ଧନ୍ଯା ଵଯଂ ମହାଭାଗାଃ କୃତକୃତ୍ଯାଃ ସ୍ମ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ଯଦତ୍ର ଦର୍ଶନଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଭଗଵତ୍ଯାଃ ସ୍ଵଯଂ ତ୍ଵିଦମ୍
ଆମେ ଧନ୍ୟ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟବାନ୍, ଏବଂ ଏବେ ସଫଳ। କାରଣ ଆମେ ଭଗବତୀଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇଛୁ।
ତପସ୍ତପ୍ତଂ ପୁରା ଯତ୍ନାତ୍ତସ୍ଯେଦଂ ଫଲମୁତ୍ତମମ୍ । ଅନ୍ଯଥା ଦର୍ଶନଂ କୁତ୍ର ଭଵେଦସ୍ମାକମାଦରାତ୍
ପୂର୍ବରୁ ଯେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲୁ, ତାହାର ଉତ୍ତମ ଫଳ ଏହି ଦର୍ଶନ। ନାହିଁ ହେଲେ, କେମିତି ଆମେ ଏହି ଭଗବତୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେଖିପାରିଥାନ୍ତୁ?
ପଶ୍ଯନ୍ତି ପୁଣ୍ଯପୁଞ୍ଜା ଯେ ଯେ ଵଦାନ୍ଯାସ୍ତପସ୍ଵିନଃ । ରାଗିଣୋ ନୈଵ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଦେଵୀଂ ଭଗଵତୀଂ ଶିଵାମ୍
ଯେମାନେ ପୁଣ୍ୟର ଭଣ୍ଡାର, ଦାନଶୀଳ ତପସ୍ୱୀ, ସେମାନେ ଭଗବତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି। ଯେମାନେ ରାଗୀ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ମୂଲପ୍ରକୃତିରେଵୈଷା ସଦା ପୁରୁଷସଙ୍ଗତା । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ଦର୍ଶଯତ୍ଯେଷା କୃତ୍ଵା ଵୈ ପରମାତ୍ମନେ
ସେ ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ସଦା ପୁରୁଷ ସହିତ ଏକତାରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଏହାକୁ ପରମାତ୍ମା ପାଇଁ ସୃଜନ କରି।
ଦ୍ରଷ୍ଟାଽସୌ ଦୃଶ୍ଯମଖିଲଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ଦେଵତାଃ ସୁରୌ । ତସ୍ଯୈଷା କାରଣଂ ସର୍ଵା ମାଯା ସର୍ଵେଶ୍ଵରୀ ଶିଵା
ପୁରୁଷ ଦେଖୁଥିବା, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦେଖାଯାଉଥିବା। ଦେବତାମାନେ, ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତର କାରଣ, ମାୟା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଶ୍ୱାସ୍ତ୍ୟ ଓ ଶିବା।
କ୍ଵାହଂ ଵା କ୍ଵ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ରମ୍ଭାଦ୍ଯାଃ ସୁରଯୋଷିତଃ । ଲକ୍ଷାଂଶେନ ତୁଲାମସ୍ଯା ନ ଭଵାମଃ କଥଞ୍ଚନ
ମୁଁ କେଉଁଠି, ଦେବତାମାନେ କେଉଁଠି, ରମ୍ଭା ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ କେଉଁଠି? ଆମେ କେହି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ହେଇପାରିବୁ ନାହିଁ, ଏକ ଅଂଶ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ସୈଷା ଵରାଙ୍ଗନା ନାମ ଯା ଵୈ ଦୃଷ୍ଟା ମହାର୍ଣଵେ । ବାଲଭାଵେ ମହାଦେଵୀ ଦୋଲଯନ୍ତୀଵ ମାଂ ମୁଦା
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ, ଯେଉଁଠି ମହାସାଗରରେ ଦେଖିଥିଲି। ବାଳ୍ୟ ରୂପରେ ମହାଦେବୀ ଆନନ୍ଦରେ ମୋତେ ଝୁଲାଇଥିଲେ।
ଶଯନଂ ଵଟପତ୍ରେ ଚ ପର୍ଯଙ୍କେ ସୁସ୍ଥିରେ ଦୃଢେ । ପାଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠଂ କରେ କୃତ୍ଵା ନିଵେଶ୍ଯ ମୁଖପଙ୍କଜେ
ବଟପତ୍ର ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଶୟନରେ ଶୋଇ, ପାଦର ଅଂଗୁଠି ହାତରେ ଧରି, ମୁଖର ପଦ୍ମରେ ରଖିଥିଲେ।
ଲେଲିହନ୍ତଞ୍ଚ କ୍ରୀଡନ୍ତମନେକୈବାଲଚେଷ୍ଟିତୈଃ । ରମମାଣଂ କୋମଲାଙ୍ଗଂ ଵଟପତ୍ରପୁଟେ ସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଚୁଷୁଥିଲେ ଏବଂ ଖେଳୁଥିଲେ, ବହୁ ବାଳ ଚଳାଉଥିବା ଭାବରେ, ଆନନ୍ଦରେ, ତାଙ୍କର କୋମଳ ଦେହ ବଟପତ୍ରର ଭିତରେ ଅଛି।
ଗାଯନ୍ତୀ ଦୋଲଯନ୍ତୀ ଚ ବାଲଭାଵାନ୍ମଯି ସ୍ଥିତେ । ସେଯଂ ସୁନିଶ୍ଚିତଂ ଜ୍ଞାତଂ ଜାତଂ ମେ ଦର୍ଶନାଦିଵ
ଗାଇ ଓ ଝୁଲାଇ, ସେ ବାଳ୍ୟ ଭାବରେ ମୋ ସହିତ ରହିଥିଲେ। ଏହି ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ଏବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୋତେ ଜଣା ପଡ଼ିଛି।
କାମଂ ନୋ ଜନନୀ ସୈଷା ଶୃଣୁ ତଂ ପ୍ରଵଦାମ୍ଯହମ୍ । ଅନୁଭୂତଂ ମଯା ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରତ୍ଯଭିଜ୍ଞା ସମୁତ୍ଥିତା
ଏହି ଦେବୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆମର ଜନନୀ। ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୂର୍ବରୁ ଅନୁଭବ କରିଥିବା ଘଟଣା କହିବି, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟଭିଜ୍ଞା ଆସିଛି।
ଵିଷ୍ଣୁନା କୃତଂ ଦେଵୀସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁନରାହ ଜନାର୍ଦନଃ । ଵଯଂ ଗଚ୍ଛେମ ପାର୍ଶ୍ଵେଽସ୍ଯାଃ ପ୍ରଣମନ୍ତଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଦେବୀ ଷ୍ଟୋତ୍ର। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏହିପରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଜନାର୍ଦନ, ପୁନି କହିଲେ: ଆମେ ତାଙ୍କର ପାଖକୁ ଯିବା, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରିବା।
ସେଯଂ ଵରା ମହାମାଯା ଦାସ୍ଯତ୍ଯେଷା ଵରାନ୍ ହି ନଃ । ସ୍ତୁଵାମଃ ସନ୍ନିଧିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନିର୍ଭଯାଶ୍ଚରଣାନ୍ତିକେ
ଏହି ମହାମାୟା, ଯିଏ ଦୟାଳୁ ଦେଇଥାଏ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବେ; ଚଳି ତାଙ୍କର ସମ୍ନିଧିକୁ ଯାଇ, ଭୟହୀନ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପାଦ ପାଖରେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା।
ଯଦି ନୋ ଵାରଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଦ୍ଵାରସ୍ଥାଃ ପରିଚାରକାଃ । ପଠିଷ୍ଯାମଶ୍ଚ ତତ୍ରସ୍ଥାଃ ସ୍ତୁତିଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ସମାହିତାଃ
ଯଦି ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ସେବକମାନେ ଆମକୁ ରୋକିଦେଇ, ତେବେ ଆମେ ସେଠି ରୁହିବା ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ସ୍ତୁତି କରିବା।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ହରିଣା ଵାକ୍ଯେ ସୁପ୍ରହୃଷ୍ଟୌ ସୁସଂସ୍ଥିତୌ । ଜାତୌ ପ୍ରମୁଦିତୌ କାମଂ ନିକଟେ ଗମନାଯ ଚ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ହରି ଏହି କଥା କହିବା ପରେ, ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲୁ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଲୁ, ତାଙ୍କର ସମ୍ନିଧିକୁ ଯିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲୁ।
ଓମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ହରିଂ ସର୍ଵେ ଵିମାନାତ୍ତ୍ଵରିତାସ୍ତ୍ରଯଃ । ଉତ୍ତୀର୍ଯ ନିର୍ଗତା ଦ୍ଵାରି ଶଙ୍କମାନା ମନସ୍ଯଲମ୍
‘ଓଁ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତିନିଜଣ ଆମେ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଦିବ୍ୟ ରଥରୁ ଉତରିଲୁ, ଦ୍ୱାରକୁ ବାହାରିଲୁ ଏବଂ ମନରେ ଚିନ୍ତା ଭରିଗଲା।
ଦ୍ଵାରସ୍ଥାନ୍ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଦେଵୀ ଭଗଵତୀ ତଦା । ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା ଚକାରାଶୁ ତାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ସ୍ତ୍ରୀରୂପଧାରିଣଃ
ସେ ସମୟରେ ଦେବୀ ଭଗବତୀ ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି, ହସିଲେ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଆମ ତିନିଜଣକୁ ଜଣେ ଜଣେ ଜନା ରୂପ ଦେଇଦେଲେ।
ଵଯଂ ଯୁଵତଯୋ ଜାତାଃ ସୁରୂପାଶ୍ଚାରୁଭୂଷଣାଃ । ଵିସ୍ମଯୈ ପରମଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଗତାସ୍ତତ୍ସନ୍ନିଧିଂ ପୁନଃ
ଆମେ ଯୁବତୀ ହେଇଗଲୁ, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲୁ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲୁ ଏବଂ ପୁନି ତାଙ୍କର ସମ୍ନିଧିକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ।
ସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନଃ ସ୍ଥିତାଂସ୍ତତ୍ର ସ୍ତ୍ରୀରୂପାଂଶ୍ଚରଣାନ୍ତିକେ । ଵ୍ଯଲୋକଯତ ଚାର୍ଵଙ୍ଗୀ ପ୍ରେମସମ୍ପୂର୍ଣଯା ଦୃଶା
ସେ ଦେବୀ ଆମକୁ ଜନା ରୂପରେ ତାଙ୍କର ପାଦ ପାଖରେ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଦେହ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ ଆମକୁ ନିରିଖିଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ତାଂ ମହାଦେଵୀଂ ପୁରତଃ ସଂସ୍ଥିତା ଵଯମ୍ । ପରସ୍ପରଂ ଲୋକଯନ୍ତଃ ସ୍ତ୍ରୀରୂପାଶ୍ଚାରୁଭୂଷଣାଃ
ସେ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଆମେ ତାଙ୍କର ସାମ୍ନାରେ ଦଉଡ଼ିଲୁ, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଖୁଥିଲୁ, ଜନା ରୂପରେ ସୁନ୍ଦର ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲୁ।
ପାଦପୀଠଂ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣା ନାନାମଣିଵିଭୂଷିତମ୍ । ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶଂ ସ୍ଥିତାସ୍ତତ୍ର ଵଯଂ ତ୍ରଯଃ
ଆମେ ତିନିଜଣ ତାଙ୍କର ପାଦପୀଠକୁ ଦେଖୁଥିଲୁ, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ଦଶ ଲକ୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା।
କାଶ୍ଚିଦ୍ରକ୍ତାମ୍ବରାସ୍ତତ୍ର ସହଚର୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ । କାଶ୍ଚିନ୍ନୀଲାମ୍ବରା ନାର୍ଯସ୍ତଥା ପୀତାମ୍ବରାଃ ଶୁଭାଃ
ସେଠି ହଜାର ହଜାର ସହଚରୀ ଥିଲେ, କେହି ଲାଲ ଚିର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କେହି ନୀଳ ଚିର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଏବଂ କେହି ଶୁଭ ପୀତ ଚିର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଦେଵ୍ଯଃ ସର୍ଵାଃ ଶୁଭାକାରା ଵିଚିତ୍ରାମ୍ବରଭୂଷଣାଃ । ଵିରେଜୁଃ ପାର୍ଶ୍ଵତସ୍ତସ୍ଯାଃ ପରିଚର୍ଯାପରାଃ କିଲ
ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ, ଶୁଭ ରୂପ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଚିର ଗହଣାରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ପାଖରେ ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ, ସେବାରେ ଲଗିଥିଲେ।
ଜଗୁଶ୍ଚ ନନୃତୁଶ୍ଚାନ୍ଯାଃ ପର୍ଯୁପାସନ୍ତ ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଵୀଣାମାରୁତଵାଦ୍ଯାନି ଵାଦଯନ୍ତୋ ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
କିଛି ଯୁବତୀ ଗୀତ ଗାଇଲେ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ବୀଣା, ବାଂଶୀ ଏବଂ ବାୟୁ ବାଦ୍ୟ ଚାଲାଇଲେ।
ଶୃଣୁ ନାରଦ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ତତ୍ର ଚାଦ୍ଭୁତମ୍ । ନଖଦର୍ପଣମଧ୍ଯେ ଵୈ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚରଣପଙ୍କଜେ
ନାରଦ, ଶୁଣ, ମୁଁ ତୋତେ ଯେଉଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଥିଲି, ତାହା କହିବି: ଦେବୀଙ୍କର ପଦମ ପାଦର ନଖ ଦର୍ପଣରେ—
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମଖିଲଂ ସର୍ଵଂ ତତ୍ର ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ । ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଵାଯୁରଗ୍ନିର୍ଯମୋ ରଵିଃ
ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ଚଳ ଏବଂ ଅଚଳ ସବୁ, ମୁଁ, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଯମ, ରବି—
ଵରୁଣଃ ଶୀତଗୁସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା କୁବେରଃ ପାକଶାସନଃ । ପର୍ଵତାଃ ସାଗରା ନଦ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସସ୍ତଥା
ବରୁଣ, ଚନ୍ଦ୍ର, ତ୍ୱଷ୍ଟା, କୁବେର, ଇନ୍ଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ସାଗର, ନଦୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ—
ଵିଶ୍ଵାଵସୁଶ୍ଚିତ୍ରକେତୁଃ ଶ୍ଵେତଶ୍ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦସ୍ତଥା । ନାରଦସ୍ତୁମ୍ବୁରୁଶ୍ଚୈଵ ହାହାହୂହୂସ୍ତଥୈଵ ଚ
ବିଶ୍ୱାବସୁ, ଚିତ୍ରକେତୁ, ଶ୍ୱେତ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ, ନାରଦ, ତୁମ୍ବୁରୁ, ଏବଂ ହାହା ହୁହୁ—
ଅଶ୍ଵିନୌ ଵସଵଃ ସାଧ୍ଯାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ପିତରସ୍ତଥା । ନାଗାଃ ଶେଷାଦଯଃ ସର୍ଵେ କିନ୍ନରୋରଗରାକ୍ଷସାଃ
ଅଶ୍ୱିନୀ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ସିଦ୍ଧ, ପିତୃ, ସମସ୍ତ ନାଗ ଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, କିନ୍ନର, ଉରଗ, ରାକ୍ଷସ—
ଵୈକୁଣ୍ଠୋ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଶ୍ଚ କୈଲାସଃ ପର୍ଵତୋତ୍ତମଃ । ସର୍ଵଂ ତଦଖିଲଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ନଖମଧ୍ଯସ୍ଥିତଂ ଚ ନଃ
ବୈକୁଣ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ, କୈଳାସ ପାହାଡ଼—ଏହି ସମସ୍ତ ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ଦେବୀଙ୍କର ନଖ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ଥିଲା।