କାଲୀ କାଲଯତେ ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ସଚରାଚରମ୍ । କଲ୍ପାନ୍ତସମଯେ ଯା ତାଂ କାଲିକାଂ ପୂଜଯାମ୍ଯହମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ଚଳ ଅଚଳ ସବୁକୁ କାଳ ଦ୍ୱାରା ମାପନ୍ତି, କଳ୍ପାନ୍ତ ସମୟରେ ଯିଏ, ସେଇ କାଳିକାଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ।
ତାଂ ଚଣ୍ଡପାପହରଣୀଂ ଚଣ୍ଡିକାଂ ପୂଜଯାମ୍ଯହମ୍
ଯିଏ ଭୟଙ୍କର ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି, ସେଇ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ।
ଅକାରଣାତ୍ସମୁତ୍ପତ୍ତିର୍ଯନ୍ମଯୈଃ ପରିକୀର୍ତିତା । ଯସ୍ଯାସ୍ତାଂ ସୁଖଦାଂ ଦେଵୀଂ ଶାମ୍ଭଵୀଂ ପୂଜଯାମ୍ଯହମ୍
ଯାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, ଯିଏ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ଶାମ୍ଭବୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ।
ଦୁର୍ଗାତ୍ତ୍ରାଯତି ଭକ୍ତଂ ଯା ସଦା ଦୁର୍ଗାତିନାଶିନୀ । ଦୁର୍ଜ୍ଞେଯା ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତାଂ ଦୁର୍ଗାଂ ପୂଜଯାମ୍ଯହମ୍
ଯିଏ ସବୁବେଳେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୁର୍ଗତିରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ନାଶ କରନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ, ସେଇ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ।
ସୁଭଦ୍ରାଣି ଚ ଭକ୍ତାନାଂ କୁରୁତେ ପୂଜିତା ସଦା । ଅଭଦ୍ରନାଶିନୀଂ ଦେଵୀଂ ସୁଭଦ୍ରାଂ ପୂଜଯାମ୍ଯହମ୍
ଯିଏ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତି, ଅମଙ୍ଗଳ ନାଶ କରନ୍ତି, ସେଇ ସୁଭଦ୍ରା ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ।
ଏଭିର୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ପୂଜନୀଯାଃ କନ୍ଯକାଃ ସର୍ଵଦା ବୁଧୈଃ । ଵସ୍ତ୍ରାଲଙ୍କରଣୈର୍ମାଲ୍ଯୈର୍ଗନ୍ଧୈରୁଚ୍ଚାଵଚୈରପି
ଏହି ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସବୁବେଳେ କନ୍ୟାମାନେଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ସରଳ କିମ୍ବା ଭବ୍ୟ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦେଵୀପୂଜାମହତ୍ତ୍ଵଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ହୀନାଙ୍ଗୀଂ ଵର୍ଜଯେତ୍କନ୍ଯାଂ କୁଷ୍ଠଯୁକ୍ତାଂ ଵ୍ରଣାଙ୍କିତାମ୍ । ଗନ୍ଧସ୍ଫୁରିତହୀନାଙ୍ଗୀଂ ଵିଶାଲକୁଲସମ୍ଭଵାମ୍
ଯେ କନ୍ୟା ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଘାଉ ଥିବା, ସୁଗନ୍ଧ ନଥିବା କିମ୍ବା ଫୁଲିଥିବା ଅଙ୍ଗ ଥିବା, ବଡ଼ ପରିଚିତ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବା, ସେମାନେ ଦେବୀ ପୂଜା ପାଇଁ ଅନୁଚିତ।
ଜାତ୍ଯନ୍ଧାଂ କେକରାଂ କାଣାଂ କୁରୂପାଂ ବହୁରୋମଶାମ୍ । ସନ୍ତ୍ଯଜେଦ୍ରୋଗିଣୀଂ କନ୍ଯାଂ ରକ୍ତପୁଷ୍ପାଦିନାଙ୍କିତାମ୍
ଯେ କନ୍ୟା ଜନ୍ମଜାତ ଅନ୍ଧା, କାନ୍ଦିଆ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା, ଏକ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, କୁରୂପ, ଅତି ଲୋମଶ, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ଲାଲ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ସେମାନେ ତ୍ୟାଗ୍ୟ।
କ୍ଷାମାଂ ଗର୍ଭସମୁଦ୍ଭୂତାଂ ଗୋଲକାଂ କନ୍ଯକୋଦ୍ଭଵାମ୍ । ଵର୍ଜନୀଯାଃ ସଦା ଚୈତାଃ ସର୍ଵପୂଜାଦିକର୍ମସୁ
ଯେ କନ୍ୟା ଦୁର୍ବଳ, ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଗୋଲାକ ଆକୃତିର, କିମ୍ବା କନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିଥିବା, ସେମାନେ ସବୁ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଦା ବର୍ଜନୀୟ।
ଅରୋଗିଣୀଂ ସୁରୂପାଙ୍ଗୀଂ ସୁନ୍ଦରୀଂ ଵ୍ରଣଵର୍ଜିତାମ୍ । ଏକଵଂଶସମୁଦ୍ଭୂତାଂ କନ୍ଯାଂ ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଯେ କନ୍ୟା ସୁସ୍ଥ, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ଥିବା, ଆକର୍ଷକ, ଘାଉ ନଥିବା, ଏବଂ ଏକ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ସେଉଁଠିଏ ସଠିକ୍ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ସର୍ଵକାର୍ଯେଷୁ ଜଯାର୍ଥେ ନୃପଵଂଶଜା । ଲାଭାର୍ଥେ ଵୈଶ୍ଯଵଂଶୋତ୍ଥା ମତା ଵା ଶୂଦ୍ରଵଂଶଜା
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କନ୍ୟା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଜୟ ପାଇଁ, ରାଜବଂଶୀ କନ୍ୟା ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ବ୍ୟବସାୟୀ ବଂଶରୁ ଆସିଥିବା କନ୍ୟା ଲାଭ ପାଇଁ, ଶୂଦ୍ର ବଂଶରୁ ଆସିଥିବା କନ୍ୟା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ବ୍ରହ୍ମଜାଃ ପୂଜ୍ଯା ରାଜନ୍ଯୈର୍ବ୍ରହ୍ମଵଂଶଜାଃ । ଵୈଶ୍ଯୈସ୍ତ୍ରିଵର୍ଗଜାଃ ପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ରଃ ପାଦସମ୍ଭଵୈଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଂଶରୁ ଆସିଥିବା କନ୍ୟାଙ୍କୁ, ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ତିନି ପ୍ରକାର ବଂଶରୁ ଆସିଥିବା କନ୍ୟାଙ୍କୁ, ଏବଂ ଚାରି ପ୍ରକାର ବଂଶରୁ ଆସିଥିବା କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସେମାନେ ନିଜ ଉତ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
କାରୁଭିଶ୍ଚୈଵ ଵଂଶୋତ୍ଥା ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ । ନଵରାତ୍ରଵିଧାନେନ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵଂ ସଦୈଵ ହି
କାରିଗରମାନେ ଓ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ସହିତ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଏବଂ ନବରାତ୍ରିର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ସଦା ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଶକ୍ତୋ ନିଯତଂ ପୂଜାଂ କର୍ତୁଞ୍ଚେନ୍ନଵରାତ୍ରକେ । ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଵିଶେଷେଣ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପୂଜନଂ ସଦା
ଯଦି କେହି ନବରାତ୍ରି ସମୟରେ ନିୟମିତ ପୂଜା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଏ, ତେବେ ବିଶେଷକରି ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ପୁରାଽଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଭଦ୍ରକାଲୀ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଵିନାଶିନୀ । ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତା ମହାଘୋରା ଯୋଗିନୀ କୋଟିଭିଃ ସହ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ଡକ୍ଷର ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରିଥିବା ଭଦ୍ରକାଳୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ରୂପେ, କୋଟି କୋଟି ଯୋଗିନୀ ସହିତ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ।
ଅତୋଽଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଵିଶେଷେଣ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପୂଜନଂ ସଦା । ନାନାଵିଧୋପହାରୈଶ୍ଚ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉପହାର, ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଆଦି ଦେଇ।
ପାଯସୈରାମିଷୈର୍ହୋମୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଭୋଜନୈଃ । ଫଲପୁଷ୍ପୋପହାରୈଶ୍ଚ ତୋଷଯେଜ୍ଜଗଦମ୍ବିକାମ୍
ପାୟସ, ମାଂସ, ହୋମ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ଜଗଦମ୍ବାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।
ଉପଵାସେ ହ୍ଯଶକ୍ତାନାଂ ନଵରାତ୍ରଵ୍ରତେ ପୁନଃ । ଉପୋଷଣତ୍ରଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯଥୋକ୍ତଫଲଦଂ ନୃପ
ଯେଉଁମାନେ ନବରାତ୍ରି ବ୍ରତରେ ଉପବାସ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କହାଯାଇଛି, ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ରାଜା।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଚ ତଥାଽଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନଵମ୍ଯାଂ ଭକ୍ତିଭାଵତଃ । ତ୍ରିରାତ୍ରକରଣାତ୍ସର୍ଵଂ ଫଲଂ ଭଵତି ପୂଜନାତ୍
ସପ୍ତମୀ, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ ଦିନରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ତିନି ଦିନ ବ୍ରତ କଲେ, ସମସ୍ତ ପୂଜାର ଫଳ ମିଳେ।
ପୂଜାଭିଶ୍ଚୈଵ ହୋମୈଶ୍ଚ କୁମାରିପୂଜନୈସ୍ତଥା । ସମ୍ପୂର୍ଣଂ ତଦ୍ଵ୍ରତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଚୈଵ ଭୋଜନୈଃ
ପୂଜା, ହୋମ ଓ କୁମାରୀମାନେଙ୍କ ପୂଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇଲେ, ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ଵ୍ରତାନି ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଦାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ନଵରାତ୍ରଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ନୈଵ ତୁଲ୍ଯାନି ଭୂତଲେ
ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ରତ କିମ୍ବା ବିଭିନ୍ନ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଏହି ନବରାତ୍ରି ବ୍ରତ ସମାନ ନୁହେଁ।
ଧନଧାନ୍ଯପ୍ରଦଂ ନିତ୍ଯଂ ସୁଖସନ୍ତାନଵୃଦ୍ଧିଦମ୍ । ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯଦଂ ଚୈଵ ସ୍ଵର୍ଗଦଂ ମୋକ୍ଷଦଂ ତଥା
ଏହି ବ୍ରତ ସଦା ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ଦିଏ, ସୁଖ ଓ ସନ୍ତାନ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦିଏ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ଵା ଧନାର୍ଥୀ ଵା ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ଵା ଭଵେନ୍ନରଃ । ତେନେଦଂ ଵିଧିଵତ୍କାର୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ସୌଭାଗ୍ଯଦଂ ଶିଵମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଜ୍ଞାନ, ଧନ କିମ୍ବା ପୁଅ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଶୁଭ ବ୍ରତକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାଂ ଵୈ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵ୍ରତସାଧନାତ୍ । ରାଜଭ୍ରଷ୍ଟୋ ନୃପୋ ରାଜ୍ଯଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵଦା
ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ପାଇଥାଏ; ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିବା ରାଜା ସଦା ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ପୁଣି ପାଇଥାଏ।
ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଯୈର୍ନୂନଂ ନ କୃତଂ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍ । ତେ ଵ୍ଯାଧିନୋ ଦରିଦ୍ରାଶ୍ଚ ଭଵନ୍ତି ପୁତ୍ରଵର୍ଜିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ରୋଗୀ, ଦରିଦ୍ର ଓ ସନ୍ତାନହୀନ ହୁଅନ୍ତି।
ଵନ୍ଧ୍ଯା ଚ ଯା ଭଵେନ୍ନାରୀ ଵିଧଵା ଧନଵର୍ଜିତା । ଅନୁମା ତତ୍ର କର୍ତଵ୍ଯା ନେଯଂ କୃତଵତୀ ଵ୍ରତମ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜନନୀ ବନ୍ଧ୍ୟା, ବିଧବା କିମ୍ବା ଧନହୀନ ହୁଅନ୍ତି, ସେଉଁଠି ବୁଝିବା ଉଚିତ ଯେ ତାଙ୍କର ଏହି ବ୍ରତ କରା ହୋଇନଥିଲା।
ନଵରାତ୍ରଵ୍ରତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନ କୃତଂ ଯେନ ଭୂତଲେ । ସ କଥଂ ଵିଭଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମୋଦତେ ଚ ତଥା ଦିଵି
ଏହି ଭୂମିରେ ଯିଏ ନବରାତ୍ରି ବ୍ରତ କରିନାହାନ୍ତି, ସେ କିପରି ଧନ-ସମ୍ପଦ ପାଇ ଏଠାରେ କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରିପାରିବେ?
ରକ୍ତଚନ୍ଦନସଂମିଶ୍ରୈଃ କୋମଲୈର୍ବିଲ୍ଵପତ୍ରକୈଃ । ଭଵାନୀ ପୂଜିତା ଯେନ ସ ଭଵେନ୍ନୃପତିଃ କ୍ଷିତୌ
ଯିଏ ଭବାନୀଙ୍କୁ କମଳିଆ ବିଳ୍ୱପତ୍ର ଓ ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ ମିଶାଇ ପୂଜା କରେ, ସେ ଭୂମିରେ ରାଜା ହୁଏ।
ନାରାଧିତା ଯେନ ଶିଵା ସନାତନୀ ଦୁଃଖାର୍ତିହା ସିଦ୍ଧିକରୀ ଜଗଦ୍ଵରା । ଦୁଃଖାଵୃତଃ ଶତ୍ରୁଯୁତଶ୍ଚ ଭୂତଲେ ନୂନଂ ଦରିଦ୍ରୋ ଭଵତୀହ ମାନଵଃ
ଯିଏ ସନାତନୀ, ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ସିଦ୍ଧି ଦେଉଥିବା, ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏଠାରେ ଦୁଃଖିତ, ଶତ୍ରୁପୀଡିତ ଓ ଦରିଦ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ଯାଂ ଵିଷ୍ଣୁରିନ୍ଦ୍ରୋ ହରପଦ୍ମଜୌ ତଥା ଵହ୍ନିଃ କୁବେରୋ ଵରୁଣୋ ଦିଵାକରଃ । ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ସର୍ଵାର୍ଥସମାପ୍ତିନନ୍ଦିତା- ସ୍ତାଂ କିଂ ମନୁଷ୍ଯା ନ ଭଜନ୍ତି ଚଣ୍ଡିକାମ୍
ଯାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ହର, ବ୍ରହ୍ମା, ଅଗ୍ନି, କୁବେର, ବରୁଣ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ ହୋଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେଇ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ମାନବମାନେ କାହିଁକି ପୂଜା କରନ୍ତିନାହିଁ?