ଶିଵୋଽପି ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ କୈଲାସାଖ୍ଯଂ ଚକାର ହ । ସମାସାଦ୍ଯ ଭୂତଗଣଂ ଵିଜହାର ଯଥାରୁଚି
ଶିବ ମଧ୍ୟ କୈଳାସ ନାମକ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ନିବାସ ସ୍ଥାପନ କଲେ ଏବଂ ଭୂତଗଣଙ୍କ ସହିତ ଇଚ୍ଛାମତେ ସେଠାରେ ବିହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପୋ ମେରୁଶିଖରୋପରି କଲ୍ପିତଃ । ତଚ୍ଚ ସ୍ଥାନଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନାନାରତ୍ନଵିରାଜିତମ୍
ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ଉପରେ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ ନାମକ ସ୍ୱର୍ଗ ତିଆରି ହେଲା; ଏହି ସ୍ଥାନ ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କର ଆସନ ହେଲା।
ସମୁଦ୍ରମଥନାତ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ ପାରିଜାତସ୍ତରୁତ୍ତମଃ । ଚତୁର୍ଦନ୍ତସ୍ତଥା ନାଗଃ କାମଧେନୁଶ୍ଚ କାମଦା
ସମୁଦ୍ର ମଥନରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ, ଚାରିଦାନ୍ତି ହାତୀ, ନାଗ ଏବଂ କାମଧେନୁ ନାମକ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣା ଗାଈ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵାସ୍ତଥାଶ୍ଵୋ ଵୈ ରମ୍ଭାଦ୍ଯପ୍ସରସସ୍ତଥା । ଇନ୍ଦ୍ରେଣୋପାତ୍ତମଖିଲଂ ଜାତଂ ଵୈ ସ୍ଵର୍ଗଭୂଷଣମ୍
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ନାମକ ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ା, ରମ୍ଭା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏହି ସବୁକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି ସ୍ୱର୍ଗର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଲେ।
ଧନ୍ଵନ୍ତରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମାଶ୍ଚ ସାଗରାଚ୍ଚ ସମୁଦ୍ବଭୌ । ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥିତୌ ଵିରାଜେତେ ଦେଵୌ ବହୁଗଣୈର୍ଵୃତୌ
ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ; ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା ଅନେକ ସାଥୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ ରହନ୍ତି।
ଏଵଂ ସୃଷ୍ଟିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ତ୍ରିଵିଧା ନୃପସତ୍ତମ । ଦେଵତିର୍ଯଙ୍ମନୁଷ୍ଯାଦିଭେଦୈର୍ଵିଵିଧକଲ୍ପିତା
ଏଭଳି ଭାବରେ, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନିପ୍ରକାର ସୃଷ୍ଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା, ପଶୁପକ୍ଷୀ, ମଣିଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ତିଆରି ହେଲେ।
ଅଣ୍ଡଜାଃ ସ୍ଵେଦଜାଶ୍ଚୈଵ ଚୋଦ୍ଭିଜ୍ଜାଶ୍ଚ ଜରାଯୁଜାଃ । ଚତୁର୍ଭେଦୈଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଜୀଵାଃ କର୍ମଯୁତାଃ କିଲ
ଅଣ୍ଡଜ, ସ୍ୱେଦଜ, ଉଦ୍ଭିଜ ଓ ଜରାୟୁଜ — ଏହି ଚାରିପ୍ରକାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ କର୍ମଯୁକ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଏଵଂ ସୃଷ୍ଟିଂ ସମାସାଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ । ଵିହାରଂ ସ୍ଵେଷୁ ସ୍ଥାନେଷୁ ଚକ୍ରୁଃ ସର୍ଵେ ଯଥେପ୍ସିତମ୍
ଏଭଳି ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ ନିବାସରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବିହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରଵର୍ତିତେ ସର୍ଗେ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁରଚ୍ଯୁତଃ । ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସମଂ ତତ୍ର ଚିକ୍ରୀଡ ଭୁଵନେ ସ୍ଵକେ
ଏଭଳି ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲାବେଳେ, ଭଗବାନ ଅଚ୍ୟୁତ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ଲୋକରେ ବିହାର କରୁଥିଲେ।
ଏକସ୍ମିନ୍ସମଯେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୈକୁଣ୍ଠେ ସଂସ୍ଥିତଃ ପୁରା । ସୁଧାସିନ୍ଧୁସ୍ଥିତଂ ଦ୍ଵୀପଂ ସସ୍ମାର ମଣିମଣ୍ଡିତମ୍
ଏକ ସମୟରେ, ପୁରୁଣା କାଳରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଭଗବାନ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବସିଥିବାବେଳେ ଅମୃତ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଶୋଭିତ ଦ୍ୱୀପକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ଯତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାମାଯାଂ ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚାସାଦିତଃ ଶୁଭଃ । ସ୍ମୃତ୍ଵା ତାଂ ପରମାଂ ଶକ୍ତିଂ ସ୍ତ୍ରୀଭାଵଂ ଗମିତୋ ଯଥା
ସେଠାରେ ବଡ଼ ମାୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏବଂ ଏକ ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ସେ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଯଜ୍ଞଂ କର୍ତୁଂ ମନଶ୍ଚକ୍ରେ ଅମ୍ବିକାଯା ରମାପତିଃ । ଉତ୍ତୀର୍ଯ ଭୁଵନାତ୍ତସ୍ମାତ୍ସମାହୂଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ରାମାଙ୍କ ପତି ସେଇ ଲୋକ ଛାଡ଼ି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵରୁଣଂ ଶକ୍ରଂ କୁବେରଂ ପାଵକଂ ଯମମ୍ । ଵସିଷ୍ଠଂ କଶ୍ଯପଂ ଦକ୍ଷଂ ଵାମଦେଵଂ ବୃହସ୍ପତିମ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ଅଗ୍ନି, ଯମ, ବଶିଷ୍ଠ, କଶ୍ୟପ, ଦକ୍ଷ, ବାମଦେବ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ସମ୍ଭାରଂ କଲ୍ପଯାମାସ ଯଜ୍ଞାର୍ଥଂ ଚାତିଵିସ୍ତରମ୍ । ମହାଵିଭଵସଂଯୁକ୍ତଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକଞ୍ଚ ମନୋହରମ୍
ସେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଏବଂ ମହାଧନ ଯୋଗୁଁ ସାମଗ୍ରୀ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଏବଂ ମନୋହର ଥିଲା।
ମଣ୍ଡପଂ ଵିତତଂ ତତ୍ର କାରଯାମାସ ଶିଲ୍ପିଭିଃ । ଋତ୍ଵିଜୋ ଵରଯାମାସ ସପ୍ତଵିଂଶତିସୁଵ୍ରତାନ୍
ସେଠାରେ କଳାକାରମାନେ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରାଇଲେ ଏବଂ ସତ୍କଳ୍ପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସତାଇଜଣ ପୁରୋହିତ ଚୟନ କଲେ।
ଚିତିଞ୍ଚ କାରଯାମାସ ଵେଦୀଶ୍ଚୈଵ ସୁଵିସ୍ତରାଃ । ପ୍ରଜେପୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ମନ୍ତ୍ରାନ୍ଦେଵ୍ଯା ବୀଜସମନ୍ଵିତାନ୍
ସେ ଅଳ୍ତାର ଓ ବିଶାଳ ବେଦି ତିଆରି କରାଇଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବୀଙ୍କର ବୀଜ ଯୁକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କଲେ।
ଜୁହୁଵୁସ୍ତେ ହଵିଃ କାମଂ ଵିଧିଵତ୍ପରିକଲ୍ପିତେ । କୃତେ ତୁ ଵିତତେ ହୋମେ ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ
ସେମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ହବି ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କଲେ; ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସହ ଅଗ୍ନି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲାବେଳେ ଶରୀରବିହୀନ ଏକ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ତଦା ସମାଭାଷ୍ଯ ସୁସ୍ଵରା ମଧୁରାକ୍ଷରା । ଵିଷ୍ଣୋ ତ୍ଵଂ ଭଵ ଦେଵାନାଂ ହରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମଃ ସଦା
ସେତିବେଳେ ମଧୁର ଏବଂ ସୁରିଳା କଣ୍ଠରେ ସେଇ ସ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲା: 'ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ସଦା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉ।'
ମାନ୍ଯଶ୍ଚ ପୂଜନୀଯଶ୍ଚ ସମର୍ଥଶ୍ଚ ସୁରେଷ୍ଵପି । ସର୍ଵେ ତ୍ଵାମର୍ଚଯିଷ୍ଯନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ସଵାସଵାଃ
ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ, ପୂଜିତ ଏବଂ ସମର୍ଥ ହେବ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ପୂଜିବେ।
ପ୍ରଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଭୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ମାନଵା ଭୁଵି ସର୍ଵତଃ । ଵରଦସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଭଵିତା ମାନଵେଷୁ ଵୈ
ହେ ପ୍ରିୟ, ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ମଣିଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ମଣିଷଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାରେ ସମର୍ଥ ହେବ।
କାମଦଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ପରମଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ । ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ମୁଖ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ପୂଜ୍ଯଃ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ଯାଜ୍ଞିକୈଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାୟକ ହେବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞରେ, ତୁମେ ପ୍ରଧାନ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବ।
ତ୍ଵାଂ ଜନାଃ ପୂଜଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଵରଦସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି । ଶ୍ରଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵାଂ ଦାନଵୈରତିପୀଡିତାଃ
ଲୋକେ ତୁମକୁ ପୂଜିବେ, ତୁମେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାରେ ସମର୍ଥ ହେବ। ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହେଲେ ତୁମର ଶରଣ ନେବେ।
ଶରଣସ୍ତ୍ଵଞ୍ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଭଵିତା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ । ପୁରାଣେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଵେଦେଷୁ ଵିତତେଷୁ ଚ
ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଶରଣ ହେବ। ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ଓ ବିସ୍ତୃତ ବେଦରେ ମଧ୍ୟ ତୁମର କଥା ରହିବ।
ତ୍ଵଂ ଵୈ ପୂଜ୍ଯତମଃ କାମଂ କୀର୍ତିସ୍ତଵ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଯଦା ଯଦା ହି ଧର୍ମସ୍ଯ ଗ୍ଲାନିର୍ଭଵତି ଭୂତଲେ
ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପୂଜିତ ହେବ, ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଚାରିଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବ। ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀରେ ଧର୍ମର ଅବନତି ହେବ।
ତଦାଂଶେନାଵତୀର୍ଯାଶୁ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଧର୍ମରକ୍ଷଣମ୍ । ଅଵତାରାଃ ସୁଵିଖ୍ଯାତାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ତଵ ଭାଗଶଃ
ସେତେବେଳେ, ତୁମର ଅଂଶରେ ଅବତରି, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଧର୍ମର ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ। ପୃଥିବୀରେ ତୁମର ଅବତାରମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।
ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଧରାଯାଂ ଵୈ ମାନନୀଯା ମହାତ୍ମନାମ୍ । ଅଵତାରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ନାନାଯୋନିଷୁ ମାଧଵ
ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେବେ। ସମସ୍ତ ଅବତାରରେ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ, ହେ ମାଧବ।
ଵିଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଭଵିତା ମଧୁସୂଦନ । ଅଵତାରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଶକ୍ତିସ୍ତେ ସହଚାରିଣୀ
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ, ହେ ମଧୁସୂଦନ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବତାରରେ, ତୁମର ଶକ୍ତି ସଦା ସହିତ ରହିବ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ମମାଂଶେନ ସର୍ଵକାର୍ଯପ୍ରସାଧିନୀ । ଵାରାହୀ ନାରସିଂହୀ ଚ ନାନାଭେଦୈରନେକଧା
ମୋର ଅଂଶରେ ସେ ନାରୀ ସମସ୍ତ କାମ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ। ବାରାହୀ, ନରସିଂହୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ସେ ଅନେକ ଭାବେ ଅବତାର ନେବେ।
ନାନାଯୁଧାଃ ଶୁଭାକାରାଃ ସର୍ଵାଭରଣମଣ୍ଡିତାଃ । ତାଭିର୍ଯୁକ୍ତଃ ସଦା ଵିଷ୍ଣୋ ସୁରକାର୍ଯାଣି ମାଧଵ
ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର, ଶୁଭ ରୂପ ଓ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ପୂରଣ କରିବ।
ସାଧଯିଷ୍ଯସି ତତ୍ସର୍ଵଂ ମଦ୍ଦତ୍ତଵରଦାନତଃ । ତାସ୍ତ୍ଵଯା ନାଵମନ୍ତଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵଦା ଗର୍ଵଲେଶତଃ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦରେ ତୁମେ ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବ। ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ବି ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିଛି ମାତ୍ର ଅଭିମାନ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।