ଅଂତର୍ଧାନଂ ଗତଃ ସୋଽଥ ରାଜା ଚିଂତାତୁରୋଽଭଵତ୍
ତାପରେ ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଗଲେ।
ଗଂଗାଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ଭୂପାଲଃ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ସମାହିତଃ
ସେଠାରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ରାଜା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଚାରୁସର୍ଵାଂଗୀଂ ବଭାଷେ ନୃପତିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ଦେଖି ରାଜା ନିଜେ କଥା କହିଲେ।
ଗଂଗୋଵାଚ ଦଦାମି ତଵ ହସ୍ତେ ତୁ ଗାଂଗେଯୋଽଯଂ ମହାତପାଃ
ଗଙ୍ଗା କହିଲେ: 'ମୁଁ ଏହି ଗଙ୍ଗାର ପୁଅ, ମହାତପସ୍ବୀ, ତୁମର ହସ୍ତରେ ଦେଉଛି।'
କୀର୍ତିକର୍ତା କୁଲସ୍ଯାସ୍ଯ ଭଵିତା ତଵ ସୁଵ୍ରତଃ
ସେ ଏହି କୁଳର ମାନ ବଢ଼ାଇବେ ଏବଂ ତୁମେ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ରହିବେ।
ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯାଶ୍ରମେ ଦିଵ୍ଯେ ସଂସ୍ଥିତୋଽଯଂ ସୁତସ୍ତଵ
ତୁମର ଏହି ପୁଅ ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ଲାଡ଼ିଯାଇଛି।
ଯଦ୍ଵେଦ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋଽସୌ ତଦ୍ଵେଦାଯଂ ସୁତସ୍ତଵ
ଯେତେ ବେଦ ଜାମଦଗ୍ନି ଜାଣିଥିଲେ, ସେହି ବେଦ ତୁମର ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ଵାଂଽତର୍ଦଧେ ଗଂଗା ଦତ୍ତ୍ଵା ପୁତ୍ରଂ ନୃପାଯ ଵୈ 2.4.
ଏହିପରି କହି, ଗଙ୍ଗା ରାଜାଙ୍କୁ ପୁଅ ଦେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ସମାଲିଂଗ୍ଯ ସୁତଂ ରାଜା ସମାଘ୍ରାଯ ଚ ମସ୍ତକମ୍
ରାଜା ନିଜ ପୁଅକୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ।
ଗତ୍ଵା ଗଜାହ୍ଵଯଂ ରାଜା ଚକାରୋତ୍ସଵମୁତ୍ତମମ୍
ରାଜା ଗଜାହ୍ୱୟକୁ ଯାଇ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉତ୍ସବ କରିଲେ।
ସମାହୃତ୍ଯ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସଚିଵାନ୍ସର୍ଵଶଃ ଶୁଭାନ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନେ ଓ ଶୁଭ ସଚିବମାନେ ମିଳାଇଲେ।
କୃତ୍ଵା ତଂ ଯୁଵରାଜାନଂ ପୁତ୍ରଂ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍
ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ନିଜ ପୁଅକୁ ରାଜା ଯୁବରାଜ କଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଗାଂଗେଯସ୍ଯ ତଥୋତ୍ପତ୍ତିଂ ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଃ ସଂଭଵଂ ତଥା
ସୂତ କହିଲେ: ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓ ଜାହ୍ନବୀରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏପରି ବର୍ଣ୍ନିତ ହେଲା।
ଗଂଗାଵତରଣଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵସୂନାଂ ସଂଭଵଂ ତଥା
ଗଙ୍ଗାର ପବିତ୍ର ଅବତରଣ ଓ ବସୁମାନେ କେମିତି ଜନ୍ମିଲେ, ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ କହାଗଲା।
ପୁଣ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରମାଖ୍ଯାନଂ କଥିତଂ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଧ୍ଧ କଥା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହାଯାଇଛି।
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ନାନାଖ୍ଯାନକଥାନ୍ଵିତମ୍
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ପବିତ୍ର କଥା, ନାନା ଉପାଖ୍ୟାନରେ ଭରିତ, ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି।
ଶୃଣ୍ଵତାଂ ସର୍ଵପାପଘ୍ନଂ ଶୁଭଦଂ ସୁଖଦଂ ତଥା
ଯେଉଁମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଶୁଭ ଓ ସୁଖ ମିଳେ।
ଦେଵଵ୍ରତପ୍ରତିଜ୍ଞାଵର୍ଣନମ୍ ଋଷଯ ଊଚୁଃ ଵସୂନାଂ ସମ୍ଭଵଃ ସୂତ କଥିତଃ ଶାପକାରଣାତ୍ । ଗାଙ୍ଗେଯସ୍ଯ ତଥୋତ୍ପତ୍ତିଃ କଥିତା ଲୋମହର୍ଷଣେ
ଦେବବ୍ରତଙ୍କର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ବର୍ଣ୍ନନା। ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ବସୁମାନେ ଶାପର କାରଣରୁ କେମିତି ଜନ୍ମିଲେ, ଏହା କହାଯାଇଛି; ଏଭଳି ଲୋମହର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କର ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ କଥାଯାଇଛି।
ମାତା ଵ୍ଯାସସ୍ଯ ଧର୍ମଜ୍ଞ ନାମ୍ନା ସତ୍ଯଵତୀ ସତୀ । କଥଂ ଶନ୍ତନୁନା ପ୍ରାପ୍ତା ଭାର୍ଯା ଗନ୍ଧଵତୀ ଶୁଭା
ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ୟାସଙ୍କର ମାଆ ସତ୍ୟବତୀ ନାମର ଶୁଭା ଓ ସୁଗନ୍ଧିତା ଥିଲେ; ସେ କିପରି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେଲେ?
ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଵିସ୍ତାରଂ ଦାଶପୁତ୍ରୀ କଥଂ ଧୃତା । ରାଜ୍ଞା ଧର୍ମଵରିଷ୍ଠେନ ସଂଶଯଂ ଛିନ୍ଧି ସୁଵ୍ରତ
ଦୟାକରି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହ, ଦାସର ଝିଅକୁ ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା କିପରି ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର, ଓ ସୁବ୍ରତ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଶନ୍ତନୁର୍ନାମ ରାଜର୍ଷିର୍ମୃଗଯାନିରତଃ ସଦା । ଵନଂ ଜଗାମ ନିଘ୍ନନ୍ଵୈ ମୃଗାଂଶ୍ଚ ମହିଷାନ୍ ରୁରୂନ୍
ସୂତ କହିଲେ: ଶାନ୍ତନୁ ନାମକ ରାଜା ମୃଗୟାରେ ସଦା ଲିନ ଥିଲେ; ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ, ମୃଗ, ମହିଷ ଓ ରୁରୁ ମାରୁଥିଲେ।
ଚତ୍ଵାର୍ଯେଵ ତୁ ଵର୍ଷାଣି ପୁତ୍ରେଣ ସହ ଭୂପତିଃ । ରମମାଣଃ ସୁଖଂ ପ୍ରାପ କୁମାରେଣ ଯଥା ହରଃ
ଚାରି ବର୍ଷ ଧରି ରାଜା ନିଜ ପୁଅ ସହ ଶିବ ନିଜ ପୁଅ ସହ ଯେପରି ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେପରି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଏକଦା ଵିକ୍ଷିପନ୍ବାଣାନ୍ଵିନିଘ୍ନନ୍ଖଡ୍ଗସୂକରାନ୍ । ସ କଦାଚିଦ୍ଵନଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କାଲିନ୍ଦୀଂ ସରିତାଂ ଵରାମ୍
ଏକଦିନ ଧନୁର୍ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି, ଖଡ୍ଗ ଓ ଶୁକର ମାରୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଏକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚି କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀକୁ ଯାଇଲେ।
ମହୀପତିରନିର୍ଦେଶ୍ଯମାଜିଘ୍ରଦ୍ଗନ୍ଧମୁତ୍ତମମ୍ । ତସ୍ଯ ପ୍ରଭଵମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ସଜଞ୍ଚଚାର ଵନଂ ତଦା
ରାଜା ଅବିବରଣୀୟ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କଲେ; ତାହାର ଉତ୍ସ ଖୋଜିବାକୁ, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଲାଗିଲେ।
ନ ମନ୍ଦାରସ୍ଯ ଗନ୍ଧୋଽଯଂ ମୃଗନାଭିମଦସ୍ଯ ନ । ଚମ୍ପକସ୍ଯ ନ ମାଲତ୍ଯା ନ କେତକ୍ଯା ମନୋହରଃ
ଏହି ସୁଗନ୍ଧ ମନ୍ଦାର ଫୁଲରୁ ନୁହେଁ, ମୃଗ ନାଭିର ମସ୍କ ରୁ ନୁହେଁ, ଚମ୍ପକ ଫୁଲ, ମାଲତୀ କିମ୍ବା କେତକୀ ଫୁଲର ମଧୁର ଗନ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଏହି ନୁହେଁ।
ନ ଚାନୁଭୂତପୂର୍ଵୋଽଯଂ ଵାତି ଗନ୍ଧଵହଃ ଶୁଭଃ । କୁତୋଽଯମେତି ଵାଯୁର୍ଵୈ ମମ ଘ୍ରାଣଵିମୋହନଃ
ଏପରି ପବିତ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ କେବେ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିନଥିଲି; ଏହି ମନମୋହନ ଗନ୍ଧ ଆସୁଛି କେଉଁଠୁ, ମୋ ଘ୍ରାଣକୁ ଏତେ ଭ୍ରମିତ କରୁଛି?
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯମାନୋଽସୌ ବଭ୍ରାମ ଵନମଣ୍ଡଲମ୍ । ମୋହିତୋ ଗନ୍ଧଲୋଭେନ ଶନ୍ତନୁଃ ପଵନାନୁଗଃ
ଏପରି ଭାବିବା ସହିତ, ଗନ୍ଧ ପାଇଁ ଲୋଭରେ ମନ ହରାଇ, ଶାନ୍ତନୁ ରାଜା ବନ ମଧ୍ୟରେ ପବନ ପଛରେ ପଛରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସ ଦଦର୍ଶ ନଦୀତୀରେ ସଂସ୍ଥିତାଂ ଚାରୁଦର୍ଶନାମ୍ । ଶୃଙ୍ଗାରରହିତାଂ କାନ୍ତାଂ ସୁସ୍ଥିତାଂ ମଲିନାମ୍ବରାମ୍
ସେ ନଦୀ କୂଳରେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଶାନ୍ତ, ମଧୁର ଦେହୀ, ମେଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାମସିତାପାଙ୍ଗୀଂ ଵିସ୍ମିତଃ ସ ମହୀପତିଃ । ଅସ୍ଯା ଦେହସ୍ଯ ଗନ୍ଧୋଽଯମିତି ସଞ୍ଜାତନିଶ୍ଚଯଃ
ତାଙ୍କର କଳା ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚକ୍ଷୁ ଦେଖି, ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ—ଏହି ସୁଗନ୍ଧ ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ଆସୁଛି।
ତଦଦ୍ଭୁତଂ ରୂପମତୀଵ ସୁନ୍ଦରଂ ତଥୈଵ ଗନ୍ଧୋଽଖିଲଲୋକସମ୍ମତଃ । ଵଯଶ୍ଚ ତାଦୃଙ୍ ନଵଯୌଵନଂ ଶୁଭଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ରାଜା କିଲ ଵିସ୍ମିତୋଽଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା, ଏହି ସୁଗନ୍ଧ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲା; ତାଙ୍କର ବୟସ ବି ତରୁଣ ଯୌବନରେ ଥିଲା—ଏହା ଦେଖି ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।