ପ୍ରାଣାଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ନୋ ଵେଦ ବଲିଦାନଂ ନ ଚାତିଥିମ୍ । ନ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ସମିଧୋ ହୋମଂ ଵିଵେଦ ଚ ତଥା ମୁନିଃ
ଶ୍ୱାସ-ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ବଳି ଦେବା କିମ୍ବା ଅତିଥି ସେବା ବିଷୟରେ ସେ କିଛି ଜାଣୁନଥିଲେ। ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ, ହୋମ ପାଇଁ କୁଶ ଜଳାଇବା କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ନଥିଲା।
ସୋଽକରୋତ୍ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦ୍ଦନ୍ତଧାଵନମ୍ । ସ୍ନାନଂ ଚ ଶୂଦ୍ରଵତ୍ତତ୍ର ଗଂଗାଯାଂ ମନ୍ତ୍ରଵର୍ଜିତମ୍
ସେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ଯେପରି ହେଉ ଦାନ୍ତ ମାଜୁଥିଲେ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁନଥିଲେ।
ଫଲାନ୍ଯାଦାଯ ଵନ୍ଯାନି ମଧ୍ଯାନ୍ହେଽପି ଯଦୃଚ୍ଛଯା । ଭକ୍ଷ୍ଯାଭକ୍ଷ୍ଯପରିଜ୍ଞାନଂ ନ ଜାନାତି ଶଠସ୍ତଥା
ସେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଫଳ ଆଣି, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛାମତେ ଖାଉଥିଲେ। କଣ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ କଣ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହି ବିଭେଦ ସେ ଜାଣୁନଥିଲେ।
ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୂତେ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ନାନୃତଂ ଵଦତେ ପୁନଃ । ଜନୈଃ ସତ୍ଯତପା ନାମ କୃତମସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ଵୈ
ସେ ସେଠାରେ ରହି ସତ୍ୟ କହୁଥିଲେ, କେବେ ମିଥ୍ୟା କହୁନଥିଲେ। ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ 'ସତ୍ୟବାନ ଓ ତପସ୍ବୀ' ବୋଲି କହୁଥିଲେ।
ନାହିତଂ କସ୍ଯଚିତ୍କୁର୍ଯାନ୍ନ ତଥାଽଵିହିତଂ କ୍ଵଚିତ୍ । ସୁଖଂ ସ୍ଵପିତି ତତ୍ରୈଵ ନିର୍ଭଯଶ୍ଚିନ୍ତଯନ୍ନିତି
ସେ କାହାରି ଅପକାର କରୁନଥିଲେ, କେଉଁଠି ଅନୁଚିତ କାମ କରୁନଥିଲେ। ସେଠି ସେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଶାନ୍ତିରେ ଶୁଏଁଥିଲେ, ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
କଦା ମେ ମରଣଂ ଭାଵି ଦୁଃଖଂ ଜୀଵାମି କାନନେ । ଜୀଵିତଂ ଧିକ୍ଚ ମୂର୍ଖସ୍ଯ ତରସା ମରଣଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
‘କେବେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବ? ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଦୁଃଖରେ ରହୁଛି। ମୂର୍ଖର ଜୀବନ ଉପରେ ଲଜ୍ଜା, ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭଳି ଭଲ।’
ଦୈଵେନାହଂ କୃତୋ ମୂର୍ଖୋ ନାନ୍ଯୋଽତ୍ର କାରଣଂ ମମ । ପ୍ରାପ୍ଯ ଚୈଵୋତ୍ତମଂ ଜନ୍ମ ଵୃଥା ଜାତଂ ମମାଧୁନା
‘ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ମୂର୍ଖ ହୋଇଯାଇଛି, ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ। ଏତେ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ ପାଇଲି, ଏବେ ତାହା ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଗଲା।’
ଯଥା ଵନ୍ଧ୍ଯା ସୁରୂପା ଚ ଯଥା ଵା ନିଷ୍ଫଲୋ ଦ୍ରୁମଃ । ଅଦୁଗ୍ଧଦୋହା ଧେନୁଶ୍ଚ ତଥାଽହଂ ନିଷ୍ଫଲଃ କୃତଃ
‘ଯେପରି ଏକ ସୁନ୍ଦର କିନ୍ତୁ ବନ୍ଧ୍ୟା ଜନନୀ, କିମ୍ବା ଫଳ ନଥିବା ଗଛ, କିମ୍ବା ଦୁଧ ନଦେଇଥିବା ଗାଈ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଯାଇଛି।’
କିଂ ନୁ ନିନ୍ଦାମ୍ଯହଂ ଦୈଵଂ ନୂନଂ କର୍ମ ମମେଦୃଶମ୍ । ନ ଦତ୍ତଂ ପୁସ୍ତକଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ମହାତ୍ମନେ
‘ମୁଁ କାହିଁକି ଭାଗ୍ୟକୁ ଦୋଷ ଦେଉଁ? ନିଶ୍ଚୟ ମୋର କର୍ମ ଏଭଳି। ମୁଁ କେବେ ଗ୍ରନ୍ଥ ତିଆରି କରି, ତାହା ଏକ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିନଥିଲି।’
ନ ଵୈ ଵିଦ୍ଯା ମଯା ଦତ୍ତା ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ନିର୍ମଲା । ତେନାହଂ କର୍ମଯୋଗେନ ଶଠୋଽସ୍ମି ଚ ଦ୍ଵିଜାଧମଃ
‘ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରିନଥିଲି। ଏହି କାରଣରୁ, କର୍ମର ଫଳରେ, ଏବେ ମୁଁ ଚଳାକ ଓ ନିମ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇଛି।’
ନ ଚ ତୀର୍ଥେ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ସେଵିତା ନ ଚ ସାଧଵଃ । ନ ଦ୍ଵିଜାଃ ପୂଜିତା ଦ୍ରଵ୍ଯୈସ୍ତେନ ଜାତୋଽସ୍ମି ଦୁଷ୍ଟଧୀଃ
‘ମୁଁ କେବେ ତୀର୍ଥରେ ତପସ୍ୟା କରିନଥିଲି, ଭଲ ଲୋକଙ୍କୁ ସେବା କରିନଥିଲି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିନଥିଲି—ଏହି କାରଣରୁ ମୋର ମନ ଦୁଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି।’
ଵର୍ତନ୍ତେ ମୁନିପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥପାରଗାଃ । ଅହଂ ସୁମୂଢଃ ସଞ୍ଜାତୋ ଦୈଵଯୋଗେନ କେନଚିତ୍
‘ମୁନିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ କୌଣସି ଅଜଣା ଭାଗ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ମୂର୍ଖ ହୋଇଯାଇଛି।’
ନ ଜାନାମି ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ କିଂ କରୋମି ସୁସାଧନମ୍ । ମିଥ୍ଯାଯଂ ମେଽତ୍ର ସଙ୍କଲ୍ପୋ ନ ମେ ଭାଗ୍ଯଂ ଶୁଭଂ କିଲ
‘ମୁଁ କେମିତି ତପସ୍ୟା କରିବି ଜାଣେନି—ମୁଁ କଣ ଭଲ କାମ କରିପାରିବି? ଏଠାରେ ମୋର ନିଶ୍ଚୟ ମିଥ୍ୟା, ନିଶ୍ଚୟ ମୋର କୌଣସି ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ନାହିଁ।’
ଦୈଵମେଵ ପରଂ ମନ୍ଯେ ଧିକ୍ପୌରୁଷମନର୍ଥକମ୍ । ଵୃଥା ଶ୍ରମକୃତଂ କାର୍ଯଂ ଦୈଵାଦ୍ଭଵତି ସର୍ଵଥା
‘ମୁଁ ଭାଗ୍ୟକୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ମାନେ। ପୁରୁଷାର୍ଥ ଉପରେ ଲଜ୍ଜା, ଯାହା କୌଣସି ଫଳ ଦେଉନାହିଁ। ଶ୍ରମ କରି କାମ କଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ, ସବୁ କିଛି ଭାଗ୍ୟରେ ହୁଏ।’
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଶକ୍ରାଦ୍ଯାଃ କିଲ ଦେଵତାଃ । କାଲସ୍ଯ ଵଶଗାଃ ସର୍ଵେ କାଲୋ ହି ଦୁରତିକ୍ରମଃ
‘ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସମୟର ଅଧୀନ। ସମୟକୁ କେହି ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ।’
ଏଵଂଵିଧାନ୍ଵିତର୍କାଂସ୍ତୁ କୁର୍ଵାଣୋଽହର୍ନିଶଂ ଦ୍ଵିଜଃ । ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ରାଶ୍ରମେ ତୀରେ ଜାନ୍ହଵ୍ଯାଃ ପାଵନେ ସ୍ଥଲେ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା ଦିନ ରାତି କରି, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଜାନ୍ହବୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର କୂଳରେ ଅଶ୍ରମରେ ରହୁଥିଲେ।
ଵିରକ୍ତଃ ସ ତୁ ସଞ୍ଜାତଃ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ରାଶ୍ରମେ ଦ୍ଵିଜଃ । କାଲାତିଵାହନଂ ଶାନ୍ତଶ୍ଚକାର ଵିଜନେ ଵନେ
ସେ ଦ୍ୱିଜ, ଅସକ୍ତ ହୋଇ, ସେଇ ଆଶ୍ରମରେ ଏକାକି ଅବସ୍ଥାନ କରିଲେ, ନିର୍ଜନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ସମୟ କଟାଇଲେ।
ଏଵଂ ସ୍ଥିତସ୍ଯ ତୁ ଵନେ ଵିମଲୋଦକେ ଵୈ ଵର୍ଷାଣି ତତ୍ର ନଵପଞ୍ଚ ଗତାନି କାମମ୍ । ନାରାଧନଂ ନ ଚ ଜପଂ ନ ଵିଵେଦ ମନ୍ତ୍ରଂ କାଲାତିଵାହନମସୌ କୃତଵାନ୍ ଵନେ ଵୈ
ଏଭଳି ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ ବସି, ସେଠାରେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ଇଚ୍ଛାମତେ କଟିଗଲା; ସେ କେବେ ଉପାସନା କଲେ ନାହିଁ, ନା ଜପ କଲେ, ନା କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଲେ—ସେ କେବଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ସମୟ କଟାଇଲେ।
ଜାନାତି ତସ୍ଯ ଵିତତଂ ଵ୍ରତମେଵ ଲୋକଃ ସତ୍ଯଂ ଵଦତ୍ଯପି ମୁନିଃ କିଲ ନାମଜାତମ୍ । ଜାତଂ ଯଶଶ୍ଚ ସକଲେଷୁ ଜନେଷୁ କାମଂ ସତ୍ଯଵ୍ରତୋଽଯମନିଶଂ ନ ମୃଷାଭିଭାଷୀ
ଲୋକେ କେବଳ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଉପବାସ ବିଷୟରେ ଜାଣୁଥିଲେ; ମୁନି ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ କଥା କହି, ତାଙ୍କର ନାଁ ଓ ଗୋତ୍ର ମାତ୍ର କହୁଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ହୋଇଥିଲା: 'ଏହି ସତ୍ୟବ୍ରତ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ, ଦିନ ରାତି ଯେକୁଣସି ସମୟରେ।'
ତତ୍ରୈକଦା ତୁ ମୃଗଯାଂ ରମମାଣ ଏଵ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନିଷାଦନିଶଠୋ ଧୃତଚାପବାଣଃ । କ୍ରୀଡନ୍ ଵନେଽତିଵିପୁଲେ ଯମତୁଲ୍ଯଦେହଃ କ୍ରୂରାକୃତିର୍ହନନକର୍ମଣି ଚାତିଦକ୍ଷଃ
ଏଭଳି ଏକ ଦିନ, ଶିକାର କରିବାରେ ମନ ଲଗାଇଥିବାବେଳେ, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରିଥିବା, ଯମଙ୍କ ପରି ଦେହ ଥିବା, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ମାରିବାରେ ପ୍ରବୀଣ ଏକ ନିଷାଦ ଏହି ବିଶାଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ଖେଳୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତେନାତିକୃଷ୍ଟେନ ଶରେଣ ଵିଦ୍ଧଃ କୋଲଃ କିରାତେନ ଧନୁର୍ଧରେଣ । ପଲାଯମାନୋ ଭଯଵିହ୍ଵଲଶ୍ଚ ମୁନେଃ ସମୀପଂ ଵିଦ୍ରୁତୋ ଜଗାମ
ସେ ଶିକାରୀ, ଧନୁଷ ଧରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଏକ କଣ୍ଡାକୁ ଘାତ କଲେ; ଭୟରେ କମ୍ପିତ ଓ ଭୀତ ହୋଇ, ସେ କଣ୍ଡା ମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲା।
ଵିକଂପମାନୋ ରୁଧିରାର୍ଦ୍ରଦେହୋ ଯଦା ଜଗାମାଶ୍ରମମଣ୍ଡଲଂ ଵୈ । କାଲସ୍ତଦାତୀଵ ଦଯାର୍ଦ୍ରଭାଵଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମୁନିସ୍ତତ୍ର ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୀନମ୍
କମ୍ପିତ ଦେହରେ, ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଅବସ୍ଥାରେ, ଯେତେବେଳେ ସେ କଣ୍ଡା ଆଶ୍ରମ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିକରେ ପହଞ୍ଚିଲା, ମୁନି ତାହାକୁ ଦୟାଳୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ଗଭୀର ଦୟାରେ ଭିଜିଗଲେ।
ଅଗ୍ରେ ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ରୁଧିରାର୍ଦ୍ରଦେହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନିଃ ସୂକରମାଶୁ ଵିଦ୍ଧମ୍ । ଦଯାଭିଵେଶାଦତିକମ୍ପମାନଃ ସାରସ୍ଵତଂ ବୀଜମଥୋଚ୍ଚଚାର
ସାମ୍ନାରେ ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଦେହ ନେଇ ଆସୁଥିବା ସେ କଣ୍ଡାକୁ ଦେଖି, ମୁନି ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବେଶି କମ୍ପିତ ହୋଇ, ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତିରେ ସାରସ୍ୱତ ବୀଜ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଅଜ୍ଞାତପୂର୍ଵଂ ଚ ତଥାଶ୍ରୁତଞ୍ଚ ଦୈଵାନ୍ମୁଖେ ଵୈ ସମୁପାଗତଞ୍ଚ । ନ ଜ୍ଞାତଵାନ୍ବୀଜମସୌ ଵିମୂଢୋ ମମଜ୍ଜ ଶୋକେ ସ ମୁନିର୍ମହାତ୍ମା
ଏହି ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର, ପୂର୍ବେ କେବେ ଶୁଣିନଥିବା ଓ ଅଜଣା, ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁହଁରେ ଆସିଗଲା; ମୁନି ଅବାକ ହୋଇ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ।
କୋଲଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଶ୍ରମମଣ୍ଡଲଂ ତଦ୍ ଗତୋ ନିକୁଞ୍ଜେ ପ୍ରଵିଲୀଯ ଗୂଢମ୍ । ଅପ୍ରାପ୍ତମାର୍ଗୋ ଦୃଢନିର୍ଵିଣ୍ଣଚେତାଃ ପ୍ରଵେପମାନଃ ଶରପୀଡିତତ୍ଵାତ୍
ସେ କଣ୍ଡା ଆଶ୍ରମ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିକକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଏକ ଝାଡ଼ି ଭିତରକୁ ଲୁଚିଗଲା; ତାଙ୍କର ଚାଳି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିରାଶ, ବାଣର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଶରୀର କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା।
ତତଃ କ୍ଷଣାଦାକରଣାନ୍ତକୃଷ୍ଟଂ ଚାପଂ ଦଧାନୋଽତିକରାଲଦେହଃ । ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତଦନ୍ତେ ସ ଚ ମୃଗ୍ଯମାଣୋ ନିଷାଦରାଜଃ କିଲ କାଲ ଏଵ
ତାପରେ, କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଧନୁଷ ଟାଣିଥିବା ନିଷାଦ ରାଜା ତାହାର ଶିକାର ଖୋଜୁଥିବାବେଳେ ଶେଷରେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନିଂ ତତ୍ର କୁଶାସନେ ସ୍ଥିତଂ ନାମ୍ନା ତୁ ସତ୍ଯଵ୍ରତମଦ୍ଵିତୀଯମ୍ । ଵ୍ଯାଧଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରମୁଖେ ସ୍ଥିତୋଽସୌ ପପ୍ରଚ୍ଛ କୋଲଃ କ୍ଵ ଗତୋ ଦ୍ଵିଜେଶ
କୁଶ ଶଯ୍ୟାରେ ବସିଥିବା ସତ୍ୟବ୍ରତ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶିକାରୀ ସେଠାକୁ ଆସି, ପ୍ରଣାମ କରି, ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ଦଣ୍ଡାଇ, 'ହେ ଦ୍ୱିଜେଶ୍ୱର, ସେ କଣ୍ଡା କେଉଁଠି ଗଲା?' ବୋଲି ପଚାରିଲେ।
ଜାନାମି ତେଽହଂ ସୁଵ୍ରତଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧଂ ତେନାଦ୍ଯ ପୃଚ୍ଛେ ମମ ବାଣଵିଦ୍ଧଃ । କ୍ଷୁଧାର୍ଦିତଂ ମେ ସକଲଂ କୁଟୁମ୍ବଂ ଵିଭର୍ତୁକାମଃ କିଲ ଆଗତୋଽସ୍ମି
ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରତ ଜାଣେ, ଏହିକାରଣରେ ଆଜି ପଚାରୁଛି। ମୋ ପରିବାର ଭୋକରେ ଅତିଷ୍ଠିତ, ତେଣୁ ମୁଁ ମୋର ବାଣରେ ଆହତ ଶିକାର ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ଵୃତ୍ତିର୍ମମୈଷା ଵିହିତା ଵିଧାତ୍ରା ନାନ୍ଯାଽସ୍ତି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଋତଂ ବ୍ରଵୀମି । ଭର୍ତଵ୍ଯମେଵେହ କୁଟୁମ୍ବମଞ୍ଜସା କେନାପ୍ଯୁପାଯେନ ଶୁଭାଶୁଭେନ
ମୋର ଜୀବିକା ଏହି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ମୋ ପରିବାରକୁ ଯେଭଳି ହେଉ, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଉପାୟରେ, ପୋଷଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀତ୍ଵଦ୍ଯ ସତ୍ଯଵ୍ରତୋଽସି କ୍ଷୁଧାତୁରୋ ଵର୍ତତେ ପୋଷ୍ଯଵର୍ଗଃ । କ୍ଵାସୋ ଗତଃ ସୂକରୋ ବାଣଵିଦ୍ଧଃ ପୃଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଵାଡଵ ବ୍ରୂହି ତୂର୍ଣମ୍
ଆଜି ସତ୍ୟ କହ, କାରଣ ତୁମେ ସତ୍ୟବ୍ରତ। ମୋର ପୋଷ୍ୟମାନେ ଭୋକରେ ତରସୁଛନ୍ତି। ସେ ବାଣ ଲାଗିଥିବା କଣ୍ଡା କେଉଁଠି ଅଛି? ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ହେ ମୁନି, ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହ।