ଉତ୍ପନ୍ନେଷୁ ସମସ୍ତେଷୁ କାର୍ଯେଷୁ ପ୍ରଵିଶାମି ତାନ୍ । କରୋମି ସର୍ଵକାର୍ଯାଣି ନିମିତ୍ତଂ ତଂ ଵିଧାଯ ଵୈ
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବାବେଳେ, ମୁଁ ସେଗୁଡିକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମ କରେ, କାରଣକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି।
ଜଲେ ଶୀତଂ ତଥା ଵହ୍ନାଵୌଷ୍ଣ୍ଯଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଦିଵାକରେ । ନିଶାନାଥେ ହିମା କାମଂ ପ୍ରଭଵାମି ଯଥା ତଥା
ପାଣିରେ ଯେପରି ଶୀତଳତା, ଅଗ୍ନିରେ ତାପ, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଆଲୋକ, ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଶୀତଳତା—ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁଠି ଯେପରି ଚାହେଁ, ସେପରି ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
ମଯା ତ୍ଯକ୍ତଂ ଵିଧେ ନୂନଂ ସ୍ପନ୍ଦିତୁଂ ନ କ୍ଷମଂ ଭଵେତ୍ । ଜୀଵଜାତଂ ଚ ସଂସାରେ ନିଶ୍ଚଯୋଽଯଂ ବ୍ରୁଵେ ତ୍ଵଯି
ହେ ବିଧାତା, ମୋ ବିନା କିଛି ଚଳିତ ପାରିବ ନାହିଁ; ସଂସାରରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
ଅଶକ୍ତଃ ଶଙ୍କରୋ ହନ୍ତୁଂ ଦୈତ୍ଯାନ୍କିଲ ମଯୋଜ୍ଝିତଃ । ଶକ୍ତିହୀନଂ ନରଂ ବ୍ରୂତେ ଲୋକଶ୍ଚୈଵାତିଦୁର୍ବଲମ୍
ମୋ ବିନା ଶଙ୍କର ଦାନବମାନୋଁକୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଶକ୍ତିହୀନ ପୁରୁଷକୁ ଲୋକେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ରୁଦ୍ରହୀନଂ ଵିଷ୍ଣୁହୀନଂ ନ ଵଦନ୍ତି ଜନାଃ କିଲ । ଶକ୍ତିହୀନଂ ଯଥା ସର୍ଵେ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ନରାଧମମ୍
କେହି ରୁଦ୍ର ବା ବିଷ୍ଣୁ ବିନାକୁ କହନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିହୀନ ପୁରୁଷକୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିମ୍ନ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ପତିତଃ ସ୍ଖଲିତୋ ଭୀତଃ ଶାନ୍ତଃ ଶତ୍ରୁଵଶଂ ଗତଃ । ଅଶକ୍ତଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଲୋକେ ନାରୁଦ୍ରଃ କୋଽପି କଥ୍ଯତେ
ଯିଏ ପଡ଼ିଯାଏ, ଭୂଲିଯାଏ, ଭୟଭୀତ ହୁଏ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅଧୀନ ହୁଏ, ସେଠି ଲୋକେ ତାକୁ ଅଶକ୍ତ ବୋଲି କହନ୍ତି; କେହି କଦାପି 'ଅରୁଦ୍ର' ବୋଲି କହନ୍ତି ନାହିଁ।
ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି କାରଣଂ ଶକ୍ତିର୍ଯଥା ତ୍ଵଂ ଚ ସିସୃକ୍ଷସି । ଭଵିତା ଚ ଯଦା ଯୁକ୍ତଃ ଶକ୍ତ୍ଯା କର୍ତା ତଦାଖିଲମ୍
ଏହି କଥା ଜାଣ, ଶକ୍ତି ହେଉଛି କାରଣ; ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଅ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ କାମ ସମ୍ଭବ।
ତଥା ହରିସ୍ତଥା ଶଂଭୁସ୍ତଥେନ୍ଦ୍ରୋଽଥ ଵିଭାଵସୁଃ । ଶଶୀ ସୂର୍ଯୋ ଯମସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵରୁଣଃ ପଵନସ୍ତଥା
ସେପରି ହରି, ଶମ୍ଭୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯମ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବରୁଣ, ପବନ—
ଧରା ସ୍ଥିରା ତଦା ଧର୍ତୁଂ ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତା ଯଦା ଭଵେତ୍ । ଅନ୍ଯଥା ଚେଦଶକ୍ତା ସ୍ଯାତ୍ପରମାଣୋଶ୍ଚ ଧାରଣେ
ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମାତ୍ର ଦୃଢ଼ ରହିପାରେ; ନହେଲେ, ସେ ଏକ ଅଣୁକୁ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ତଥା ଶେଷସ୍ତଥା କୂର୍ମୋ ଯେଽନ୍ଯେ ସର୍ଵେ ଚ ଦିଗ୍ଗଜାଃ । ମଦ୍ଯୁକ୍ତା ଵୈ ସମର୍ଥାଶ୍ଚ ସ୍ଵାନି କାର୍ଯାଣି ସାଧିତୁମ୍
ଏହିପରି ଶେଷ, କୂର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ମଧ୍ୟ, ମୋ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ନିଜ ନିଜ କାମ ସଫଳ କରିପାରନ୍ତି।
ଜଲଂ ପିବାମି ସକଲଂ ସଂହରାମି ଵିଭାଵସୁମ୍ । ପଵନଂ ସ୍ତମ୍ଭଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ଯଦିଚ୍ଛାମି ତଥାଚରମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାଣି ପିଉଛି, ଅଗ୍ନିକୁ ଶମ କରେ, ବାୟୁକୁ ଅଟକାଏ; ଆଜି ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଯାହା ଚାହେଁ, ସେପରି କରେ।
ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ କଦାପି କମଲୋଦ୍ଭଵ । ଅସତାଂ ଭାଵସନ୍ଦେହଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ନ କଦାଚନ
ହେ କମଳୋଦ୍ଭବ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ସତ୍ୟତା ବିଷୟରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କଦାଚିତ୍ପ୍ରାଗଭାଵଃ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରଧ୍ଵଂସାଭାଵ ଏଵ ଵା । ମୃତ୍ପିଣ୍ଡେଷୁ କପାଲେଷୁ ଘଟାଭାଵୋ ଯଥା ତଥା
କେବେ କେବେ ପୂର୍ବରୁ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥାଏ, କିମ୍ବା ନଶ୍ୱରତା ଆସେ; ମାଟି ଗୋଲା ବା ଭାଙ୍ଗା ଟୁକୁଡ଼ାରେ ଯେପରି ଘଡ଼ା ନଥାଏ, ସେପରି।
ଅଦ୍ଯାତ୍ର ପୃଥିଵୀ ନାସ୍ତି କ୍ଵ ଗତେତି ଵିଚାରଣେ । ସଞ୍ଜାତା ଇତି ଵିଜ୍ଞେଯା ଅସ୍ଯାସ୍ତୁ ପରମାଣଵଃ
ଯଦି ଆଜି କେହି ପଚାରେ, 'ପୃଥିବୀ ନାହିଁ, କେଉଁଠି ଗଲା?'—ତେବେ ଜାଣ, ତାହାର ଅଣୁମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଶାଶ୍ଵତଂ କ୍ଷଣିକଂ ଶୂନ୍ଯଂ ନିତ୍ଯାନିତ୍ଯଂ ସକର୍ତୁକମ୍ । ଅହଙ୍କାରାଗ୍ରିମଞ୍ଚୈଵ ସପ୍ତଭେଦୈର୍ଵିଵକ୍ଷିତମ୍
ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସାତ୍ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ: ଚିରନ୍ତନ, କ୍ଷଣିକ, ଶୂନ୍ୟ, ନିତ୍ୟ-ଅନିତ୍ୟ, କର୍ତ୍ତା ସହିତ, ଅହଂକାର ସହିତ, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଗୃହାଣାଜ ମହତତ୍ତ୍ଵମହଙ୍କାରସ୍ତଦୁଦ୍ଭଵଃ । ତତଃ ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ରଚଯସ୍ଵ ଯଥା ପୁରା
ହେ ବିଧାତା, ମହାତତ୍ତ୍ୱ ଓ ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅହଂକାରକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଏବଂ ପୂର୍ବପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କର।
ଵ୍ରଜନ୍ତୁ ସ୍ଵାନି ଧିଷ୍ଣ୍ଯାନି ଵିରଚ୍ଯ ନିଵସନ୍ତୁ ଵଃ । ସ୍ଵାନି ସ୍ଵାନି ଚ କାର୍ଯାଣି କୁର୍ଵନ୍ତୁ ଦୈଵଭାଵିତାଃ
ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିବାସକୁ ଯାଉ, ତାହାରେ ବସୁ, ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ନିଜ ନିଜ କାମ କରନ୍ତୁ।
ଗୃହାଣେମାଂ ଵିଧେ ଶକ୍ତିଂ ସୁରୂପାଂ ଚାରୁହାସିନୀମ୍ । ମହାସରସ୍ଵତୀଂ ନାମ୍ନା ରଜୋଗୁଣଯୁତାଂ ଵରାମ୍
ହେ ବିଧାତା, ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କର—ସୁନ୍ଦର ଆକୃତି, ଚନ୍ଦ୍ରବଦନୀ, ମହାସରସ୍ୱତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ, ରଜୋଗୁଣ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଉତ୍ତମ।
ଶ୍ଵେତାମ୍ବରଧରାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଦିଵ୍ଯଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍ । ଵରାସନସମାରୂଢାଂ କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ସହଚାରିଣୀମ୍
ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଗହନାରେ ଶୋଭିତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ବସିଥିବା, ସେ ତୁମ ସହ ଖେଳାର ସାଥୀ ହେବେ।
ଏଷା ସହଚରୀ ନିତ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ଵରାଙ୍ଗନା । ମାଵମଂସ୍ଥା ଵିଭୂତିଂ ମେ ମତ୍ଵା ପୂଜ୍ଯତମାଂ ପ୍ରିଯାମ୍
ଏହି ମହିଳା ସଦା ତୁମ ସହ ରହିବେ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ କେବେ ଅବହେଳା କରିନହଅ, କାରଣ ସେ ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ।
ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵମନଯା ସାର୍ଧଂ ସତ୍ଯଲୋକଂ ବତାଶୁ ଵୈ । ବୀଜାଚ୍ଚତୁର୍ଵିଧଂ ସର୍ଵଂ ସମୁତ୍ପାଦଯ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ଏବେ ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ସତ୍ୟଲୋକକୁ ଯାଅ, ଏବଂ ଚାରି ପ୍ରକାରର ବୀଜରୁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କର।
ଲିଙ୍ଗକୋଶାଶ୍ଚ ଜୀଵୈସ୍ତୈଃ ସହିତାଃ କର୍ମଭିସ୍ତଥା । ଵର୍ତନ୍ତେ ସଂସ୍ଥିତାଃ କାଲେ ତାନ୍କୁରୁ ତ୍ଵଂ ଯଥା ପୁରା
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କର୍ମ ସହିତ ସମସ୍ତ ଜୀବ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି; ପୂର୍ବବତ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।
କାଲକର୍ମସ୍ଵଭାଵାଖ୍ଯୈଃ କାରଣୈଃ ସକଲଂ ଜଗତ୍ । ସ୍ଵଭାଵସ୍ଵଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ପୂର୍ଵଵତ୍ସଚରାଚରମ୍
କାଳ, କର୍ମ ଓ ସ୍ୱଭାବ ନାମକ କାରଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୁଣ ସହିତ ପୂର୍ବବତ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ରହିବ।
ମାନନୀଯସ୍ତ୍ଵଯା ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୂଜନୀଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଦା । ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣପ୍ରଧାନତ୍ଵାଦଧିକଃ ସର୍ଵତଃ ସଦା
ତୁମେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଯଦା ଯଦା ହି କାର୍ଯଂ ଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଦୁରତ୍ଯଯମ୍ । କରିଷ୍ଯତି ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଵୈ ଅଵତାରଂ ତଦା ହରିଃ
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିବ, ସେତେବେଳେ ହରି ଭୂମିରେ ଅବତାର ନେଇ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ।
ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନାଵଥାନ୍ଯତ୍ର ମାନୁଷୀଂ ତନୁମାଶ୍ରିତଃ । ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶଂ ଵୈ କରିଷ୍ଯତି ଜନାର୍ଦନଃ
ପଶୁ ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେହ ନେଇ, କିମ୍ବା ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବେ।
ଭଵୋଽଯଂ ତେ ସହାଯଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାବଲଃ । ସମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ସୁରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵିହରସ୍ଵ ଯଥାସୁଖମ୍
ଏହି ଭବ ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଯୋଗୀ ହେବେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଇଚ୍ଛାମତେ ଆନନ୍ଦ କର।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯା ନାନାଯଜ୍ଞୈଃ ସଦକ୍ଷିଣୈଃ । ଯଜିଷ୍ଯନ୍ତି ଵିଧାନେନ ସର୍ଵାନ୍ଵଃ ସୁସମାହିତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉଚିତ ଦାନ ସହିତ ନିୟମିତ ଭାବେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ପୂଜିବେ।
ମନ୍ନାମୋଚ୍ଚାରଣାତ୍ସର୍ଵେ ମଖେଷୁ ସକଲେଷୁ ଚ । ସଦା ତୃପ୍ତାଶ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଭଵିଷ୍ଯଧ୍ଵଂ ସୁରାଃ କିଲ
ମୋର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ତୁମେ ସଦା ତୃପ୍ତ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବ।
ଶିଵଶ୍ଚ ମାନନୀଯୋ ଵୈ ସର୍ଵଥା ଯତ୍ତମୋଗୁଣଃ । ଯଜ୍ଞକାର୍ଯେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପୂଜନୀଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଶିବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି।