଏବେ ଠକ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁରୁ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାରକ।’
କିଂ କିଂ ନ ଲଭତେ ଲୋଭାନ୍ମଲିନୀକୃତମାନସଃ । ଅନ୍ଯୋଽପି ଗୁରୁରପ୍ଯେଵଂ ଜାତଃ ପାଖଣ୍ଡପଣ୍ଡିତଃ
‘ଲୋଭରେ ମନ ମଲିନ ହେଲେ କ’ଣ ମିଳେ ନାହିଁ? ଅନ୍ୟ ଗୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଠକ ଶାସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଯାନ୍ତି।’
ଶୈଲୂଷଚେଷ୍ଟିତଂ ସର୍ଵଂ ପରିଗୃହ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ଵଞ୍ଜଯତ୍ଯତିସମ୍ମୂଢାନ୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ଯାଜ୍ଯାନ୍ମମାପ୍ଯସୌ
ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନଟଙ୍କ ଭଳି ଅଭିନୟ କରି, ଦାନବମାନେ ଓ ମୋର ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଢ଼, ସେମାନେକୁ ଠକୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରହ୍ଲାଦେନ ଶୁକ୍ରକୋପସାନ୍ତ୍ଵନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଵଂଚିତା ମତ୍ସ୍ଵରୂପେଣ ଦୈତ୍ଯାଃ କିଂ ଗୁରୁଣା କିଲ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଦାନବମାନେ ମୋ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜଣେ ଦ୍ୱାରା ଠକାଯାଇଥିଲେ—ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରୟୋଜନ କ’ଣ ଥିଲା?
ଅହଂ କାଵ୍ଯୋ ଗୁରୁଶ୍ଚାଽଯଂ ଦେଵକାର୍ଯପ୍ରସାଦକଃ
‘ମୁଁ କାବ୍ୟ, ଏହେଁ ମୋର ଗୁରୁ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର କାମ ସଫଳ କରନ୍ତି।’
ମା ଶ୍ରଦ୍ଧଧ୍ଵଂ ଵଚୋଽସ୍ଯାଽଽର୍ଯା ଦାଭିକୋଽଯଂ ମଦା କୃତିଃ
ଏହି ଜଣେ ଜଣାଣୀଙ୍କ କଥାକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବେ ନାହିଁ; ସେ ଠକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଅହଂକାରରେ ମତାଳି ହୋଇଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ସଦୃଶୌ ପୁନଃ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଆଉଥରେ ସମାନ ଦେଖାଯିବାକୁ ଦେଖି,
ସ ତାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସୁସଂଭ୍ରାତାନ୍ଗୁରୁର୍ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ହ
ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ଦେଖି, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ:
ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵଂଚଯିତୁଂ ଯୁଷ୍ମାନ୍ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ସେ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଠକିବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନଙ୍କର କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ।
ପ୍ରାପ୍ତା ଵିଦ୍ଯା ମଯା ଶଂଭୋର୍ଯୁଷ୍ମାନଧ୍ଯାପ ଯାମି ତାମ୍
ମୁଁ ଯେ ଜ୍ଞାନ ଶିବଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିଲି, ସେହି ଜ୍ଞାନ ଏବେ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଶିଖାଉଛି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯଂ କାଵ୍ଯଂ ରୂପଧରସ୍ଯ ତେ
ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯେମାନେ କାବ୍ୟଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ—
କାଵ୍ଯେନ ବହୁଧା ତତ୍ର ବୋଧିତାଃ କିଲ ଦାନଵାଃ
କାବ୍ୟଙ୍କ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଉପଦେଶରେ, ସେଠାରେ ଦାନବମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇଥିଲେ।
ଏଵଂ ତେ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଭାର୍ଗଵମବ୍ରୁଵନ୍ 4.14.
ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି, ସେମାନେ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦଶଵର୍ଷାଣି ସତତମଯଂ ନଃ ଶାସ୍ତି ଭାର୍ଗଵଃ
ଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଭାର୍ଗବ ଆମକୁ ଅବିରତ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭାର୍ଗଵଂ ମୂଢା ନିର୍ଭର୍ତ୍ସ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହିପରି କହି, ମୂଢ଼ ହୋଇ ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ତିରସ୍କାର କରିଲେ।
କାଵ୍ଯସ୍ତୁ ତନ୍ମଯାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୁକୋପାଽଥ ଶଶାପ ଚ
କିନ୍ତୁ କାବ୍ୟ, ସେମାନେ ଏପରି ହେବାକୁ ଦେଖି, କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ଶାପ ଦେଲେ।
ଯସ୍ମାନ୍ମଯା ବୋଧିତା ଵୈ ଗୃହ୍ଣୀଯୁର୍ନ ଚ ମେ ଵଚଃ
ମୁଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲି ବୋଲି ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ମୋ କଥା ଶୁଣୁନାହାଁ—
ମଦଵଜ୍ଞାଫଲଂ କାମଂ ସ୍ଵଲ୍ପେ କାଲେ ହ୍ଯଵାପ୍ସ୍ଯଥ
ମୋତେ ଅବମାନନା କରିବାର ଫଳ ତୁମେ ଅତି ସିଘ୍ର ଭୋଗିବ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ବୃହସ୍ପତିର୍ମୁଦଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ତତ୍ର ସମାହିତଃ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ବୃହସ୍ପତି ଆନନ୍ଦ ପାଇ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ତତଃ ଶପ୍ତାନ୍ଗୁରୁ ର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯାଂସ୍ତାନ୍ଭାର୍ଗଵେଣ ହି
ତାପରେ, ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଶାପିତ ହେବାକୁ ଜାଣି,
ଗତ୍ଵୋଵାଚ ତଦା ଶକ୍ରଂ କୃତଂ କାର୍ଯଂ ମଯା ଧୁଵମ୍
ସେ ଯାଇ ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କାମ ସଫଳ କରିଛି।'
ନିରାଧାରା କୃତା ନୂନଂ ଯତଧ୍ଵଂ ସୁରସତ୍ତମାଃ
ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ଏବେ, ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯଂ ମଘଵା ମୁଦମାପ୍ତଵାନ୍ 4.14.
ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମଘବାନ୍ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ସଂଗ୍ରାମାଯ ମତିଂ ଚକ୍ରୁଃ ସଂଵିଚାର୍ଯ ମିଥଃ ପୁନଃ
ସେମାନେ ପୁନିଥରେ ଆଲୋଚନା କରି, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ।
ସୁରାନ୍ସମୁଦ୍ଯତାନ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା କୃତୋଦ୍ଯୋଗାନ୍ମହାବଲାନ୍
ଦେବତାମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହିତ ଦୃଢ଼ ହେବାକୁ ଦେଖି,
ପରସ୍ପରମଥୋଚୁସ୍ତେ ମୋହିତାସ୍ତସ୍ଯ ମାଯଯା
ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ କଥା ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଵଂଚଯିତ୍ଵା ଗତଃ ପାପୋ ଗୁରୁଃ କପଟପଂଡିତଃ
ପାପୀ ଗୁରୁ, ଯିଏ ଠକିବାରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଦେଖାଏ, ସେ ଆମକୁ ଠକି ଚାଲିଗଲେ।
କିଂ କୁର୍ମଃ କ୍ଵ ଚ ଗଚ୍ଛାମଃ କଥଂ କାଵ୍ଯଂ ପ୍ରକୋପିତମ୍
ଆମେ କଣ କରିବୁ, କେଉଁଠି ଯିବୁ, କିପରି କ୍ରୋଧିତ ଋଷିଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରିବୁ?
ଇତି ସଂଚିଂତ୍ଯ ତେ ସର୍ଵେ ମିଲିତା ଭଯକଂପିତାଃ
ଏଭଳି ଭାବି, ସମସ୍ତେ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ଏକଠି ହେଲେ।