ଆକୃଷ୍ଯ ତରସା ଚାପଂ ଜ୍ଯାଶବ୍ଦଞ୍ଚ ଚକାର ହ । ନରୋଽପି ଧନୁରାଦାଯ ଶରାଂସ୍ତୀଵ୍ରାଞ୍ଛିଲାଶିତାନ୍
ସେ ଜୋରରେ ଧନୁଷ ଟାଣି, ତାରର ଶବ୍ଦ କରିଲା; ନର ମଧ୍ୟ ଧନୁଷ ଧରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପାଷାଣ ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ତିଆରି କଲେ।
ମୁମୋଚ ବହୁଶଃ କୋଧାତ୍ପ୍ରହ୍ଲାଦୋପରି ପାର୍ଥିଵ
ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଉପରେ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତାନ୍ଦୈତ୍ଯରାଜସ୍ତପନୀଯପୁଙ୍ଖୈ- ଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ବାଣୈସ୍ତରସା ସମେତ୍ଯ । ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଛିନ୍ନାଂଶ୍ଚ ନରଃ ସ୍ଵସୃଷ୍ଟା- ନନ୍ଯାନ୍ମୁମୋଚାଶୁ ରୁଷାନ୍ଵିତୋ ଵୈ
ଦାନବରାଜ ତାଙ୍କର ସୁନା ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀରରେ, ସେଇ ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ; ନର ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କ ତୀର କାଟିଯାଇଛି, ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଆଉ ନୂଆ ତୀର ଝଟପଟ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଦୈତ୍ଯାଥିପସ୍ତାନପି ତୀଵ୍ରଵେଗୈ- ଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ଜଘାନୋରସି ତଂ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରମ୍ । ନରୋଽପି ତଂ ପଞ୍ଚଭିରାଶୁଗୈଶ୍ଚ କୁଦ୍ଧୋଽହନଦ୍ଦୈତ୍ଯପତିଂ ବାହୁଦେଶେ
ଦାନବପତି ମଧ୍ୟ ସେଇ ତୀବ୍ର ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ; ନର ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ପଞ୍ଚଟି ତୀବ୍ର ତୀରରେ ଦାନବପତିଙ୍କୁ ବାହୁରେ ଘାତ କଲେ।
ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସୁରାସ୍ତତ୍ର ତଯୋର୍ହି ଯୁଦ୍ଧଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵିମାନୈର୍ଗଗନସ୍ଥିତାଶ୍ଚ । ନରସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଂ ଯୁଧି ସଂସ୍ଥିତସ୍ଯ ତେ ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଦୈତ୍ଯପତେଶ୍ଚ ଭୂଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆକାଶରେ ଦେବଯାନରେ ବସି, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ; ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନରଙ୍କ ଶୌର୍ୟକୁ ବଢ଼ାଇ ଗାଇଲେ, ଓ ଦାନବପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଵଵର୍ଷ ଦୈତ୍ଯାଧିପ ଆତ୍ତଚାପଃ ଶିଲୀମୁଖାନମ୍ବୁଧରୋ ଯଥାପଃ । ଆଦାଯ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁରପ୍ରମେଯଂ ମୁମୋଚ ବାଣାଞ୍ଛିତହେମପୁଙ୍ଖାନ୍
ଧନୁଷ ଧରି ଦାନବପତି ମେଘ ଯେପରି ପାଣି ବର୍ଷାଏ, ସେପରି ତୀର ବର୍ଷା କଲେ; ଅପାର ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ ଧରି ସେ ସୁନା ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ବଭୂଵ ଯୁଦ୍ଧଂ ତୁମୁଲଂ ତଯୋସ୍ତୁ ଜଯୈଷିଣୋଃ ପାର୍ଥିଵ ଦେଵଦୈତ୍ଯଯୋଃ । ଵଵର୍ଷୁରାକାଶପଥେ ସ୍ଥିତାସ୍ତେ ପୁଷ୍ପାଣି ଦିଵ୍ଯାନି ପ୍ରହୃଷ୍ଟଚିତ୍ତାଃ
ସେଇ ରାଜା ଓ ଦିବ୍ୟ ଦାନବ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଆକାଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଦିବ୍ୟ ଫୁଲ ବର୍ଷାଇଲେ।
ଚୁକୋପ ଦୈତ୍ଯାଧିପତିର୍ହରୌ ସ ମୁମୋଚ ବାଣାନତିତୀଵ୍ରଵେଗାନ୍ । ଚିଚ୍ଛେଦ ତାନ୍ଧର୍ମସୁତଃ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣୈ- ର୍ଧନୁର୍ଵିମୁକ୍ତୈର୍ଵିଶିଖୈସ୍ତଦାଽଽଶୁ
ଦାନବପତି ହରିଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅତି ତୀବ୍ର ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ; ଧର୍ମପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଧନୁଷରୁ ଛାଡ଼ା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ।
ତତୋ ନାରାଯଣଂ ବାଣୈଃ ପ୍ରହ୍ଲାଦଶ୍ଚାତିକର୍ଷିତୈଃ । ଵଵର୍ଷ ସୁସ୍ଥିତଂ ଵୀରଂ ଧର୍ମପୁତ୍ରଂ ସନାତନମ୍ । ନାରାଯଣୋଽପି ତଂ ଵେଗାନ୍ମୁକ୍ତୈର୍ବାଣୈଃ ଶିଲାଶିତୈଃ
ତାପରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଧର୍ମର ପୁଅ ଏବଂ ଚିରନ୍ତନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀରରେ ବର୍ଷାଇଲେ; ନାରାୟଣ ମଧ୍ୟ ତୀବ୍ର ପାଷାଣ ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀରରେ ତାଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ।
ତୁତୋଦାତୀଵ ପୁରତୋ ଦୈତ୍ଯାନାମଧିପଂ ସ୍ଥିତମ୍ । ସନ୍ନିପାତୋଽମ୍ବରେ ତତ୍ର ଦିଦୃକ୍ଷୂଣାଂ ବଭୂଵ ହ
ସେ ସାମ୍ନାରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟକୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଆଘାତ କଲେ; ଆକାଶରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଅନେକ ଲୋକ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଦେଵାନାଂ ଦାନଵାନାଞ୍ଚ କୁର୍ଵତାଂ ଜଯଘୋଷଣମ୍ । ଉଭଯୋଃ ଶରଵର୍ଷେଣ ଛାଦିତେ ଗଗନେ ତଦା
ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଉଭୟେ ଜୟଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ; ସେ ସମୟରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ତୀରବର୍ଷାରେ ଆକାଶ ଆଛାଦିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଦିଵାପି ରାତ୍ରିସଦୃଶଂ ବଭୂଵ ତିମିରଂ ମହତ୍ । ଊଚୁଃ ପରସ୍ପରଂ ଦେଵା ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚାତୀଵ ଵିସ୍ମିତାଃ
ଦିନେ ମଧ୍ୟ ରାତିପରି ଘନ ଅନ୍ଧାର ହେଇଯାଇଥିଲା; ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ପରସ୍ପରେ କଥା ହେଉଥିଲେ।
ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଵୈ ଵର୍ତତେଽଦ୍ଯ ସୁଦାରୁଣମ୍ । ଦେଵର୍ଷଯୋଽଥ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଯକ୍ଷକିନ୍ନରପନ୍ନଗାଃ
"ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆଗେ କେବେ ଦେଖାଯାଇନାହିଁ!" — ଦେବ ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର ଓ ନାଗମାନେ କହିଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଧରାଶ୍ଚାରଣାଶ୍ଚ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଯଯୁଃ । ନାରଦଃ ପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରେକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ସ୍ଥିତୌ ମୁନୀ
ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ ମୁନି ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ନାରଦଃ ପର୍ଵତଂ ପ୍ରାହ ନେଦୃଶଂ ଚାଭଵତ୍ପୁରା । ତାରକାସୁରଯୁଦ୍ଧଞ୍ଚ ତଥା ଵୃତ୍ରାସୁରସ୍ଯ ଚ
ନାରଦ ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧ କେବେ ହୋଇନଥିଲା ବୋଲି ପର୍ବତଙ୍କୁ କହିଲେ; ତାରକାସୁର କିମ୍ବା ବୃତ୍ରାସୁର ସହିତ ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧ ହେଇଥିଲା, ସେଉଁଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନଥିଲା।
ମଧୁକୈଟଭଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ହରିଣା ଚେଦୃଶଂ କୃତମ୍ । ପ୍ରହ୍ଲାଦଃ ପ୍ରବଲଃ ଶୂରୋ ଯସ୍ମାନ୍ନାରାଯଣେନ ଚ
ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧ ହରି କରିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇନଥିଲା। ପ୍ରହ୍ଲାଦ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରବଳ, କାରଣ ନାରାୟଣ ନିଜେ—
କରୋତି ସଦୃଶଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ସିଦ୍ଧେନାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣା । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଦିନେ ଦିନେ ତଥା ରାତ୍ରୌ କୃତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ କରିପାରୁଥିବା ଏହି ଯୋଗ୍ୟ ଯୋଧା ସହିତ ସମାନ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି। ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ପ୍ରତିଦିନ ଓ ପ୍ରତିରାତି, ପୁନି ପୁନି, ଏମିତି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା।
ଚକ୍ରତୁଃ ପରମଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ତୌ ତଦା ଦୈତ୍ଯତାପସୌ । ନାରାଯଣସ୍ତୁ ଚିଚ୍ଛେଦ ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ଯ ଶରାସନମ୍
ସେଇ ଦୁଇଜଣ, ଦୈତ୍ୟ ତପସ୍ବୀ ଓ ନାରାୟଣ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ ନାରାୟଣ ଏକ ତୀରରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ କାଟିଦେଲେ।
ତରସୈକେନ ବାଣେନ ସ ଚାନ୍ଯଦ୍ଧନୁରାଦଦେ । ନାରାଯଣସ୍ତୁ ତରସା ମୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ଯଞ୍ଚ ଶିଲୀମୁଖମ୍
ଏକ ତୀରରେ ଧନୁଷ୍ୟ କାଟିଦେଲେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଆଉ ଏକ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରିଲେ। ନାରାୟଣ ଶକ୍ତିରେ ଆଉ ଏକ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ—
ତଦୈଵ ମଧ୍ଯତଶ୍ଚାପଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ଲଘୁହସ୍ତକଃ । ଛିନ୍ନଂ ଛିନ୍ନଂ ପୁନର୍ଦୈତ୍ଯୋ ଧନୁରନ୍ଯତ୍ସମାଦଦେ
ଏବଂ ସେହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ତୁରନ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଧନୁଷ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ପ୍ରତିଥରେ ଦୈତ୍ୟ ଆଉ ଏକ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇଅସୁଥିଲେ।
ନାରାଯଣସ୍ତୁ ଚିଚ୍ଛେଦ ଵିଶିଖୈରାଶୁ କୋପିତଃ । ଛିନ୍ନେ ଧନୁଷି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ପରିଘଂ ତୁ ସମାଦଦେ
ନାରାୟଣ କ୍ରୋଧରେ ତୀବ୍ର ତୀର ଛାଡ଼ି ଧନୁଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ। ଧନୁଷ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ଦୈତ୍ୟରାଜ ଏକ ଗଦା ଧରିଲେ।
ଜଘାନ ଧର୍ମଜଂ ତୂର୍ଣଂ ବାହ୍ଵୋର୍ମଧ୍ଯେଽତିକୋପନଃ । ତମାଯାନ୍ତଂ ସ ବଲଵାନ୍ମାର୍ଗଣୈର୍ନଵଭିର୍ମୁନିଃ
ବହୁତ କ୍ରୋଧରେ ସେ ଧର୍ମଜଙ୍କୁ ଦୁଇ ବାହୁର ମଧ୍ୟରେ ତୁରନ୍ତ ଆଘାତ କଲେ। ସେ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୁନି ନଉଟି ତୀର ଛାଡ଼ି ଆଘାତ କଲେ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ପରିଘଂ ଘୋରଂ ଦଶଭିସ୍ତମତାଡଯତ୍ । ଗଦାମାଦାଯ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ସର୍ଵାଯସମଯୀଂ ଦୃଢାମ୍
ଦଶଟି ତୀରରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଗଦାକୁ କାଟିଦେଲେ ଓ ଆଘାତ କଲେ। ତାପରେ ଦୈତ୍ୟରାଜ ଏକ ଭାରି ଲୋହା ଗଦା ଧରିଲେ।
ଜାନୁଦେଶେ ଜଘାନାଶୁ ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ରୁଷା । ଗଦଯା ଚାପି ଗିରିଵତ୍ସଂସ୍ଥିତଃ ସ୍ଥିରମାନସଃ
କ୍ରୋଧରେ ସେ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଜାଙ୍ଘାରେ ଆଘାତ କଲେ। କିନ୍ତୁ, ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼ ଥିବା ମନରେ ଅଡ଼ିଗ ରହିଲେ।
ଧର୍ମପୁତ୍ରୋଽତିବଲଵାନ୍ମୁମୋଚାଶୁ ଶିଲୀମୁଖାନ୍ । ଗଦାଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ଭଗଵାଂସ୍ତଦା ଦୈତ୍ଯପତେର୍ଦୃଢାମ୍
ଧର୍ମପୁତ୍ର ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ। ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭଗବାନ୍ ଦୈତ୍ୟରାଜଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଗଦାକୁ କାଟିଦେଲେ।
ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରେକ୍ଷକା ଗଗନେ ସ୍ଥିତାଃ । ସ ତୁ ଶକ୍ତିଂ ସମାଦାଯ ପ୍ରହ୍ଲାଦଃ ପରଵୀରହା
ଆକାଶରେ ଦେଖୁଥିବା ସମସ୍ତେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏବେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଶତ୍ରୁବିର ନାଶକ, ଏକ ଶକ୍ତି ଧରିଲେ।
ଚିକ୍ଷେପ ତରସା କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବଲାନ୍ନାରାଯଣୋରସି । ତାମାପତନ୍ତୀଂ ସଂଵୀକ୍ଷ୍ଯ ବାଣେନୈକେନ ଲୀଲଯା
କ୍ରୋଧରେ ସେ ଶକ୍ତିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଛାତିକୁ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହା ଦୃତଗତିରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଏକ ତୀରରେ ସହଜରେ—
ସପ୍ତଧା କୃତଵାନାଶୁ ସପ୍ତଭିସ୍ତଂ ଜଘାନ ହ । ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷଶତଂ ଚୈଵ ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ପରମଂ ତଯୋଃ
ସେ ତୁରନ୍ତ ଏହାକୁ ସାତ ଭାଗ କରିଦେଲେ ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ସାତଟି ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ। ସେଇ ଦୁଇଝଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଦ୍ଧ ଦିବ୍ୟ ଶତ ବର୍ଷ ଚାଲିଥିଲା।
ଜାତଂ ଵିସ୍ମଯଦଂ ରାଜନ୍ ସର୍ଵେଷାଂ ତତ୍ର ଚାଶ୍ରମେ । ତଦାଽଽଜଗାମ ତରସା ପୀତଵାସାଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ହେ ରାଜନ, ଆଶ୍ରମରେ ଘଟିଥିବା ସେଇ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ କରିଦେଲା। ଏହିବେଳେ, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଚାରିବାହୁଅଂଶୀ ଭଗବାନ୍ ବେଗରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ତତ୍ର ଜଗାମ ଚ ଗଦାଧରଃ । ଚତୁର୍ଭୁଜୋ ରମାକାନ୍ତୋ ରଥାଙ୍ଗଦରପଦ୍ମଭୃତ୍
ଗଦାଧର ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ, ଚକ୍ର, ପଦ୍ମ ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା ଚାରିବାହୁଅଂଶୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ।