ଏଵଂଵିଧାନି ରୂକ୍ଷାଣି ଶ୍ରାଵଯତ୍ଯନୁଵାସରମ୍ । ଆଶ୍ଵାସଯତି ଧର୍ମାତ୍ମା ମୂର୍ଖୋଽଯମିତି ଚ ବ୍ରୁଵନ୍
ଏପରି ରୂକ୍ଷ କଥା ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣାଇ ଦେଉଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, 'ଏହି ଲୋକ ମୂର୍ଖ' ଭାବେ କହିଥିଲେ।
ଅଷ୍ଟାଦଶୈଵ ଵର୍ଷାଣି ସ୍ଥିତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵ ଦୁଃଖିତଃ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଵନେ ଯାନଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ଧର୍ମଜମ୍
ଅଠାରେ ବର୍ଷ ଦୁଃଖରେ ଏଠାରେ ରହିବା ପରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଚାହିଲେ।
ଅଯାଚତ ଧର୍ମପୁତ୍ରଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମହୀପତିଃ । ପୁତ୍ରେଭ୍ଯୋଽହଂ ଦଦାମ୍ଯଦ୍ଯ ନିର୍ଵାପଂ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ: 'ଆଜି ମୁଁ ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧିମତ ନିର୍ବାପ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।'
ଵୃକୋଦରେଣ ସର୍ଵେଷାଂ କୃତମତ୍ରୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ । ନ କୃତଂ ମମ ପୁତ୍ରାଣାଂ ପୂର୍ଵଵୈରମନୁସ୍ମରନ୍
‘ଭୀମ ଏଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ କରିନାହାନ୍ତି, ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତାକୁ ମନେ ରଖି।’
ଦଦାସି ଚେଦ୍ଧନଂ ମହ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଚୈଵୋର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ । ଗମିଷ୍ଯେଽହଂ ଵନଂ ତପ୍ତୁଂ ତପଃ ସ୍ଵର୍ଗଫଲପ୍ରଦମ୍
‘ତୁମେ ମୋତେ ଧନ ଦେଉ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଦେଉ, ତାହାଲେ ମୁଁ ବନକୁ ଯିବି ତପସ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।’
ଏକାନ୍ତେ ଵିଦୁରେଣୋକ୍ତୋ ରାଜା ଧର୍ମସୁତଃ ଶୁଚିଃ । ଧନଂ ଦାତୁଂ ମନଶ୍ଚକ୍ରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାଯ ଚାର୍ଥିନେ
ଏକାନ୍ତରେ ବିଦୁରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ପବିତ୍ର ହୃଦୟ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଧନ ଦେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ସମାହୂଯ ନିଜାନ୍ମର୍ଵାନୁଵାଚ ପୃଥିଵୀପତିଃ । ଧନଂ ଦାସ୍ଯେ ମହାଭାଗାଃ ପିତ୍ରେ ନିର୍ଵାପକାମିନେ
ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଡାକି, ପୃଥିବୀର ନାଥ କହିଲେ: 'ମହାଭାଗମାନେ, ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଧନ ଦେବି, ଯିଏ ନିର୍ବାପ କାମନା କରୁଛନ୍ତି।'
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ଭ୍ରାତୁର୍ନ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯାମିତତେଜସଃ । ସଂଗ୍ରହେଽସ୍ଯ ମହାବାହୁର୍ମାରୁତିଃ କୁପିତୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ନିଜ ଭାଇଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତିର କଥା ଶୁଣି, ମାରୁତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାନୁମାନ, ସଭାରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ।
ଧନଂ ଦେଯଂ ମହାଭାଗ ଦୁର୍ଯୋଧନହିତାଯ କିମ୍ । ଅନ୍ଧୋଽପି ସୁଖମାପ୍ନୋତି ମୂର୍ଖତ୍ଵଂ କିମତଃ ପରମ୍
ଓ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଧନ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ—ଏଠାରେ ଅଧିକ କଣ? ଅନ୍ଧ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ପାଇପାରେ; ଏଠାରେ ଏପରି ମୂର୍ଖତା ଅନ୍ୟ କଣ ଅଛି?
ତଵ ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରିତେନାଥ ଦୁଃଖଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଵନେ ଵଯମ୍ । ଦ୍ରୌପଦୀ ଚ ମହାଭାଗା ସମାନୀତା ଦୁରାତ୍ମନା
ତୁମର ଖରାପ ପରାମର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ବନରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛୁ, ଏବଂ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ନେଇଯାଇଥିଲେ।
ଵିରାଟଭଵନେ ଵାସଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ସୁଵ୍ରତ । ଦାସତ୍ଵଂ ଚ କୃତଂ ସର୍ଵୈର୍ମତ୍ସ୍ଯସ୍ଯାମିତଵିକ୍ରମୈଃ
ହେ ସୁବ୍ରତ, ତୁମର କୃପାରେ ଆମେ ବିରାଟଙ୍କ ଘରରେ ରହିଥିଲୁ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମତ୍ସ୍ୟଙ୍କ ପାଖରେ ସମସ୍ତେ ଦାସ ହୋଇଥିଲୁ।
ଦେଵିତା ତ୍ଵଂ ନ ଚେଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପ୍ରଭଵେତ୍ସଂକ୍ଷଯଃ କଥମ୍ । ସୂପକାରୋ ଵିରାଟସ୍ଯ ହତ୍ଵାଭୂଵଂ ତୁ ମାଗଧମ୍
ତୁମେ ରାଣୀ ନହେଲେ ଅନ୍ତ ଟାଳିପାରିବା କିପରି ସମ୍ଭବ ଥିଲା? ମୁଁ ମାଗଧକୁ ମାରି ବିରାଟଙ୍କ ପାଖରେ ରନ୍ନା ହୋଇଥିଲି।
ବୃହନ୍ନଲା କଥଂ ଜିଷ୍ଣୁର୍ଭଵେଦ୍ବାଲସ୍ଯ ନର୍ତକଃ । କୃତ୍ଵା ଵେଷଂ ମହାବାହୁର୍ଯୋଷାଯା ଵାସଵାତ୍ମଜଃ
ବିଜୟୀ ବୃହନ୍ନଳା କିପରି ଏକ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ନୃତ୍ୟକାର ହେଲେ? ବସବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଜନାନୀ ଭୂମିକା ନେଇଥିଲେ।
ଗାଣ୍ଡୀଵଶୋଭିତୌ ହସ୍ତୌ କୃତୌ କଙ୍କଣଶୋଭିତୌ । ମାନୁଷଂ ଚ ଵପୁଃ ପ୍ରାପ୍ଯ କିଂ ଦୁଃଖଂ ସ୍ଯାଦତଃ ପରମ୍
ଗାଣ୍ଡୀବରେ ଶୋଭିତ ହାତକୁ କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧି ଶୋଭା ଦିଆଯାଇଥିଲା; ମାନବ ରୂପ ନେଇ, ଏଠାରେ ଏପରି ଦୁଃଖ ଅନ୍ୟ କଣ ଅଛି?
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵେଣୀଂ କୃତାଂ ମୂର୍ଧ୍ନି କଜ୍ଜଲଂ ଲୋଚନେ ତଥା । ଅସିଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ତରସା ଛେଦ୍ମ୍ଯହଂ ନାନ୍ଯଥା ସୁଖମ୍
ମୁଣ୍ଡରେ ଚୋଟି ଏବଂ ଚକୁରେ କଜଳ ଦେଖି, ମୁଁ ତ୍ୱରାନ୍ତ ତଳୱାର ଧରି କାଟିଦେବି—ନହେଲେ ସୁଖ ମିଳିବ ନାହିଁ।
ଅପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ମହୀପାଲଂ ନିକ୍ଷିପ୍ତୋଽଗ୍ନିର୍ମଯା ଗୃହେ । ଦଗ୍ଧୁକାମଶ୍ଚ ପାପାତ୍ମା ନିର୍ଦଗ୍ଧୋଽସୌ ପୁରୋଚନଃ
ରାଜାଙ୍କୁ ପଚାରିବା ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଘରରେ ଅଗ୍ନି ରଖିଥିଲି; ଜଳିବା ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ପାପୀ ପୁରୋଚନ ଜଳିଗଲେ।
କୀଚକା ନିହତାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ଵାମପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜନାଧିପ । ନ ତଥା ନିହତାଃ ସର୍ଵେ ସଭାର୍ଯା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଜାଃ
ଜନାଧିପତିଙ୍କୁ ପଚାରିବା ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ କୀଚକଙ୍କୁ ମାରାଗଲା; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତେ ସହ ପତ୍ନୀ ଏପରି ମାରାଯାଇନାହିଁ।
ମୂର୍ଖତ୍ଵଂ ତଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଗନ୍ଧର୍ଵେଭ୍ଯଶ୍ଚ ମୋଚିତାଃ । ଦୁର୍ଯୋଧନାଦଯଃ କାମଂ ଶତ୍ରଵୋ ନିଗଡୀକୃତାଃ
ତୁମର ମୂଖତା, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲା; ଦୁର୍ଯୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେ ବନ୍ଧି ରଖାଯାଇଥିଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନହିତାଯାଦ୍ଯ ଧନଂ ଦାତୁଂ ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି । ନାହଂ ଦଦେ ମହୀପାଲ ସର୍ଵଥା ପ୍ରେରିତସ୍ତ୍ଵଯା
ଆଜି ତୁମେ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଧନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛ; ମୁଁ ରାଜା, ତୁମେ ଯେତେ ଉତ୍ସାହିତ କର, ମୁଁ କେବେ ଦେବିନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନିର୍ଗତେ ଭୀମେ ତ୍ରିଭିଃ ପରିଵୃତୋ ନୃପଃ । ଦଦୌ ଵିତ୍ତଂ ସୁବହୁଲଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାଯ ଧର୍ମଜଃ
ଏପରି କହି ଭୀମ ତିନି ଜଣେ ସହିତ ବାହାରିଗଲେ; ଧର୍ମପୁତ୍ର ବହୁ ଧନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ।
କାରଯାମାସ ଵିଧିଵତ୍ପୁତ୍ରାଣାଂ ଚୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ । ଦଦୌ ଦାନାନି ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽମ୍ବିକାସୁତଃ
ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାମ କରି, ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ ଦେଲେ।
କୃତ୍ଵୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକଂ ସର୍ଵଂ ଗାନ୍ଧାରୀସହିତୋ ନୃପଃ । ପ୍ରଵିଵେଶ ଵନଂ ତୂର୍ଣଂ କୁନ୍ତ୍ଯା ଚ ଵିଦୁରେଣ ଚ
ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାମ ସମାପ୍ତ କରି, ରାଜା ଗାନ୍ଧାରୀ ସହ କୁନ୍ତୀ ଓ ବିଦୁର ସହ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସଞ୍ଜଯେନ ପରିଜ୍ଞାତୋ ନିର୍ଗତୋଽସୌ ମହାମତିଃ । ପୁତ୍ରୈର୍ନିଵାର୍ଯମାଣାପି ଶୂରସେନସୁତା ଗତା
ସଞ୍ଜୟ ଚିହ୍ନିଲେ, ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ବାହାରିଗଲେ; ପୁତ୍ରମାନେ ବାଧା ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୂରସେନାର କନ୍ୟା ଚାଲିଗଲେ।
ଵିଲପନ୍ଭୀମସେନୋଽପି ତଥାନ୍ଯେ ଚାପି କୌରଵାଃ । ଗଙ୍ଗାତୀରାତ୍ପରାଵୃତ୍ଯ ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଗଜାହ୍ଵଯମ୍
ଭୀମସେନ ବିଲାପ କଲେ, ଅନ୍ୟ କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟ; ଗଙ୍ଗା ତୀରରୁ ଫେରି ସମସ୍ତେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲେ।
ତେ ଗତ୍ଵା ଜାହ୍ନଵୀତୀରେ ଶତଯୂପାଶ୍ରମଂ ଶୁଭମ୍ । କୃତ୍ଵା ତୃଣୈଃ କୁଟୀଂ ତତ୍ର ତପସ୍ତେପୁଃ ସମାହିତାଃ
ସେମାନେ ଜାହ୍ନବୀ ତୀରରେ ଶତୟୂପଙ୍କ ଶୁଭ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ; ତୁଳସୀ ଦ୍ୱାରା ଏକ କୁଟି ତିଆରି କରି, ଏଠାରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଗତାନ୍ଯବ୍ଦାନି ଷଟ୍ ତେଷାଂ ଯଦା ଯାତା ହି ତାପସାଃ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତୁ ଵିରହାଦନୁଜାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଛଅ ବର୍ଷ କଟିଗଲା; ତପସ୍ୱୀମାନେ ବାହାରିଗଲେ, ବିରହରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏପରି କହିଲେ।
ସ୍ଵପ୍ନେ ଦୃଷ୍ଟା ମଯା କୁନ୍ତୀ ଦୁର୍ବଲା ଵନସଂସ୍ଥିତା । ମନୋ ମେ ଜାଯତେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମାତରଂ ପିତରୌ ତଥା
ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖିଲି। ମୋ ମନ ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ବହୁତ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛି।
ଵିଦୁରଂ ଚ ମହାତ୍ମାନଂ ସଞ୍ଜଯଂ ଚ ମହାମତିମ୍ । ରୋଚତେ ଯଦି ଵଃ ସର୍ଵାନ୍ ଵ୍ରଜାମ ଇତି ମେ ମତିଃ
ଯଦି ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ବିଦୁର ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା। ଏହି ମୋର ମନରେ ଆସିଛି।
ତତସ୍ତେ ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵେ ସୁଭଦ୍ରା ଦ୍ରୌପଦୀ ତଥା । ଵୈରାଟୀ ଚ ମହାଭାଗା ତଥା ନାଗରିକୋ ଜନଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ସୁଭଦ୍ରା, ଦ୍ରୌପଦୀ, ବିରାଟଙ୍କ ଧନ୍ୟ କନ୍ୟା ଏବଂ ସହରର ଲୋକମାନେ ଏକଠା ହେଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସର୍ଵଜନୈଃ ସାର୍ଧଂ ପାଣ୍ଡଵା ଦର୍ଶନୋତ୍ସୁକାଃ । ଶତଯୂପାଶ୍ରମଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ଶତୟୂପଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ।