ନ ତେଽନ୍ଯୋଽସ୍ତି ସହାଯଶ୍ଚ ତସ୍ମାନ୍ମା ଵ୍ରଜ ପୁତ୍ରକ । ଏକପୁତ୍ରାତିଦୀନାସ୍ମି ତଵାଧାରା ନିରାଶ୍ରଯା
ତୁମେ ଅନ୍ୟ କାହାରୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇବାକୁ ପାରିବେ ନାହିଁ, ଏହିଠାରୁ ମୁଁ କହୁଁଛି, ପୁଆ, ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଯିଅନାହିଁ। ମୋର ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ତୁମେ, ମୁଁ ବହୁତ ଦୁଃଖରେ ଅଛି, ତୁମେ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ତୁମେ ନଥିଲେ ମୋ ପାଖରେ କିଛି ନାହିଁ।
ନାର୍ହସି ତ୍ଵଂ ମହାଭାଗ ନିରାଶାଂ କର୍ତୁଂମଦ୍ଯ ମାମ୍ । ପିତା ତେ ନିହତୋ ଯେନ ସୋଽପି ତତ୍ରାଗତୋ ନୃପଃ
ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆଜି ମୋତେ ଏଭଳି ନିରାଶ କରି ଯିଅନାହିଁ। ଯିଏ ତୁମର ବାପାଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ, ସେ ରାଜା ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଏକାକିନଂ ଗତଂ ତତ୍ର ଯୁଧାଜିତ୍ତ୍ଵାଂ ହନିଷ୍ଯତି । ସୁଦର୍ଶନ ଉଵାଚ ଭଵିତଵ୍ଯଂ ଭଵତ୍ଯେଵ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ତୁମେ ଏକା ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ, ଯୁଧାଜିତ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ମାରିଦେବେ। ସୁଦର୍ଶନ କହିଲେ: ଯାହା ହେବାକୁ ଥିବ, ସେହି ହେବ; ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।
ଆଦେଶାଚ୍ଚ ଜଗନ୍ମାତୁର୍ଗଚ୍ଛାମ୍ଯଦ୍ଯ ସ୍ଵଯଂଵରେ । ମା ଶୋକଂ କୁରୁ କଲ୍ଯାଣି କ୍ଷତ୍ରିଯାଽସି ଵରାନନେ
ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ମାଆଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ମୁଁ ଆଜି ସ୍ୱୟଂବରକୁ ଯାଉଛି। ହେ ଶୁଭା, ତୁମେ ଦୁଃଖ କରନାହିଁ, ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟା ଏବଂ ମୁହଁରେ ଶୋଭା ଥିବା ଜଣେ ନାରୀ।
ନ ବିଭେମି ପ୍ରସାଦେନ ଭଗଵତ୍ଯା ନିରନ୍ତରମ୍ । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରଥମାରୁହ୍ଯ ଗନ୍ତୁକାମଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ଭଗବତୀଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ କେବେ ଭୟ ପାଉନାହିଁ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମନୋରମା ପୁତ୍ରମାଶୀର୍ଭିଶ୍ଚାନ୍ଵମୋଦଯତ୍ । ଅଗ୍ରତସ୍ତେଽମ୍ବିକା ପାତୁ ପାର୍ଵତୀ ପାତୁ ପୃଷ୍ଠତଃ
ଏଭଳି କହି, ସୁଦର୍ଶନ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ। ପୁଅକୁ ଦେଖି, ମନୋରମା ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ।
ପାର୍ଵତୀ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋଃ ପାତୁ ଶିଵା ସର୍ଵତ୍ର ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ଵାରାହୀ ଵିଷମେ ମାର୍ଗେ ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗେଷୁ କର୍ହିଚିତ୍ । କାଲିକା କଲହେ ଘୋରେ ପାତୁ ତ୍ଵାଂ ପରମେଶ୍ଵରୀ
ଆଗରୁ ଅମ୍ବିକା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ପଛରୁ ପାର୍ବତୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରୁ ପାର୍ବତୀ, ସମସ୍ତଠାରେ ଏବେ ଶିବା ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। କଠିନ ପଥରେ ବାରାହୀ, କୋଟରେ ଦୁର୍ଗା, ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧରେ କାଳିକା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ମଣ୍ଡପେ ତତ୍ର ମାତଙ୍ଗୀ ତଥା ସୌମ୍ଯା ସ୍ଵଯଂଵରେ । ଭଵାନୀ ଭୂପମଧ୍ଯେ ତୁ ପାତୁ ତ୍ଵାଂ ଭଵମୋଚନୀ
ମଣ୍ଡପରେ ମାତଙ୍ଗୀ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂବରରେ ସୌମ୍ୟା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭବାନୀ, ଯିଏ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଗିରିଜା ଗିରିଦୁର୍ଗେଷୁ ଚାମୁଣ୍ଡା ଚତ୍ଵରେଷୁ ଚ । କାମଗା କାନନେଷ୍ଵେଵଂ ରକ୍ଷତୁ ତ୍ଵାଂ ସନାତନୀ
ପାହାଡ଼ିଆ କୋଟରେ ଗିରିଜା, ରାସ୍ତା ଚ଼ଉକରେ ଚାମୁଣ୍ଡା, ଜଙ୍ଗଲରେ କାମଗା ଏଭଳି ଚିରନ୍ତନୀ ଦେବୀ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଵିଵାଦେ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ଶକ୍ତିରଵତାତ୍ତ୍ଵାଂ ରଘୂଦ୍ଵହ । ଭୈରଵୀ ଚରଣେ ସୌମ୍ଯ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଵୈ ସମାଗମେ
ବିବାଦ ସମୟରେ ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ରଘୁବଂଶୀ। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସଭାରେ ମୃଦୁଭାବିନୀ ଭୈରବୀ ତୁମ ପାଦ ପାଖରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ସର୍ଵଦା ସର୍ଵଦେଶେଷୁ ପାତୁ ତ୍ଵାଂ ଭୁଵନେଶ୍ଵରୀ । ମହାମାଯା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦରୂପିଣୀ
ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ସଦା ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମହାମାୟା, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଯାଙ୍କର ରୂପ ସତ୍-ଚିତ୍-ଆନନ୍ଦ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତଂ ତଦା ମାତା ଵେପମାନା ଭଯାକୁଲା । ଉଵାଚାହଂ ତ୍ଵଯା ସାର୍ଧମାଗମିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵଥା
ଏଭଳି କହି, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ମାଆ କହିଲେ: ମୁଁ ସବୁପରି ତୁମ ସହିତ ଯିବି।
ନିମିଷାର୍ଧଂ ଵିନା ତ୍ଵାଂ ଵୈ ନାହଂ ସ୍ଥାତୁମିହୋତ୍ସହେ । ସହୈଵ ନଯ ମାଂ ଵତ୍ସ ଯତ୍ର ତେ ଗମନେ ମତିଃ
ତୁମେ ନଥିଲେ ମୁଁ ଅର୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରହିପାରିବି ନାହିଁ। ପୁଆ, ଯେଉଁଠାକୁ ତୁମେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ସେଠାକୁ ମୋତେ ସହିତ ନେଇଯାଅ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନିଃସୃତା ମାତା ଧାତ୍ରେଯୀସଂଯୁତା ତଦା । ଵିପ୍ରୈର୍ଦତ୍ତାଶିଷଃ ସର୍ଵେ ନିର୍ଯଯୁର୍ହର୍ଷସଂଯୁତାଃ
ଏଭଳି କହି, ମାଆ ତାଙ୍କ ଧାତ୍ରୀ ସହିତ ବାହାରିଲେ। ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଆନନ୍ଦରେ ବିଦାୟ ନେଲେ।
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ରଥେନୈକେନ ରାଘଵଃ । ଜ୍ଞାତଃ ସୁବାହୁନା ତତ୍ର ପୂଜିତଶ୍ଚାର୍ହଣାଦିଭିଃ
ତାପରେ ରାଘବ ଏକ ରଥରେ ବାରାଣସୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ସୁବାହୁ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ ଏବଂ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ନିଵେଶାର୍ଥଂ ଗୃହଂ ଦତ୍ତମନ୍ନପାନାଦିକଂ ତଥା । ସେଵକଂ ସମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ପରିଚର୍ଯାର୍ଥମେଵ ଚ
ତାଙ୍କୁ ରହିବା ପାଇଁ ଘର, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଦିଆଗଲା। ସେବା ପାଇଁ ଜଣେ ଦାସ ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ।
ମିଲିତାସ୍ତ୍ଵଥ ରାଜାନୋ ନାନାଦେଶାଧିପାଃ କିଲ । ଯୁଧାଜିଦପି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦୌହିତ୍ରେଣ ସମନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ଯୁଧାଜିତ୍ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ନାତି ସହିତ ଆସିଲେ।
କରୂଷାଧିପତିଶ୍ଚୈଵ ତଥା ମଦ୍ରେଶ୍ଵରୋ ନୃପଃ । ସିନ୍ଧୁରାଜସ୍ତଥା ଵୀରୋ ଯୋଦ୍ଧା ମାହିଷ୍ମତୀପତିଃ
କରୂଷ ରାଜା, ମଦ୍ର ରାଜା, ସିନ୍ଧୁ ରାଜା ଏବଂ ମାହିଷ୍ମତୀର ଯୋଦ୍ଧା ରାଜା ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ପାଞ୍ଚାଲଃ ପର୍ଵତୀଯଶ୍ଚ କାମରୂପୋଽତିଵୀର୍ଯଵାନ୍ । କାର୍ଣାଟଶ୍ଚୋଲଦେଶୀଯୋ ଵୈଦର୍ଭଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା, ପାହାଡ଼ ଦେଶର ରାଜା, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାମରୂପ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର୍ଣ୍ଣାଟ, ଚୋଳ ଦେଶର ରାଜା ଏବଂ ବଳବାନ ବିଦର୍ଭ ରାଜା—
ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ତ୍ରିଷଷ୍ଟିଶ୍ଚ ମିଲିତା ସଂଖ୍ଯଯା ତଦା । ଵେଷ୍ଟିତା ନଗରୀ ସା ତୁ ସୈନ୍ଯୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ସଂସ୍ଥିତୈଃ
ସେ ସମୟରେ ତେଠାରେ ତେପନ୍ନି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଏକଠା ହୋଇଥିଲା; ସେହି ସମୟରେ ସେହି ସହରଟି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵଃ ସ୍ଵଯଂଵରଦିଦୃକ୍ଷଯା । ମିଲିତାସ୍ତତ୍ର ରାଜାନୋ ଵରଵାରଣସଂଯୁତାଃ
ଏହି ରାଜାମାନେ ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ସ୍ୱୟଂବର ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ନୃପପୁତ୍ରାସ୍ତ ଇତ୍ଯୂଚୁର୍ମିଲିତାସ୍ତଦା । ସୁଦର୍ଶନୋ ନୃପସୁତୋ ହ୍ଯାଗତୋଽସ୍ତି ନିରାକୁଲଃ
ସେ ସମୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ପରସ୍ପରେ କହିଲେ— 'ସୁଦର୍ଶନ ରାଜପୁତ୍ର ଏଠାରେ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଆସିଛନ୍ତି।'
ଏକାକୀ ରଥମାରୁହ୍ଯ ମାତ୍ରା ସହ ମହାମତିଃ । ଵିଵାହାର୍ଥମିହାଯାତଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ କିଂ ନୁ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ସେ ଜଣେ ମାତୃ ସହିତ ଏକାକି ରଥ ଚଢ଼ି, ବିବାହ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି, ଏହି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ବୁଦ୍ଧିମାନ— ଏବେ କଣ ହେବ?
ଏତାନ୍ ରାଜସୁତାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସସୈନ୍ଯାନ୍ସାଯୁଧାନଥ । କିମେନଂ ରାଜପୁତ୍ରୀ ସା ଵରିଷ୍ଯତି ମହାଭୁଜମ୍
ଏତେ ସେନା ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏହି ବଳବାନ ରାଜପୁତ୍ରକୁ ରାଜକୁମାରୀ ବାଛିବେ କି?
ଯୁଧାଜିଦଥ ରାଜେଶସ୍ତାନୁଵାଚ ମହୀପତୀନ୍ । ଅହମେନଂ ହନିଷ୍ଯାମି କନ୍ଯାର୍ଥେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତେବେ ଯୁଧାଜିତ ରାଜା ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ମୁଁ ଏହାକୁ ବଧ କରିବି, ଏହି କନ୍ୟା ପାଇଁ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
କେରଲାଧିପତିଃ ପ୍ରାହ ତଂ ତଦା ନୀତିସତ୍ତମଃ । ନାତ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ରାଜନ୍ନିଚ୍ଛାସ୍ଵଯଂଵରେ
ସେ ସମୟରେ କେରଳ ରାଜା, ଯିଏ ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, କହିଲେ— 'ହେ ରାଜା, ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ସ୍ୱୟଂବର, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ବର ଚୟନ ହୁଏ।'
ବଲେନ ହରଣଂ ନାସ୍ତି ନାତ୍ର ଶୁଲ୍କସ୍ଵଯଂଵରଃ । କନ୍ଯେଚ୍ଛଯାଽତ୍ର ଵରଣଂ ଵିଵାଦଃ କୀଦୃଶସ୍ତ୍ଵିହ
'ଏଠାରେ ବଳଦ୍ୱାରା କୌଣସି ହରଣ ନାହିଁ, ଏଠାରେ କୌଣସି ଦାମ ଦେଇ ସ୍ୱୟଂବର ନୁହେଁ; ଏଠାରେ କନ୍ୟା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବର ବାଛିବେ— ତେବେ ଏଠାରେ କଣ ବିବାଦ?'
ଅନ୍ଯାଯେନ ତ୍ଵଯା ପୂର୍ଵମସୌ ରାଜ୍ଯାତ୍ପ୍ରଵାସିତଃ । ଦୌହିତ୍ରାଯାର୍ପିତଂ ରାଜ୍ଯଂ ବଲଵନ୍ନୃପସତ୍ତମ
'ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାର କରିଥିଲ, ଏବଂ ତୁମର ନାତିକୁ ବଳଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ଦେଇଥିଲ।'
କାକୁତ୍ସ୍ଥୋଽଯଂ ମହାଭାଗ କୋସଲାଧିପତେଃ ସୁତଃ । କଥମେନଂ ରାଜପୁତ୍ରଂ ହନିଷ୍ଯସି ନିରାଗସମ୍
'ଏହି କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଭାଗ୍ୟବାନ, କୋଶଳ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ; ଏହି ଦୋଷହୀନ ରାଜପୁତ୍ରକୁ କିପରି ତୁମେ ମାରିବ?'
ଲପ୍ସ୍ଯସେ ତତ୍ଫଲଂ ନୂନମନଯସ୍ଯ ନୃପୋତ୍ତମ । ଶାସ୍ତାସ୍ତି କଶ୍ଚିଦାଯୁଷ୍ମଞ୍ଜଗତୋଽସ୍ଯ ଜଗତ୍ପତିଃ
'ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଏହି ଅନ୍ୟାୟର ଫଳ ଭୋଗିବ; ଏହି ସଂସାରର ଏକ ଶାସକ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।'