ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ମହୀପାଲାଶ୍ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ସମଯଂ ପୁନଃ । ରୁଦ୍ଧ୍ଵା ମାର୍ଗଂ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯାମଃ କନ୍ଯାଂ ହତ୍ଵା ସୁଦର୍ଶନମ୍
ସେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ରାଜାମାନେ ପୁଣି ଏକ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ: 'ଆମେ ରାସ୍ତା ଅଟକାଇବା, ଝିଅଟିକୁ ଧରିବା, ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ମାରିଦେବା।'
କେଚନୋଚୁଃ କିମସ୍ମାକଂ ହନ୍ତ ତେନ ନୃପେଣ ଵୈ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ କୌତୁକଂ ସର୍ଵଂ ଗମିଷ୍ଯାମୋ ଯଥାଗତମ୍
କେହି କହିଲେ, 'ସେଇ ରାଜା ସହିତ ଆମର କ'ଣ କାମ? ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଦେଖି ଆମେ ଯେପରି ଆସିଥିଲୁ, ସେପରି ଚଲିଯିବା।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ନୃପାଃ ସର୍ଵେ ମାର୍ଗମାକ୍ରମ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତାଃ । ଚକାରୋତ୍ତରକାର୍ଯାଣି ସୁବାହୁଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ଗତଃ
ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ରାଜା ରାସ୍ତା ଅଟକାଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ; ସୁବାହୁ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଇ ବାକି କାମ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସୁବାହୁକୃତଦେଵୀସ୍ତୁତିଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତସ୍ମୈ ଗୌରଵଭୋଜ୍ଯାନି ଵିଧାଯ ଵିଧିଵତ୍ତଦା । ଵାସରାଣି ଚ ଷଡ୍ରାଜା ଭୋଜଯାମାସ ଭକ୍ତିତଃ
ସୁବାହୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ତୁତି ବର୍ଣ୍ଣନା। ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ: ସେ ସମୟରେ ରାଜା ସମ୍ମାନଯୋଗ୍ୟ ଭୋଜନ ବିଧିମତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଛଅ ଦିନ ଧରି ଭକ୍ତି ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ।
ଏଵଂ ଵିଵାହକାର୍ଯାଣି କୃତ୍ଵା ସର୍ଵାଣି ପାର୍ଥିଵଃ । ପାରିବର୍ହଂ ପ୍ରଦତ୍ଵାଽଥ ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ସଚିଵୈଃ ସହ
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ରାଜା ପାରିବାରିକ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଇ, ପରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
ଦୂତୈସ୍ତୁ କଥିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମାର୍ଗସଂରୋଧନଂ କୃତମ୍ । ବଭୂଵ ଵିମନା ରାଜା ସୁବାହୁରମିତଦ୍ଯୁତିଃ
ଦୂତମାନେ ରାସ୍ତା ଅଟକାଯିବାର କଥା ଶୁଣାଇଲେ, ତାହା ଶୁଣି ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ସୁବାହୁ ରାଜା ମନମରା ହେଲେ।
ସୁଦର୍ଶନସ୍ତଦୋଵାଚ ଶ୍ଵଶୁରଂ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ । ଅସ୍ମାନ୍ଵିସର୍ଜଯାଶୁ ତ୍ଵଂ ଗମିଷ୍ଯାମୋ ହ୍ଯଶଙ୍କିତାଃ
ସୁଦର୍ଶନ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ । ସେ ନିଜ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆମକୁ ଶୀଘ୍ର ଛାଡ଼ିଦିଅ, ଆମେ ଭୟ ବିନା ଚାଲିଯିବୁ ।"
ଭାରଦ୍ଵାଜାଶ୍ରମଂ ପୁଣ୍ୟଂ ଗତ୍ଵା ତତ୍ର ସମାହିତାଃ । ନିଵାସାଯ ଵିଚାରୋ ଵୈ କର୍ତଵ୍ଯଃ ସର୍ଵଥା ନୃପ
ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ଶାନ୍ତ ମନେ ରହିବା ପାଇଁ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର, ରାଜା ।
ନୃପେଭ୍ଯଶ୍ଚ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଭଯଂ କିଞ୍ଚିତ୍ତ୍ଵଯାଽନଘ । ଜଗନ୍ମାତା ଭଵାନୀ ମେ ସାହାଯ୍ଯଂ ଵୈ କରିଷ୍ଯତି
ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ତୁମେ କୌଣସି ରାଜାଙ୍କୁ ଭୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ । ମୋତେ ଜଗତ୍ ମାଆ ଭବାନୀ ସହଯୋଗ କରିବେ ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତସ୍ଯେତି ମତମାଜ୍ଞାଯ ଜାମାତୁର୍ନୁପସତ୍ତମଃ । ଵିସସର୍ଜ ଧନଂ ଦତ୍ଵା ପ୍ରତସ୍ଥେ ସୋଽପି ସତ୍ଵରଃ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ — ଜାମାତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ମନସ୍କାମନା ବୁଝି, ସେଇ ଉତ୍ତମ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ ।
ବଲେନ ମହତାଽଽଵିଷ୍ଟୋ ଯଯାଵନୁ ନୃପୋତ୍ତମଃ । ସୁଦର୍ଶନୋ ଵୃତସ୍ତତ୍ର ଚଚାଲ ପଥି ନିର୍ଭଯଃ
ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ସହିତ ଉତ୍ତମ ରାଜା ଯାତ୍ରା କଲେ । ସେଠାରେ ସୁଦର୍ଶନ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ ।
ରଥୈଃ ପରିଵୃତଃ ଶୂରଃ ସଦାରୋ ରଥସଂସ୍ଥିତଃ । ଗଚ୍ଛନ୍ଦଦର୍ଶ ସୈନ୍ଯାନି ନୃପାଣାଂ ରଘୁନନ୍ଦନଃ
ବହୁ ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ସେ ଶୂରବୀର ସୁଦର୍ଶନ, ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ରଥରେ ବସିଥିଲେ, ଯାଉଥିବା ବେଳେ ରାଜାମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଦେଖିଲେ ।
ସୁବାହୁରପି ତାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଚିନ୍ତାଵିଷ୍ଟୋ ବଭୂଵ ହ । ଵିଧିଵତ୍ସ ଶିଵାଂ ଚିତ୍ତେ ଜଗାମ ଶରଣଂ ମୁଦା
ସୁବାହୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ ।
ଜଜାପୈକାକ୍ଷରଂ ମନ୍ତ୍ରଂ କାମରାଜମନୁତ୍ତମମ୍ । ନିର୍ଭଯୋ ଵୀତଶୋକଶ୍ଚ ପତ୍ନ୍ଯା ସହ ନଵୋଢଯା
ସେ କାମଦେବଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏକ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ନିର୍ଭୟ ଏବଂ ଶୋକ ରହିତ ଭାବରେ, ନୂତନ ବିବାହିତ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ।
ତତଃ ସର୍ଵେ ମହୀପାଲାଃ କୃତ୍ଵା କୋଲାହଲଂ ତଦା । ଉତ୍ଥିତାଃ ସୈନ୍ଯସଂଯୁକ୍ତା ହନ୍ତୁକାମାସ୍ତୁ କନ୍ଯକାମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ କରି, ସେନା ସହିତ ଉଠିଲେ, କନ୍ୟାକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ।
କାଶିରାଜସ୍ତୁ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହନ୍ତୁକାମୋ ବଭୂଵ ହ । ନିଵାରିତସ୍ତଦାଽତ୍ଯର୍ଥଂ ରାଘଵେଣ ଜିଗୀଷତା
କାଶୀର ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମାରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଜୟ ଆଶାରେ ରଘୁବଂଶୀ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ରୋକିଲେ ।
ତତ୍ରାପି ନେଦୁଃ ଶଂଖାଶ୍ଚ ଭେର୍ଯଶ୍ଚାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ । ସୁବାହୋଶ୍ଚ ନୃପାଣାଞ୍ଚ ପରସ୍ପରଜିଘାଂସତାମ୍
ସେଠାରେ ଶଂଖ, ଢୋଳ ଏବଂ ଅନକ ଡୁମୁକି ବଜିଲା, ସୁବାହୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ।
ଶତ୍ରୁଜିତ୍ତୁ ସୁସଂଵୃତ୍ତଃ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ଜିଘାଂସଯା । ଯୁଧାଜିତ୍ତତ୍ସହାଯାର୍ଥଂ ସନ୍ନଦ୍ଧଃ ପ୍ରବଭୂଵ ହ
ଶତୃଜିତ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ମାରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଦଢ଼ ହେଲେ । ତାଙ୍କ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଯୁଧାଜିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହେଲେ ।
କେଚିଚ୍ଚ ପ୍ରେକ୍ଷକାସ୍ତସ୍ଯ ସହାନୀକୈଃ ସ୍ଥିତାସ୍ତଦା । ଯୁଧାଜିଦଗ୍ରତୋ ଗତ୍ଵା ସୁଦର୍ଶନମୁପସ୍ଥିତଃ
କିଛି ଦର୍ଶକ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ସେଠାରେ ଦଢ଼ ହେଲେ । ଯୁଧାଜିତ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ଶତ୍ରୁଜିତ୍ତେନ ସହିତୋ ହନ୍ତୁଂ ଭ୍ରାତରମାନୁଜଃ । ପରସ୍ପରଂ ତେ ବାଣୌଘୈସ୍ତତକ୍ଷୁଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତାଃ
ଶତୃଜିତଙ୍କ ସହ ଛୋଟ ଭାଇ ନିଜ ଭାଇକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ଦୁଇଜଣ ରୋଷରେ ଏକାପରେକ ଅଗଣିତ ବାଣ ମାରିଲେ ।
ସମ୍ମର୍ଦଃ ସୁମହାଂସ୍ତତ୍ର ସମ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ ସୁମାର୍ଗଣୈଃ । କାଶୀପତିସ୍ତଦା ତୂର୍ଣଂ ସୈନ୍ଯେନ ବହୁନା ଵୃତଃ
ସେଠାରେ ଅନେକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ସେ ସମୟରେ କାଶୀର ରାଜା ବଡ଼ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘିରିଗଲେ ।
ସାହାଯ୍ଯାର୍ଥଂ ଜଗାମାଶୁ ଜାମାତରମନିନ୍ଦିତମ୍ । ଏଵଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଦାରୁଣେ ଲୋମହର୍ଷଣେ
ନିଜ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଜାମାତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ । ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର, ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା ।
ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵ ସହସା ଦେଵୀ ସିଂହୋପରି ସ୍ଥିତା । ନାନାଯୁଧଧରା ରମ୍ଯା ଵରାଭୂଷଣଭୂଷିତା
ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ ହଠାତ୍ ସିଂହ ଉପରେ ବସି ଦେଖାଦେଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଶୋଭାମୟ ଗହନାରେ ଶୁଭିତ ।
ଦିଵ୍ଯାମ୍ବରପରୀଧାନା ମନ୍ଦାରସ୍ରକ୍ସୁସଂଯୁତା । ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେଽଥ ଭୂପାଲା ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଗତାଃ
ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ଦେବୀକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ରାଜା ଚମତ୍କୃତ ହୋଇଗଲେ ।
କେଯଂ ସିଂହସମାରୂଢା କୁତୋ ଵେତି ସମୁତ୍ଥିତା । ସୁଦର୍ଶନସ୍ତୁ ତାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସୁବାହୁମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି ସିଂହରେ ବସିଥିବା କିଏ? ସେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛି? ସୁଦର୍ଶନ ଏହା ଦେଖି ସୁବାହୁଙ୍କୁ କହିଲେ:
ପଶ୍ଯ ରାଜନ୍ମହାଦେଵୀମାଗତାଂ ଦିଵ୍ଯଦର୍ଶନାମ୍ । ଅନୁଗ୍ରହାଯ ମେ ନୂନଂ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତା ଦଯାନ୍ଵିତା
ଦେଖ, ରାଜା, ମହାଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଆସିଛନ୍ତି। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେ ଦୟାରେ ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି।
ନିର୍ଭଯୋଽହଂ ମହାରାଜ ଜାତୋଽସ୍ମି ନିର୍ଭଯାଦପି । ସୁଦର୍ଶନଃ ସୁବାହୁଶ୍ଚ ତାମାଲୋକ୍ଯ ଵରାନନାମ୍
ମହାରାଜ, ମୁଁ ଏବେ ଭୟହୀନ ହୋଇଗଲି, ଏହି ଭୟହୀନତା ଅତିକ୍ରମ କରି। ସୁଦର୍ଶନ ଓ ସୁବାହୁ ତାଙ୍କର ଚମକୁଥିବା ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରଣାମଂ ଚକ୍ରତୁସ୍ତସ୍ଯା ମୁଦିତୌ ଦର୍ଶନେନ ଚ । ନନାଦ ଚ ତଦା ସିଂହୋ ଗଜାସ୍ତ୍ରସ୍ତାଶ୍ଚକମ୍ପିରେ
ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଖୁସି ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସିଂହ ଗର୍ଜନ କଲା, ହାତୀମାନେ ଭୟରେ କମ୍ପିଗଲେ।
ଵଵୁର୍ଵାତା ମହାଘୋରା ଦିଶଶ୍ଚାସନ୍ସୁଦାରୁଣାଃ । ସୁଦର୍ଶନସ୍ତଦା ପ୍ରାହ ନିଜଂ ସେନାପତିଂ ପ୍ରତି
ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଦିଗବାସି ଭୟାନକ ହେଇଗଲା। ଏହିବେଳେ ସୁଦର୍ଶନ ତାଙ୍କର ସେନାପତିଙ୍କୁ କହିଲେ:
ମାର୍ଗେ ଵ୍ରଜ ତ୍ଵଂ ତରସା ଭୂପାଲା ଯତ୍ର ସଂସ୍ଥିତାଃ । କିଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ରାଜାନଃ କୁପିତା ଦୁଷ୍ଟଚେତସଃ
ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ପଥରେ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ କଣ କରିପାରିବେ?