ପୀଡାଽଥ ଭୂପତିଭଯଂ ଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତିଃ କ୍ରମାତ୍ଫଲମ୍ । ପୁରାଣଶ୍ରଵଣେ ଚକ୍ରଂ ଶୋଧଯେଚ୍ଛିଵଭାଷିତମ୍
ତାପରେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି, ରାଜାଙ୍କ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା, ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ କ୍ରମେ ମିଳେ। ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣରେ ଶିବଙ୍କ କଥାନୁସାରେ ମଣ୍ଡଳକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥଵା ପ୍ରୀତଯେ ଦେଵ୍ଯା ନଵରାତ୍ରଚତୁଷ୍ଟଯେ । ଶୃଣୁଯାଦନ୍ଯମାସେଽପି ତିଥିଵାରର୍କ୍ଷଶୋଧିତେ
ନହେଲେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଚାରିଟିଏ ନବରାତ୍ରି ଉତ୍ସବରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମାସରେ ମଧ୍ୟ ତିଥି, ବାର ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ପବିତ୍ର କରି ଶୁଣିପାରିବେ।
ସଂଭାରଂ ତାଦୃଶଂ କାର୍ଯଂ ଵିଵାହାଦୌ ଚ ଯାଦୃଶମ୍ । ନଵାହ୍ଯଜ୍ଞେ ଚାପ୍ଯସ୍ମିନ୍ଵିଧେଯଂ ଯତ୍ନତୋ ବୁଧୈଃ
ବିବାହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ଯେପରି ଆବଶ୍ୟକ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସମସ୍ତ କାମ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ।
ସହାଯା ବହଵଃ କାର୍ଯା ଦମ୍ଭଲୋଭଵିଵର୍ଜିତାଃ । ଚତୁରାଶ୍ଚ ଵଦାନ୍ଯାଶ୍ଚ ଦେଵୀଭକ୍ତିପରା ନରାଃ
ଅନେକ ସହଯୋଗୀ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁମାନେ ଚାଲାକ ଓ ଦାନଶୀଳ, ଦମ୍ଭ ଓ ଲୋଭରୁ ମୁକ୍ତ, ଦେବୀଭକ୍ତିରେ ଲିନ।
ପ୍ରେଷ୍ଯା ଯତ୍ନେନ ଵାର୍ତେଯଂ ଦେଶେ ଦେଶେ ଜନେ ଜନେ । ଆଗନ୍ତଵ୍ଯମିହାଵଶ୍ଯଂ କଥା ଦେଵ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯତି
ଦୂତମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶ ଓ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କଥାକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆସିବା ଆବଶ୍ୟକ, କାରଣ ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଏଠାରେ ହେବ।
ସୌରାଶ୍ଚ ଗାଣପତ୍ଯାଶ୍ଚ ଶୈଵାଃ ଶାକ୍ତାଶ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାଃ । ସର୍ଵେଷାମପି ସେଵ୍ଯେଯଂ ଯତୋ ଦେଵାଃ ସଶକ୍ତଯଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗଣେଶ, ଶିବ, ଶକ୍ତି ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିମାନେ ସେବିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଶ୍ରୀମଦ୍ଦେଵୀଭାଗଵତପୀଯୂଷରସଲୋଲୁପୈଃ । ଆଗଂତଵ୍ଯଂ ଵିଶେଷେଣ କଥାର୍ଥଂ ପ୍ରେମତତ୍ପରୈଃ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଦେବୀଭାଗବତର ଅମୃତ ରସ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ ଏବଂ କଥା ପ୍ରେମରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଏଠାକୁ ଆସିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ଵର୍ଣାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାଶ୍ରମିଣସ୍ତଥା । ସକାମାଶ୍ଚାପି ନିଷ୍କାମାଃ ପାତଵ୍ଯଂ ତୈଃ କଥାମୃତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଜାତି, ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ରମର ଲୋକ, ମହିଳାମାନେ, ଚାହିଦା ଥିବା କିମ୍ବା ନିର୍ଲୋଭ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି କଥାମୃତ ପିଇବା ଉଚିତ।
ନାଵକାଶଃ କଦାଚିତ୍ସ୍ଯାନ୍ନଵାହଶ୍ରଵଣେଽପି ତୈଃ । ଆଗଂତଵ୍ଯଂ ଯଥାକାଲଂ ଯଜ୍ଞେ ପୁଣ୍ଯା କ୍ଷଣସ୍ଥିତିଃ
ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଅବକାଶ ପାଇବେ ନାହିଁ; ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଆସିବେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ତିନି ମାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ସମୟ ରହିବେ।
ଵିନଯେନୈଵ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯମେଵମାକାରଣଂ ନୃଣାମ୍ । ଆଗତାନାଂ ଚ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଵାସସ୍ଥାନଂ ଯଥୋଚିତମ୍
ଏପରି ସମସ୍ତ କାମ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ବିନମ୍ରତା ସହ କରିବା ଉଚିତ୍; ଯେମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ରହିବା ସ୍ଥାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଦରକାର।
କଥାସ୍ଥାନଂ ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଭୂମୌ ମାର୍ଜନପୂର୍ଵକମ୍ । ଲେପନଂ ଗୋମଯେନାଥ ଵିଶାଲାଯାଂ ମନୋରମମ୍
କଥା ଶୁଣିବା ସ୍ଥାନ ଭୂମିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍, ପ୍ରଥମେ ଭଲଭାବେ ସଫା କରି, ଗୋମୟ ଲଗାଇ ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସ୍ଥାନରେ।
କାର୍ଯସ୍ତୁ ମଣ୍ଡପୋ ରମ୍ଯୋ ରଂଭାସ୍ତଂଭୋପଶୋଭିତଃ । ଵିତାନମୁପରିଷ୍ଠାତ୍ତୁ ପତାକାଧ୍ଵଜ ରାଜିତଃ
ଏକ ସୁନ୍ଦର ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା କଦଳୀ ଗଛର ଖୁଟିରେ ଶୋଭିତ ହେଉ; ଉପରେ ଛାତା, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜ ଲଗାଇ ସଜାଇବା ଦରକାର।
ଵକ୍ତୁଶ୍ଚୈଵାସନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସୁଖାସ୍ତରଣସଂଯୁତମ୍ । ରଚିତଵ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖଂ ଵାପ୍ଯୁଦଙ୍ମୁଖମ୍
ବକ୍ତା ପାଇଁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆସନ, ସୁବିଧାଜନକ ଚାଦର ଦେଇ, ଯତ୍ନ ସହ ପୂର୍ବ ଅଥବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯଥୋଚିତାନି କୁର୍ଵୀତ ଶ୍ରୋତୄଣାମାସନାନି ଚ । ନୃଣାଂ ଚୈଵାଥ ନାରୀଣାଂ କଥାଶ୍ରଵଣହେତଵେ
ଶ୍ରୋତାମାନେ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଦରକାର, ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଉଭୟଙ୍କୁ କଥା ଶୁଣିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।
ଵାଗ୍ମୀ ଦାଂତଶ୍ଚ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୋ ଦେଵ୍ଯାରାଧନତତ୍ପରଃ । ଦଯାଲୁନିସ୍ପୃହୋ ଦକ୍ଷୋ ଧୀରୋ ଵକ୍ତୋତ୍ତମୋ ମତଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା କୁହାଯାନ୍ତି, ଯିଏ ମଧୁର କଥା କହିପାରନ୍ତି, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ଦେବୀଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଲଗନ୍, ଦୟାଳୁ, ଅଲୋଭୀ, ଦକ୍ଷ ଓ ଧୈର୍ୟଶୀଳ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ଦେଵତାଭକ୍ତଃ କଥାରସପରାଯଣଃ । ଉଦାରୋଽଲୋଲୁପୋ ନମ୍ରଃ ଶ୍ରୋତା ହିଂସାଦିଵର୍ଜିତଃ
ଶ୍ରୋତା ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ଦେବତାଭକ୍ତ, କଥାର ମୂଳ ରସରେ ଲଗନ୍, ଉଦାର, ଲୋଭ ନଥିବା, ବିନମ୍ର ଓ ହିଂସା ଓ ଏହା ସଦୃଶ କୁକର୍ମରୁ ଦୂର।
ପାଖଣ୍ଡନିରତୋ ଲୁବ୍ଧଃ ସ୍ତ୍ରୈଣୋ ଧର୍ମଧ୍ଵଜସ୍ତଥା । ନିଷ୍ଠୁରଃ କ୍ରୋଧନୋ ଵକ୍ତା ଦେଵୀଯଜ୍ଞେ ନ ଶସ୍ଯତେ
ଯିଏ ପାଖଣ୍ଡରେ ଲଗିଥାଏ, ଲୋଭୀ, ମହିଳାସଙ୍ଗରେ ଆସକ୍ତ, ଧର୍ମ ଦେଖାଇ ଠକେଇଥାଏ, କଠୋର କିମ୍ବା କ୍ରୋଧୀ, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ବକ୍ତା ହେବା ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ।
ସଂଶଯଚ୍ଛେଦନାଯୈକ: ପଣ୍ଡିତଶ୍ଚ ତଥାଗୁଣଃ । ଶ୍ରୋତୃବୋଧକୃଦଵ୍ଯଗ୍ରଃ କାର୍ଯ୍ଯୋ ଵକ୍ତୁଃ ସହାଯକୃତ୍
ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଗୁଣବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦରକାର, ଯିଏ ଶ୍ରୋତାମାନେଙ୍କୁ ବୁଝାଇବେ, ଅବିଚଳିତ ରହିବେ ଏବଂ ବକ୍ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ କାମ କରିବେ।
ମୁହୂର୍ତଂ ଦିଵସାଦର୍ଵାଗ୍ଵକ୍ତୃଶ୍ରୋତାଦିଭିର୍ଜନୈଃ । କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ କ୍ଷୌରକର୍ମାଦି ତତୋ ନିଯମକଲ୍ପନମ୍
ଦିନର ଶୁଭ ସମୟରେ, ବକ୍ତା, ଶ୍ରୋତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇବା ଓ ଏହା ସଦୃଶ କାମ କରି, ପରେ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅରୁଣୋଦଯଵେଲାଯାଂ ସ୍ନାଯାଚ୍ଛୌଚଂ ଵିଧାଯ ଚ । ସଂଧ୍ଯା ତର୍ପଣକାର୍ଯଂ ଚ ନିତ୍ଯଂ ସଂକ୍ଷେପତଶ୍ଚରେତ୍
ଅରୁଣୋଦୟ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଚିତା କରି, ପ୍ରତିଦିନ ସଂଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା ଓ ପିତୃତର୍ପଣ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ୍।
କଥାଶ୍ରଵଣଯୋଗ୍ଯତ୍ଵସିଦ୍ଧଯେ ଗାଶ୍ଚ ଦାପଯେତ୍ । ସମସ୍ତଵିଘ୍ନହର୍ତାରମାଦୌ ଗଣପତିଂ ଯଜେତ୍
କଥା ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟତା ପାଇଁ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଆରମ୍ଭରେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
କଲଶାଂଶ୍ଚାପି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍ତତ୍ର ଦିଗ୍ଭଵାନ୍ । ଵଟୁକଂ କ୍ଷେତ୍ରପାଲଂ ଚ ଯୋଗିନୀର୍ମାତୃକାସ୍ତଥା
କଳଶ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ଥାପନା କରି, ସେଠାରେ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ, ବଟୁକ, କ୍ଷେତ୍ରପାଳ, ଯୋଗିନୀ ଓ ମାତୃକାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ତୁଲସୀଂ ଚାପି ସଂପୂଜ୍ଯ ଗ୍ରହାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ଶଂକରମ୍ । ନଵାକ୍ଷରେଣ ମନୁନା ପୂଜଯେଜ୍ଜଗଦମ୍ବିକାମ୍
ତୁଳସୀକୁ ପୂଜା କରି, ଗ୍ରହ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜି, ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ଜଗଦମ୍ବାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ସର୍ଵୋପଚାରୈଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଶ୍ରୀଭାଗଵତପୁସ୍ତକମ୍ । ଶ୍ରୀଦେଵ୍ଯା ଵାଙ୍ମଯୀଂ ମୂର୍ତିଂ ଯଥାଵଚ୍ଛୋଭନାକ୍ଷରମ୍
ସମସ୍ତ ଉପଚାରରେ ଶ୍ରୀଭାଗବତ ପୁସ୍ତକକୁ ପୂଜା କରି, ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ବାଣୀର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଶୁଭ ଓ ମନୋହର ଅକ୍ଷରରେ ଯଥାଯଥ ମାନ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
କଥାଵିଘ୍ନୋପଶାଂତ୍ଯର୍ଥଂ ଵୃଣୁଯାତ୍ତଂ ଚ ଵାଡଵାନ୍ । ଜାପ୍ଯୋ ନଵାର୍ଣମଂତ୍ରସ୍ତୈଃ ପାଠ୍ଯଃ ସପ୍ତଶତୀସ୍ତଵଃ
କଥାର ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବାକୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ବାଛିବା ଉଚିତ୍; ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଓ ସପ୍ତଶତୀ ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠ କରିବା ଦରକାର।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣନମସ୍କାରାନ୍କୃତ୍ଵାଂତେ ସ୍ତୁତିମାଚରେତ୍ । କାତ୍ଯାଯନି ମହାମାଯେ ଭଵାନି ଭୁଵନେଶ୍ଵରି
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ଓ ନମସ୍କାର କରି, ଶେଷରେ ଏହି ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ୍: 'ହେ କାତ୍ୟାୟନୀ, ମହାମାୟା, ଭବାନୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ।'
ସଂସାରସାଗରେ ମଗ୍ନଂ ମାମୁଦ୍ଧର କୃପାମଯେ । ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାରାଧ୍ଯେ ପ୍ରସୀଦ ଜଗଦଂବିକେ
ହେ କୃପାମୟୀ ମାଆ, ଏହି ସଂସାରର ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଡୁବିଯାଇଥିବା ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଉଥିବା ଜଗତ୍ଜନନୀ, ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କର।
ମନୋଭିଲଷିତଂ ଦେଵି ଵରଂ ଦେହି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ । ଇତି ସଂପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ଶୃଣୁଯାତ୍କଥାଂ ନିଯତମାନସଃ
ହେ ଦେବୀ, ମୋ ମନର ଆଶାକୁ ପୂରଣ କର। ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏଭଳି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଏକାଗ୍ର ମନେ କଥାଟିକୁ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଵକ୍ତାରଂ ଚାପି ସଂପୂଜ୍ଯ ଵ୍ଯାସବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତଦାତ୍ମଵାନ୍ । ମାଲ୍ଯାଲଂକାରଵସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ସଂଭୂଷ୍ଯ' ପ୍ରାର୍ଥଯେଚ୍ଚ ତମ୍
ବ୍ୟାସଙ୍କ ଭାବେ ବକ୍ତାଙ୍କୁ ମନେ କରି, ମାଳା, ଗହଣା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେତିହାସଜ୍ଞ ଵ୍ଯାସରୂପ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ । କଥାଚଂଦ୍ରୋଦଯେନାଂତସ୍ତମଃସ୍ତୋମଂ ନିରାକୁରୁ ॥ ୩୫ ତଦଗ୍ରେ ତୁ ନଵାହାନ୍ତଂ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ନିଯମାସ୍ତଦା । ଵିପ୍ରାଦୀନୁପଵେଶ୍ଯାଦୌ ସଂପୂଜ୍ଯୋପଵିଶେତ୍ସ୍ଵଯମ୍
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ଜଣା ବ୍ୟାସରୂପ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏହି କଥାର ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଭିତରର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କର। ଏହା ପରେ, ନବହ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟମ ମାନିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବସିବା ପରେ ସମ୍ମାନ କରି, ନିଜେ ବସିବା ଉଚିତ।