ଜ୍ଞାତଂ ମଯାଽଖିଲମିଦଂ ତ୍ଵଯି ସନ୍ନିଵିଷ୍ଟଂ ତ୍ଵତ୍ତୋଽସ୍ଯ ସମ୍ଭଵଲଯାଵପି ମାତରଦ୍ଯ । ଶକ୍ତିଶ୍ଚ ତେଽସ୍ଯ କରଣେ ଵିତତପ୍ରଭାଵା ଜ୍ଞାତାଽଧୁନା ସକଲଲୋକମଯୀତି ନୂନମ୍
ମୁଁ ବୁଝିପାରିଛି ଯେ, ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମରେ ବିସ୍ତାରିତ। ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୟ ତୁମଠାରୁ ହୁଏ, ମା'। କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତର ସାର୍ବଭୌମ ରୂପେ ବିସ୍ତାରିତ ବୋଲି ଏବେ ମୁଁ ଜାଣିଛି।
ଵିସ୍ତାର୍ଯ ସର୍ଵମଖିଲଂ ସଦସଦ୍ଵିକାରଂ ସନ୍ଦର୍ଶଯସ୍ଯଵିକଲଂ ପୁରୁଷାଯ କାଲେ । ତତ୍ତ୍ଵୈଶ୍ଚ ଷୋଡଶଭିରେଵ ଚ ସପ୍ତଭିଶ୍ଚ ଭାସୀନ୍ଦ୍ରଜାଲମିଵ ନଃ କିଲ ରଞ୍ଜନାଯ
ତୁମେ ସଦା ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ, ଚଳ ଅଚଳ ସବୁକୁ ବିସ୍ତାର କର, ଏବଂ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିର୍ମଳ ଭାବେ ଦେଖାଉଛ। ଷୋଳ ଓ ସାତ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ମାୟା ଭଳି ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ।
ନ ତ୍ଵାମୃତେ କିମପି ଵସ୍ତୁଗତଂ ଵିଭାତି ଵ୍ଯାପ୍ଯୈଵ ସର୍ଵମଖିଲଂ ତ୍ଵମଵସ୍ଥିତାଽସି । ଶକ୍ତିଂ ଵିନା ଵ୍ଯଵହୃତୋ ପୁରୁଷୋଽପ୍ଯଶକ୍ତୋ ଵମ୍ଭଣ୍ଯତେ ଜନନି ବୁଦ୍ଧିମତା ଜନେନ
ତୁମକୁ ଛାଡି କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ତୁମେ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପି ଅବସ୍ଥିତ ଅଛ। ତୁମର ଶକ୍ତି ବିନା, ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ କିଛି କରିପାରେ ନାହିଁ—ଏହି କଥା ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, ମା'।
ପ୍ରୀଣାସି ଵିଶ୍ଵମଖିଲଂ ସତତଂ ପ୍ରଭାଵୈଃ ସ୍ଵୈସ୍ତେଜସା ଚ ସକଲଂ ପ୍ରକଟୀକରୋଷି । ଅତ୍ସ୍ଯେଵ ଦେଵି ତରସା କିଲ କଲ୍ପକାଲେ କୋ ଵେଦ ଦେଵି ଚରିତଂ ତଵ ଵୈ ଭଵସ୍ଯ
ତୁମେ ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ରୂପେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ କର, ସମସ୍ତ କିଛିକୁ ପ୍ରକାଶ କର। ଦେବୀ, ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷବେଳେ ତୁମେ ସମସ୍ତକୁ ଶୀଘ୍ର ଅପସାରଣ କର; ଏହି ଜଗତରେ କିଏ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜାଣିପାରିବ?
ତ୍ରାତା ଵଯଂ ଜନନି ତେ ମଧୁକୈଟଭାଭ୍ଯାଂ ଲୋକାଶ୍ଚ ତେ ସୁଵିତତାଃ ଖଲୁ ଦର୍ଶିତା ଵୈ । ନୀତାଃ ସୁଖସ୍ଯ ଭଵନେ ପରମାଂ ଚ କୋଟିଂ ଯଦ୍ଦର୍ଶନଂ ତଵ ଭଵାନି ମହାପ୍ରଭାଵମ୍
ମା', ଆମକୁ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ଠାରୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିଛ; ଏହି ଜଗତକୁ ତୁମେ ଏପରି ବିସ୍ତାର କରିଛ। ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ଆମେ ସୁଖର ଗୃହ ଓ ପରମ ଆନନ୍ଦକୁ ପାଇଛୁ, ଭବାନୀ, ତୁମ ମହାଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା।
ନାହଂ ଭଵୋ ନ ଚ ଵିରିଂଚି ଵିଵେଦ ମାତଃ କୋଽନ୍ଯୋ ହି ଵେତ୍ତି ଚରିତଂ ତଵ ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯମ୍ । କାନୀହ ସନ୍ତି ଭୁଵନାନି ମହାପ୍ରଭାଵେ ହ୍ଯସ୍ମିନ୍ଭଵାନି ରଚିତେ ରଚନାକଲାପେ
ମୁଁ, ଭବ ଓ ବିରିଞ୍ଚି, ମା', ତୁମ ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜାଣିପାରିନାହିଁ; ଅନ୍ୟ କିଏ ଜାଣିପାରିବ? ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳି ଭବାନୀ, କେତେ ଜଗତ ତୁମେ ତିଆରି କରିଛ?
ଅସ୍ମାଭିରତ୍ର ଭୁଵନେ ହରିରନ୍ଯ ଏଵ ଦୃଷ୍ଟଃ ଶିଵଃ କମଲଜଃ ପ୍ରଥିତପ୍ରଭାଵଃ । ଅନ୍ଯେଷୁ ଦେଵି ଭୁଵନେପୁ ନ ସନ୍ତି କିଂ ତେ କିଂ ଵିଦ୍ମ ଦେଵି ଵିତତଂ ତଵ ସୁପ୍ରଭାଵମ୍
ଏଠି ଏହି ଜଗତରେ ଆମେ କେବଳ ହରି, ଶିବ ଓ କମଳଜଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ଦେଖିଛୁ; ଦେବୀ, ଅନ୍ୟ ଜଗତରେ ତୁମର ଅନ୍ୟ ଆକାର ନାହିଁ କି? ଦେବୀ, ତୁମର ବିସ୍ତୃତ ଶକ୍ତିକୁ ଆମେ କେତେ ଜାଣିପାରିବୁ?
ଯାଚେଽମ୍ବ ତେଽଙ୍ଘ୍ରିକମଲଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କାମଂ ଚିତ୍ତେ ସଦା ଵସତୁ ରୂପମିଦଂ ତଵୈତତ୍ । ନାମାପି ଵକ୍ତ୍ରକୁହରେ ସତତଂ ତଵୈଵ ସନ୍ଦର୍ଶନଂ ତଵ ପଦାମ୍ବୁଜଯୋଃ ସଦୈଵ
ମୁଁ ମା', ତୁମର ପଦ୍ମପାଦକୁ ଶିର ନମାଇ ଏକ ଇଚ୍ଛା ମାଗୁଛି—ଏହି ତୁମ ରୂପ ସଦା ମୋ ହୃଦୟରେ ବସୁ, ତୁମର ନାମ ସଦା ମୋ ମୁହଁରେ ରହୁ, ଏବଂ ମୁଁ ସଦା ତୁମର ପଦ୍ମପାଦର ଦର୍ଶନ ପାଉ।
ଭୃତ୍ଯୋଽଯମସ୍ତି ସତତଂ ମଯି ଭାଵନୀଯଂ ତ୍ଵାଂ ସ୍ଵାମିନୀତି ମନସା ନନୁ ଚିନ୍ତଯାମି । ଏଷାଽଽଵଯୋରଵିରତା କିଲ ଦେଵି ଭୂଯା- ଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତିଃ ସଦୈଵ ଜନନୀ ସୁତଯୋରିଵାର୍ଥେ
ମୁଁ ସଦା ତୁମ ପାଖରେ ଦାସ ଭାବେ ଲଗି ରହିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୋ ମନରେ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତା କରେ—'ତୁମେ ମୋର ସ୍ୱାମିନୀ'। ମାଁ, ଏହି ଆମ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅଟୁଟ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି, ସେଟି ମା'ଓ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଭଳି ସଦା ବଢ଼ି ଚାଲୁ।
ତ୍ଵଂ ଵେତ୍ସି ସର୍ଵମଖିଲଂ ଭୁଵନପ୍ରପଞ୍ଚଂ ସର୍ଵଜ୍ଞତା ପରିସମାପ୍ତିନିତାନ୍ତଭୂମିଃ । କିଂ ପାମରେଣ ଜଗଦମ୍ବ ନିଵେଦନୀଯଂ ଯଦ୍ଯୁକ୍ତମାଚର ଭଵାନି ତଵେଙ୍ଗିତଂ ସ୍ଯାତ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ସୃଷ୍ଟିର ସବୁ କଥା ଜାଣିଛ, ତୁମର ଜ୍ଞାନ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ହେ ଜଗତଜନନୀ, ଏମିତି ମୁଁ ଏକ ସାଧାରଣ ଲୋକ ତୁମ ପାଖରେ କଣ କହିପାରିବି? ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ହେ ଭବାନୀ, ସେହିପରି କର; ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ।
ବ୍ରହ୍ମା ସୃଜତ୍ଯଵତି ଵିଷ୍ଣୁରୁମାପତିଶ୍ଚ ସଂହାରକାରକ ଇଯଂ ତୁ ଜନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଃ । କିଂ ସତ୍ଯମେତଦପି ଦେଵି ତଵେଚ୍ଛଯା ଵୈ କର୍ତୁଂ କ୍ଷମା ଵଯମଜେ ତଵ ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତାଃ
ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଉମାଙ୍କ ପତି ରୁଦ୍ର ସଂହାର କରନ୍ତି—ଏହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କିନ୍ତୁ, ମା' ଏହା ସତ୍ୟ କି? ତୁମ ଇଚ୍ଛା ବିନା ଆମେ କିଛି କରିପାରୁନାହିଁ, ଆମେ ସବୁ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଧାତ୍ରୀ ଧରାଧରସୁତେ ନ ଜଗଦ୍ବିଭର୍ତି ଆଧାରଶକ୍ତିରଖିଲଂ ତଵ ଵୈ ବିଭର୍ତି । ସୂର୍ଯୋଽପି ଭାତି ଵରଦେ ପ୍ରଭଯା ଯୁତସ୍ତେ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵମେତଦଖିଲଂ ଵିରଜା ଵିଭାସି
ହେ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ, ଧରା ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁନାହିଁ; ତୁମର ଆଧାର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତକୁ ଧାରଣ କରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦୟାମୟୀ, ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଆଲୋକିତ। ତୁମେ ନିର୍ମଳ ଓ ପବିତ୍ର ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଚମକୁଛ।
ବ୍ରହ୍ମାଽହମୀଶ୍ଵରଵରଃ କିଲ ତେ ପ୍ରଭାଵା- ତ୍ସର୍ଵେ ଵଯଂ ଜନିଯୁତା ନ ଯଦା ତୁ ନିତ୍ଯାଃ । କେଽନ୍ଯେ ସୁରାଃ ଶତମଖପ୍ରମୁଖାଶ୍ଚ ନିତ୍ଯା ନିତ୍ଯା ତ୍ଵମେଵ ଜନନୀ ପ୍ରକୃତିଃ ପୁରାଣା
ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଈଶ୍ୱର ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଅଛୁ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ, ଅନନ୍ତ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟ କେଉଁ ଦେବତା, ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କି ଅନନ୍ତ? ତୁମେ ମାତ୍ର, ହେ ଜନନୀ, ଅନନ୍ତ ଓ ପୁରାତନ ପ୍ରକୃତି।
ତ୍ଵଂ ଚେଦ୍ଭଵାନି ଦଯସେ ପୁରୁଷଂ ପୁରାଣଂ ଜାନେଽହମଦ୍ଯ ତଵ ସଂନିଧିଗଃ ସଦୈଵ । ନୋଚେଦହଂ ଵିଭୁରନାଦିରନୀହ ଈଶୋ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମଧୀରିତି ତମଃପ୍ରକୃତିଃ ସଦୈଵ
ହେ ଭବାନୀ, ତୁମେ ଯଦି ପୁରାତନ ପୁରୁଷ ଉପରେ କୃପା କର, ତେବେ ମୁଁ ଏହି ଦିନ ସଦା ତୁମ ସାନିଧ୍ୟରେ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣେ। ନହେଲେ, ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ଏକ ଅନାଦି, କ୍ରିୟାହୀନ ଭାବେ ଜଗତର ଆତ୍ମା ହୋଇ ଅନ୍ଧକାରରେ ପଡ଼ି ରହିଥାନ୍ତି, କେବଳ ପ୍ରକୃତି ଭାବେ।
ଵିଦ୍ଯା ତ୍ଵମେଵ ନନୁ ବୁଦ୍ଧିମତାଂ ନରାଣାଂ ଶକ୍ତିସ୍ତ୍ଵମେଵ କିଲ ଶକ୍ତିମତାଂ ସଦୈଵ । ତ୍ଵଂ କୀର୍ତିକାନ୍ତିକମଲାମଲତୁଷ୍ଟିରୂପା ମୁକ୍ତିପ୍ରଦା ଵିରତିରେଵ ମନୁଷ୍ଯଲୋକେ
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପାଇଁ ତୁମେ ହେଉଛ ଜ୍ଞାନ; ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ହେଉଛ ଶକ୍ତି। ତୁମେ କୀର୍ତ୍ତି, କାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ନିର୍ମଳ ତୃପ୍ତି ରୂପେ ଅଛ; ମୁକ୍ତି ଦେଉଥିବା, ଏହି ମଣିଷ ଲୋକରେ ବିରାଗ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ଗାଯତ୍ର୍ଯସି ପ୍ରଥମଵେଦକଲା ତ୍ଵମେଵ ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ଭଗଵତୀ ସଗୁଣାର୍ଧମାତ୍ରା । ଆମ୍ନାଯ ଏଵ ଵିହିତୋ ନିଗମୋ ଭଵତ୍ଯୈ ସଞ୍ଜୀଵନାଯ ସତତଂ ସୁରପୂର୍ଵଜାନାମ୍
ତୁମେ ଗାୟତ୍ରୀ, ବେଦର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ; ତୁମେ ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ଭଗବତୀ ଓ ଗୁଣସହିତ ଅର୍ଧ ମାତ୍ରା। ବେଦ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ହେ ଭବାନୀ, ପୁରାତନ ଦେବତାମାନେ ସଦା ଜୀବନ୍ତ ରହିବା ପାଇଁ।
ମୋକ୍ଷାର୍ଥମେଵ ରଚଯସ୍ଯଖିଲଂ ପ୍ରପଞ୍ଚଂ ତେଷାଂ ଗତାଃ ଖଲୁ ଯତୋ ନନୁ ଜୀଵଭାଵମ୍ । ଅଂଶା ଅନାଦିନିଧନସ୍ଯ କିଲାନଘସ୍ଯ ପୂର୍ଣାର୍ଣଵସ୍ଯ ଵିତତା ହି ଯଥା ତରଙ୍ଗାଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ କେବଳ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କର; ଯେଉଁମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆଉ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖନ୍ତିନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଜୀବ ତୁମେ ଅନାଦି ଓ ଅନନ୍ତ, ନିର୍ମଳ ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ଭଳି ତୁମର ଅଂଶ।
ଜୀଵୋ ଯଦା ତୁ ପରିଵେତ୍ତି ତଵୈଵ କୃତ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ସଂହରସ୍ଯଖିଲମେତଦିତି ପ୍ରସିଦ୍ଧମ୍ । ନାଟ୍ଯଂ ନଟେନ ରଚିତଂ ଵିତଥେଽନ୍ତରଙ୍ଗେ କାର୍ଯେ କୃତେ ଵିରମସେ ପ୍ରଥିତପ୍ରଭାଵା
ଯେତେବେଳେ ଜୀବ ବୁଝିଯାଏ ଯେ ସମସ୍ତ କାମ କେବଳ ତୁମର କୃତ୍ୟ, ସେତେବେଳେ ସବୁଠାରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ତୁମେ ସମସ୍ତକୁ ସଂହାର କର। ଯେପରି ଏକ ନଟ ନାଟକ ରଚି ଲାଗିଥାଏ, କାମ ସେଶ ହେଲେ ବନ୍ଦ କରିଦିଏ, ସେପରି ତୁମେ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ସେଶ କଲେ ସଂହାର କର।
ତ୍ରାତା ତ୍ଵମେଵ ମମ ମୋହମଯାଦ୍ଭଵାବ୍ଧେ- ସ୍ତ୍ଵାମମ୍ବିକେ ସତତମେମି ମହାର୍ତିଦେ ଚ । ରାଗାଦିଭିର୍ଵିରଚିତେ ଵିତଥେ କିଲାନ୍ତେ ମାମେଵ ପାହି ବହୁଦୁଃଖକରେ ଚ କାଲେ
ମୋହର ସମୁଦ୍ରରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ତୁମେ ମାତ୍ର, ହେ ଅମ୍ବିକା; ମୁଁ ସଦା ତୁମ ପାଖକୁ ଦୁଃଖରେ ଆସେ। ରାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଯେଉଁ ଅନ୍ତ ଆସେ, ଯାହା ଅନେକ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସମୟରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ନମୋ ଦେଵି ମହାଵିଦ୍ଯେ ନମାମି ଚରଣୌ ତଵ । ସଦା ଜ୍ଞାନପ୍ରକାଶଂ ମେ ଦେହି ସର୍ଵାର୍ଥଦେ ଶିଵେ
ନମସ୍କାର ହେ ଦେବୀ, ହେ ମହାବିଦ୍ୟା, ତୁମର ପାଦପଦ୍ମକୁ ମୁଁ ଶିର ନମାଏ। ସଦା ମୋତେ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଦିଅ, ହେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଶିବେ।
ହରବ୍ରହ୍ମକୃତସ୍ତୁତିଵର୍ଣନମ୍ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵିରତେ ଵିଷ୍ଣୌ ଦେଵଦେଵେ ଜନାର୍ଦନେ । ଉଵାଚ ଶଙ୍କରଃ ଶର୍ଵଃ ପ୍ରଣତଃ ପୁରତଃ ସ୍ଥିତଃ
ହରା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସ୍ତୁତିର ବର୍ଣ୍ଣନା। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏପରି କହି, ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବିଷ୍ଣୁ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ତାପରେ ଶଙ୍କର ଶର୍ବ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ନମ୍ରତାରେ ଦଢ଼ି ଦଉଁଥିବା, କହିଲେ।
ଶିଵ ଉଵାଚ ଯଦି ହରିସ୍ତଵ ଦେଵି ଵିଭାଵଜ- ସ୍ତଦନୁ ପଦ୍ମଜ ଏଵ ତଵୋଦ୍ଭଵଃ । କିମହମତ୍ର ତଵାପି ନ ସଦ୍ଗୁଣଃ ସକଲଲୋକଵିଧୌ ଚତୁରା ଶିଵେ
ଶିବ କହିଲେ: ଯଦି ହରି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ଅଂଶ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି, ତାପରେ ପଦ୍ମଜ (ବ୍ରହ୍ମା) ମଧ୍ୟ ତୁମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ତେବେ, ମୁଁ କାହିଁକି ତୁମର ଭଲ ଗୁଣ ପାଇବି ନାହିଁ, ହେ ଶିବେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିରେ ଦକ୍ଷ?
ତ୍ଵମସି ଭୂଃ ସଲିଲଂ ପଵନସ୍ତଥା ଖମପି ଵହ୍ନିଗୁଣଶ୍ଚ ତଥା ପୁନଃ । ଜନନି ତାନି ପୁନଃ କରଣାନି ଚ ତ୍ଵମସି ବୁଦ୍ଧିମନୋଽପ୍ଯଥ ହଙ୍କୃତିଃ
ତୁମେ ଭୂମି, ଜଳ, ବାୟୁ, ଆକାଶ ଓ ଅଗ୍ନିର ଗୁଣ; ମା' ଏହି ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ତୁମେ ବୁଦ୍ଧି, ମନ ଓ ଅହଂକାର ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ।
ନ ଚ ଵିଦନ୍ତି ଵଦନ୍ତି ଚ ଯେଽନ୍ଯଥା ହରିହରାଜକୃତଂ ନିଖିଲଂ ଜଗତ୍ । ତଵ କୃତାସ୍ତ୍ରଯ ଏଵ ସଦୈଵ ତେ ଵିରଚଯନ୍ତି ଜଗତ୍ସଚରାଚରମ୍
ଯେମାନେ ଅନ୍ୟଭାବେ କହନ୍ତି, ଯେ ହରି, ହରା, ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ। ତୁମର ତିନି ରୂପ ମାତ୍ର ସଦା ଚରାଚର ଜଗତ ତିଆରି କରନ୍ତି।
ଅଵନିଵାଯୁଖଵହ୍ନିଜଲାଦିଭିଃ ସଵିଷଯୈଃ ସଗୁଣୈଶ୍ଚ ଜଗଦ୍ଭଵେତ୍ । ଯଦି ତଦା କଥମଦ୍ଯ ଚ ତତ୍ସ୍ଫୁଟଂ ପ୍ରଭଵତୀତି ତଵାମ୍ବ କଲାମୃତେ
ଭୂମି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ତାଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଓ ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ଏକ ଅଂଶ ଶକ୍ତି ଛଡ଼ା କିପରି ଏହି ସବୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ, ହେ ମା'?
ଭଵସି ସର୍ଵମିଦଂ ସଚରାଚରଂ ତ୍ଵମଜଵିଷ୍ଣୁଶିଵାକୃତିକଲ୍ପିତମ୍ । ଵିଵିଧଵେଷଵିଲାସକୁତୂହଲୈ- ର୍ଵିରମସେ ରମସେଽମ୍ବ ଯଥାରୁଚି
ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର; ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବଙ୍କ ରୂପରେ ଭାବିତ। ନାନା ଭେଷ ଓ ଚମତ୍କାର ଖେଳରେ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରି ବନ୍ଦ କରିବା କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ କରିବାରେ ଲାଗିଥାଅ, ମା'।
ସକଲଲୋକସିସୃକ୍ଷୁରହଂ ହରିଃ କମଲଭୂଶ୍ଚ ଭଵାମ ଯଦାଽମ୍ବିକେ । ତଵ ପଦାମ୍ବୁଜପାଂସୁପରିଗ୍ରହଂ ସମଧିଗମ୍ଯ ତଦା ନନୁ ଚକ୍ରିମ
ଅମ୍ବିକେ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ, ହରି ଓ କମଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା ମୁଁ, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ଧୂଳି ପାଇଲା ପରେ ମାତ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ଭବ ହୁଏ।
ଯଦି ଦଯାର୍ଦ୍ରମନା ନ ସଦାମ୍ବିକେ କଥମହଂ ଵିହିତଶ୍ଚ ତମୋଗୁଣଃ । କମଲଜଶ୍ଚ ରଜୋଗୁଣସଂଭଵଃ ସୁଵିହିତଃ କିମୁ ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣୋ ହରିଃ
ଅମ୍ବିକେ, ଯଦି ତୁମର ମନ ସଦା କରୁଣାରେ ପ୍ରଭାବିତ ନୁହେଁ, ତେବେ କିପରି ମୁଁ ତମୋଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, କମଳଜ ରଜୋଗୁଣରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଓ ହରି ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବା ସମ୍ଭବ?
ଯଦି ନ ତେ ଵିଷମା ମତିରମ୍ବିକେ କଥମିଦଂ ବହୁଧା ଵିହିତଂ ଜଗତ୍ । ସଚିଵଭୂପତିଭୃତ୍ଯଜନାଵୃତଂ ବହୁଧନୈରଧନୈଶ୍ଚ ସମାକୁଲମ୍
ଅମ୍ବିକେ, ଯଦି ତୁମର ମନ ସମତାରେ ଅଟୁଟ ନୁହେଁ, ତେବେ କିପରି ଏହି ଜଗତ ଏତେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଗଠିତ—ମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଜା, ଦାସ, ଧନୀ ଓ ଦରିଦ୍ର ମିଶି ରହିଛନ୍ତି?
ତଵ ଗୁଣାସ୍ରଯ ଏଵ ସଦା କ୍ଷମାଃ ପ୍ରକଟନାଵନସଂହରଣେଷୁ ଵୈ । ହରିହରଦ୍ରୁହିଣାଶ୍ଚ କ୍ରମାତ୍ତ୍ଵଯା ଵିରଚିତାସ୍ତ୍ରିଜଗତାଂ କିଲ କାରଣମ୍
ତୁମର ଗୁଣମାନେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ବିନାଶରେ ସଦା ସକ୍ଷମ। ହରି, ହରା ଓ କମଳଜକୁ ତୁମେ କ୍ରମେ ତିନି ଜଗତର କାରଣ ଭାବେ ଗଠିଛ।