ରକ୍ଷକା ନିଵସନ୍ତ୍ଯତ୍ର ମୋଦମାନାଃ ସମନ୍ତତଃ । ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରସମାଯୁକ୍ତୋ ଦ୍ଵାରପାଲଶତାନ୍ଵିତଃ
ସେଠାରେ ରକ୍ଷକମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସୁଛନ୍ତି; ଚାରିଟି ଦ୍ୱାର ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଶତଶଃ ଦ୍ୱାରପାଳ ରହିଛନ୍ତି ।
ନାନାଗଣୈଃ ପରିଵୃତୋ ଦେଵୀଭକ୍ତିଯୁତୈର୍ନୃପ । ଦର୍ଶନାର୍ଥଂ ସମାଯାନ୍ତି ଯେ ଦେଵା ଜଗଦୀଶିତୁଃ
ହେ ରାଜା, ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବୀଭକ୍ତ ଦଳ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି; ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ଜଗତର ନାଥ, ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି ।
ତେଷାଂ ଗଣା ଵସନ୍ତ୍ଯତ୍ର ଵାହନାନି ଚ ତତ୍ର ହି । ଵିମାନଶତସଙ୍ଘର୍ଷଘଣ୍ଟାସ୍ଵନସମାକୁଲଃ
ସେମାନଙ୍କ ଦଳ ଓ ବାହନମାନେ ଏଠାରେ ବସୁଛନ୍ତି; ଶତଶଃ ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ଓ ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ ସେଠି ଚଉଦିକ ଗଞ୍ଜିଉଠେ ।
ହଯହେଷାଖରାଘାତବଧିରୀକୃତଦିଙ୍ମୁଖଃ । ଗଣୈଃ କିଲକିଲାରାଵୈର୍ଵେତ୍ରହସ୍ତୈଶ୍ଚ ତାଡିତାଃ
ଘୋଡ଼ାର ହିହିନାରି ଓ ରଥର ଧ୍ୱନିରେ ଦିଗବାରି ଅନୁଭବ ହୋଇଯାଏ; ଗଣମାନେ ହାତରେ ଛଡ଼ ନେଇ ଚିତ୍କାର କରି ଶବ୍ଦ କରନ୍ତି ।
ସେଵକା ଦେଵସଙ୍ଘାନାଂ ଭ୍ରାଜନ୍ତେ ତତ୍ର ଭୂମିପ । ତସ୍ମିନ୍କୋଲାହଲେ ରାଜନ୍ନ ଶବ୍ଦଃ କେନଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେବକମାନେ ସେଠି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ରହନ୍ତି, ହେ ରାଜା; ସେଇ କୋଳାହଳ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶବ୍ଦ କେଉଁଠି ଶୁଣାଯାଏ ନାହିଁ ।
କସ୍ଯଚିଚ୍ଛ୍ରୂଯତେଽତ୍ଯନ୍ତଂ ନାନାଧ୍ଵନିସମାକୁଲେ । ପଦେ ପଦେ ମିଷ୍ଟଵାରିପରିପୂର୍ଣସରାଂସି ଚ
ସେଇ ଅନେକ ଧ୍ୱନିର ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶବ୍ଦ କେବେ ଶୁଣାଯାଏ ନାହିଁ; ପ୍ରତି ପଦେ ପଦେ ମିଠା ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସରୋବର ରହିଛି ।
ଵାଟିକା ଵିଵିଧା ରାଜନ୍ ରତ୍ନଦ୍ରୁମଵିରାଜିତାଃ । ତଦୁତ୍ତରଂ ମହାସାରଧାତୁନିର୍ମିତମଣ୍ଡଲଃ
ହେ ରାଜା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉଦ୍ୟାନ ରତ୍ନ ଗଛରେ ଶୋଭିତ; ଏହା ପରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁରେ ତିଆରି ଏକ ବଡ଼ ମଣ୍ଡଳ ଅଛି ।
ସାଲୋଽପରୋ ମହାନସ୍ତି ଗଗନସ୍ପର୍ଶି ଯଚ୍ଛିରଃ । ତେଜସା ସ୍ଯାଚ୍ଛତଗୁଣଃ ପୂର୍ଵସାଲାଦଯଂ ପରଃ
ଅନ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଦେଉଳ ଅଛି, ଯାହାର ଶିଖର ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଏ; ଏହା ପୂର୍ବ ଦେଉଳ ଠାରୁ ଶତଗୁଣା ଅଧିକ ତେଜସ୍ୱୀ ।
ଗୋପୁରଦ୍ଵାରସହିତୋ ବହୁଵୃକ୍ଷସମନ୍ଵିତଃ । ଯା ଵୃକ୍ଷଜାତଯଃ ସନ୍ତି ସର୍ଵାସ୍ତାସ୍ତତ୍ର ସନ୍ତି ଚ
ଉଚ୍ଚ ଗୋପୁର ଦ୍ୱାର ଓ ଅନେକ ଗଛରେ ଭରିଆ; ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗଛ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏଠି ମିଳେ ।
ନିରନ୍ତରଂ ପୁଷ୍ପଯୁତାଃ ସଦା ଫଲସମନ୍ଵିତାଃ । ନଵପଲ୍ଲଵସଂଯୁକ୍ତାଃ ପରସୌରଭସଙ୍କୁଲାଃ
ସେମାନେ ସଦା ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳରେ ଭରିଆ, ନିରନ୍ତର ନୂତନ ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିପୁର ।
ପନସା ବକୁଲା ଲୋଧ୍ରାଃ କର୍ଣିକାରାଶ୍ଚ ଶିଂଶପାଃ । ଦେଵଦାରୁକାଞ୍ଚନାରା ଆମ୍ରାଶ୍ଚୈଵ ସୁମେରଵଃ
ପନସ, ବକୁଳ, ଲୋଧ୍ର, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଶିଂଶପା, ଦେବଦାରୁ, କଞ୍ଚନାର, ଆମ୍ବ ଏବଂ ସୁମେରୁ ଗଛ ରହିଛି।
ଲିକୁଚା ହିଙ୍ଗୁଲାଶ୍ଚୈଲା ଲଵଙ୍ଗାଃ କଟ୍ଫଲାସ୍ତଥା । ପାଟଲା ମୁଚୁକୁନ୍ଦାଶ୍ଚ ଫଲିନ୍ଯୋ ଜଘନେଫଲାଃ
ଲିକୁଚ, ହିଙ୍ଗୁଳ, ଚଇଳ, ଲବଙ୍ଗ, କଟଫଳ, ପାଟଳ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଏବଂ ତଳେ ଫଳ ଧରୁଥିବା ଫଳଦାୟକ ଗଛ ମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ତାଲାସ୍ତମାଲାଃ ସାଲାଶ୍ଚ କଙ୍କୋଲା ନାଗଭଦ୍ରକାଃ । ପୁନ୍ନାଗାଃ ପୀଲଵଃ ସାଲ୍ଵକା ଵୈ କର୍ପୂରଶାଖିନଃ
ତାଳ, ତମାଳ, ସାଳ, କଂକୋଳ, ନାଗଭଦ୍ରକ, ପୁନ୍ନାଗ, ପୀଳବ, ସାଲ୍ବକ ଏବଂ କର୍ପୂର ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଅଶ୍ଵକର୍ଣା ହସ୍ତିକର୍ଣାସ୍ତାଲପର୍ଣାଶ୍ଚ ଦାଡିମାଃ । ଗଣିକା ବନ୍ଧୁଜୀଵାଶ୍ଚ ଜମ୍ବୀରାଶ୍ଚ କୁରଣ୍ଡକାଃ
ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ, ତାଳପତ୍ର, ଦାଡିମ୍ବ, ଗଣିକା, ବନ୍ଧୁଜୀବ, ଜମ୍ବିର ଏବଂ କୁରଣ୍ଡକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଚାମ୍ପେଯା ବନ୍ଧୁଜୀଵାଶ୍ଚ ତଥା ଵୈ କନକଦ୍ରୁମାଃ । କାଲାଗୁରୁଦ୍ରୁମାଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଚନ୍ଦନପାଦପାଃ
ଚାମ୍ପା, ବନ୍ଧୁଜୀବ, ସୁନା ଗଛ, କଳା ଅଗରୁ ଗଛ ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଖର୍ଜୂରା ଯୂଥିକାସ୍ତାଲପର୍ଣ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ତଥେକ୍ଷଵଃ । କ୍ଷୀରଵୃକ୍ଷାଶ୍ଚ ଖଦିରାଶ୍ଚିଞ୍ଜାଭଲ୍ଲାତକାସ୍ତଥା
ଖଜୁରି, ଯୂଥିକା, ତାଳପତ୍ର, ଇଖୁ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗଛ, ଖଦିର, ଚିଞ୍ଜା ଏବଂ ଭଲ୍ଲାତକ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ରୁଚକାଃ କୁଟଜା ଵୃକ୍ଷା ବିଲ୍ଵଵୃକ୍ଷାସ୍ତଥୈଵ ଚ । ତୁଲସୀନାଂ ଵନାନ୍ଯେଵଂ ମଲ୍ଲିକାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ରୁଚକ, କୁଟଜ, ବେଲ ଗଛ, ତୁଳସୀ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଇତ୍ଯାଦିତରୁଜାତୀନାଂ ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ । ନାନାଵାପୀଶତୈର୍ଯୁକ୍ତାନ୍ଯେଵଂ ସନ୍ତି ଧରାଧିପ
ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉପବନ, ବିଭିନ୍ନ ପୋଖରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଛି, ହେ ଭୂପତି।
କୋକିଲାରାଵସଂଯୁକ୍ତା ଗୁଞ୍ଜଦ୍ଭ୍ରମରଭୂଷିତାଃ । ନିର୍ଯାସସ୍ରାଵିଣଃ ସର୍ଵେ ସ୍ନିଗ୍ଧଚ୍ଛାଯାସ୍ତରୂତ୍ତମାଃ
କୋକିଳର ମଧୁର ଡାକ ଓ ଭୃଙ୍ଗପତଙ୍ଗର ଗୁଞ୍ଜନରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗଛ ରସ ଝରେ ଏବଂ ଶିତଳ ଛାୟା ଦେଇଥାଏ।
ନାନାଋତୁଭଵା ଵୃକ୍ଷା ନାନାପକ୍ଷିସମାକୁଲାଃ । ନାନାରସସ୍ରାଵିଣୀଭିର୍ନଦୀଭିରତିଶୋଭିତାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁର ଗଛ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀରେ ଭରିଥିବା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରସ ଝରୁଥିବା ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପାରାଵତଶୁକଵ୍ରାତସାରିକାପକ୍ଷମାରୁତୈଃ । ହଂସପକ୍ଷସମୁଦ୍ଭୂତାଵାତଵ୍ରାତୈଶ୍ଚଲଦ୍ଦ୍ରୁମମ୍
ପରାବତ, ଶୁଆ ଓ ସାରିକା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଝୁଣ୍ଡ, ହଂସ ପକ୍ଷର ହାଲୁକା ପବନରେ ଗଛମାନେ ହଲୁଚିଯାଏ।
ସୁଗନ୍ଧଗ୍ରାହିପଵନପୂରିତଂ ତଦ୍ଵନୋତ୍ତମମ୍ । ସହିତଂ ହରିଣୀଯୂଥୈର୍ଧାଵମାନୈରିତସ୍ତତଃ
ସେ ଉତ୍ତମ ଜଙ୍ଗଲ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଠାରେ ହରିଣୀ ଦଳ ଏଠି ସେଠି ଦୌଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି।
ନୃତ୍ଯଦ୍ବର୍ହିକଦମ୍ବସ୍ଯ କେକାରାଵୈଃ ସୁଖପ୍ରଦୈଃ । ନାଦିତଂ ତଦ୍ଵନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ମଧୁସ୍ରାଵି ସମନ୍ତତଃ
ନୃତ୍ୟରତ ମୟୂର ଓ ତାଙ୍କର ସୁଖଦ ଡାକରେ ଶବ୍ଦିତ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମଧୁ ଝରୁଛି।
କାଂସ୍ଯସାଲାଦୁତ୍ତରେ ତୁ ତାମ୍ରସାଲଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ଚତୁରସ୍ରସମାକାର ଉନ୍ନତ୍ଯା ସପ୍ତଯୋଜନଃ
କାଂସ୍ୟ ସାଳର ଉତ୍ତରେ ତାମ୍ର ସାଳ ଅଛି, ଯାହା ଚାରିକୋଣା ଆକୃତିର ଏବଂ ସାତି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ।
ଦ୍ଵଯୋସ୍ତୁ ସାଲଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ତା କଲ୍ପଵାଟିକା । ଯେଷାଂ ତରୂଣାଂ ପୁଷ୍ପାଣି କାଞ୍ଚନାଭାନି ଭୂମିପ
ଏହି ଦୁଇ ସାଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଳ୍ପବାଟିକା ଅଛି, ଯାହାର ଗଛର ଫୁଲ ସୁନା ପରି ଚମକେ, ହେ ଭୂପତି।
ପତ୍ରାଣି କାଞ୍ଚନାଭାନି ରତ୍ନବୀଜଫଲାନି ଚ । ଦଶଯୋଜନଗନ୍ଧୋ ହି ପ୍ରସର୍ପତି ସମନ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ପତ୍ର ସୁନା ପରି ଜଗମଗେ, ଫଳ ମଣିର ଭଳି ଅଛି, ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ।
ତଦ୍ଵନଂ ରକ୍ଷିତଂ ରାଜନ୍ ଵସନ୍ତେନର୍ତୁନାନିଶମ୍ । ପୁଷ୍ପସିଂହାସନାସୀନଃ ପୁଷ୍ପଚ୍ଛତ୍ରଵିରାଜିତଃ
ହେ ରାଜା, ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଦିନ ରାତି ରକ୍ଷା କରେ; ସେଠାରେ ଫୁଲ ର ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ଫୁଲ ଛତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପୁଷ୍ପଭୂଷାଭୂଷିତଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପାସଵଵିଘୂର୍ଣିତଃ । ମଧୁଶ୍ରୀର୍ମାଧଵଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଦ୍ଵେ ଭାର୍ଯେ ତସ୍ଯ ସମ୍ମତେ
ଫୁଲର ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଫୁଲର ମଦରେ ମତ୍ତ, ସେଠାରେ ମଧୁଶ୍ରୀ ଓ ମାଧବଶ୍ରୀ ଦୁଇଜଣେ ପ୍ରିୟା ଝିଅ ଉପସ୍ଥିତ।
କ୍ରୀଡତଃ ସ୍ମେରଵଦନେ ସୁମସ୍ତବକକନ୍ଦୁକୈଃ । ଅତୀଵ ରମ୍ଯଂ ଵିପିନଂ ମଧୁସ୍ରାଵି ସମନ୍ତତଃ
ସେମାନେ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଫୁଲର ମାଳା ଓ ଫୁଲର ଗୋଲା ନେଇ ଖେଳୁଥିଲେ; ସେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲ ସବୁଠି ମଧୁର ମଧୁ ଝରି ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଦଶଯୋଜନପର୍ଯନ୍ତଂ କୁସୁମାମୋଦଵାଯୁନା । ପୂରିତଂ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସାଙ୍ଗନୈର୍ଗାନଲୋଲୁପୈଃ
ଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା; ଦେବମାନେ ଗାନକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀନୀମାନେ ସହିତ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।