ଶିଷ୍ଯାନଧ୍ଯାପଯାମାସ ଵେଦାନ୍କୃତ୍ଵା ଵିଭାଗଶଃ । ସୁମନ୍ତୁଂ ଜୈମିନିଂ ପୈଲଂ ଵୈଶମ୍ପାଯନମେଵ ଚ
ସେ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବେଦ ବିଭାଗ କରି ଶିଖାଇଲେ—ସୁମନ୍ତୁ, ଜୈମିନି, ପୈଲ, ଏବଂ ବୈଶମ୍ପାୟନ।
ଅସିତଂ ଦେଵଲଂ ଚୈଵ ଶୁକଂ ଚୈଵ ସ୍ଵମାତ୍ମଜମ୍ । ସୂତ ଉଵାଚ ଏତଚ୍ଚ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ କାରଣଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ଏହା ସହିତ ଅସିତ, ଦେବଳ ଓ ନିଜ ପୁଅ ଶୁକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିଖାଇଲେ। ସୂତ କହିଲେ—ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହି ସମସ୍ତ କାରଣ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ କହିଦେଲି।
ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଃ ସୁତସ୍ଯାପି ସମୁତ୍ପତ୍ତିସ୍ତଥା ଶୁଭା । ସଂଶଯୋଽତ୍ର ନ କର୍ତଵ୍ଯଃ ସମ୍ଭଵେ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଶୁଭ ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମହତାଂ ଚରିତେ ଚୈଵ ଗୁଣା ଗ୍ରାହ୍ଯା ମୁନେରିତି । କାରଣାଚ୍ଚ ସମୁତ୍ପତ୍ତିଃ ସତ୍ଯଵତ୍ଯା ଝଷୋଦରେ
ମହାନ୍ମାନେଙ୍କ ଜୀବନରେ କେବଳ ଗୁଣମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କାରଣରୁ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା।
ପରାଶରେଣ ସଂଯୋଗଃ ପୁନଃ ଶନ୍ତନୁନା ତଥା । ଅନ୍ଯଥା ତୁ ମୁନେଶ୍ଚିତ୍ତଂ କଥଂ କାମାକୁଲଂ ଭଵେତ୍
ସେ ପ୍ରଥମେ ପରାଶରଙ୍କ ସହ ଏବଂ ପରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ହେଲେ। ନହେଲେ, ଏକ ମୁନିଙ୍କ ମନ କିପରି କାମନାରେ ଆକୁଳ ହେବ?
ଅନାର୍ଯଜୁଷ୍ଟଂ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ କୃତଵାନ୍ସ କଥଂ ମୁନିଃ । ସକାରଣେଯମୁତ୍ପତ୍ତିଃ କଥିତାଶ୍ଚର୍ଯକାରିଣୀ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ସେଇ ମୁନି କିପରି ଅନାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଯେପରି କାମ କରିପାରିବେ? ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ କହାଯାଇଛି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପାପାଚ୍ଚ ନିର୍ମୁକ୍ତୋ ନରୋ ଭଵତି ସର୍ଵଥା । ଯ ଏତଚ୍ଛୁଭମାଖ୍ଯାନଂ ଶୃଣୋତି ଶ୍ରୁତିମାନ୍ନରଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ଶୁଭ କଥା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ସୁଖୀ ଭଵତି ସର୍ଵଦା
ସେ କେବେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ, ସଦା ସୁଖୀ ରହେ।
ପ୍ରତୀପସକାଶାଚ୍ଛନ୍ତନୁଜନ୍ମାଦିଵର୍ଣନମ୍ ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ତୁ ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ଵ୍ଯାସସ୍ଯାମିତତେଜସଃ
ପ୍ରତୀପଙ୍କ ପୁଅ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଜନ୍ମର କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି। ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ବୀ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ।
ତଥାଽପ୍ଯେକସ୍ତୁ ସଂଦେହଶ୍ଚିତ୍ତେଽସ୍ମାକଂ ସୁସଂସ୍ଥିତଃ
ତଥାପି ଆମର ମନରେ ଏକ ସନ୍ଦେହ ଏଉଁଠି ଅଛି।
ମାତା ଵ୍ଯାସସ୍ଯ ଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ନାମ୍ନା ସତ୍ଯଵତୀ ଶୁଭା
ବ୍ୟାସଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ନାମ ସତ୍ୟବତୀ ବୋଲି କହାଯାଇଛି।
ନିଷାଦପୁତ୍ରୀଂ ସ କଥଂ ଵୃତଵାନ୍ନୃପତିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ନିଷାଦ କନ୍ୟାକୁ ରାଜା କିପରି ନିଜେ ଚୟନ କଲେ?
ଶଂତନୋଃ ପ୍ରଥମା ପତ୍ନୀ କା ହ୍ଯଭୂତ୍କଥଯାଧୁନା
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀ କିଏ ଥିଲେ? ଏବେ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।
ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପୁରା ସୂତ ରାଜା ଚିତ୍ରାଂଗଦଃ କୃତଃ
ସୂତ, ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ ଯେ ରାଜା ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା।
ଚିତ୍ରାଂଗଦେ ହତେ ଵୀରେ କୃତସ୍ତଦନୁଜସ୍ତଥା
ବୀର ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଭୀଷ୍ମେ ସ୍ଥିତେ ପୂର୍ଵେ ଧମିଷ୍ଠଂ ରୂପଵତ୍ଯପି
ବଡ଼ ଭାଇ ଭୀଷ୍ମ ପୂର୍ବରୁ ଅଟୁଟ ଓ ରୂପବାନ୍ ଥିଲେ।
ମୃତେ ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯେ ତୁ ସତ୍ଯଵତ୍ଯତିଦୁଃଖିତା
ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସତ୍ୟବତୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
କଥଂ ରାଜ୍ଯଂ ନ ଭୀଷ୍ମାଯ ଦଦୌ ସା ଵରଵର୍ଣିନୀ 2.3.
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳା କିପରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଲେନି?
ଅଧର୍ମସ୍ତୁ କୃତଃ କସ୍ମାଦ୍ଵ୍ଯାସେନାମିତତେଜସା
ଅମେଘ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ଭ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା?
ପୁରାଣକର୍ତା ଧର୍ମାତ୍ମା ସ କଥଂ କୃତଵାନ୍ମୁନିଃ
ପୁରାଣ ରଚନାକାର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନି ଏହିପରି କାମ କିପରି କରିଲେ?
ଜୁଗୁପ୍ସିତମିଦଂ କର୍ମ ସ କଥଂ କୃତଵାନ୍ମୁନିଃ
ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ସେ ମୁନି କରିପାରିଲେ?
ଵ୍ଯାସ ଶିଷ୍ଯୋଽସି ମେଧାଵିନ୍ସଂଦେହଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି
ଭ୍ୟାସ, ତୁମେ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।
ସୂତ ଉଵାଚ ସତ୍ଯଵାନ୍ଧର୍ମଶୀଲଶ୍ଚ ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ନୃପୋତ୍ତମଃ
ସୂତ କହିଲେ: ସତ୍ୟବାନ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଚକ୍ରବର୍ତୀ ରାଜା ଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରେଣ ଵାଜପେଯଶତେନ ଚ ।। ତୋଷଯାମାସ ଦେଵେଂଦ୍ରଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରାପ ମହାମତିଃ
ସେ ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଶତ ଭାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ କରି ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ଏକଦା ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ଗତୋ ରାଜା ମହାଭିଷଃ
ଏକ ଦିନ ମହାଭିଷ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
ଗଂଗା ମହାନଦୀ ତତ୍ର ସଂସ୍ଥିତା ସେଵିତୁଂ ଵିଭୁମ୍
ସେଠାରେ ମହାନଦୀ ଗଙ୍ଗା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଅଧୋମୁଖାଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ନ ଵିଲୋକ୍ଯୈଵ ତାଂ ସ୍ଥିତାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦଉଁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ସାଽପି ତଂ ପ୍ରେମସଂଯୁକ୍ତଂ ନୃପଂ ଜ୍ଞାତଵତୀ ନଦୀ 2.3.
ସେ ନଦୀ ମଧୁର ଭାବରେ ଭରିତ ରାଜାକୁ ଚିହ୍ନିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ଚୁକୋପ ତୌ ତୂର୍ଣଂ ଶଶାପ ଚ ରୁଷାଽନ୍ଵିତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଗିଗଲେ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଶାପ ଦେଲେ।
ପୁଣ୍ଯେନ ମହତାଽଽଵିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯସି ସର୍ଵଥା
ତୁମେ ମହାପୁଣ୍ୟରେ ଅଭିଷ୍ଟ ହୋଇ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବ।