ପାଠେ ଵେଦସମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଯସ୍ଯ ସ୍ଯାଜ୍ଜନମେଜଯ । ପଠିତଵ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତଦେଵ ଵିବୁଧୋତ୍ତମୈଃ
ଜନମେଜୟ, ଏହା ପଠିବାରେ ବେଦ ପଠିବା ପରି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଏହି ଦେବୀଭାଗବତକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଉଦ୍ୟମରେ ପଠିବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନୃପଵର୍ଯଂ ତଂ ଜଗାମ ମୁନିରାଟ୍ ତତଃ । ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚୈଵ ଯଥାସ୍ଥାନଂ ଧୌମ୍ଯାଦିମୁନଯୋଽମଲାଃ
ଏପରି କହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡି ଚାଲିଗଲେ; ଧୌମ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଦେଵୀଭାଗଵତସ୍ଯୈଵ ପ୍ରଶଂସାଂ ଚକ୍ରୁରୁତ୍ତମାମ୍ । ରାଜା ଶଶାସ ଧରଣୀଂ ତତଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟମାନସଃ । ଦେଵୀଭାଗଵତଂ ଚୈଵ ପଠଚ୍ଛୃଣ୍ଵନ୍ତିରନ୍ତରମ୍
ସେମାନେ ଦେବୀଭାଗବତକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ତାପରେ ରାଜା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନରେ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କଲେ, ଦେବୀଭାଗବତକୁ ପଠିବା ଓ ଶୁଣିବା ଚାଲିରଖିଲେ।
ଶ୍ରୀମଦ୍ଦେଵୀଭାଗଵତମହାପୁରାଣ-ଶ୍ରଵଣଫଲଵର୍ଣନମ୍ ସୂତ ଉଵାଚ ଅର୍ଧଶ୍ଲୋକାତ୍ମକଂ ଯତ୍ତୁ ଦେଵୀଵକ୍ତ୍ରାବ୍ଜନିର୍ଗତମ୍ । ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତଂ ନାମ ଵେଦସିଦ୍ଧାନ୍ତବୋଧକମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ଦେବୀଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖରୁ ଯାହା ଅର୍ଧଶ୍ଲୋକ ଆକାରରେ ବିରାଜିଥାଏ, ତାହା ହେଉଛି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ, ଯାହା ବେଦର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଉପଦିଷ୍ଟଂ ଵିଷ୍ଣୁଵେ ଯଦ୍ଵଟପତ୍ରନିଵାସିନେ । ଶତକୋଟିପ୍ରଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ତତ୍କୃତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୁରା
ଏହା ବଟବୃକ୍ଷ ପତ୍ରରେ ବସିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ଶତକୋଟି ପ୍ରସାରରେ ରଚନା କରିଥିଲେ।
ତତ୍ସାରମେକତଃ କୃତ୍ଵା ଵ୍ଯାସେନ ଶୁକହେତଵେ । ଅଷ୍ଟାଦଶସହସ୍ରଂ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶସ୍କନ୍ଧସଂଯୁତମ୍
ବ୍ୟାସ ଏହାର ସାରକୁ ଏକତ୍ର କରି ଶୁକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଷ୍ଟାଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍କନ୍ଧରେ ବିଭାଜିତ କରିଥିଲେ।
ଦେଵୀଭାଗଵତଂ ନାମ ପୁରାଣଂ ଗ୍ରଥିତଂ ପୁରା । ଅଦ୍ଯାପି ଦେଵଲୋକେ ତଦ୍ବହୁଵିସ୍ତୀର୍ଣମସ୍ତି ହି
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଦେବୀଭାଗବତ ନାମକ ପୁରାଣ ଏପରି ରଚିତ ହୋଇଥିଲା; ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେବଲୋକରେ ଏହା ବିଶାଳ ଆକାରରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ନାନେନ ସଦୃଶଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରଂ ପାପନାଶନମ୍ । ପଦେ ପଦେଽଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଫଲମାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ
ଏହା ପରି ପୁଣ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା ଓ ପାପ ନାଶକ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ; ପ୍ରତି ପଦେ ଏହା ପଠିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ପୌରାଣିକଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯାଭରଣାଦିଭିଃ । ଵ୍ଯାସବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତନ୍ମୁଖାତ୍ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତତ୍ସମୁପୋଷିତଃ
ପୁରାଣିକଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏହାକୁ ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି, ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଲିଖିତ୍ଵା ନିଜହସ୍ତେନ ଲେଖକେନାଥଵା ମୁନେ । ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦ୍ଯାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ହେମସିଂହସମନ୍ଵିତମ୍
ମୁନି, ନିଜ ହାତରେ କିମ୍ବା ଲେଖକ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଲେଖି, ଭାଦ୍ରପଦ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀରେ ସୁନା ଶିଂହ ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଦଦ୍ଯାତ୍ପୌରାଣିକାଯାଥ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍ । ସାଲଙ୍କୃତାଂ ସଵତ୍ସାଂ ଚ କପିଲାଂ ହେମମାଲିନୀମ୍
ପୁରାଣିକଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଦକ୍ଷିଣା ଓ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଁ, ଶିଶୁ ସହିତ, କପିଳା ଓ ସୁନା ଆଭୂଷଣରେ ସଜାଇ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭୋଜଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନନ୍ତେଽପ୍ଯଧ୍ଯାଯପରିସମ୍ମିତାନ୍ । ସୁଵାସିନୀସ୍ତାଵତୀଶ୍ଚ କୁମାରୀର୍ବଟୁକୈଃ ସହ
ଅଧ୍ୟାୟ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସୁବାସିନୀ ମହିଳା, କୁମାରୀ ଓ ବଟୁମାନେ ସହିତ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦେଵୀବୁଦ୍ଧ୍ଯା ପୂଜଯେତ୍ତାନ୍ଵସନାଭରଣାଦିଭିଃ । ପାଯସାନ୍ନଵରେଣାପି ଗନ୍ଧସ୍ରକ୍କୁସୁମାଦିଭିଃ
ସେମାନେ ଦେବୀର ଭାବରେ ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାୟସ ଓ ଖାଦ୍ୟ, ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୁରାଣଦାନେନୈତେନ ଭୂଦାନସ୍ଯ ଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଇହଲୋକେ ସୁଖୀ ଭୂତ୍ଵାପ୍ଯନ୍ତେ ଦେଵୀପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏହି ପୁରାଣ ଦେଇ ଭୂଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ଏହି ଜଗତରେ ସୁଖୀ ହୋଇ ଶେଷରେ ଦେବୀପୁରକୁ ଯାଇଥାଏ।
ନିତ୍ଯଂ ଯଃ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵୀଭାଗଵତଂ ପରମ୍ । ନ ତସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭଂ କିଞ୍ଚିତ୍କଦାଚିତ୍କ୍ଵଚିଦସ୍ତି ହି
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତିରେ ଦେବୀଭାଗବତକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି କଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଅପ୍ରାପ୍ୟ ବସ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରାନ୍ଧନାର୍ଥୀ ଧନମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଵିଦ୍ଯାଂ କୀର୍ତିମଣ୍ଡିତଭୂତଲଃ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ପୁତ୍ର ନାହିଁ, ସେ ପୁତ୍ର ପାଏ; ଧନ ଚାହିଁଥିଲେ ଧନ ପାଏ; ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିଲେ ଜ୍ଞାନ ପାଏ; ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଭୂମିକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାଏ।
ଵନ୍ଧ୍ଯା ଵା କାକଵନ୍ଧ୍ଯା ଵା ମୃତଵନ୍ଧ୍ଯା ଚ ଯାଙ୍ଗନା । ଶ୍ରଵଣାଦସ୍ଯ ତଦ୍ଦୋଷାନ୍ନିଵର୍ତେତ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁ ଜନନୀ ଅନ୍ତସ୍ତା, କିମ୍ବା ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ଥିବା, କିମ୍ବା ଯାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମୃତ, ସେମାନେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଶୁଣିଲେ ଏହି ଦୋଷମାନେ ଦୂର ହେଉଛି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଦ୍ଗେହେ ପୁସ୍ତକଂ ଚୈତତ୍ପୂଜିତଂ ଯଦି ତିଷ୍ଠତି । ତଦ୍ଗେହଂ ନ ତ୍ଯଜେନ୍ନିତ୍ଯଂ ରମା ଚୈଵ ସରସ୍ଵତୀ
ଯେଉଁ ଘରରେ ଏହି ପୁସ୍ତକ ପୂଜା କରାଯାଏ ଏବଂ ରଖାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ସଦା ବସିଥାନ୍ତି, କେବେ ଛାଡି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ନେକ୍ଷନ୍ତେ ତତ୍ର ଵେତାଲଡାକିନୀରାକ୍ଷସାଦଯଃ । ଜ୍ଵରିତଂ ତୁ ନରଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଠେଦେତତ୍ସମାହିତଃ
ସେଉଁଠି ଭୂତ, ଡାକିନୀ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଏପରି ଅପୈଶାଚିକ ଶକ୍ତିମାନେ ଆସିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ ହେଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ପଢିଲେ,
ମଣ୍ଡଲାନ୍ନାଶମାପ୍ନୋତି ଜ୍ଵରୋ ଦାହସମନ୍ଵିତଃ । ଶତାଵୃତ୍ତ୍ଯାସ୍ଯ ପଠନାତ୍କ୍ଷଯରୋଗୋ ଵିନଶ୍ଯତି
ମଣ୍ଡଳ ଆକି ଦେଲେ ଜ୍ୱର ଓ ଦାହ ଦୂର ହେଉଛି; ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଶତବାର ପଢିଲେ କ୍ଷୟ ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହେଉଛି।
ପ୍ରତିସନ୍ଧ୍ଯଂ ପଠେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ସମାହିତଃ । ଏକୈକମସ୍ଯ ଚାଧ୍ଯାଯଂ ସ ନରୋ ଜ୍ଞାନଵାନ୍ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରି ଏକାଗ୍ରତାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଧ୍ୟାୟ ପଢିଥାନ୍ତି, ସେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ହେଉଛନ୍ତି।
ଶକୁନାଂଶ୍ଚୈଵ ଵୀକ୍ଷେତ କାର୍ଯାକାର୍ଯେଷୁ ଚୈଵ ହି । ତତ୍ପ୍ରକାରଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ତୁ କଥିତୋଽସ୍ତି ମଯା ମୁନେ
ସେ କାହାକୁ କଣ କରିବା ଉଚିତ କି ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହା ନିମିତ୍ତେ ଶକୁନ ଦେଖିପାରିବେ; ଏହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ କହିଛି, ମୁନି।
ନଵରାତ୍ରେ ପଠେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶାରଦୀଯେଽତିଭକ୍ତିତଃ । ତସ୍ଯାମ୍ବିକା ତୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଦଦାତୀଚ୍ଛାଧିକଂ ଫଲମ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ଶାରଦୀୟ ନବରାତ୍ରିରେ ଦୂର୍ଭାଗ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ଦିନେ ଦିନେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ପଢିଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଅମ୍ବିକା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଚାହିବା ଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵୈଷ୍ଣଵୈଶ୍ଚୈଵ ଶୈଵୈଶ୍ଚ ରମୋମା ପ୍ରୀଯତେ ସଦା । ସୌରୈଶ୍ଚ ଗାଣପତ୍ଯୈଶ୍ଚ ସ୍ଵେଷ୍ଟଶକ୍ତେଶ୍ଚ ତୁଷ୍ଟଯେ
ବୈଷ୍ଣବ ଓ ଶୈବମାନେ ପୂଜା କରିଲେ ରାମ ଓ ଉମା ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥାନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗଣେଶ ଓ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ମିଳିଥାଏ।
ପଠିତଵ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ନଵରାତ୍ରଚତୁଷ୍ଟଯେ । ଵୈଦିକୈର୍ନିଜଗାଯତ୍ରୀପ୍ରୀତଯେ ନିତ୍ଯଶୋ ମୁନେ
ଚାରିଟି ନବରାତ୍ରିରେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଉଦ୍ୟମରେ ପଢିବା ଉଚିତ, ମୁନି; ବେଦପାଠୀମାନେ ନିଜ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ସଦା ଏହି ପାଠ କରିଥାନ୍ତି।
ପଠିତଵ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵିରୋଧୋ ନାତ୍ର କସ୍ଯଚିତ୍ । ଉପାସନା ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତାସ୍ତି ସର୍ଵଦା
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଉଦ୍ୟମରେ ପଢିବା ଉଚିତ; ଏଥିରେ କାହାର ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ ନାହିଁ। ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଉପାସନା ସଦା ଅଛି।
ତଚ୍ଛକ୍ତେରେଵ ତୋଷାର୍ଥଂ ପଠିତଵ୍ଯଂ ସଦା ଦ୍ଵିଜୈଃ । ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରୋ ନ ପଠେଦେତତ୍କଦାପି ଚ ଵିମୋହିତଃ
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସଦା ଶକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ପଢିବା ଉଚିତ; ମହିଳା ଓ ଶୂଦ୍ର, ମୋହିତ ହୋଇ, କେବେ ଏହି ପାଠ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶୃଣୁଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜଵକ୍ତ୍ରାତ୍ତୁ ନିତ୍ଯମେଵେତି ଚ ସ୍ଥିତିଃ । କିଂ ପୁନର୍ବହୁନୋକ୍ତେନ ସାରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ସଦା ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏହି ନିୟମ। ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ମୁଁ ଏବେ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ସାର କହିବି।
ଵେଦସାରମିଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପୁରାଣଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ । ଵେଦପାଠସମଂ ପାଠେ ଶ୍ରଵଣେ ଚ ତଥୈଵ ହି
ଏହି ପୁରାଣ ହେଉଛି ବେଦର ସାର ଓ ପୁଣ୍ୟ; ଦ୍ୱିଜମାନେ, ପାଠ ଓ ଶ୍ରବଣରେ ଏହା ବେଦପାଠ ସମାନ।
ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦରୂପାଂ ତାଂ ଗାଯତ୍ରୀପ୍ରତିପାଦିତାମ୍ । ନମାମି ହ୍ରୀଂମଯୀଂ ଦେଵୀଂ ଧିଯୋ ଯୋ ନଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍
ଏହି ଦେବୀ, ଯିଏ ସତ୍, ଚିତ୍, ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ଗାୟତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ, ହ୍ରୀଂ ମୟୀ, ଆମ ଧୀକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରିଛି।