ପନସା ବକୁଲା ଲୋଧ୍ରାଃ କର୍ଣିକାରାଶ୍ଚ ଶିଂଶପାଃ । ଦେଵଦାରୁକାଞ୍ଚନାରା ଆମ୍ରାଶ୍ଚୈଵ ସୁମେରଵଃ
ପନସ, ବକୁଳ, ଲୋଧ୍ର, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଶିଂଶପା, ଦେବଦାରୁ, କଞ୍ଚନାର, ଆମ୍ବ ଏବଂ ସୁମେରୁ ଗଛ ରହିଛି।
ଲିକୁଚା ହିଙ୍ଗୁଲାଶ୍ଚୈଲା ଲଵଙ୍ଗାଃ କଟ୍ଫଲାସ୍ତଥା । ପାଟଲା ମୁଚୁକୁନ୍ଦାଶ୍ଚ ଫଲିନ୍ଯୋ ଜଘନେଫଲାଃ
ଲିକୁଚ, ହିଙ୍ଗୁଳ, ଚଇଳ, ଲବଙ୍ଗ, କଟଫଳ, ପାଟଳ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଏବଂ ତଳେ ଫଳ ଧରୁଥିବା ଫଳଦାୟକ ଗଛ ମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ତାଲାସ୍ତମାଲାଃ ସାଲାଶ୍ଚ କଙ୍କୋଲା ନାଗଭଦ୍ରକାଃ । ପୁନ୍ନାଗାଃ ପୀଲଵଃ ସାଲ୍ଵକା ଵୈ କର୍ପୂରଶାଖିନଃ
ତାଳ, ତମାଳ, ସାଳ, କଂକୋଳ, ନାଗଭଦ୍ରକ, ପୁନ୍ନାଗ, ପୀଳବ, ସାଲ୍ବକ ଏବଂ କର୍ପୂର ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଅଶ୍ଵକର୍ଣା ହସ୍ତିକର୍ଣାସ୍ତାଲପର୍ଣାଶ୍ଚ ଦାଡିମାଃ । ଗଣିକା ବନ୍ଧୁଜୀଵାଶ୍ଚ ଜମ୍ବୀରାଶ୍ଚ କୁରଣ୍ଡକାଃ
ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ, ତାଳପତ୍ର, ଦାଡିମ୍ବ, ଗଣିକା, ବନ୍ଧୁଜୀବ, ଜମ୍ବିର ଏବଂ କୁରଣ୍ଡକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଚାମ୍ପେଯା ବନ୍ଧୁଜୀଵାଶ୍ଚ ତଥା ଵୈ କନକଦ୍ରୁମାଃ । କାଲାଗୁରୁଦ୍ରୁମାଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଚନ୍ଦନପାଦପାଃ
ଚାମ୍ପା, ବନ୍ଧୁଜୀବ, ସୁନା ଗଛ, କଳା ଅଗରୁ ଗଛ ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଖର୍ଜୂରା ଯୂଥିକାସ୍ତାଲପର୍ଣ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ତଥେକ୍ଷଵଃ । କ୍ଷୀରଵୃକ୍ଷାଶ୍ଚ ଖଦିରାଶ୍ଚିଞ୍ଜାଭଲ୍ଲାତକାସ୍ତଥା
ଖଜୁରି, ଯୂଥିକା, ତାଳପତ୍ର, ଇଖୁ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗଛ, ଖଦିର, ଚିଞ୍ଜା ଏବଂ ଭଲ୍ଲାତକ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ରୁଚକାଃ କୁଟଜା ଵୃକ୍ଷା ବିଲ୍ଵଵୃକ୍ଷାସ୍ତଥୈଵ ଚ । ତୁଲସୀନାଂ ଵନାନ୍ଯେଵଂ ମଲ୍ଲିକାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ରୁଚକ, କୁଟଜ, ବେଲ ଗଛ, ତୁଳସୀ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଇତ୍ଯାଦିତରୁଜାତୀନାଂ ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ । ନାନାଵାପୀଶତୈର୍ଯୁକ୍ତାନ୍ଯେଵଂ ସନ୍ତି ଧରାଧିପ
ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉପବନ, ବିଭିନ୍ନ ପୋଖରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଛି, ହେ ଭୂପତି।
କୋକିଲାରାଵସଂଯୁକ୍ତା ଗୁଞ୍ଜଦ୍ଭ୍ରମରଭୂଷିତାଃ । ନିର୍ଯାସସ୍ରାଵିଣଃ ସର୍ଵେ ସ୍ନିଗ୍ଧଚ୍ଛାଯାସ୍ତରୂତ୍ତମାଃ
କୋକିଳର ମଧୁର ଡାକ ଓ ଭୃଙ୍ଗପତଙ୍ଗର ଗୁଞ୍ଜନରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗଛ ରସ ଝରେ ଏବଂ ଶିତଳ ଛାୟା ଦେଇଥାଏ।
ନାନାଋତୁଭଵା ଵୃକ୍ଷା ନାନାପକ୍ଷିସମାକୁଲାଃ । ନାନାରସସ୍ରାଵିଣୀଭିର୍ନଦୀଭିରତିଶୋଭିତାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁର ଗଛ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀରେ ଭରିଥିବା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରସ ଝରୁଥିବା ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପାରାଵତଶୁକଵ୍ରାତସାରିକାପକ୍ଷମାରୁତୈଃ । ହଂସପକ୍ଷସମୁଦ୍ଭୂତାଵାତଵ୍ରାତୈଶ୍ଚଲଦ୍ଦ୍ରୁମମ୍
ପରାବତ, ଶୁଆ ଓ ସାରିକା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଝୁଣ୍ଡ, ହଂସ ପକ୍ଷର ହାଲୁକା ପବନରେ ଗଛମାନେ ହଲୁଚିଯାଏ।
ସୁଗନ୍ଧଗ୍ରାହିପଵନପୂରିତଂ ତଦ୍ଵନୋତ୍ତମମ୍ । ସହିତଂ ହରିଣୀଯୂଥୈର୍ଧାଵମାନୈରିତସ୍ତତଃ
ସେ ଉତ୍ତମ ଜଙ୍ଗଲ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଠାରେ ହରିଣୀ ଦଳ ଏଠି ସେଠି ଦୌଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି।
ନୃତ୍ଯଦ୍ବର୍ହିକଦମ୍ବସ୍ଯ କେକାରାଵୈଃ ସୁଖପ୍ରଦୈଃ । ନାଦିତଂ ତଦ୍ଵନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ମଧୁସ୍ରାଵି ସମନ୍ତତଃ
ନୃତ୍ୟରତ ମୟୂର ଓ ତାଙ୍କର ସୁଖଦ ଡାକରେ ଶବ୍ଦିତ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମଧୁ ଝରୁଛି।
କାଂସ୍ଯସାଲାଦୁତ୍ତରେ ତୁ ତାମ୍ରସାଲଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ଚତୁରସ୍ରସମାକାର ଉନ୍ନତ୍ଯା ସପ୍ତଯୋଜନଃ
କାଂସ୍ୟ ସାଳର ଉତ୍ତରେ ତାମ୍ର ସାଳ ଅଛି, ଯାହା ଚାରିକୋଣା ଆକୃତିର ଏବଂ ସାତି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ।
ଦ୍ଵଯୋସ୍ତୁ ସାଲଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ତା କଲ୍ପଵାଟିକା । ଯେଷାଂ ତରୂଣାଂ ପୁଷ୍ପାଣି କାଞ୍ଚନାଭାନି ଭୂମିପ
ଏହି ଦୁଇ ସାଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଳ୍ପବାଟିକା ଅଛି, ଯାହାର ଗଛର ଫୁଲ ସୁନା ପରି ଚମକେ, ହେ ଭୂପତି।
ପତ୍ରାଣି କାଞ୍ଚନାଭାନି ରତ୍ନବୀଜଫଲାନି ଚ । ଦଶଯୋଜନଗନ୍ଧୋ ହି ପ୍ରସର୍ପତି ସମନ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ପତ୍ର ସୁନା ପରି ଜଗମଗେ, ଫଳ ମଣିର ଭଳି ଅଛି, ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ।
ତଦ୍ଵନଂ ରକ୍ଷିତଂ ରାଜନ୍ ଵସନ୍ତେନର୍ତୁନାନିଶମ୍ । ପୁଷ୍ପସିଂହାସନାସୀନଃ ପୁଷ୍ପଚ୍ଛତ୍ରଵିରାଜିତଃ
ହେ ରାଜା, ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଦିନ ରାତି ରକ୍ଷା କରେ; ସେଠାରେ ଫୁଲ ର ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ଫୁଲ ଛତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପୁଷ୍ପଭୂଷାଭୂଷିତଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପାସଵଵିଘୂର୍ଣିତଃ । ମଧୁଶ୍ରୀର୍ମାଧଵଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଦ୍ଵେ ଭାର୍ଯେ ତସ୍ଯ ସମ୍ମତେ
ଫୁଲର ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଫୁଲର ମଦରେ ମତ୍ତ, ସେଠାରେ ମଧୁଶ୍ରୀ ଓ ମାଧବଶ୍ରୀ ଦୁଇଜଣେ ପ୍ରିୟା ଝିଅ ଉପସ୍ଥିତ।
କ୍ରୀଡତଃ ସ୍ମେରଵଦନେ ସୁମସ୍ତବକକନ୍ଦୁକୈଃ । ଅତୀଵ ରମ୍ଯଂ ଵିପିନଂ ମଧୁସ୍ରାଵି ସମନ୍ତତଃ
ସେମାନେ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଫୁଲର ମାଳା ଓ ଫୁଲର ଗୋଲା ନେଇ ଖେଳୁଥିଲେ; ସେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲ ସବୁଠି ମଧୁର ମଧୁ ଝରି ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଦଶଯୋଜନପର୍ଯନ୍ତଂ କୁସୁମାମୋଦଵାଯୁନା । ପୂରିତଂ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସାଙ୍ଗନୈର୍ଗାନଲୋଲୁପୈଃ
ଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା; ଦେବମାନେ ଗାନକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀନୀମାନେ ସହିତ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଶୋଭିତଂ ତଦ୍ଵନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ମତ୍ତକୋକିଲନାଦିତମ୍ । ଵସନ୍ତଲକ୍ଷ୍ମୀସଂଯୁକ୍ତଂ କାମିକାମପ୍ରଵର୍ଧନମ୍
ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ମଦମସ୍ତ କୋଇଳୀର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜୁଥିଲା, ବସନ୍ତ ରୂପରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ଆସକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଉଥିଲା।
ତାମ୍ରସାଲାଦୁତ୍ତରତ୍ର ସୀସସାଲଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ସମୁଚ୍ଛ୍ରାଯଃ ସ୍ମୃତୋଽପ୍ଯସ୍ଯ ସପ୍ତଯୋଜନସଂଖ୍ଯଯା
ତାମ୍ରସାଳ ଉତ୍ତରେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ସୀସସାଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ସାତ ଯୋଜନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସନ୍ତାନଵାଟିକାମଧ୍ଯେ ସାଲଯୋସ୍ତୁ ଦ୍ଵଯୋର୍ନୃପ । ଦଶଯୋଜନଗନ୍ଧସ୍ତୁ ପ୍ରସୂନାନାଂ ସମନ୍ତତଃ
ସନ୍ତାନ ଦେଇଥିବା ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଦୁଇ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା, ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥାଏ।
ହିରଣ୍ଯାଭାନି କୁସୁମାନ୍ଯୁତ୍ଫୁଲ୍ଲାନି ନିରନ୍ତରମ୍ । ଅମୃତଦ୍ରଵସଂଯୁକ୍ତଫଲାନି ମଧୁରାଣି ଚ
ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ସୁନା ରଙ୍ଗର, ସବୁବେଳେ ଫୁଲିଥାଏ, ଫଳଗୁଡ଼ିକ ମଧୁର ଓ ଅମୃତ ମିଶିଥିବା, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଉପଲବ୍ଧ।
ଗ୍ରୀଷ୍ମର୍ତୁର୍ନାଯକସ୍ତସ୍ଯା ଵାଟିକାଯା ନୃପୋତ୍ତମ । ଶୁକ୍ରଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଶୁଚିଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଦ୍ଵେ ଭାର୍ଯେ ତସ୍ଯ ସମ୍ମତେ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ସେଇ ଉଦ୍ୟାନର ନାୟକ ହେଉଛନ୍ତି ଶୁକ୍ରଶ୍ରୀ; ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଗର୍ବିତ ପତ୍ନୀ ହେଉଛନ୍ତି ଶୁଚିଶ୍ରୀ ଓ ଶୁକ୍ରଶ୍ରୀ।
ସନ୍ତାପତ୍ରସ୍ତଲୋକାସ୍ତୁ ଵୃକ୍ଷମୂଲେଷୁ ସଂସ୍ଥିତାଃ । ନାନାସିଦ୍ଧୈଃ ପରିଵୃତୋ ନାନାଦେଵୈଃ ସମନ୍ଵିତଃ
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ତାପରେ ପୀଡିତ ଲୋକମାନେ ଗଛର ମୂଳେ ଅଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି; ସେ ନାୟକ ବିଭିନ୍ନ ସିଦ୍ଧ ଓ ଦେବମାନେ ସହିତ ଘିରିଥାନ୍ତି।
ଵିଲାସିନୀନାଂ ଵୃନ୍ଦୈସ୍ତୁ ଚନ୍ଦନଦ୍ରଵପଙ୍କିଲୈଃ । ପୁଷ୍ପମାଲାଭୂଷିତୈସ୍ତୁ ତାଲଵୃନ୍ତକରାମ୍ବୁଜୈଃ
ସେ ନାୟକ ଖେଳୁଥିବା ମହିଳାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ, ତାଙ୍କର ହାତ ତାଳପତ୍ର ଭଳି ଓ କମଳକୁଡ଼ି ଭଳି, ଦେହ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା।
ପ୍ରାକାରଃ ଶୋଭିତୋ ରାଜଞ୍ଛୀତଲାମ୍ବୁନିଷେଵିଭିଃ । ସୀସସାଲାଦୁତ୍ତରତ୍ରାପ୍ଯାରକୂଟମଯଃ ଶୁଭଃ
ହେ ରାଜା, ପ୍ରାକାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ, ଶୀତଳ ଜଳ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି; ସୀସସାଳ ଉତ୍ତରେ ଆଉ ଏକ ସୁନାର ଦେବାଳୟ ପ୍ରାକାର ଅଛି।
ପ୍ରାକାରୋ ଵର୍ତତେ ରାଜନ୍ ମୁନିଯୋଜନଦୈର୍ଘ୍ଯଵାନ୍ । ହରିଚନ୍ଦନଵୃକ୍ଷାଣାଂ ଵାଟୀ ମଧ୍ଯେ ତଯୋଃ ସ୍ମୃତା
ହେ ରାଜା, ପ୍ରାକାର ମୁନିମାନେ ଯେପରି ଯୋଜନ ଦ୍ୱାରା ମାପିଛନ୍ତି, ସେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି; ଏହି ଦୁଇ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ହରିଚନ୍ଦନ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି।
ସାଲଯୋରଧିନାଥସ୍ତୁ ଵର୍ଷର୍ତୁର୍ମେଘଵାହନଃ । ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପିଙ୍ଗଲନେତ୍ରଶ୍ଚ ଜୀମୂତକଵଚଃ ସ୍ମୃତଃ
ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଏହି ଜଙ୍ଗଲର ନାୟକ ହେଉଛନ୍ତି ମେଘବାହନ; ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଭଳି ପିଙ୍ଗଳ, ତାଙ୍କୁ ଜୀମୂତକବଚ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ।