ଏଵଂ ତେ ଵର୍ଣିତଂ ସାଧୋ ସାଵର୍ଣେର୍ଜନ୍ମ କର୍ମ ଚ । ଏତତ୍ପଠଂସ୍ତଥା ଶୃଣ୍ଵନ୍ଦେଵ୍ଯନୁଗ୍ରହମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏଭଳି, ମହାପୁରୁଷ, ସାବର୍ଣିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ଏହି କଥା ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଲୋକ ଦେବୀଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଏ।
ଭ୍ରାମରୀଚରିତ୍ରଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଅଥାତଃ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଶେଷମନୂନାଂ ଚିତ୍ରମୁଦ୍ଭଵମ୍ । ଯସ୍ଯ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ଦେଵୀଭକ୍ତିଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ଭ୍ରାମରୀଙ୍କ ଚରିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ବାକି ମନୁମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଏବେ ଶୁଣ; ଏହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଆସନ୍ଵୈଵସ୍ଵତମନୋଃ ପୁତ୍ରାଃ ଷଡ୍ ଵିମଲୋଦଯାଃ । କରୂଷଶ୍ଚ ପୃଷଧ୍ରଶ୍ଚ ନାଭାଗୋ ଦିଷ୍ଟ ଏଵ ଚ
ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କର ଛଅ ଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; କରୂଷ, ପୃଷଧ୍ର, ନାଭାଗ ଓ ଦିଷ୍ଟ।
ଶର୍ଯାତିଶ୍ଚ ତ୍ରିଶଙ୍କୁଶ୍ଚ ସର୍ଵ ଏଵ ମହାବଲାଃ । ତତଃ ଷଡେଵ ତେ ଗତ୍ଵା କାଲିନ୍ଦ୍ଯାସ୍ତୀରମୁତ୍ତମମ୍
ଶର୍ୟାତି ଓ ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—ସମସ୍ତେ ବଡ଼ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ; ପରେ, ସେଇ ଛଅ ଜଣ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୂଳକୁ ଗଲେ।
ନିରାହାରା ଜିତଶ୍ଵାସାଃ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରୁସ୍ତତଃ ସ୍ଥିତାଃ । ଦେଵ୍ଯା ମହୀମଯୀଂ ମୂର୍ତିଂ ଵିନିର୍ମାଯ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଏବଂ ଶ୍ୱାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ । ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ ପୃଥିବୀ ମାଟିରେ ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି ପୂଜା କରିଥିଲେ ।
ଵିଵିଧୈରୁପଚାରୈସ୍ତାଂ ପୂଜଯାମାସୁରାଦୃତାଃ । ତତଶ୍ଚ ସର୍ଵ ଏଵୈତେ ତପଃସାରା ମହାବଲାଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କଲେ । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତପସ୍ୟାର ସାର ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ।
ଜୀର୍ଣପର୍ଣାଶନା ଵାଯୁଭକ୍ଷଣାସ୍ତୋଯଜୀଵନାଃ । ଧୂମ୍ରପାନା ରଶ୍ମିପାନାଃ କ୍ରମଶଶ୍ଚ ବହୁଶ୍ରମାଃ
କେହି ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଖାଇ, କେହି ବାୟୁ ଖାଇ, କେହି ପାଣି ପିଇ, କେହି ଧୂଆଁ ଗ୍ରହଣ କରି, କେହି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଗ୍ରହଣ କରି ଅନେକ କଷ୍ଟ ସହିଲେ ।
ତତସ୍ତେଷାମାଦରେଣାରାଧନଂ କୁର୍ଵତାଂ ସଦା । ଵିମଲା ମତିରୁତ୍ପନ୍ନା ସର୍ଵମୋହଵିନାଶିନୀ
ଏଭଳି ଭାବରେ ସେମାନେ ସଦା ଆଦର ସହିତ ଆରାଧନା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ମତି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ମୋହକୁ ଦୂର କଲା ।
ବଭୂଵୁର୍ମନୁପୁତ୍ରାସ୍ତେ ଦେଵୀପାଦୈକଚିନ୍ତନାଃ । ମତ୍ଯା ଵିମଲଯା ତେଷାମାତ୍ମନ୍ଯେଵାଖିଲଂ ଜଗତ୍
ମନୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ପାଦରେ ଏକାଗ୍ର ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ହେଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧ ମତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ନିଜ ମନରେ ଅନୁଭବ କଲେ ।
ଦର୍ଶନଂ ସଞ୍ଜଗାମାଶୁ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍ । ଏଵଂ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାନ୍ତେ ତପସା ଜଗଦୀଶ୍ଵରୀ
ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନ ତୁରନ୍ତ ଦେଖାଦେଲା । ଏଭଳି ଭାବରେ ବାରୋ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା ପରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମା' ଦେବୀ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ।
ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵ ଦେଵେଶୀ ସହସ୍ରାର୍କସମଦ୍ଯୁତିଃ । ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିମଲାତ୍ମାନୋ ରାଜପୁତ୍ରାଃ ଷଡେଵ ତେ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଣୀ, ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଛଅ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ହେଲେ ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଭକ୍ତିନମ୍ରାନ୍ତଃକରଣା ଭାଵସଂଯୁତାଃ । ରାଜପୁତ୍ରା ଊଚୁଃ ମହେଶ୍ଵରି ଜଯେଶାନି ପରମେ କରୁଣାଲଯେ
ସେମାନେ ଭକ୍ତି ଓ ଭାବନାରେ ନମ୍ର ହୃଦୟ ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ । ରାଜପୁତ୍ରମାନେ କହିଲେ: 'ମହାଶକ୍ତି, ବିଜୟଶୀଳିନୀ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କରୁଣାମୟୀ ମା'!'
ଵାଗ୍ଭଵାରାଧନପ୍ରୀତେ ଵାଗ୍ଭଵପ୍ରତିପାଦିତେ । କ୍ଲୀଂକାରଵିଗ୍ରହେ ଦେଵି କ୍ଲୀଂକାରପ୍ରୀତିଦାଯିନି
ବାଣୀ ଓ ଭାବର ଆରାଧନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ତାହାରେ ପ୍ରକାଶିତ, 'କ୍ଲୀଂ' ଧ୍ୱନିର ଆକାର ଥିବା ଦେବୀ, 'କ୍ଲୀଂ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ମା'!
କାମରାଜମନୋମୋଦଦାଯିନୀଶ୍ଵରତୋଷିଣି । ମହାମାଯେ ମୋଦପରେ ମହାସାମ୍ରାଜ୍ଯଦାଯିନି
କାମରାଜଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା, ବଡ଼ ମାୟା, ଆନନ୍ଦରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ବଡ଼ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦେଇଥିବା ମା'!
ଵିଷ୍ଣ୍ଵର୍କହରଶକ୍ରାଦିସ୍ଵରୂପେ ଭୋଗଵର୍ଧିନି । ଏଵଂ ସ୍ତୁତା ଭଗଵତୀ ରାଜପୁତ୍ରୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ହର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ତୁମେ ଭୋଗକୁ ବଢ଼ାଅଛ । ଏଭଳି ଭାବରେ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ମହାତ୍ମା ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ।
ପ୍ରସାଦସୁମୁଖୀ ଦେଵୀ ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚନଂ ଶୁଭମ୍ । ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ରାଜପୁତ୍ରା ମହାତ୍ମାନୋ ଭଵନ୍ତସ୍ତପସା ଯୁତାଃ
କୃପାର ଆଲୋକରେ ଦେବୀ ମୁହଁରେ ହସ ନେଇ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ କହିଲେ । ଦେବୀ କହିଲେ: 'ରାଜପୁତ୍ରମାନେ, ତୁମେ ମହାତ୍ମା ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ।'
ନିଷ୍କଲ୍ମଷାଃ ଶୁଦ୍ଧଧିଯୋ ଜାତା ଵୈ ମଦୁପାସନାତ୍ । ଵରଂ ମନୋଗତଂ ସର୍ଵଂ ଯାଚଧ୍ଵମଵିଲମ୍ବିତମ୍
ମୋର ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୋଷମୁକ୍ତ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ହୋଇଛ । ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ସେହି ଦୟାକରି ମୋ ପାଖରେ ଅବିଳମ୍ବରେ ଚାହିଅ ।
ପ୍ରସନ୍ନାହଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯୁଷ୍ମାକଂ ମନସି ସ୍ଥିତମ୍ । ରାଜପୁତ୍ରା ଊଚୁଃ ଦେଵି ନିଷ୍କଣ୍ଟକଂ ରାଜ୍ଯଂ ସନ୍ତତିଶ୍ଚିରଜୀଵିନୀ
ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ତୁମେ ମନରେ ଯାହା ଧାରଣ କରିଛ, ମୁଁ ଦେବି । ରାଜପୁତ୍ରମାନେ କହିଲେ: 'ମା', ଆମ ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବିଘ୍ନ ହେଉ, ଆମ ବଂଶ ଦୀର୍ଘ ହେଉ ।'
ଭୋଗା ଅଵ୍ଯାହତା କାମଂ ଯଶସ୍ତେଜୋ ମତିଶ୍ଚ ହ । ଅକୁଣ୍ଠିତତ୍ଵଂ ସର୍ଵେଷାମେଷ ଏଵ ଵରୋ ହିତଃ
ଆମ ଭୋଗବିଲାସ ଇଚ୍ଛାମତେ ଅବିରୋଧ ହେଉ, ଆମେ କୀର୍ତ୍ତି, ତେଜ, ମତି ପାଉ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅବିରତ ସମୃଦ୍ଧି ହେଉ — ଏହି ଆମର ଚାହିଦା ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଏଵମସ୍ତୁ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଭଵତାଂ ଯନ୍ମନୋଗତମ୍ । ଅଥାନ୍ଯଦପି ମେ ଵାକ୍ଯଂ ଭୂଯତାମାଦରାଦିଦମ୍
ଦେବୀ କହିଲେ: 'ଏହିପରି ହେଉ, ତୁମମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଯାହା ଅଛି । ଏବେ ଆଉ ଏକ କଥା ମୁଁ ଆଦର ସହ କହିବି ।'
ଭଵନ୍ତଃ ସର୍ଵ ଏଵୈତେ ମନ୍ଵନ୍ତରପତୀଶ୍ଵରାଃ । ସନ୍ତତ୍ଯା ଦୀର୍ଘଯା ଭୋଗୈରନେକୈରପି ସଙ୍ଗମଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମନ୍ବନ୍ତରର ଅଧିପତି ହେବ । ଦୀର୍ଘ ବଂଶ ଓ ବହୁ ଭୋଗ ସହିତ ଅନେକ ସଂଯୋଗ ହେବ ।
ଅଖଣ୍ଡିତବଲୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଯଶସ୍ତେଜୋଵିଭୂତଯଃ । ଭଵିତାରୋ ମତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ରାଜପୁତ୍ରାଃ କ୍ରମେଣ ତୁ
ଅଖଣ୍ଡିତ ଶକ୍ତି, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତି, ତେଜ ଓ ବିଭୂତି ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ପାଇବ । ରାଜପୁତ୍ରମାନେ, ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲାଭ ହେବ ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଏଵଂ ତେଭ୍ଯୋ ଵରାନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ଭ୍ରାମରୀ ଜଗଦମ୍ବିକା । ଅନ୍ତର୍ଧାନଂ ଜଗାମାଶୁ ଭକ୍ତ୍ଯା ତୈଃ ସଂସ୍ତୁତା ସତୀ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ, ଏପରିଭାବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଭ୍ରାମରୀ ଜଗତ୍ଜନନୀ ସେମାନଙ୍କର ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୁତି ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ତେ ରାଜପୁତ୍ରାଃ ସର୍ଵେଽପି ତସ୍ମିଞ୍ଜନ୍ମନ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍ । ରାଜ୍ଯଂ ମହୀଗତାନ୍ଭୋଗାନ୍ବୁଭୁଜୁଶ୍ଚ ମହୌଜସଃ
ସେ ସମସ୍ତ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ସେଇ ଜନ୍ମରେ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଏହି ଭୂମିରେ ରାଜ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ସନ୍ତତିଂ ଚାଖଣ୍ଡିତାଂ ତେ ସମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ମହୀତଲେ । ଵଂଶଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସର୍ଵେଽପି ମନୂନାଂ ପତଯୋଽଭଵନ୍
ସେମାନେ ଭୂମିରେ ଅଭିନ୍ନ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ନିଜ ରାଜବଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ମନୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ହେଲେ।
ଭଵାନ୍ତରେ କ୍ରମେଣୈଵ ସାଵର୍ଣିପଦଭାଗିନଃ । ପ୍ରଥମୋ ଦକ୍ଷସାଵର୍ଣିର୍ନଵମୋ ମନୁରୀରିତଃ
ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ କ୍ରମେ ସାବର୍ଣ୍ଣି ମନୁଙ୍କ ପଦବୀ ଲାଭ କଲେ; ପ୍ରଥମ ଥିଲେ ଦକ୍ଷ ସାବର୍ଣ୍ଣି, ଯିଏ ନବମ ମନୁ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଅଵ୍ଯାହତବଲୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦାଦଭଵଦ୍ଵିଭୁଃ । ଦ୍ଵିତୀଯୋ ମେରୁସାଵର୍ଣିର୍ଦଶମୋ ମନୁରେଵ ଚ
ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ ଅବିରୋଧିତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଲାଭ କଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲେ ମେରୁ ସାବର୍ଣ୍ଣି, ଯିଏ ଦଶମ ମନୁ।
ବଭୂଵ ମନ୍ଵନ୍ତରପୋ ମହାଦେଵୀପ୍ରସାଦତଃ । ତୃତୀଯୋ ମନୁରାଖ୍ଯାତଃ ସୂର୍ଯସାଵର୍ଣିନାମକଃ
ମହାଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତରର ଅଧିପତି ହେଲେ; ତୃତୀୟ ମନୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାବର୍ଣ୍ଣି ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଏକାଦଶୋ ମହୋତ୍ସାହସ୍ତପସା ସ୍ଵେନ ଭାଵିତଃ । ଚତୁର୍ଥଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରସାଵର୍ଣିର୍ଦ୍ଵାଦଶୋ ମନୁରାଡ୍ ଵିଭୁଃ
ଏକାଦଶ ମନୁ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହ ଓ ନିଜ ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ; ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ର ସାବର୍ଣ୍ଣି ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ମନୁ ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା।
ଦେଵୀସମାରାଧନେନ ଜାତୋ ମନ୍ଵନ୍ତରେଶ୍ଵରଃ । ପଞ୍ଚମୋ ରୁଦ୍ରସାଵର୍ଣିସ୍ତ୍ରଯୋଦଶମନୁଃ ସ୍ମୃତଃ
ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସେ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତରର ଅଧିପତି ହେଲେ; ପଞ୍ଚମ ହେଉଛନ୍ତି ରୁଦ୍ର ସାବର୍ଣ୍ଣି, ତିନୋଟିଏ ମନୁ ଭାବେ ସ୍ମୃତ।