ଜନମେଜଯପ୍ରଶ୍ନାଃ ଜନମେଜଯ ଉଵାଚ ଵାସଵେଯ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ଵଜ୍ଞାନନିଧେଽନଘ । ପ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ସ୍ଵାମିନ୍ନସ୍ମାକଂ କୁଲଵର୍ଧନ
ଜନମେଜୟ ପଚାରିଲେ: ହେ ବାସବ ବଂଶଜ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଧାମ, ନିର୍ମଳ ସ୍ୱାମୀ, ଆମ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ପଚାରିବାକୁ ଚାହେଁ।
ଶୂରସେନସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵସୁଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଶ୍ରୁତଂ ମଯା ହରିର୍ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରଭାଵମଵାପ୍ତଵାନ୍
ଶୂରସେନଙ୍କ ପୁଅ, ଶ୍ରୀମାନ୍ତ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ବସୁଦେବଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଯେ ହରି ତାଙ୍କର ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଦେଵାନାମପି ପୂଜ୍ଯୋଽଭୂନ୍ନାମ୍ନା ଚାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ । କାରାଗାରେ କଥଂ ବଦ୍ଧଃ କଂସସ୍ଯ ଧର୍ମତତ୍ପରଃ
ସେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରୁଥିବା, ନାମରେ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି ଥିବା ବସୁଦେବ, କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାରାଗାରରେ କିପରି ବନ୍ଧି ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ?
ଦେଵକ୍ଯା ଭାର୍ଯଯା ସାର୍ଧଂ କିମାଗଃ କୃତଵାନସୌ । ଦେଵକ୍ଯା ବାଲଷଟ୍କସ୍ଯ ଵିନାଶଶ୍ଚ କୃତଃ ପୁନଃ
ସେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦେବକୀ ସହିତ କଣ ଦୋଷ କରିଥିଲେ? ଏବଂ ଦେବକୀଙ୍କ ଛଅ ଶିଶୁଙ୍କର ବିନାଶ କାହିଁକି ହେଲା?
ତେନ କଂସେନ କସ୍ମାଦ୍ଵୈ ଯଯାତିକୁଲଜେନ ଚ । କାରାଗାରେ କଥଂ ଜନ୍ମ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଵୈ ହରେଃ
ସେ କଂସ ଓ ଯୟାତି କୁଳର ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାହିଁକି କାରାଗାରରେ ରଖାଗଲେ? ଏବଂ ବସୁଦେବ ଭଗବାନ୍ ହରି କିପରି କାରାଗାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ?
ଗୋକୁଲେ ଚ କଥଂ ନୀତୋ ଭଗଵାନ୍ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ । ଗତୋ ଜନ୍ମାନ୍ତରଂ କସ୍ମାତ୍ପିତରୌ ନିଗଡେ ସ୍ଥିତୌ
ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ କିପରି ଗୋକୁଳକୁ ନେଇଯିବାଗଲେ? ଏବଂ ସେ ଜନ୍ମ କାହିଁକି ବଦଳେଇଲେ? ତାଙ୍କର ପିତାମାତା କାହିଁକି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ରହିଲେ?
ଦେଵକୀଵସୁଦେଵୌ ଚ କୃଷ୍ଣସ୍ଯାମିତତେଜସଃ । କଥଂ ନ ମୋଚିତୌ ଵୃଦ୍ଧୌ ପିତରୌ ହରିଣାମୁନା
ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧ ପିତାମାତା ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ସେ ହରି କିପରି ମୁକ୍ତି ଦେଲେନି?
ଜଗତ୍କର୍ତୁଂ ସମର୍ଥେନ ସ୍ଥିତେନ ଜନକୋଦରେ । ପ୍ରାକ୍ତନଂ କିଂ ତଯୋଃ କର୍ମ ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯଂ ମହାତ୍ମଭିଃ
ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବା ସମର୍ଥ ଥିବା ସେ, ପିତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ତେବେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କୌଣସି କର୍ମ ଥିଲା କି, ଯାହା ବଡ଼ ମହାତ୍ମାମାନେ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ?
ଜନ୍ମ ଵୈ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଯତ୍ରାସୀତ୍ପରମାତ୍ମନଃ । କେ ତେ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ କା ବାଲା ଯା କଂସେନ ଵିପୋଥିତା
ବସୁଦେବ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ କେଉଁଠି ହେଲା? କିଏ ତାଙ୍କର ପୁଅ, କିଏ ସେ ଝିଅ, ଏବଂ କଂସ କିଏକୁ ମାରିଦେଲେ?
ଶିଲାଯାଂ ନିର୍ଗତା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଜାତା ତ୍ଵଷ୍ଟଭୁଜା ପୁନଃ । ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଞ୍ଚ ହରେର୍ବ୍ରୂହି ବହୁଭାର୍ଯସ୍ଯ ଚାନଘ
ଶିଳାରୁ କିଏ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଆଠଟି ବାହୁ ସହିତ ଆକାଶରେ କିଏ ପ୍ରକଟ ହେଲେ? ଏବଂ ହରିଙ୍କର ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଓ ଅନେକ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ନିର୍ମଳ।
କାର୍ଯାଣି ତତ୍ର ତାନ୍ଯେଵ ଦେହତ୍ଯାଗଂ ଚ ତସ୍ଯ ଵୈ । କିଂଵଦନ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରୁତଂ ଯତ୍ତନ୍ମନୋ ମୋହଯତୀଵ ମେ
ସେଠାରେ ସେ କଣ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦେହ ତ୍ୟାଗ କିପରି ହେଲା? ଲୋକମାନେ କଣ କହନ୍ତି ଯାହା ଶୁଣି ମୋର ମନ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ?
ଚରିତଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵମାଖ୍ଯାହି ଯଥାତଥମ୍ । ନରନାରାଯଣୌ ଦେଵୌ ପୁରାଣାଵୃଷିସତ୍ତମୌ
ବସୁଦେବଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଯଥାଯଥ୍ୟ ଭାବେ ଆପଣ କୁହନ୍ତୁ। ଦେବତା ନର ଓ ନାରାୟଣ, ପୁରାତନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି—
ଧର୍ମପୁତ୍ରୌ ମହାତ୍ମାନୌ ତପଶ୍ଚେରତୁରୁତ୍ତମମ୍ । ଯୌ ମୁନୀ ବହୁଵର୍ଷାଣି ପୁଣ୍ଯେ ବଦରିକାଶ୍ରମେ
ଧର୍ମର ପୁଅ, ମହାତ୍ମା ଦୁଇଜଣ, ପବିତ୍ର ବଦରିକା ଆଶ୍ରମରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ନିରାହାରୌ ଜିତାତ୍ମାନୌ ନିଃସ୍ପୃହୌ ଜିତଷଡ୍ଗୁଣୌ । ଵିଷ୍ଣୋରଂଶୌ ଜଗତ୍ସ୍ଥେମ୍ନେ ତପଶ୍ଚେରତୁରୁତ୍ତମମ୍
ଉପବାସରେ, ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ, ଆସକ୍ତି ରହିତ ଏବଂ ଷଡ୍ଗୁଣ ଜିତି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ ଭାବେ ବିଶ୍ୱର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତଯୋରଂଶାଵତାରୌ ହି ଜିଷ୍ଣୁକୃଷ୍ଣୌ ମହାବଲୌ । ପ୍ରସିଦ୍ଧୌ ମୁନିଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତୌ ସର୍ଵଜ୍ଞୈର୍ନାରଦାଦିଭିଃ
ଯିଁଉ ଦୁଇଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜିଷ୍ଣୁ ଓ କୃଷ୍ଣ, ସେମାନେ ଅଂଶ ଅବତାର ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି କଥା ନାରଦ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାମୁନିମାନେ କହିଛନ୍ତି ।
ଵିଦ୍ଯମାନଶରୀରୌ ତୌ କଥଂ ଦେହାନ୍ତରଂ ଗତୌ । ନରନାରାଯଣୌ ଦେଵୌ ପୁନଃ କୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନୌ କଥମ୍
ଏହି ଦୁଇଜଣ ଦେହଧାରୀ ଥିଲେ, କିପରି ଅନ୍ୟ ଦେହ ପାଇଲେ? ନର ଓ ନାରାୟଣ ଦେବ ଆଉଥରେ କିପରି କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ହେଲେ?
ଯୌ ଚକ୍ରତୁସ୍ତପଶ୍ଚୋଗ୍ରଂ ମୁକ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ମୁନିସତ୍ତମୌ । ତୌ କଥଂ ପ୍ରାପତୁର୍ଦେହୌ ପ୍ରାପ୍ତଯୋଗୌ ମହାତପୌ
ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ ମହାମୁନି ମୋକ୍ଷ ପାଇବା ପାଇଁ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ କିପରି ଦେହ ପାଇଲେ ଓ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମହାତପସ୍ବୀ ଥିଲେ?
ଶୂଦ୍ରଃ ସ୍ଵଧର୍ମନିଷ୍ଠସ୍ତୁ ଦେହାନ୍ତେ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ତୁ ସଃ । ଶୁଭାଚାରୋ ମୃତୋ ଯୋ ଵୈ ସ ଶୂଦ୍ରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ର ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୁଏ; ଏବଂ ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ର ଭଲ ଆଚରଣରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନିଃସ୍ପୃହଃ ଶାନ୍ତୋ ଭଵରୋଗାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ । ଵିପରୀତମିଦଂ ଭାତି ନରନାରାଯଣୌ ଚ ତୌ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସକ୍ତିହୀନ ଓ ଶାନ୍ତ, ସେ ସଂସାର ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଜଣ ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ମାମଲାରେ ଏହା ଭିନ୍ନ ଦେଖାଯାଏ ।
ତପସା ଶୋଷିତାତ୍ମାନୌ କ୍ଷତ୍ରିଯୌ ତୌ ବଭୂଵତୁଃ । କେନ ତୌ କର୍ମଣା ଶାନ୍ତୌ ଜାତୌ ଶାପେନ ଵା ପୁନଃ
ତପସ୍ୟାରେ ନିଜକୁ ଶୋଷି ଦେଇ, ସେମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ; କେଉଁ କର୍ମ କିମ୍ବା ଶାପରେ ସେମାନେ ପୁନି ଶାନ୍ତ ହେଲେ?
ବ୍ରାହ୍ମଣୌ କ୍ଷତ୍ରିଯୌ ଜାତୌ କାରଣଂ ତନ୍ମୁନେ ଵଦ । ଯାଦଵାନାଂ ଵିନାଶଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଶାପାଦିତି ଶ୍ରୁତଃ
ହେ ମୁନି, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିପରି କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ, ଏହାର କାରଣ କହ; ଏବଂ ଯାଦବମାନଙ୍କ ବିନାଶ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ହେବାକୁ ଶୁଣାଯାଇଛି ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯାପି ହି ଗାନ୍ଧାର୍ଯାଃ ଶାପେନୈଵ କୁଲକ୍ଷଯଃ । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନହରଣଂ ଚୈଵ ଶମ୍ବରେଣ କଥଂ କୃତମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବଂଶ ବିନାଶ ମଧ୍ୟ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ହେଇଥିଲା; ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଶମ୍ବର କିପରି ଅପହରଣ କଲେ?
ଵର୍ତମାନେ ଵାସୁଦେଵେ ଦେଵଦେଵେ ଜନାର୍ଦନେ । ପୁତ୍ରସ୍ଯ ସୂତିକାଗେହାଦ୍ଧରଣଂ ଚାତିଦୁର୍ଘଟମ୍
ବାସୁଦେବ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ସୂତିଘରରୁ ଅପହରଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ଥିଲା ।
ଦ୍ଵାରକାଦୁର୍ଗମଧ୍ଯାଦ୍ଵୈ ହରିଵେଶ୍ମାଦ୍ଦୁରତ୍ଯଯାତ୍ । ନ ଜ୍ଞାତଂ ଵାସୁଦେଵେନ ତତ୍କଥଂ ଦିଵ୍ଯଚକ୍ଷୁଷା
ଦ୍ୱାରକା ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ, ହରିଙ୍କ ଅପରିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଗୃହରୁ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିପରି ଏହି ଘଟଣା ଅଜଣା ରହିଗଲା?
ସନ୍ଦେହୋଽଯଂ ମହାନ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ନିସନ୍ଦେହଂ କୁରୁ ପ୍ରଭୋ । ଯତ୍ପତ୍ନ୍ଯୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଦସ୍ଯୁଭିର୍ଲୁଣ୍ଠିତା ହୃତାଃ
ଏହା ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦୂର କର; ବାସୁଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ କିପରି ଦସ୍ୟୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଲୁଟି ଓ ଅପହୃତ ହେଲେ?
ସ୍ଵର୍ଗତେ ଦେଵଦେଵେ ତୁ ତତ୍କଥଂ ମୁନିସତ୍ତମ । ସଂଶଯୋ ଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମଂଶ୍ଚିତ୍ତାନ୍ଦୋଲନକାରକଃ
ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ, ଏହି ଘଟଣା କିପରି ଘଟିଲା, ହେ ମହାମୁନି? ଏହି ସନ୍ଦେହ ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରୁଛି, ହେ ବ୍ରହ୍ମଣ ।
ଵିଷ୍ଣୋରଂଶଃ ସମୁଦ୍ଭୂତଃ ଶୌରିର୍ଭୂଭାରହାରକୃତ୍ । ସ କଥଂ ମଥୁରାରାଜ୍ଯଂ ଭଯାତ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଜନାର୍ଦନଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୌରି, ଯିଏ ପୃଥିବୀର ଭାର ହରିଥିଲେ, ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କିପରି ଭୟରେ ମଥୁରା ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଲେ?
ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ଗତଃ ସାଧୋ ସସୈନ୍ଯଃ ସସୁହୃଦ୍ଗଣଃ । ଅଵତାରୋ ହରେଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଭୂଭାରହରଣାଯ ଵୈ
ସେ ସେନା ଓ ବନ୍ଧୁବୃନ୍ଦ ସହିତ ଦ୍ୱାରାବତୀକୁ ଗଲେ, ହେ ସାଧୁ; ହରିଙ୍କ ଅବତାର ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇବା ପାଇଁ ହେବାକୁ କୁହାଯାଏ ।
ପାପାତ୍ମନାଂ ଵିନାଶାଯ ଧର୍ମସଂସ୍ଥାପନାଯ ଚ । ତତ୍କଥଂ ଵାସୁଦେଵେନ ଚୌରାସ୍ତେ ନ ନିପାତିତାଃ
ପାପୀମାନଙ୍କ ବିନାଶ ଓ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ, ବାସୁଦେବ କିପରି ସେଇ ଚୋରମାନେକୁ ମାରିଲେ ନାହିଁ?
ଯୈର୍ହୃତା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯଃ ସଂଲୁଣ୍ଠିତାଶ୍ଚ ତାଃ । ସ୍ତେନାସ୍ତେ କିଂ ନ ଵିଜ୍ଞାତାଃ ସର୍ଵଜ୍ଞେନ ସତା ପୁନଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ କିଏ ଅପହରଣ ଓ ଲୁଟିନେଇଥିଲେ? ସେଇ ଚୋରମାନେ ସର୍ବଜ୍ଞ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି କିପରି ଚିହ୍ନଟ ହେଲେ ନାହିଁ?