ଯଦା ପୁନଃ ସୁରାଣାଂ ଵୈ ଭଯଂ ଦୈତ୍ଯାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି । ଶକ୍ତଯୋ ମେ ତଦୋତ୍ପନ୍ନା ହରିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଵିଗ୍ରହାଃ
ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦାନବମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଭୟ ହେବ, ସେତେବେଳେ ମୋର ଶକ୍ତିମାନ ରୂପମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବେ।
ଵାରାହୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ଗୌରୀ ନାରସିଂହୀ ସଦାଶିଵା । ଏତାଶ୍ଚାନ୍ଯାଶ୍ଚ କାର୍ଯାଣି କୁରୁ ତ୍ଵଂ କମଲୋଦ୍ଭଵ
ବାରାହୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ଗୌରୀ, ନରସିଂହୀ, ସଦାଶିବା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ହେ କମଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କର।
ନଵାକ୍ଷରମିମଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ବୀଜଧ୍ଯାନଯୁତଂ ସଦା । ଜପନ୍ସର୍ଵାଣି କାର୍ଯାଣି କୁରୁ ତ୍ଵଂ କମଲୋଦ୍ଭଵ
ଏହି ନବାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ବୀଜ ଓ ଧ୍ୟାନ ସହିତ ସଦା ଜପ କର; ହେ କମଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କର।
ମନ୍ତ୍ରାଣାମୁତ୍ତମୋଽଯଂ ଵୈ ତ୍ଵଂ ଜାନୀହି ମହାମତେ । ହୃଦଯେ ତେ ସଦା ଧାର୍ଯଃ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଏହାକୁ ସଦା ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମାଂ ଜଗନ୍ମାତା ହରିଂ ପ୍ରାହ ଶୁଚିସ୍ମିତା । ଵିଷ୍ଣୋ ଵ୍ରଜ ଗୃହାଣେମାଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ମନୋହରାମ୍
ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ ହସିକି ହରିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ବିଷ୍ଣୁ, ଯାଅ ଏବଂ ଏହି ମନୋହର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର।'
ସଦା ଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲେ ସ୍ଥାନେ ଭଵିତା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ତେ ମଯା ଦତ୍ତା ଶକ୍ତିଃ ସର୍ଵାର୍ଥଦା ଶିଵା
ସେ ସଦା ତୁମର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ବସିବେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତୁମର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଶୁଭ ଶକ୍ତି, ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥିବା, ଦାନ କରିଛି।
ତ୍ଵଯେଯଂ ନାଵମନ୍ତଵ୍ଯା ମାନନୀଯା ଚ ସର୍ଵଦା । ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣାଖ୍ଯୋଽଯଂ ଯୋଗୋ ଵୈ ଵିହିତୋ ମଯା
ଏହିଯୋଗକୁ କେବେବି ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସଦା ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର। ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ନାମରେ ଯେଉଁ ଏହି ଯୋଗ ରହିଛି, ଏହାକୁ ମୁଁ ନିଜେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଛି।
ଜୀଵନାର୍ଥଂ କୃତା ଯଜ୍ଞା ଦେଵାନାଂ ସର୍ଵଥା ମଯା । ଅଵିରୋଧେନ ସଙ୍ଗେନ ଵର୍ତିତଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଭିଃ ସଦା
ମୁଁ ଜୀବନ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କରିଛି। ଏହି ତିନିଜଣଙ୍କ ସହ ସମ୍ମିଳନ ଓ ସମ୍ମତିରେ ସଦା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ତ୍ଵଂ ଚ ଵେଧାଃ ଶିଵସ୍ତ୍ଵେତେ ଦେଵା ମଦ୍ଗୁଣସମ୍ଭଵାଃ । ମାନ୍ଯାଃ ପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ
ତୁମେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମୋର ଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ମାନ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ ହେବେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯେ ଵିଭେଦଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ମାନଵା ମୂଢଚେତସଃ । ନିରଯଂ ତେ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ଵିଭେଦାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ମୂଢ଼ ମନରେ ବିଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବେ, ସେମାନେ ଏହି ବିଭେଦ ଦ୍ୱାରା ନରକକୁ ଯିବେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯୋ ହରିଃ ସ ଶିଵଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଯଃ ଶିଵଃ ସ ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ । ଏତଯୋର୍ଭେଦମାତିଷ୍ଠନ୍ନରକାଯ ଭଵେନ୍ନରଃ
ଯିଏ ହରି, ସେ ଶିବ ହେଉଛନ୍ତି; ଏବଂ ଶିବ ନିଜେ ହରି ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଭିନ୍ନତା ରଖେ, ସେ ନରକର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
ତଥୈଵ ଦ୍ରୁହିଣୋ ଜ୍ଞେଯୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । ଅପରୋ ଗୁଣଭେଦୋଽସ୍ତି ଶୃଣୁ ଵିଷ୍ଣୋ ବ୍ରଵୀମି ତେ
ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବୁଝିବା ଉଚିତ୍; ଏଥିରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଆଉ ଗୁଣର ଭିନ୍ନତା ଅଛି; ଶୁଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ କହୁଛି।
ମୁଖ୍ଯଃ ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣସ୍ତେଽସ୍ତୁ ପରମାତ୍ମଵିଚିନ୍ତନେ । ଗୌଣତ୍ଵେଽପି ପରୌ ଖ୍ଯାତୌ ରଜୋଗୁଣତମୋଗୁଣୌ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ଚିନ୍ତନ ପାଇଁ ତୁମର ମୁଖ୍ୟ ଗୁଣ ସତ୍ତ୍ୱ ହେଉ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ଦୁଇଜଣ ରଜ ଓ ତମ ଗୁଣରେ ପରିଚିତ।
ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଵିକାରେଷୁ ନାନାଭେଦେଷୁ ସର୍ଵଦା । ରଜୋଗୁଣଯୁତୋ ଭୂତ୍ଵା ଵିହରସ୍ଵାନଯା ସହ
ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଭେଦରେ ସଦା ରହି, ରଜ ଗୁଣ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କର।
ଵାଗ୍ବୀଜଂ କାମରାଜଂ ଚ ମାଯାବୀଜଂ ତୃତୀଯକମ୍ । ମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ତ୍ଵଂ ରମାକାନ୍ତ ମଦ୍ଦତ୍ତଃ ପରମାର୍ଥଦଃ
ବାଣୀର ବୀଜ, କାମର ରାଜା ଓ ତୃତୀୟ ମାୟାର ବୀଜ—ଏହି ମନ୍ତ୍ର, ରମାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମୋର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଜପ ତଂ ନିତ୍ଯଂ ଵିହରସ୍ଵ ଯଥାସୁଖମ୍ । ନ ତେ ମୃତ୍ଯୁଭଯଂ ଵିଷ୍ଣୋ ନ କାଲପ୍ରଭଵଂ ଭଯମ୍
ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ଜପ କର ଓ ଇଚ୍ଛାମତେ ଆନନ୍ଦ କର। ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ ଭୟ କିମ୍ବା କାଳର ଭୟ ପାଇବେ ନାହିଁ।
ଯାଵଦେଷ ଵିହାରୋ ମେ ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁନିଶ୍ଚଯଃ । ସଂହରିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ସର୍ଵଂ ଯଦା ଵିଶ୍ଵଂ ଚରାଚରମ୍
ମୋର ଏହି ଲୀଳା ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସଂହାର କରିବି, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱକୁ ମୁଁ ନେଇଯିବି।
ଭଵନ୍ତୋଽପି ତଦା ନୂନଂ ମଯି ଲୀନା ଭଵିଷ୍ଯଥ । ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯୋଽଯଂ ସଦା ମନ୍ତ୍ରଃ କାମଦୋ ମୋକ୍ଷଦସ୍ତଥା
ସେବେଳେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋରେ ଲୀନ ହେଉଛ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସଦା ସ୍ମରଣ କରିବା ଦରକାର; ଏହା କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ଉଦ୍ଗୀଥେନ ଚ ସଂଯୁକ୍ତଃ କର୍ତଵ୍ଯଃ ଶୁଭମିଚ୍ଛତା । କାରଯିତ୍ଵାଥ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଭ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ଉଦ୍ଗୀଥ ସହିତ ଏହାକୁ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ସ୍ଥାପନ କରି, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ସେଠାରେ ବାସ କର।
ଵିହରସ୍ଵ ଯଥାକାମଂ ଚିନ୍ତଯନ୍ମାଂ ସନାତନୀମ୍ । ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵାସୁଦେଵଂ ସା ତ୍ରିଗୁଣା ପ୍ରକୃତିଃ ପରା
ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଆନନ୍ଦ କର, ମୋତେ, ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତନ କର। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏଭଳି କହି, ତିନି ଗୁଣର ସ୍ୱାମିନୀ ପରା ପ୍ରକୃତି ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ,
ନିର୍ଗୁଣା ଶଙ୍କରଂ ଦେଵମଵୋଚଦମୃତଂ ଵଚଃ । ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଗୃହାଣ ହରଗୌରୀଂ ତ୍ଵଂ ମହାକାଲୀଂ ମନୋହରାମ୍
ନିର୍ଗୁଣ ହୋଇ, ଦେବୀ ଶିବଙ୍କୁ ଅମୃତ ଉପଦେଶ କହିଲେ। ଦେବୀ କହିଲେ: ହରଗୌରୀ, ମନୋହରୀ ମହାକାଳୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର।
କୈଲାସଂ କାରଯିତ୍ଵା ଚ ଵିହରସ୍ଵ ଯଥାସୁଖମ୍ । ମୁଖ୍ଯସ୍ତମୋଗୁଣସ୍ତେଽସ୍ତୁ ଗୌଣୌ ସତ୍ତ୍ଵରଜୋଗୁଣୌ
କୈଳାସ ସ୍ଥାପନ କରି, ଇଚ୍ଛାମତେ ଆନନ୍ଦ କର। ତୁମର ମୁଖ୍ୟ ଗୁଣ ତମସ୍ ହେଉ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ରଜସ୍ ରହୁ।
ଵିହରାସୁରନାଶାର୍ଥଂ ରଜୋଗୁଣତମୋଗୁଣୌ । ତପସ୍ତପ୍ତଂ ତଥା କର୍ତୁଂ ସ୍ମରଣଂ ପରମାତ୍ମନଃ
ଅସୁର ନାଶ ପାଇଁ ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍ ଗୁଣ ଧାରଣ କରି ଆନନ୍ଦ କର। ଏହାସହ ତପସ୍ୟା କରିବା ଓ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵଗୁଣଃ ଶାନ୍ତୋ ଗୃହୀତଵ୍ଯଃ ସଦାନଘ । ସର୍ଵଥା ତ୍ରିଗୁଣା ଯୂଯଂ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରକାଃ
ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ, ସଦା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ଓ ଅପରାଧହୀନ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ତୁମେମାନେ ତିନିଜଣ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାରର କାରଣ।
ଏଭିର୍ଵିହୀନଂ ସଂସାରେ ଵସ୍ତୁ ନୈଵାତ୍ର କୁତ୍ରଚିତ୍ । ଵସ୍ତୁମାତ୍ରଂ ତୁ ଯଦ୍ଦୃଶ୍ଯଂ ସଂସାରେ ତ୍ରିଗୁଣଂ ହି ତତ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ଏହି ତିନି ଗୁଣ ବିନା କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଅଛିନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ବସ୍ତୁ ଦେଖାଯାଏ, ସେଠାରେ ସବୁ ତିନି ଗୁଣ ମିଶିଛି।
ଦୃଶ୍ଯଂ ଚ ନିର୍ଗୁଣଂ ଲୋକେ ନ ଭୂତଂ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ନିର୍ଗୁଣଃ ପରମାତ୍ମାସୌ ନ ତୁ ଦୃଶ୍ଯଃ କଦାଚନ
ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ବସ୍ତୁ ଗୁଣ ଶୂନ୍ୟ ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି କେବେ ଥିଲା ନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ; ପରମାତ୍ମା ନିର୍ଗୁଣ, କିନ୍ତୁ ସେ କେବେ ଦେଖାଯିବା ଜିନିଷ ନୁହେଁ।
ସଗୁଣା ନିର୍ଗୁଣା ଚାହଂ ସମଯେ ଶଙ୍କରୋତ୍ତମା । ସଦାହଂ କାରଣଂ ଶମ୍ଭୋ ନ ଚ କାର୍ଯଂ କଦାଚନ
ହେ ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସଗୁଣ ଓ ନିର୍ଗୁଣ ଦୁହିଁ ହୁଏ; ହେ ଶମ୍ଭୁ, ମୁଁ ସଦା କାରଣ, କିନ୍ତୁ କେବେ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।
ସଗୁଣା କାରଣତ୍ଵାଦ୍ଵୈ ନିର୍ଗୁଣା ପୁରୁଷାନ୍ତିକେ । ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵମହଙ୍କାରୋ ଗୁଣାଃ ଶବ୍ଦାଦଯସ୍ତଥା
ସଗୁଣ ହେବାରୁ ମୁଁ କାରଣ ହୁଏ, ନିର୍ଗୁଣ ହେଲେ ପୁରୁଷଙ୍କ ନିକଟରେ ରହେ; ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ, ଅହଂକାର, ଗୁଣ, ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯାହା ଅଛି—
କାର୍ଯକାରଣରୂପେଣ ସଂସରନ୍ତେ ତ୍ଵହର୍ନିଶମ୍
ଏମାନେ ଦିନ ରାତି କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କାରଣ ରୂପେ ଘୁରୁଛନ୍ତି।
ଅହଙ୍କାରଶ୍ଚ ମେ କାର୍ଯଂ ତ୍ରିଗୁଣୋଽସୌ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ । ଅହଙ୍କାରାନ୍ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ବୁଦ୍ଧିଃ ସା ପରିକୀର୍ତିତା
ଅହଂକାର ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ, ଏହା ତିନି ଗୁଣରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଅହଂକାରରୁ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ବୁଦ୍ଧି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।