ଭଜନ୍ତି ସତତଂ ଦେଵୀଂ ତତ୍ର ଶ୍ରୀଭୁଵନେଶ୍ଵରୀମ୍ । କେଚିତ୍ସଲୋକତାପନ୍ନାଃ କେଚିତ୍ସାମୀପ୍ଯତାଂ ଗତାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରୀଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି; କିଛି ଲୋକ ତାଙ୍କର ଲୋକକୁ ପାଆନ୍ତି, କିଛି ତାଙ୍କ ସମୀପତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ସରୂପତାଂ ଗତାଃ କେଚିତ୍ସାର୍ଷ୍ଟିତାଂ ଚ ପରେ ଗତାଃ । ଯା ଯାସ୍ତୁ ଦେଵତାସ୍ତତ୍ର ପ୍ରତିବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଵର୍ତିନାମ୍
କିଛି ଲୋକ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଲାଗିଥାନ୍ତି; ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ।
ସମଷ୍ଟଯଃ ସ୍ଥିତାସ୍ତାସ୍ତୁ ସେଵନ୍ତେ ଜଗଦୀଶ୍ଵରୀମ୍ । ସପ୍ତକୋଟିମହାମନ୍ତ୍ରା ମୂର୍ତିମନ୍ତ ଉପାସତେ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଜଗଦୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ସେବନ୍ତି; ସପ୍ତ କୋଟି ମହାମନ୍ତ୍ର ଦେହଧାରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।
ମହାଵିଦ୍ଯାଶ୍ଚ ସକଲାଃ ସାମ୍ଯାଵସ୍ଥାତ୍ମିକାଂ ଶିଵାମ୍ । କାରଣବ୍ରହ୍ମରୂପାଂ ତାଂ ମାଯାଶବଲଵିଗ୍ରହାମ୍
ସମସ୍ତ ମହାବିଦ୍ୟା ଏକ ସମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଶିଭାଙ୍କୁ, କାରଣବ୍ରହ୍ମ ରୂପିଣୀ ଏବଂ ମାୟାରେ ରଙ୍ଗିଥିବା ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।
ଇତ୍ଥଂ ରାଜନ୍ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମଣିଦ୍ଵୀପଂ ମହତ୍ତରମ୍ । ନ ସୂର୍ଯଚନ୍ଦ୍ରୌ ନୋ ଵିଦ୍ଯୁତ୍କୋଟଯୋଽଗ୍ନିସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ମଣିଦ୍ୱୀପର ମହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲି, ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ବିଦ୍ୟୁତ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ସମାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏତସ୍ଯ ଭାସା କୋଟ୍ଯଂଶକୋଟ୍ଯଂଶେନାପି ତେ ସମାଃ । କ୍ଯଚିଦ୍ଵିଦ୍ରୁମସକାଶଂ କ୍ଵଚିନ୍ମରକତଚ୍ଛଵି
ଏହାର ତୁଳନାରେ ସେମାନେ ଏକ ଅନ୍ଶର ଅନ୍ଶ ମଧ୍ୟ ହେବେ ନାହିଁ; କେଉଁଠି ଏହା ପାଗ ରଙ୍ଗରେ, କେଉଁଠି ମାରକତ ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭାନୁସମଚ୍ଛାଯଂ ମଧ୍ଯସୂର୍ଯସମଂ କ୍ଵଚିତ୍ । ଵିଦ୍ଯୁତ୍କୋଟିମହାଧାରା ସାରକାନ୍ତିତତଂ କ୍ଵଚିତ୍
କେଉଁଠି ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକେ; କେଉଁଠି ବିଦ୍ୟୁତ ଧାରା ବହେ, ଏବଂ ତଟ ମଣିର ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
କ୍ଵଚିତ୍ସିନ୍ଦୂରନୀଲେନ୍ଦ୍ରମାଣିକ୍ଯସଦୃଶଚ୍ଛଵି । ହୀରସାରମହାଗର୍ଭଧଗଦ୍ଧଗିତଦିକ୍ତଟମ୍
କେଉଁଠି ଏହା ସିନ୍ଦୂର, ନୀଳମଣି କିମ୍ବା ମାଣିକ୍ୟ ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଏ; ଏହାର ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ହୀରା ଓ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଆଭା ଶୋଭା ଦେଇଛି।
କାନ୍ତ୍ଯା ଦାଵାନଲସମଂ ତପ୍ତକାଞ୍ଚନସନ୍ନିଭମ୍ । କ୍ଵଚିଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋପଲୋଦ୍ଗାରଂ ସୂର୍ଯୋଦ୍ଗାରଂ ଚ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦାବାନଳ ପରି, ତାପିତ ସୁନା ପରି ଦେଖାଯାଏ; କେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ରତ୍ନ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ଝରେ।
ରତ୍ନଶୃଙ୍ଗିସମାଯୁକ୍ତଂ ରତ୍ନପ୍ରାକାରଗୋପୁରମ୍ । ରତ୍ନପତ୍ରୈ ରତ୍ନଫଲୈର୍ଵକ୍ଷୈଶ୍ଚ ପରିମଣ୍ଡିତମ୍
ଏହା ମଣି ଶିଖର, ମଣି ପ୍ରାଚୀର ଓ ଦ୍ୱାରମଣ୍ଡପରେ ଶୋଭିତ; ମଣି ଗଛପତ୍ର, ମଣି ଫଳ ଓ ମଣି କୁଡ଼ିଏ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ।
ନୃତ୍ଯନ୍ମଯୂରସଙ୍ଘୈଶ୍ଚ କପୋତରଣିତୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ । କୋକିଲାକାକଲୀଲାପୈଃ ଶୁକଲାପୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍
ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ମୟୂର ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶୋଭିତ, ଅନେକ ପରିବା ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; କୋଇଲି, କାକଳୀ, ଶୁକ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀର ଡାକରେ ଶୋଭା ପାଇଛି।
ସୁରମ୍ଯରମଣୀଯାମ୍ବୁଲକ୍ଷାଵଧିସରୋଵୃତମ୍ । ତନ୍ମଧ୍ଯଭାଗଵିଲସଦ୍ଵିକଚଦ୍ରତ୍ନପଙ୍କଜୈଃ
ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଜଳର ହ୍ରଦ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରାଯାଇଛି, ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଦୁଇ ଧାଡ଼ି ମଣି ପଦ୍ମ ଫୁଲିଛି।
ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ ସମନ୍ତାତ୍ତୁ ଵାସିତଂ ଶତଯୋଜନମ୍ । ମନ୍ଦମାରୁତସମ୍ଭିନ୍ନଚଲଦ୍ଦ୍ରୁମସମାକୁଲମ୍
ସୁଗନ୍ଧ ଦିଆଁ ଶତ ଯୋଜନ ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟାପି ରହିଛି, ହଳୁକା ପବନ ଚଳି ଗଛଗୁଡିକୁ ହଲାଇ ଦେଉଛି, ଏହା ଦେଖି ଦିଆଁ ଶୋଭା ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି।
ଚିନ୍ତାମଣିସମୂହାନାଂ ଜ୍ଯୋତିଷା ଵିତତାମ୍ବରମ୍ । ରତ୍ନପ୍ରଭାଭିରଭିତୋ ଧଗଦ୍ଧଗିତଦିକ୍ତଟମ୍
ଚିନ୍ତାମଣି ର ଗୁଛ ଆଲୋକରେ ଆକାଶ ଆଲୋକିତ ହୋଇଛି, ରତ୍ନ ର ଚମକରେ ଦିଗ ଦିଆଁ ଚହାଁ ଲାଗିଛି।
ଵୃକ୍ଷଵାତମହାଗନ୍ଧଵାତଵାତସୁପୂରିତମ୍ । ଧୂପଧୂପାଯିତଂ ରାଜନ୍ ମଣିଦୀପାଯୁତୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ଗଛ ଓ ପବନ ର ମହା ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧୂପ ର ଗନ୍ଧ ରେ ମନ୍ମୋହିତ, ମଣି ଦୀପ ର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛି।
ମଣିଜାଲକସଚ୍ଛିଦ୍ରତରଲୋଦରକାନ୍ତିଭିଃ । ଦିଙ୍ମୋହଜନକଂ ଚୈତଦ୍ଦର୍ପଣୋଦରସଂଯୁତମ୍
ମଣି ର ଜାଲା ଓ ଚମକୁଥିବା ଭିତର ଆଲୋକରେ ଦିଗ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଏ, ଏଠାରେ ଦର୍ପଣ ଭିତି ରେ ଶୋଭା ଅଛି।
ଐଶ୍ଵର୍ଯସ୍ଯ ସମଗ୍ରସ୍ଯ ଶୃଙ୍ଗାରସ୍ଯାଖିଲସ୍ଯ ଚ । ସର୍ଵଜ୍ଞତାଯାଃ ସର୍ଵାଯାସ୍ତେଜସଶ୍ଚାଖିଲସ୍ଯ ଵୈ
ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଐଶ୍ୱର୍ୟ, ସମସ୍ତ ଶୃଙ୍ଗାର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଓ ସମସ୍ତ ଚମକ ରହିଛି।
ପରାକ୍ରମସ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ଯ ସର୍ଵୋତ୍ତମଗୁଣସ୍ଯ ଚ । ସକଲାଯା ଦଯାଯାଶ୍ଚ ସମାପ୍ତିରିହ ଭୂପତେ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁଣ ଓ ସମସ୍ତ ଦୟା ର ସମାପ୍ତି ଅଛି, ରାଜା।
ରାଜ୍ଞ ଆନନ୍ଦମାରଭ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାନ୍ତଭୂମିଷୁ । ଆନନ୍ଦା ଯେ ସ୍ଥିତାଃ ସର୍ଵେ ତେଽତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଭଵନ୍ତି ହି
ରାଜା ର ଆନନ୍ଦ ଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେତେ ଆନନ୍ଦ ଅଛି, ସେ ସବୁ ଏଠି ମିଳିଥାଏ।
ଇତି ତେ ଵର୍ଣିତଂ ରାଜନ୍ ମଣିଦ୍ଵୀପଂ ମହତ୍ତରମ୍ । ମହାଦେଵ୍ଯାଃ ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ସର୍ଵଲୋକୋତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ରାଜା, ମଣି ଦ୍ୱୀପ ର ମହାତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ମହାଦେବୀ ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ତୁମକୁ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯାଇଛି।
ଏତସ୍ଯ ସ୍ମରଣାତ୍ସଦ୍ଯଃ ସର୍ଵଂ ପାପଂ ଵିନଶ୍ଯତି । ପ୍ରାଣୋତ୍କ୍ରମଣସନ୍ଧୌ ତୁ ସ୍ମୃତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵ ଗଚ୍ଛତି
ଏହାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଏହାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଅଧ୍ଯାଯପଞ୍ଚକଂ ତ୍ଵେତତ୍ପଠେନ୍ନିତ୍ଯଂ ସମାହିତଃ । ଭୂତପ୍ରେତପିଶାଚାଦିବାଧା ତତ୍ର ଭଵେନ୍ନ ହି
ଯେଉଁଠି ଏହି ପାଞ୍ଚ ଅଧ୍ୟାୟ ଦିନେ ଦିନେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ପଢିବେ, ସେଉଁଠି ଭୂତ, ପ୍ରେତ, ପିଶାଚ ଓ ଏହାର ଅନ୍ୟ କଷ୍ଟ ଆସିବ ନାହିଁ।
ନଵୀନଗୃହନିର୍ମାଣେ ଵାସ୍ତୁଯାଗେ ତଥୈଵ ଚ । ପଠିତଵ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କଲ୍ଯାଣଂ ତେନ ଜାଯତେ
ନୂତନ ଘର ତିଆରି କରିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ବାସ୍ତୁ ପୂଜା କରିବା ସମୟରେ ଏହାକୁ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ପଢିବା ଉଚିତ; ଏହାରେ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ଜନମେଜଯେନାମ୍ବାମଖକରଣ-ଦେଵୀଭାଗଵତଶ୍ରଵଣପୂର୍ଵକଂ ସ୍ଵପିତ୍ରୁଦ୍ଧାରଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତି ତେ କଥିତଂ ଭୂପ ଯଦ୍ଯତ୍ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯାନଘ । ନାରାଯଣେନ ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାରଦାଯ ମହାତ୍ମନେ
ଜନମେଜୟ ଅମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ଦେବୀଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ ପରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା କଥା କହାଯାଇଥିଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତତ୍ତୁ ମହାଦେଵ୍ଯାଃ ପୁରାଣଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯତମୋ ହି ସଃ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ଏଭଳି, ରାଜା, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲେ, ମୁଁ ସେ ସବୁ କଥା କହିଦେଲି, ଯେଉଁଠି ନାରାୟଣ ମହାତ୍ମା ନାରଦଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।
କୁରୁ ଚାମ୍ବାମଖଂ ରାଜନ୍ ସ୍ଵପିତ୍ରୁଦ୍ଧରଣାଯ ଵୈ । ଖିନ୍ନୋଽସି ଯେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପିତୁର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ଦୁର୍ଗତିମ୍
ଏହି ମହାଦେବୀ ର ଅଦ୍ଭୁତ ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ, ମଣିଷ ତାଙ୍କ କାମନା ପୂରଣ କରିଥାଏ ଓ ଦେବୀଙ୍କର ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ।
ଗୃହାଣ ତ୍ଵଂ ମହାଦେଵ୍ଯା ମନ୍ତ୍ରଂ ସର୍ଵୋତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍ । ଯଥାଵିଧିଵିଧାନେନ ଜନ୍ମସାଫଲ୍ଯଦାଯକମ୍
ରାଜା, ତୁମେ ଅମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କର; ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଜାଣି ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛ।
ସୂତ ଉଵାଚ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନୃପଶାର୍ଦୂଲଃ ପ୍ରାର୍ଥଯିତ୍ଵା ମୁନୀଶ୍ଵରମ୍ । ତସ୍ମାଦେଵ ମହାମନ୍ତ୍ରଂ ଦେଵୀପ୍ରଣଵସଂଜ୍ଞକମ୍
ମହାଦେବୀଙ୍କ ଠାରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର, ଯାହା ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିଲେ ଜନ୍ମର ସାର୍ଥକତା ମିଳିଥାଏ।
ଦୀକ୍ଷାଵିଧିଂ ଵିଧାନେନ ଜଗ୍ରାହ ନୃପସତ୍ତମଃ । ତତ ଆହୂଯ ଧୌମ୍ଯାଦୀନ୍ନଵରାତ୍ରସମାଗମେ
ସୂତ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ରାଜା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ଓ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦେବୀ ପ୍ରଣବ ନାମକ ମହାମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଅମ୍ବାଯଜ୍ଞଂ ଚକାରାଶୁ ଵିତ୍ତଶାଢ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ପାଠଯାମାସ ପୁରାଣଂ ତ୍ଵେତଦୁତ୍ତମମ୍
ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ରାଜା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ; ତାପରେ ନବରାତ୍ରି ଉତ୍ସବରେ ଧୌମ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।