ଵିମାନେ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୀଶା ଦର୍ଶଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ଚାଦ୍ଭୁତମ୍ । ତନ୍ନିଶମ୍ଯ ଵଚସ୍ତସ୍ଯା ଓମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ଵଯମ୍
ଆଜି ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖେଇବି; ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଆମେ 'ଓଁ' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲୁ, ତାପରେ—
ସମାରୁହ୍ଯୋପଵିଷ୍ଟାଃ ସ୍ମୋ ଵିମାନେ ରତ୍ନମଣ୍ଡିତେ । ମୁକ୍ତାଦାମସୁସଂଵୀତେ କିଙ୍କିଣୀଜାଲଶବ୍ଦିତେ
ଆମେ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା, ମୁକୁତ ମାଳାରେ ତାଙ୍କିଥିବା, ଛୋଟ ଘଣ୍ଟିର ଶବ୍ଦରେ ମୁହିଁଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଚଢ଼ି ବସିଗଲୁ।
ସୁରସଦ୍ମନିଭେ ରମ୍ଯେ ତ୍ରଯସ୍ତତ୍ରାଵିଶଙ୍କିତାଃ । ସୋପଵିଷ୍ଟାଂସ୍ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵ୍ଯସ୍ମାନ୍ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାନ୍
ସୁରମ୍ୟ ଦେବମାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ଆମେ ତିନିଜଣ ଭୟ ନାହିଁ ଭାବରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲୁ; ଆମେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ଦେବୀ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆମକୁ ଚାହିଲେ।
ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ତଦ୍ଵିମାନଂ ଵୈ ନୋଦଯାମାସ ଚାମ୍ବରେ
ଦେବୀ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଆକାଶରେ ଉଠାଇଲେ।
ଵିମାନସ୍ଥୈର୍ହରାଦିଭିର୍ଦେଵୀଦର୍ଶନମ୍ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଵିମାନଂ ତନ୍ମନୋଵେଗଂ ଯତ୍ର ସ୍ଥାନାନ୍ତରେ ଗତମ୍ । ନ ଜଲଂ ତତ୍ର ପଶ୍ଯାମୋ ଵିସ୍ମିତାଃ ସ୍ମୋ ଵଯଂ ତଦା
ହରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହ ଆମେ ଦିବ୍ୟ ରଥରୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ— ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆମ ମନର ଗତିରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲା; ଏଠାରେ ଆମେ କୌଣସି ପାଣି ଦେଖିଲୁ ନାହିଁ, ଏହା ଦେଖି ଆମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲୁ।
ଵୃକ୍ଷାଃ ସର୍ଵଫଲା ରମ୍ଯାଃ କୋକିଲାରାଵମଣ୍ଡିତାଃ । ମହୀ ମହୀଧରାଃ କାମଂ ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଭରିଥିବା ସୁନ୍ଦର ଗଛ, କୋକିଳ ର ଗୀତରେ ମୁହିଁଥିବା; ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉପବନ ମଧୁର ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ନାର୍ଯଶ୍ଚ ପୁରୁଷାଶ୍ଚୈଵ ପଶଵଶ୍ଚ ସରିଦ୍ଵରାଃ । ଵାପ୍ଯଃ କୂପାସ୍ତଡାଗାଶ୍ଚ ପଲ୍ଵଲାନି ଚ ନିର୍ଝରାଃ
ସେଠାରେ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ, ପଶୁ, ପବିତ୍ର ନଦୀ, ପୋକରି, ଉଆ, ତଳା, ଜଳାଶୟ, ଦଳା ଓ ଝରଣା ଦେଖିଲୁ।
ପୁରତୋ ନଗରଂ ରମ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯପ୍ରାକାରମଣ୍ଡିତମ୍ । ଯଜ୍ଞଶାଲାସମାଯୁକ୍ତଂ ନାନାହର୍ମ୍ଯଵିରାଜିତମ୍
ଆମ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ନଗର ଦେଖାଗଲା, ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାକାରରେ ଶୋଭିତ, ଯଜ୍ଞଶାଳା ରହିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ମହଳରେ ରଙ୍ଗିଥିବା।
ପ୍ରତ୍ଯଭିଜ୍ଞା ତଦା ଜାତାପ୍ଯସ୍ମାକଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତତ୍ପୁରମ୍ । ସ୍ଵର୍ଗୋଽଯମିତି କେନାସୌ ନିର୍ମିତୋସ୍ତି ତଦାଦ୍ଭୁତମ୍
ସେ ନଗର ଦେଖି ଆମେ ଚିହ୍ନି ପାରିଲୁ; କେଉଁଜଣ କହିଲେ, 'ଏହା କି ସ୍ୱର୍ଗ? କିଏ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ଥାନ ତିଆରି କଲା?'
ରାଜାନଂ ଦେଵସଙ୍କାଶଂ ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ମୃଗଯାଂ ଵନେ । ଅସ୍ମାଭିଃ ସଂସ୍ଥିତା ଦୃଷ୍ଟା ଵିମାନୋପରି ଚାମ୍ବିକା
ଏଠାରେ ଆମେ ଦେବତା ସମାନ ଚମକୁଥିବା ଏକ ରାଜାକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାରକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲୁ, ଆମ୍ବିକା ଦିବ୍ୟ ରଥ ଉପରେ ଦଢ଼ି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
କ୍ଷଣାଚ୍ଚଚାଲ ଗଗନେ ଵିମାନଂ ପଵନେରିତମ୍ । ମୁହୂର୍ତାଦ୍ଵା ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଦେଶେ ଚାନ୍ଯେ ମନୋହରେ
କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦିବ୍ୟ ରଥ ପବନରେ ଚାଲିଗଲା; ଶୀଘ୍ର ଏକ ଅନ୍ୟ ମନୋହର ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲା।
ନନ୍ଦନଂ ଚ ଵନଂ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟମସ୍ମାଭିରୁତ୍ତମମ୍ । ପାରିଜାତତରୁଚ୍ଛାଯାସଂଶ୍ରିତା ସୁରଭିଃ ସ୍ଥିତା
ସେଠାରେ ଆମେ ଉତ୍ତମ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିଲୁ, ପାରିଜାତ ଗଛର ଛାୟାରେ ଗନ୍ଧ ମୁହିଁଥିଲା।
ଚତୁର୍ଦନ୍ତୋ ଗଜସ୍ତସ୍ଯାଃ ସମୀପେ ସମଵସ୍ଥିତଃ । ଅପ୍ସରସାଂ ତତ୍ର ଵୃନ୍ଦାନି ମେନକାପ୍ରଭୃତୀନି ଚ
ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଚାରି ଦାନ୍ତ ଥିବା ଏକ ହାତୀ ଦଢ଼ି ଥିଲା; ମେନକା ଓ ଅନ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ଗୋଟେ ଗୋଟେ ଦଳରେ ଥିଲେ।
କ୍ରୀଡନ୍ତି ଵିଵିଧୈର୍ଭାଵୈର୍ଗାନନୃତ୍ଯସମନ୍ଵିତୈଃ । ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ଶତଶସ୍ତତ୍ର ଯକ୍ଷା ଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଥା
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ରେ ମୁହିଁଥିଲେ; ଶତ-ଶତ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ମନ୍ଦାରଵାଟିକାମଧ୍ଯେ ଗାଯନ୍ତି ଚ ରମନ୍ତି ଚ ଦୃଷ୍ଟଃ ଶତକ୍ରତୁସ୍ତତ୍ର ପୌଲୋମ୍ଯା ସହିତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ମନ୍ଦାର ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଗାଇ ଓ ଖେଳୁଥିଲେ; ଏଠାରେ ଆମେ ପୌଳୋମୀ ସହିତ ପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲୁ।
ଵଯଂ ତୁ ଵିସ୍ମିତାଶ୍ଚାସ୍ମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରୈଵିଷ୍ଟପଂ ତଦା । ଯାଦଃପତିଂ କୁବେରଂ ଚ ଯମଂ ସୂର୍ଯଂ ଵିଭାଵସୁମ୍
ସେ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ଦେଖି ଆମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲୁ, ଏହି ସହ ଯାଦବପତି, କୁବେର, ଯମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲୁ।
ଵିଲୋକ୍ଯ ଵିସ୍ମିତାଶ୍ଚାସ୍ମ ଵଯଂ ତତ୍ର ସୁରାନ୍ସ୍ଥିତାନ୍ । ତଦା ଵିନିର୍ଗତୋ ରାଜା ପୁରାତ୍ତସ୍ମାତ୍ସୁମଣ୍ଡିତାତ୍
ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଆମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲୁ; ତାପରେ ରାଜା ସେ ଶୋଭାମୟ ନଗରରୁ ବାହାରିଲେ।
ଦେଵରାଜ ଇଵାକ୍ଷୋଭ୍ଯୋ ନରଵାହ୍ଯାଵନୌ ସ୍ଥିତଃ । ଵିମାନସ୍ଥା ଵଯଂ ତଚ୍ଚ ଚଚାଲ ତରସାଗତମ୍
ଦେବରାଜା ପରି ଅଚଳ ରହି, ସେ ନରସେନା ସହ ପୃଥିବୀରେ ଦଢ଼ି ଥିଲେ; ଆମେ ଦିବ୍ୟ ରଥରୁ ଦେଖି ଥିଲୁ, ଏହା ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲା।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ତଦା ଦିଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତମ୍ । ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣମାଲୋକ୍ଯ ଵିସ୍ମିତୌ ହରକେଶଵୌ
ସେ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଣାମ ପାଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯିବାପରେ, ହରା ଓ କେଶବ ଦୁଇଜଣେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ।
ସଭାଯାଂ ତତ୍ର ଵେଦାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ସାଙ୍ଗାଃ ସ୍ଵରୂପିଣଃ । ସାଗରାଃ ସରିତଶ୍ଚୈଵ ପର୍ଵତାଃ ପନ୍ନଗୋରଗାଃ
ସେ ସଭାରେ, ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ତାଙ୍କର ଶାଖାଗୁଡିକ ନିଜ ନିଜ ରୂପରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ସହିତ ଥିଲେ ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଓ ସର୍ପ-ନାଗମାନେ।
ମାମୂଚତୁଶ୍ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଃ କୋଽଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ସନାତନଃ । ତାଵଵୋଚମହଂ ନୈଵ ଜାନେ ସୃଷ୍ଟିପତିଂ ପତିମ୍
ଚାରିମୁହା ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ ପଚାରିଲେ, ‘ଏହି ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମା କିଏ?’ ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଲି, ‘ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିର ମାଲିକ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜାଣେ ନାହିଁ।’
କୋଽହଂ କୋଽଯଂ କିମର୍ଥଂ ଵା ଭ୍ରମୋଽଯଂ ମମ ଚେଶ୍ଵରୌ । କ୍ଷଣାଦଥ ଵିମାନଂ ତଚ୍ଚଚାଲାଶୁ ମନୋଜଵମ୍
‘ମୁଁ କିଏ? ସେ କିଏ? ଏହି ଭ୍ରମ ଏମିତି କାହିଁକି ହେଲା, ମୋ ପ୍ରଭୁମାନେ?’ ଏପରେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେ ମନର ଗତିରେ ଦୂତିଆ ରଥ କମ୍ପି ଉଠିଲା।
କୈଲାସଶିଖରେ ପ୍ରାପ୍ତଂ ରମ୍ଯେ ଯକ୍ଷଗଣାନ୍ଵିତେ । ମନ୍ଦାରଵାଟିକାରମ୍ଯେ କୀରକୋକିଲକୂଜିତେ
ସେ ରଥ କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଯକ୍ଷମାନେ ଭିତରେ ଥିଲେ, ମନ୍ଦାର ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ, ମୟୂର ଓ କୋକିଳ ଗାନ କରୁଥିଲେ।
ଵୀଣାମୁରଜଵାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ନାଦିତେ ସୁଖଦେ ଶିଵେ । ଯଦା ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵିମାନଂ ତତ୍ତଦୈଵ ସଦନାଚ୍ଛୁଭାତ୍
ବୀଣା ଓ ମୃଦଙ୍ଗର ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ଶିବ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶୁଭ ଦେଇଥିଲେ; ରଥ ସେ ଶୁଭ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲାମାତ୍ରେ, ଏହି ଶବ୍ଦରେ ଥମିଗଲା।
ନିର୍ଗତୋ ଭଗଵାଞ୍ଛମ୍ଭୁର୍ଵୃଷାରୂଢସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ । ପଞ୍ଚାନନୋ ଦଶଭୁଜଃ କୃତସୋମାର୍ଧଶେଖରଃ
ଭଗବାନ ଶମ୍ଭୁ ବୃଷାରୁଢ଼, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ପାଞ୍ଚ ମୁହା, ଦଶ ଭୁଜା, ମୁଣ୍ଡରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଲଗାଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମପରୀଧାନୋ ଗଜଚର୍ମୋତ୍ତରୀଯକଃ । ପାର୍ଷ୍ଣିରକ୍ଷୌ ମହାଵୀରୌ ଗଜାନନଷଡାନନୌ
ବାଘ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ହାତୀ ଚର୍ମ ଉପରି ଗାର୍ମେଣ୍ଟ ଭାବେ ପିନ୍ଧିଥିବା, ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ପାଖରେ ଦୁଇ ଶୂର ବନ୍ଧୁଆ—ଏକ ହାତୀମୁହା, ଅନ୍ୟଟି ଛଅମୁହା।
ଶିଵେନ ସହ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଵ୍ରଜମାନୌ ଵିରେଜତୁଃ । ନନ୍ଦିପ୍ରଭୃତଯଃ ସର୍ଵେ ଗଣପାଶ୍ଚ ଵରାଶ୍ଚ ତେ
ଶିବଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଏଗେଇ ଯାଉଥିଲେ, ନନ୍ଦି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଣମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତ ଗଣପା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଣମାନେ ସହଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ।
ଜଯଶବ୍ଦଂ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜାନା ଵ୍ରଜନ୍ତି ଶିଵପୃଷ୍ଠଗାଃ । ତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଶଙ୍କରଂ ଚାନ୍ଯଂ ଵିସ୍ମିତାସ୍ତତ୍ର ନାରଦ
ଶିବଙ୍କ ପଛରେ ଯାଉଥିବା ସମସ୍ତେ ‘ଜୟ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ; ନାରଦ, ଆମେ ସେ ଅନ୍ୟ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖି ଏଠାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲୁ।
ମାତୃଭିଃ ସଂଶଯାଵିଷ୍ଟସ୍ତତ୍ରାହଂ ନ୍ଯଵସଂ ମୁନେ । କ୍ଷଣାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗାଦ୍ଵିମାନଂ ଵାତରଂହସା
ମାତୃମାନେ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ଦେହରେ ପଡି, ମୁଁ ଏଠାରେ ରହିଗଲି, ମୁନି; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେ ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ରଥ ପବନର ଗତିରେ ଦୂତିଆ ଚାଲିଗଲା।
ଵୈକୁଣ୍ଠସଦନଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ରମାରମଣମନ୍ଦିରମ୍ । ଅସମ୍ଭାଵ୍ଯା ଵିଭୂତିଶ୍ଚ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟା ମଯା ସୁତ
ରଥ ଭଗବତ ବୈକୁଣ୍ଠ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲା, ରାମାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କ ମନ୍ଦିର; ଏଠାରେ, ପୁଅ, ମୁଁ ଅପୂର୍ବ ଶ୍ରୀ ଦେଖିଲି।