ପ୍ରଥମଜନ୍ମନି ଚାଧିଗତୋ ମଯା ତଦଧୁନା ନ ଵିଭାତି ନଵାକ୍ଷରଃ । କଥଯ ମାଂ ମନୁମଦ୍ଯ ଭଵାର୍ଣଵା- ଜ୍ଜନନି ତାରଯ ତାରଯ ତାରକେ
ମୋର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ଏହା ପାଇଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ମା, ଆଜି ମୋତେ ମନ୍ତ୍ର କହ, ଯେପରି ମୁଁ ଭବସାଗରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବି—ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, ଉଦ୍ଧାର କର, ଉଦ୍ଧାରକାରୀ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ତଦା ଦେଵୀ ଶିଵେନାଦ୍ଭୁତତେଜସା । ଉଚ୍ଚଚାରାମ୍ବିକା ମନ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରସ୍ଫୁଟଂ ଚ ନଵାକ୍ଷରମ୍
ଏପରି ଅନୁରୋଧ ପରେ, ଦେବୀ ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ତଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ ପରାଂ ମୁଦମଵାପ ହ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚରଣୌ ଦେଵ୍ଯାସ୍ତତ୍ରୈଵାଵସ୍ଥିତଃ ଶିଵଃ
ମହାଦେବ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ; ଦେବୀଙ୍କର ପାଦକୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶିବ ଏଠାରେ ରହିଗଲେ।
ଜପନ୍ନଵାକ୍ଷରଂ ମନ୍ତ୍ରଂ କାମଦଂ ମୋକ୍ଷଦଂ ତଥା । ବୀଜଯୁକ୍ତଂ ଶୁଭୋଚ୍ଚାରଂ ଶଙ୍କରସ୍ତସ୍ଥିଵାଂସ୍ତଦା
ଶଙ୍କର ଏଠାରେ ଦୃଢ ଭାବରେ ଦଉଁଥିବା, ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ଯାହା କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ବୀଜ ଯୁକ୍ତ ଓ ଶୁଭ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ।
ତଂ ତଥାଽଵସ୍ଥିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଙ୍କରଂ ଲୋକଶଙ୍କରମ୍ । ଅଵୋଚଂ ତାଂ ମହାମାଯାଂ ସଂସ୍ଥିତୋଽହଂ ପଦାନ୍ତିକେ
ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ଲୋକଙ୍କର ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ମହାମାୟାଙ୍କ ପାଦ ନିକଟରେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ କହିଲି।
ନ ଵେଦାସ୍ତ୍ଵାମେଵଂ କଲଯିତୁମିହାସନ୍ନପଟଵୋ ଯତସ୍ତେ ନୋଚୁସ୍ତ୍ଵାଂ ସକଲଜନଧାତ୍ରୀମଵିକଲାମ୍ । ସ୍ଵଧାଭୂତା ଦେଵୀ ସକଲମଖହୋମେଷୁ ଵିହିତା ତଦା ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞା ଜନନି ଖଲୁ ଜାତା ତ୍ରିଭୁଵନେ
ଏଠାରେ ବେଦଗୁଡିକ ତୁମକୁ ଏପରି ଭାବରେ ବୁଝିବାରେ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ସେମାନେ ତୁମକୁ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କର ନିର୍ମଳ ଧାରଣକାରୀ ଦେବୀକୁ, ଉଚ୍ଚାରଣ କରିନାହାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ ହୋମରେ ତୁମେ ସ୍ୱଧାର ରୂପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛ; ଏଭଳି ତୁମେ ତିନି ଭୁବନର ଜ୍ଞାନମୟ ଜନନୀ ହେଇଛ।
କର୍ତାଽହଂ ପ୍ରକରୋମି ସର୍ଵମଖିଲଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ କୋଽନ୍ଯୋସ୍ତୀହ ଚରାଚରେ ତ୍ରିଭୁଵନେ ମତ୍ତଃ ସମର୍ଥଃ ପୁମାନ୍ । ଧନ୍ଯୋଽସ୍ମ୍ଯତ୍ର ନ ସଂଶଯଃ କିଲ ଯଦା ବ୍ରହ୍ମାଽସ୍ମି ଲୋକାତିଗୋ ମଗ୍ନୋଽହଂ ଭଵସାଗରେ ପ୍ରଵିତତେ ଗର୍ଵାଭିଵେଶାଦିତି
ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ମୁଁ ତିଆରି କରେ। ତିନି ଭୁବନର ଚଳନା-ଅଚଳନା ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋଠାରୁ ଅନ୍ୟ କିଏ ଏପରି ସମର୍ଥ ଅଛି? ଏଠି ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; କାରଣ ମୁଁ ଲୋକାତୀତ ବ୍ରହ୍ମା, ଭବସାଗରରେ ଡୁବିଯାଇଛି, ଅହଙ୍କାରରେ ଆବୃତ ହୋଇଛି।
ଅଦ୍ଯାହଂ ତଵ ପାଦପଙ୍କଜପରାଗାଦାନଗର୍ଵେଣ ଵୈ ଧନ୍ଯୋଽସ୍ମୀତି ଯଥାର୍ଥଵାଦନିପୁଣୋ ଜାତଃ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ତେ । ଯାଚେ ତ୍ଵାଂ ଭଵଭୀତିନାଶଚତୁରାଂ ମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଂ ଚେଶ୍ଵରୀଂ ହିତ୍ଵା ମୋହକୃତଂ ମହାର୍ତିନିଗଡଂ ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଂ କୁରୁ
ଆଜି ତୁମର ପାଦପଙ୍କଜର ଧୂଳିରେ ଅହଙ୍କାର ବିନା ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ଧନ୍ୟ ହୋଇଛି, ତୁମର କୃପାରେ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇଛି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ, ଭବଭୟ ନାଶକାରୀ, ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଦେବୀ, ମୋହ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଦୁଃଖର ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଛାଡ଼ି, ମୋତେ ତୁମଭକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ କର।
ଅତୋଽହଞ୍ଚ ଜାତୋ ଵିମୁକ୍ତଃ କଥଂ ସ୍ଯାଂ ସରୋଜାଦମେଯାତ୍ତ୍ଵଦାଵିଷ୍କୃତାଦ୍ଵୈ । ତଵାଜ୍ଞାକରଃ କିଙ୍କରୋଽସ୍ମୀତି ନୂନଂ ଶିଵେ ପାହି ମାଂ ମୋହମଗ୍ନଂ ଭଵାବ୍ଧୌ
ଏପରି ଭାବେ, ମୁଁ କିପରି ମୁକ୍ତି ପାଇବି, ପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ତୁମେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା? ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ତୁମ ଆଜ୍ଞାକାରୀ ଦାସ। ଶିବା, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ମୁଁ ଭବସାଗରରେ ମୋହରେ ଡୁବିଯାଇଛି।
ନ ଜାନନ୍ତି ଯେ ମାନଵାସ୍ତେ ଵଦନ୍ତି ପ୍ରଭୁଂ ମାଂ ତଵାଦ୍ଯଂ ଚରିତ୍ରଂ ପଵିତ୍ରମ୍ । ଯଜନ୍ତୀହ ଯେ ଯାଜକାଃ ସ୍ଵର୍ଗକାମା ନ ତେ ତେ ପ୍ରଭାଵଂ ଵିଦନ୍ତ୍ଯେଵ କାମମ୍
ଯେମାନେ ମାନବ ତୁମକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ପ୍ରଭୁ ଭାବି କଥା କହନ୍ତି, ତୁମର ପବିତ୍ର ଆଦି ଚରିତ୍ରକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞକାରୀ ସ୍ୱର୍ଗ ଚାହିଁ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମର ଶକ୍ତିକୁ ଏକାଉଣି ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ତ୍ଵଯା ନିର୍ମିତୋଽହଂ ଵିଧିତ୍ଵେ ଵିହାରଂ ଵିକର୍ତୁଂ ଚତୁର୍ଧା ଵିଧାଯାଦିସର୍ଗମ୍ । ଅହଂ ଵେଦ୍ମି କୋଽନ୍ଯୋ ଵିଵେଦାତିମାଯେ କ୍ଷମସ୍ଵାପରାଧଂ ତ୍ଵହଙ୍କାରଜଂ ମେ
ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ମୋତେ ଖେଳ ଓ ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଚାରିପ୍ରକାର ଭାବରେ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ତିଆରି କରିଛ। ଏହି କଥା ମୁଁ ଜାଣେ; ତୁମର ଅତିଶୟ ମାୟାକୁ ଅନ୍ୟ କିଏ ବୁଝିପାରିବ? ମୋ ଅହଙ୍କାରରୁ ହୋଇଥିବା ଅପରାଧକୁ ମାନ୍ୟ କର।
ଶ୍ରମଂ ଯେଽଷ୍ଟଧା ଯୋଗମାର୍ଗେ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଃ ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତି ମୂଢାଃ ସମାଧୌ ସ୍ଥିତା ଵୈ । ନ ଜାନନ୍ତି ତେ ନାମ ମୋକ୍ଷପ୍ରଦଂ ଵା ସମୁଚ୍ଚାରିତଂ ଜାତୁ ମାତର୍ମିଷେଣ
ଯେମାନେ ମୂଢ଼ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଯୋଗ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି, ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିବା, ସେମାନେ ତୁମର ନାମକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା କଥା ଜାଣନ୍ତି, ଯଦିଓ ମାତା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି।
ଵିଚାରେ ପରେ ତତ୍ତ୍ଵସଂଖ୍ଯାଵିଧାନେ ପଦେ ମୋହିତା ନାମ ତେ ସଂଵିହାଯ । ନ କିଂ ତେ ଵିମୂଢା ଭଵାବ୍ଧୌ ଭଵାନି ତ୍ଵମେଵାସି ସଂସାରମୁକ୍ତିପ୍ରଦା ଵୈ
ଯେମାନେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଗଣନା ଓ ଚିନ୍ତାରେ ମୁହିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମର ନାମକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି। ସେମାନେ ଭବସାଗରରେ ଅନ୍ଧା ନୁହଁନି? ଭବାନୀ, ତୁମେ ଏକା ଏହି ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା।
ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଵିଜ୍ଞାନମାଦ୍ଯୈର୍ଜନୈର୍ଯୈ- ରଜେ ଚାନୁଭୂତଂ ତ୍ଯଜନ୍ତ୍ଯେଵ ତେ କିମ୍ । ନିମେଷାର୍ଧମାତ୍ରଂ ପଵିତ୍ରଂ ଚରିତ୍ରଂ ଶିଵା ଚାମ୍ବିକା ଶକ୍ତିରୀଶେତି ନାମ
ଯେମାନେ ପୁରାତନ ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କାହିଁକି ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି? ଅଧା ଚକୁ ମିଜିବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର—ଶିବା, ଅମ୍ବିକା, ଶକ୍ତି, ଈଶା ନାମରେ—ଅବିକଳ ରହେ।
ନ କିଂ ତ୍ଵଂ ସମର୍ଥାଽସି ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଧାତୁଂ ଦୃଶୈଵାଶୁ ସର୍ଵଂ ଚତୁର୍ଧା ଵିଭକ୍ତମ୍ । ଵିନୋଦାର୍ଥମେଵଂ ଵିଧିଂ ମାଂ ଵିଧାଯା- ଦିସର୍ଗେ କିଲେଦଂ କରୋଷୀତି କାମମ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ତିଆରି କରିବାରେ, ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ସମସ୍ତକୁ ଚାରିପ୍ରକାର ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ନୁହଁନି? ମଜା ପାଇଁ ତୁମେ ମୋତେ ଏହି ଆଦି ସୃଷ୍ଟିର କାମ ଦେଇଛ, ତୁମ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଏହା କରୁଛି।
ହରିଃ ପାଲକଃ କିଂ ତ୍ଵଯାଽସୌ ମଧୋର୍ଵା ତଥା କୈଟଭାଦ୍ରକ୍ଷିତଃ ସିନ୍ଧୁମଧ୍ଯେ । ହରଃ ସଂହୃତଃ କିଂ ତ୍ଵଯାଽସୌ ନ କାଲେ କଥଂ ମେ ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଧ୍ଯଦେଶାତ୍ସ ଜାତଃ
ହରି ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ କି, ମଧୁ ଓ କୈଟଭରୁ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇଥିଲେ କି? ହରାକୁ ତୁମେ ସମୟରେ ନାଶ କରିଥିଲେ କି? ମୋ ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରୁ ସେ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ?
ନ ତେ ଜନ୍ମ କୁତ୍ରାପି ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୁତଂ ଵା କୁତଃ ସମ୍ଭଵସ୍ତେ ନ କୋଽପୀହ ଵେଦ । କିଲାଦ୍ଯାସି ଶକ୍ତିସ୍ତ୍ଵମେକା ଭଵାନି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରୈଃ ସମସ୍ତୈରତୋ ବୋଧିତାଽସି
ତୁମର ଜନ୍ମ କେଉଁଠି ଦେଖାଯାଇନାହିଁ, ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ; ତୁମର ଉତ୍ପତ୍ତି କେଉଁଠୁ? ଏଠାରେ କିଏ ଜାଣେନି। ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ଆଦି ଶକ୍ତି, ଭବାନୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜରେ ନିର୍ଭର କରିନାହାନ୍ତି; ଏହିପରି ତୁମେ ବୁଝାଯାଇଛ।
ତ୍ଵଯା ସଂଯୁତୋଽହଂ ଵିକର୍ତୁଂ ସମର୍ଥୋ ହରିସ୍ତ୍ରାତୁମମ୍ବ ତ୍ଵଯା ସଂଯୁତଶ୍ଚ । ହରଃ ସମ୍ପ୍ରହର୍ତୁଂ ତ୍ଵଯୈଵେହ ଯୁକ୍ତଃ କ୍ଷମା ନାଦ୍ଯ ସର୍ଵେ ତ୍ଵଯା ଵିପ୍ରଯୁକ୍ତାଃ
ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସମର୍ଥ; ହରି ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସମର୍ଥ, ମାତା; ହରା ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ନାଶ କରିବାରେ ସମର୍ଥ। ଆଜି ସମସ୍ତେ ତୁମ ବିନା ଅସମର୍ଥ।
ଯଥାଽହଂ ହରିଃ ଶଙ୍କରଃ କିଂ ତଥାଽନ୍ଯେ ନ ଜାତା ନ ସନ୍ତୀହ ନୋ ଵାଽଭଵିଷ୍ଯନ୍ । ନ ମୁହ୍ଯନ୍ତି କେଽସ୍ମିଂସ୍ତଵାତ୍ଯନ୍ତଚିତ୍ରେ ଵିନୋଦେ ଵିଵାଦାସ୍ପଦେଽଲ୍ପାଶଯାନାମ୍
ମୁଁ, ହରି, ଶଙ୍କର ଯେପରି ଅଛି, ଏପରି ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେନାହାନ୍ତି, ଏଠାରେ ଅଛନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବେ। ତୁମର ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଖେଳରେ କିଏ ମୁହିନାହାନ୍ତି, ଅଳ୍ପ ଇଚ୍ଛା ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।
ଅକର୍ତା ଗୁଣସ୍ପଷ୍ଟ ଏଵାଦ୍ଯ ଦେଵୋ ନିରୀହୋଽନୁପାଧିଃ ସଦୈଵାକଲଶ୍ଚ । ତଥାପୀଶ୍ଵରସ୍ତେ ଵିତୀର୍ଣଂ ଵିନୋଦଂ ସୁସମ୍ପଶ୍ଯତୀତ୍ଯାହୁରେଵଂ ଵିଧିଜ୍ଞାଃ
ଆଦି ଦେବତା କର୍ମ କରିବାରେ ନିର୍ଲିପ୍ତ, ଗୁଣରେ ପ୍ରକାଶିତ, ସଦା ନିର୍ଗୁଣ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ। ତଥାପି, ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଏହି ଖେଳକୁ ବିତରଣ କରିଛ, ଭଲଭାବେ ଦେଖୁଛ; ଏହିପରି ବିଧିଜ୍ଞାମାନେ କହନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟାଦୃଷ୍ଟଵିଭେଦେଽସ୍ମିନ୍ପ୍ରାକ୍ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵୈ ପୁମାନ୍ପରଃ । ନାନ୍ଯଃ କୋଽପି ତୃତୀଯୋଽସ୍ତି ପ୍ରମେଯେ ସୁଵିଚାରିତେ
ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ଦେଖାଯାଉନଥିବା ଭିନ୍ନତାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନର ବସ୍ତୁକୁ ଭଲଭାବେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଅନ୍ୟ କିଏ ନାହିଁ, ତୃତୀୟ କିଏ ନାହିଁ।
ନ ମିଥ୍ଯା ଵେଦଵାକ୍ଯଂ ଵୈ କଲ୍ପନୀଯଂ କଦାଚନ । ଵିରୋଧୋଽଯଂ ମଯାଽତ୍ଯନ୍ତଂ ହୃଦଯେ ତୁ ଵିଶଙ୍କିତଃ
ବେଦର ବାକ୍ୟ କେବେ ମିଥ୍ୟା ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କେବେ ଏହାକୁ କଳ୍ପନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି ବିରୋଧକୁ ମୁଁ ଏକାଗ୍ର ହୃଦୟରେ ଗଭୀର ଭାବେ ବିଚାର କରିଛି।
ଏକମେଵାଦ୍ଵିତୀଯଂ ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ଵେଦା ଵଦନ୍ତି ଵୈ । ସା କିଂ ତ୍ଵଂ ଵାପ୍ଯସୌ ଵା କିଂ ସନ୍ଦେହଂ ଵିନିଵର୍ତଯ
ଯେଉଁ ଏକମାତ୍ର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ରହ୍ମକୁ ୱେଦଗୁଡ଼ିକ କହନ୍ତି, ସେ କି ଆପଣ ନିଜେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି? ମୋର ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ନିଃସଂଶଯଂ ନ ମେ ଚେତଃ ପ୍ରଭଵତ୍ଯଵିଶଙ୍କିତମ୍ । ଦ୍ଵିତ୍ଵୈକତ୍ଵଵିଚାରେଽସ୍ମିନ୍ନିମଗ୍ନଂ କ୍ଷୁଲ୍ଲକଂ ମନଃ
ମୋର ମନ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ନୁହେଁ, ନ ନିଶ୍ଚଳ; ଏହି ଦ୍ୱିତ୍ୱ ଓ ଏକତ୍ୱ ବିଚାରରେ ମୋର ଛୋଟ ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଡୁବିଯାଇଛି।
ସ୍ଵମୁଖେନାପି ସନ୍ଦେହଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି ମାମକମ୍ । ପୁଣ୍ଯଭୋଗାଚ୍ଚ ମେ ପ୍ରାପ୍ତା ସଙ୍ଗତିସ୍ତଵ ପାଦଯୋଃ
ଆପଣ ନିଜ ମୁଁହେଁ ମୋର ସନ୍ଦେହ କାଟିଦିଅନ୍ତୁ; ମୋର ପୂର୍ବ ସୁକୃତର ଫଳରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ପୁମାନସି ତ୍ଵଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଵାସି ଵଦ ଵିସ୍ତରତୋ ମମ । ଜ୍ଞାତ୍ଵାଽହଂ ପରମାଂ ଶକ୍ତିଂ ମୁକ୍ତଃ ସ୍ଯାଂ ଭଵସାଗରାତ୍
ଆପଣ ପୁରୁଷ କି ନାରୀ? ମୋତେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ପରମ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣି, ମୁଁ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି।
ବ୍ରହ୍ମଣେ ଶ୍ରୀଦେଵ୍ଯା ଉପଦେଶଵର୍ଣନମ୍ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଇତି ପୃଷ୍ଟା ମଯା ଦେଵୀ ଵିନଯାଵନତେନ ଚ । ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣମାଦ୍ଯା ଭଗଵତୀ ହି ସା
ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ମୁଁ ନମ୍ରତା ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲି, ସେ ଆଦି ଭଗବତୀ କମଳା ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ସଦୈକତ୍ଵଂ ନ ଭେଦୋଽସ୍ତି ସର୍ଵଦୈଵ ମମାସ୍ଯ ଚ । ଯୋଽସୌ ସାହମହଂ ଯୋଽସୌ ଭେଦୋଽସ୍ତି ମତିଵିଭ୍ରମାତ୍
ଦେବୀ କହିଲେ: ମୋତେ ଓ ଏହାକୁ ନେଇ ସଦା ଏକତା ଅଛି, କେବଳ ଏକତା, କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଅଛି, ସେ ମୁଁ, ଏବଂ ମୁଁ ଯେଉଁ, ସେ ଅଛି; ଭିନ୍ନତା କେବଳ ମନର ଭ୍ରମ।
ଆଵଯୋରନ୍ତରଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଯୋ ଵେଦ ମତିମାନ୍ହି ସଃ । ଵିମୁକ୍ତଃ ସ ତୁ ସଂସାରାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭେଦକୁ ଜାଣେ, ସେଠିକି ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏକମେଵାଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମ ନିତ୍ଯଂ ସନାତନମ୍ । ଦ୍ଵୈତଭାଵଂ ପୁନର୍ଯାତି କାଲ ଉତ୍ପିତ୍ସୁସଂଜ୍ଞକେ
ବ୍ରହ୍ମ ସଦା ଏକ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଚିରନ୍ତନ ଓ ପୁରାତନ; କିନ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟି ଇଚ୍ଛା ହେଲେ, ଦ୍ୱିତ୍ୱ ଆସିଯାଏ।