ପୁରା ଶ୍ରୁତଂ ମଯା ସ୍ଵାମିନ୍ପାଣ୍ଡଵା ଵୈ ଵନେ ସ୍ଥିତାଃ । ମୁନୀନାମାଶ୍ରମେ ପୁଣ୍ଯେ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯା ସହିତାସ୍ତଦା
“ସ୍ୱାମୀ, ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଶୁଣିଥିଲି ଯେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ବନବାସ ସମୟରେ ପାଞ୍ଚାଳୀ ସହିତ ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରହିଥିଲେ।”
ଗତାସ୍ତେ ମୃଗଯାଂ ପାର୍ଥା ଭ୍ରାତରଃ ପଞ୍ଚ ଏଵ ତେ । ଦ୍ରୌପଦୀ ସଂସ୍ଥିତା ତତ୍ର ମୁନୀନାମାଶ୍ରମେ ଶୁଭେ
“ସେ ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ପାଣ୍ଡବ ଶିକାରକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଡ୍ରୌପଦୀ ଏଠି ମୁନିମାନଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ରହିଥିଲେ।”
ଧୌମ୍ଯୋଽତ୍ରିର୍ଗାଲଵଃ ପୈଲୋ ଜାଵାଲିର୍ଗୌତମୋ ଭୃଗୁଃ । ଚ୍ଯଵନଶ୍ଚାତ୍ରିଗୋତ୍ରଶ୍ଚ କଣ୍ଵଶ୍ଚୈଵ ଜତୁଃ କ୍ରତୁଃ
“ସେଠାରେ ଧୌମ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ଗାଳବ, ପୈଳ, ଜାବାଲି, ଗୌତମ, ଭୃଗୁ, ଚ୍ୟବନ, ଅତ୍ରିଙ୍କ ବଂଶଜ, କଣ୍ବ, ଯତୁ ଓ କ୍ରତୁ ଥିଲେ।”
ଵୀତିହୋତ୍ରଃ ସୁମନ୍ତୁଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞଦତ୍ତୋଽଥ ଵତ୍ସଲଃ । ରାଶାସନଃ କହୋଡଶ୍ଚ ଯଵକ୍ରୀର୍ଯଜ୍ଞକୃତ୍କ୍ରତୁଃ
“ସେଠାରେ ଭିତିହୋତ୍ର, ସୁମନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞଦତ୍ତ, ବତ୍ସଳ, ରାଶାସନ, କହୋଡ, ଯବକ୍ରୀ, ଯଜ୍ଞକୃତ୍ ଓ କ୍ରତୁ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।”
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ମୁନଯୋ ଭାରଦ୍ଵାଜାଦଯଃ ଶୁଭାଃ । ଵେଦପାଠଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ସଂସ୍ଥିତାଶ୍ଚାଶ୍ରମେ ସ୍ଥିତାଃ
“ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଭଲ ମୁନିମାନେ, ଭାରଦ୍ୱାଜ ଆଦି, ସମସ୍ତେ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିବା, ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିଲେ।”
ଦାସୀଭିଃ ସହିତା ତତ୍ର ଯାଜ୍ଞସେନୀ ସ୍ଥିତା ମୁନେ । ଆଶ୍ରମେ ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ନିର୍ଭଯା ମୁନିସଂଵୃତେ
“ସେଠାରେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ତାଙ୍କ ଦାସୀମାନେ ସହିତ, ଶରୀରରେ ଶୋଭା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା, ଭୟ ଛାଡ଼ି ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଶ୍ରମରେ ରହିଥିଲେ।”
ପାର୍ଥା ମୃଗାନୁଗାସ୍ତାଵତ୍ପ୍ରଯାତାଶ୍ଚ ଵନାଦ୍ଵନମ୍ । ଧନୁର୍ବାଣଧରା ଵୀରାଃ ପଞ୍ଚ ଵୈ ଶତ୍ରୁତାପନାଃ
“ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଭାଇମାନେ, ଧନୁଷ ବାଣ ଧରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇ, ଏଠିଠାରୁ ସେଉଠି ଶିକାର କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ।”
ତାଵତ୍ସିନ୍ଧୁପତିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ମାର୍ଗସ୍ଥୋ ବଲସଂଯୁତଃ । ଆଗତଶ୍ଚାଶ୍ରମାଭ୍ଯାଶେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ନିଗମନ୍ଧ୍ଵନିମ୍
“ସେଇ ସମୟରେ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ସିନ୍ଧୁ ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଆଶ୍ରମ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ବେଦ ପାଠର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି।”
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵେଦଧ୍ଵନିଂ ରାଜା ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍ । ଉତ୍ତତାର ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଦର୍ଶନାକାଙ୍କ୍ଷଯା ନୃପଃ
“ମୁନିମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ମନରୁ ବେଦ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ରାଜା ଦ୍ରୁତ ରଥରୁ ଅବତରିଲେ, ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଥିଲେ।”
ଯଦା ନିରଗମତ୍ତତ୍ର ଭୃତ୍ଯଦ୍ଵଯସମନ୍ଵିତଃ । ଵେଦପାଠଯୁତାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମୁନୀନୁଦ୍ଯମସଂସ୍ଥିତଃ
ସେ ଦୁଇ ଦାସ ସହିତ ବାହାରି, ମୁନିମାନେ ବେଦ ପାଠରେ ଲଗ୍ନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଦେଖିଲେ।
କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟଃ ସ୍ଵାମିନ୍ସଂସ୍ଥିତୋଽଥ ଜଯଦ୍ରଥଃ । ଆଶ୍ରମେ ମୁନିଭିର୍ଜୁଷ୍ଟେ ଭୂପତିଃ ସଂଵିଵେଶ ହ
ଜୟଦ୍ରଥ ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାତି ହୋଇ ଦଣ୍ଡିଥିଲେ । ମୁନିମାନେ ଥିବା ଆଶ୍ରମରେ ସେ ରାଜା ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟଂ ରାଜାନଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମାଃ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତଦା । ଆଯଯୁର୍ମୁନିଭାର୍ଯାଶ୍ଚ କୋଽଯମିତ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍ନୃପମ୍
ସେଠାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ବସିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ମୁନିମାନଙ୍କ ଝିଅମାନେ ଓ ମୁନିପତ୍ନୀମାନେ ଆସିଲେ । ସେମାନେ ପଚାରିଲେ, 'ଏଠି କିଏ ଆସିଛନ୍ତି?'
ତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ଵରାରୋହା ଯାଜ୍ଞସେନୀ ସମାଗତା । ଜଯଦ୍ରଥେନ ଦୃଷ୍ଟା ସା ରୂପେଣ ଶ୍ରୀରିଵାପରା
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦରୀ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ଆସିଥିଲେ । ଜୟଦ୍ରଥ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ରୂପରେ ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଳି ଲାଗିଲା ।
ତାଂ ଵିଲୋକ୍ଯାସିତାପାଙ୍ଗୀଂ ଦେଵକନ୍ଯାମିଵାପରାମ୍ । ପପ୍ରଚ୍ଛ ନୃପତିର୍ଧୌମ୍ଯଂ କେଯଂ ଶ୍ଯାମା ଵରାନନା
ସେ କଳା ଚକ୍ଷୁ ଓ ଦେବକନ୍ୟା ସଦୃଶୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜା ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି କଳା ମୁହଁର ସୁନ୍ଦରୀ କିଏ?'
ଭାର୍ଯା କସ୍ଯ ସୁତା କସ୍ଯ ନାମ୍ନା କା ଵରଵର୍ଣିନୀ । ରୂପଲାଵଣ୍ଯସଂଯୁକ୍ତା ଶଚୀଵ ଵସୁଧାଙ୍ଗତା
ଏହି ଶୋଭାବନ୍ତୀ ଝିଅ କାହାର ଝିଅ, କାହାର ଜଣା, ଏହାର ନାମ କଣ? ଏହି ରୂପ ଓ ଲାଜରେ ଶଚୀ ଭଳି ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ।
ବର୍ବୂଲଵନମଧ୍ଯସ୍ଥା ଲଵଙ୍ଗଲତିକା ଯଥା । ରାକ୍ଷସୀଵୃନ୍ଦଗା ନୂନଂ ରମ୍ଭେଵାଭାତି ଭାମିନୀ
ବର୍ବୂଲାବନ ମଧ୍ୟରେ ଲବଙ୍ଗ ଲତା ଯେପରି ଦିଶେ, ଏହି ଭାମିନୀ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରମ୍ଭା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି ।
ସତ୍ଯଂ ଵଦ ମହାଭାଗ କସ୍ଯେଯଂ ଵଲ୍ଲଭାବଲା । ରାଜପତ୍ନୀଵ ଚାଭାତି ନୈଷା ମୁନିଵଧୂର୍ଦ୍ଵିଜ
ଏ ଭାଗ୍ୟବାନ, ସତ୍ୟ କହ, ଏହି ଯୁବତୀ କାହାର ପ୍ରିୟା? ଏ ମୁନିବଧୂ ନୁହଁନ୍ତି, ରାଜପତ୍ନୀ ଭଳି ଦିଶୁଛନ୍ତି ।
ଧୌମ୍ଯ ଉଵାଚ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ପ୍ରିଯା ଭାର୍ଯା ଦ୍ରୌପଦୀ ଶୁଭଲକ୍ଷଣା । ପାଞ୍ଚାଲୀ ସିନ୍ଧୁରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵସତ୍ଯତ୍ର ଵରାଶ୍ରମେ
ଧୌମ୍ୟ କହିଲେ: ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦ୍ରୌପଦୀ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ପାଞ୍ଚାଳୀ, ହେ ସିନ୍ଧୁରାଜ, ଏଠି ଏହି ମହାଶ୍ରମରେ ରହୁଛନ୍ତି ।
ଜଯଦ୍ରଥ ଉଵାଚ କ୍ଵ ଗତାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ପଞ୍ଚ ଶୂରାଃ ସମ୍ପ୍ରତି ଵିଶ୍ରୁତାଃ । ଵସନ୍ତ୍ଯତ୍ର ଵନେ ଵୀରା ଵୀତଶୋକା ମହାବଲାଃ
ଜୟଦ୍ରଥ କହିଲେ: ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ କେଉଁଠି ଗଲେ? ସେମାନେ ଏଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ନିର୍ବିଗ୍ନ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ରହୁଛନ୍ତି କି?
ଧୌମ୍ଯ ଉଵାଚ ମୃଗଯାର୍ଥଂ ଗତାଃ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵା ରଥସଂସ୍ଥିତାଃ । ଆଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ମଧ୍ଯାନ୍ହେ ମୃଗାନାଦାଯ ପାର୍ଥିଵାଃ
ଧୌମ୍ୟ କହିଲେ: ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ରଥ ଚଡ଼ି ଶିକାରକୁ ଗଲେ । ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ସେମାନେ ମୃଗ ନେଇ ଫେରିବେ, ହେ ରାଜା ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ଉଦତିଷ୍ଠଦସୌ ନୃପଃ । ଦ୍ରୌପଦୀସନ୍ନିଧୌ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଗମ୍ଯେଦମୁଵାଚ ହ
ଧୌମ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ରାଜା ଉଠି ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ ଯାଇ ଏହିପରି କହିଲେ ।
କୁଶଲଂ ତେ ଵରାରୋହେ କ୍ଵ ଗତାଃ ପତଯଶ୍ଚ ତେ । ଏକାଦଶ ଗତାନ୍ଯଦ୍ଯ ଵର୍ଷାଣି ଚ ଵନେ କିଲ
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଭଲ ଅଛ? ତୁମର ସ୍ୱାମୀମାନେ କେଉଁଠି ଗଲେ? ଏକାଦଶ ବର୍ଷ ହେଲା ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଛ ।
ଦ୍ରୌପଦୀ ତୁ ତଦୋଵାଚ ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ ନୃପାତ୍ମଜ । ଵିଶ୍ରମସ୍ଵାଶ୍ରମାଭ୍ଯାଶେ କ୍ଷଣାଦାଯାନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଦ୍ରୌପଦୀ କହିଲେ: ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ । ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ବିଶ୍ରାମ କର, କିଛି ଖଣ୍ଡ ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଫେରିଆସିବେ ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତ୍ଯାଂ ତସ୍ଯାଂ ତୁ ଲୋଭାଵିଷ୍ଟଃ ସ ଭୂପତିଃ । ଜହାର ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଵୀରୋଽନାଦୃତ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମାନ୍
ସେ ଏପରି କହିଥିବା ବେଳେ, ରାଜା ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରହଣା କରି, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ହରଣ କଲେ ।
କସ୍ଯଚିନ୍ନୈଵ ଵିଶ୍ଵାସଃ କର୍ତଵ୍ଯଃ ସର୍ଵଥା ବୁଧୈଃ । କୁର୍ଵନ୍ଦୁଃଖମଵାପ୍ନୋତି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତସ୍ତ୍ଵତ୍ର ଵୈ ବଲିଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, କାହାପରେ କେବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି; ବଳିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଏଠି ଅଛି ।
ଵୈରୋଚନସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଧର୍ମିଷ୍ଠଃ ସତ୍ଯସଙ୍ଗରଃ । ଯଜ୍ଞକର୍ତା ଚ ଦାତା ଚ ଶରଣ୍ଯଃ ସାଧୁସଂମତଃ
ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାନ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଦାନ କରୁଥିବା, ଶରଣ ଦେଉଥିବା, ସାଧୁମାନେ ସ୍ୱୀକୃତ କରୁଥିବା ମହାନ ।
ନାଧର୍ମେ ନିରତଃ କ୍ଵାପି ପ୍ରଲ୍ହାଦସ୍ଯ ଚ ପୌତ୍ରକଃ । ଏକୋନଶତଯଜ୍ଞାନ୍ଵୈ ସ ଚକାର ସଦକ୍ଷିଣାନ୍
ସେ କେବେ ଅଧର୍ମ କରିନଥିଲେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ନାତି, ଏକ ଶତ ଯଜ୍ଞ ହେଉଁ ନାହିଁ, ନବ୍ବେଉଟି ଯଜ୍ଞ ସହିତ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ସତ୍ତ୍ଵମୂର୍ତ୍ତିଃ ସଦା ଵିଷ୍ଣୁଃ ସେଵ୍ଯଃ ସ ଯୋଗିନାମପି । ନିର୍ଵିକାରୋଽପି ଭଗଵାନ୍ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣର ମୂର୍ତ୍ତି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି । ସେ ନିର୍ବିକାର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବମାନଙ୍କ କାମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।
କଶ୍ଯପାଚ୍ଚ ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ କପଟଵାମନଃ । ରାଜ୍ଯଂ ଛଲେନ ହୃତଵାନ୍ମହୀଂ ଚୈଵ ସସାଗରାମ୍
କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଛଳକରି ବାମନ ରୂପ ଧରିଥିଲେ, ସେ ରାଜ୍ୟ ଓ ସମୁଦ୍ରସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଠକେଇ ନେଇଥିଲେ।
ସୋଽଭଵତ୍ସତ୍ଯଵାଗ୍ରାଜା ବଲିର୍ଵୈରୋଚନିସ୍ତଦା । କପଟଂ କୃତଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁରିନ୍ଦ୍ରାର୍ଥେ ତୁ ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ସେ ସମୟରେ ବଳି, ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁଅ, ସତ୍ୟବାଦୀ ରାଜା ଥିଲେ; ତଥାପି ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଛଳ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି।