ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ଉଦତିଷ୍ଠଦସୌ ନୃପଃ । ଦ୍ରୌପଦୀସନ୍ନିଧୌ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଗମ୍ଯେଦମୁଵାଚ ହ
ଧୌମ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ରାଜା ଉଠି ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ ଯାଇ ଏହିପରି କହିଲେ ।
କୁଶଲଂ ତେ ଵରାରୋହେ କ୍ଵ ଗତାଃ ପତଯଶ୍ଚ ତେ । ଏକାଦଶ ଗତାନ୍ଯଦ୍ଯ ଵର୍ଷାଣି ଚ ଵନେ କିଲ
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଭଲ ଅଛ? ତୁମର ସ୍ୱାମୀମାନେ କେଉଁଠି ଗଲେ? ଏକାଦଶ ବର୍ଷ ହେଲା ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଛ ।
ଦ୍ରୌପଦୀ ତୁ ତଦୋଵାଚ ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ ନୃପାତ୍ମଜ । ଵିଶ୍ରମସ୍ଵାଶ୍ରମାଭ୍ଯାଶେ କ୍ଷଣାଦାଯାନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଦ୍ରୌପଦୀ କହିଲେ: ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ । ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ବିଶ୍ରାମ କର, କିଛି ଖଣ୍ଡ ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଫେରିଆସିବେ ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତ୍ଯାଂ ତସ୍ଯାଂ ତୁ ଲୋଭାଵିଷ୍ଟଃ ସ ଭୂପତିଃ । ଜହାର ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଵୀରୋଽନାଦୃତ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମାନ୍
ସେ ଏପରି କହିଥିବା ବେଳେ, ରାଜା ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରହଣା କରି, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ହରଣ କଲେ ।
କସ୍ଯଚିନ୍ନୈଵ ଵିଶ୍ଵାସଃ କର୍ତଵ୍ଯଃ ସର୍ଵଥା ବୁଧୈଃ । କୁର୍ଵନ୍ଦୁଃଖମଵାପ୍ନୋତି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତସ୍ତ୍ଵତ୍ର ଵୈ ବଲିଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, କାହାପରେ କେବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି; ବଳିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଏଠି ଅଛି ।
ଵୈରୋଚନସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଧର୍ମିଷ୍ଠଃ ସତ୍ଯସଙ୍ଗରଃ । ଯଜ୍ଞକର୍ତା ଚ ଦାତା ଚ ଶରଣ୍ଯଃ ସାଧୁସଂମତଃ
ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାନ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଦାନ କରୁଥିବା, ଶରଣ ଦେଉଥିବା, ସାଧୁମାନେ ସ୍ୱୀକୃତ କରୁଥିବା ମହାନ ।
ନାଧର୍ମେ ନିରତଃ କ୍ଵାପି ପ୍ରଲ୍ହାଦସ୍ଯ ଚ ପୌତ୍ରକଃ । ଏକୋନଶତଯଜ୍ଞାନ୍ଵୈ ସ ଚକାର ସଦକ୍ଷିଣାନ୍
ସେ କେବେ ଅଧର୍ମ କରିନଥିଲେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ନାତି, ଏକ ଶତ ଯଜ୍ଞ ହେଉଁ ନାହିଁ, ନବ୍ବେଉଟି ଯଜ୍ଞ ସହିତ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ସତ୍ତ୍ଵମୂର୍ତ୍ତିଃ ସଦା ଵିଷ୍ଣୁଃ ସେଵ୍ଯଃ ସ ଯୋଗିନାମପି । ନିର୍ଵିକାରୋଽପି ଭଗଵାନ୍ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣର ମୂର୍ତ୍ତି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି । ସେ ନିର୍ବିକାର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବମାନଙ୍କ କାମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।
କଶ୍ଯପାଚ୍ଚ ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ କପଟଵାମନଃ । ରାଜ୍ଯଂ ଛଲେନ ହୃତଵାନ୍ମହୀଂ ଚୈଵ ସସାଗରାମ୍
କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଛଳକରି ବାମନ ରୂପ ଧରିଥିଲେ, ସେ ରାଜ୍ୟ ଓ ସମୁଦ୍ରସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଠକେଇ ନେଇଥିଲେ।
ସୋଽଭଵତ୍ସତ୍ଯଵାଗ୍ରାଜା ବଲିର୍ଵୈରୋଚନିସ୍ତଦା । କପଟଂ କୃତଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁରିନ୍ଦ୍ରାର୍ଥେ ତୁ ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ସେ ସମୟରେ ବଳି, ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁଅ, ସତ୍ୟବାଦୀ ରାଜା ଥିଲେ; ତଥାପି ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଛଳ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି।
ଅନ୍ଯଃ କିଂ ନ କରୋତ୍ଯେଵଂ କୃତଂ ଵୈ ସତ୍ତ୍ଵମୂର୍ତିନା । ଵାମନଂ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ଯଜ୍ଞପାତଂ ଚିକୀର୍ଷତା
ଯଦି ନୀତିର ମୂର୍ତ୍ତି ବାମନ ରୂପ ଧରି ଯଜ୍ଞର ଦାନ ପାଇଁ ଏପରି କାମ କରିପାରିଲେ, ତେବେ ଅନ୍ୟେ କାହିଁକି ଏପରି କରିବେ ନାହିଁ?
ନ ଚ ଵିଶ୍ଵସିତଵ୍ଯଂ ଵୈ କଦାଚିତ୍କେନଚିତ୍ତଥା । ଲୋଭଶ୍ଚେତସି ଚେତ୍ସ୍ଵାମିନ୍କୀଦୃକ୍ପାପକୃତଂ ଭଯମ୍
ଏହିପରି, କେବେ କାହାପରେ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମନରେ ଲୋଭ ଆସିଲେ, ସ୍ୱାମୀ, ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ କେତେ ଭୟ ହୁଏ!
ଲୋଭାହତାଃ ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତି ପାପାନି ପ୍ରାଣିନଃ କିଲ । ପରଲୋକାଦ୍ଭଯଂ ନାସ୍ତି କସ୍ଯଚିତ୍କର୍ହିଚିନ୍ମୁନେ
ଲୋଭରେ ଆବୃତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରନ୍ତି; ମୁନି, ପରଲୋକର ଭୟ କାହା ପାଖରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ପରସ୍ଵାଦାନହେତୁତଃ । ପ୍ରପତନ୍ତି ନରାଃ ସମ୍ଯଗ୍ଲୋଭୋପହତଚେତସଃ
ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମନ ଲୋଭରେ ଆବୃତ, ସେମାନେ ଅନ୍ୟର ଧନ ନେବା ପାଇଁ ମନେ, କାମରେ ଓ କଥାରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରି ଅତି ଖରାପ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଦେଵାନାରାଧ୍ଯ ସତତଂ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଚ ଧନଂ ନରାଃ । ନ ଦେଵାସ୍ତତ୍କରେ କୃତ୍ଵା ସମର୍ଥା ଦାତୁମଞ୍ଜସା
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସବୁବେଳେ ଧନ ଆଶାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ନିଜେ ଏହି ଧନ ସିଧାସଳଖ ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅନ୍ଯସ୍ଯାନୀଯତେ ଵିତ୍ତଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ମନୀଷିତମ୍ । ଵାଣିଜ୍ଯେନାଥ ଦାନେନ ଚୌର୍ଯେଣାପି ବଲେନ ଵା
ଅନ୍ୟର ଧନ ବ୍ୟବସାୟ, ଦାନ, ଚୋରି କିମ୍ବା ଜୋରଦରିରେ ନେଇ ଇଚ୍ଛାମତେ ଦିଆଯାଏ।
ଵିକ୍ରଯାର୍ଥଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ଧାନ୍ଯଵସ୍ତ୍ରାଦିକଂ ବହୁ । ଦେଵାନର୍ଚଯତେ ଵୈଶ୍ଯୋ ମହର୍ଦ୍ଧିର୍ମେ ଭଵେଦିତି
ଏକ ବ୍ୟାପାରୀ ବେପାର ପାଇଁ ଅନେକ ଧାନ୍ୟ, କପଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ନେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜେ, ଭାବେ—'ମୋତେ ବଡ଼ ଧନ ମିଳୁ'।
ନାତ୍ର କିଂ ପରଵିତ୍ତେଚ୍ଛା ଵାଣିଜ୍ଯେନ ପରନ୍ତପ । ଗ୍ରହଣକାଲେ ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ମହର୍ଘଞ୍ଚାପି କାଙ୍କ୍ଷତି
ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ବ୍ୟବସାୟରେ ଅନ୍ୟର ଧନ ଆଶା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କଣ ଅଛି? ନେବା ସମୟ ଆସିଲେ ସେ ଉଚ୍ଚ ଦାମ ମଧ୍ୟ ଚାହେ।
ଏଵଂ ହି ପ୍ରାଣିନଃ ସର୍ଵେ ପରସ୍ଵାଦାନତତ୍ପରାଃ । ଵର୍ତନ୍ତେ ସତତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଵିଶ୍ଵାସଃ କୀଦୃଶଃ ପୁନଃ
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟର ଧନ ନେବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି; ତେବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୁଣି କେମିତି ଭରସା ରହିପାରିବ?
ଵୃଥା ତୀର୍ଥଂ ଵୃଥା ଦାନଂ ଵୃଥାଽଧ୍ଯଯନମେଵ ଚ । ଲୋଭମୋହାଵୃତାନାଂ ଵୈ କୃତଂ ତଦକୃତଂ ଭଵେତ୍
ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ଆବୃତ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, ଦାନ, ଅଧ୍ୟୟନ ସବୁ ଅର୍ଥହୀନ; ଯାହା କରାଯାଏ, ସେ କିଛି ହୁଏ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦେନଂ ମହାଭାଗ ଵିସର୍ଜଯ ଗୃହଂ ପ୍ରତି । ସପୁତ୍ରାଽହଂ ଵସିଷ୍ଯାମି ଜାନକୀଵଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ତେଣୁ, ମହାଭାଗ, ତାଙ୍କୁ ଘରକୁ ପଠାଇଦିଅ; ମୁଁ ମୋ ପୁଅ ସହିତ ଏଠାରେ ରହିବି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେପରି ଜାନକୀ ରହିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽସୌ ମୁନିସ୍ତାଵଦ୍ଗତ୍ଵା ଯୁଧାଜିତଂ ନୃପମ୍ । ଉଵାଚ ଵଚନଂ ରାଜ୍ଞେ ଭାରଦ୍ଵାଜଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ମୁନି ଯୁଧାଜିତ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ରାଜନ୍ ଯଥାକାମଂ ସ୍ଵପୁରଂ ନୃପସତ୍ତମ । ନେଯଂ ମନୋରମାଭ୍ଯେତି ବାଲପୁତ୍ରା ସୁଦୁଃଖିତା
ଯାଅ, ରାଜା, ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ନିଜ ସହରକୁ ଯାଅ; ଏହି ମନୋରମା ଆସିବେ ନାହାନ୍ତି, ସେ ନିଜ ଶିଶୁ ପୁଅ ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ।
ଯୁଧାଜିଦୁଵାଚ ମୁନେ ମୁଞ୍ଚ ହଠଂ ସୌମ୍ଯ ଵିସର୍ଜଯ ମନୋରମାମ୍ । ନ ଚ ଯାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ନେଷ୍ଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ବଲାତ୍ପୁନଃ
ଯୁଧାଜିତ କହିଲେ: ମୁନି, ଦୟାକରି ଜିଦ୍ ଛାଡ଼ି ମନୋରମାକୁ ପଠାଇଦିଅ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯିବି ନାହିଁ, ଏବଂ ଆଜି ଜୋରକରି ନେଇଯିବି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଋଷିରୁଵାଚ ନଯସ୍ଵ ଯଦି ଶକ୍ତିସ୍ତେ ବଲେନାଦ୍ଯ ମମାଶ୍ରମାତ୍ । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଯଥା ଧେନୁଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମୁନେଃ ପୁରା
ଋଷି କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ସକ୍ଷମ, ତେବେ ଆଜି ମୋ ଆଶ୍ରମରୁ ଶକ୍ତିବଳେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଅ; ଯେପରି ଏକଦା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୁନି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଗାଈକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରକଥୋତ୍ତରଂ ରାଜପୁତ୍ରସ୍ଯ କାମବୀଜପ୍ରାପ୍ତିଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ମୁନେସ୍ତତ୍ରାଵନୀପତିଃ । ମନ୍ତ୍ରିଵୃଦ୍ଧଂ ସମାହୂଯ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତମତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ବ୍ୟାସ କହୁଛନ୍ତି: ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ରାଜା ତାଙ୍କ ବୟସ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଡାକି ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ପଚାରିଲେ।
କିଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସୁବୁଦ୍ଧେଽତ୍ର ମଯାଽଦ୍ଯ ଵଦ ସୁଵ୍ରତ । ବଲାନ୍ନଯାମି ତାଂ କାମଂ ସପୁତ୍ରାଞ୍ଚ ସୁଭାଷିଣୀମ୍
ବୁଦ୍ଧିମତୀ, ଏଠି ଆଜି ମୁଁ କଣ କରିବି, ମତେ କୁହ। ମୁଁ ଶକ୍ତିବଳେ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ସହିତ, ସେଇ ନୀତିବାନ୍ ମହିଳାକୁ ନେଇଯିବି।
ରିପୁରଲ୍ପୋଽପି ନୋପେକ୍ଷ୍ଯଃ ସର୍ଵଥା ଶୁଭମିଚ୍ଛତା । ରାଜଯକ୍ଷ୍ମେଵ ସଂଵୃଦ୍ଧୋ ମୃତ୍ଯଵେ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଭଲ ହେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେଠାରେ ଅଳ୍ପ ଶତ୍ରୁକୁ ମଧ୍ୟ କେବେ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ରାଜଯକ୍ଷ୍ମା ପରି ଶତ୍ରୁ ବଡ଼ ହେଲେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯାଏ।
ନାତ୍ର ସୈନ୍ଯଂ ନ ଯୋଦ୍ଧାସ୍ତି ଯୋ ମାମତ୍ର ନିଵାରଯେତ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା ହନ୍ମି ତଂ ତତ୍ର ଦୌହିତ୍ରସ୍ଯ ରିପୁଂ କିଲ
ଏଠି କେହି ସେନା ବା ଯୋଦ୍ଧା ନାହାନ୍ତି ଯେ ମୋତେ ରୋକିପାରିବ। ମୁଁ ସେଠାରେ ମୋ ନାତିଙ୍କର ଶତ୍ରୁକୁ ଧରି ମାରିଦେବି।
ନିଷ୍କଣ୍ଟକଂ ଭଵେଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ଯତାମ୍ଯଦ୍ଯ ବଲାଦହମ୍ । ହତେ ସୁଦର୍ଶନେ ନୂନଂ ନିର୍ଭଯୋଽସୌ ଭଵେଦିତି
ମୁଁ ଆଜି ଶକ୍ତିବଳେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ରାଜ୍ୟଟି କଣ୍ଟକମୁକ୍ତ ହେବ। ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୟହୀନ ହେଇଯିବ।