ସର୍ଵପାପହରଂ ଦେଵ ଯେନ ଵିଦ୍ଯା ପ୍ରଵର୍ତତେ । କେନ ଵା ବ୍ରହ୍ମଵିଜ୍ଞାନଂ କିଂ ନୁ ଵା ମୋକ୍ଷସାଧନମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ହେ ଭଗବାନ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା, ମୁଁ ତୁମ ମୁଖରୁ ବେଦ, ସୃତି, ପୁରାଣର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣିଛି।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଗତିଃ କେନ କେନ ଵା ମୃତ୍ଯୁନାଶନମ୍ । ଐହିକାମୁଷ୍ମିକଫଲଂ କେନ ଵା ପଦ୍ମଲୋଚନ
ସମସ୍ତ ପାପ କେଉଁଠି ଦୂର ହୁଏ, କେଉଁଠି ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, କିମ୍ବା କେଉଁଠି ମୋକ୍ଷ ମିଳେ?
ଵକ୍ତୁମର୍ହସ୍ଯଶେଷେଣ ସର୍ଵଂ ନିଖିଲମାଦିତଃ । ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ସାଧୁ ସାଧୁ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସମ୍ଯକ୍ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯାନଘ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କେଉଁପରି ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପାଉଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର ହୁଏ, ଏବଂ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ଫଳ କେଉଁଠି ମିଳେ, ହେ ପଦ୍ମନୟନ?
ଶୃଣୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯତ୍ନେନ ଗାଯତ୍ର୍ଯଷ୍ଟସହସ୍ରକମ୍ । ନାମ୍ନାଂ ଶୁଭାନାଂ ଦିଵ୍ଯାନାଂ ସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍
ମୋତେ ଆରମ୍ଭରୁ ସମସ୍ତ କଥା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହ। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଭଲ, ଭଲ, ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ହେ ନିର୍ମଳ।
ସୃଷ୍ଟ୍ଯାଦୌ ଯଦ୍ଭଗଵତା ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବ୍ରଵୀମି ତେ । ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରସହସ୍ରସ୍ଯ ଋଷିର୍ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଶୁଣ, ମୁଁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ତୁମକୁ ଗାୟତ୍ରୀର ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟସହସ୍ର ନାମ କହିବି, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ ଓ ଦିବ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରନ୍ତି।
ଛନ୍ଦୋଽନୁଷ୍ଟୁପ୍ ତଥା ଦେଵୀ ଗାଯତ୍ରୀ ଦେଵତା ସ୍ମୃତା । ହଲୋ ବୀଜାନି ତସ୍ଯୈଵ ସ୍ଵରାଃ ଶକ୍ତଯ ଈରିତାଃ
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଭଗବାନ ଯାହା କହିଥିଲେ, ମୁଁ ସେଥିରେ କହିବି। ଏହି ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରସହସ୍ର ନାମର ଋଷି ବ୍ରହ୍ମା ବୋଲି କହାଯାଇଛି।
ଅଙ୍ଗନ୍ଯାସକରନ୍ଯାସାଵୁଚ୍ଯେତେ ମାତୃକାକ୍ଷରୈଃ । ଅଥ ଧ୍ଯାନଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଧକାନାଂ ହିତାଯ ଵୈ
ଏହାର ଛନ୍ଦ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍, ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ବ୍ୟଞ୍ଜନ ତାଙ୍କର ବୀଜ, ସ୍ୱର ଶକ୍ତି ଭାବେ କହାଯାନ୍ତି।
ରକ୍ତଶ୍ଵେତହିରଣ୍ଯନୀଲଧଵଲୈର୍ଯୁକ୍ତାଂ ତ୍ରିନେତ୍ରୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଂ ରକ୍ତାଂ ରକ୍ତନଵସ୍ରଜଂ ମଣିଗଣୈର୍ଯୁକ୍ତାଂ କୁମାରୀମିମାମ୍ । ଗାଯତ୍ରୀଂ କମଲାସନାଂ କରତଲଵ୍ଯାନଦ୍ଧକୁଣ୍ଡାମ୍ବୁଜାଂ ପଦ୍ମାକ୍ଷୀଂ ଚ ଵରସ୍ରଜଂ ଚ ଦଧତୀଂ ହଂସାଧିରୂଢାଂ ଭଜେ
ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ ଓ କରନ୍ୟାସ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାର ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ। ଏବେ ମୁଁ ସାଧକମାନଙ୍କର ଉପକାର ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ କହିବି।
ଅଚିନ୍ତ୍ଯଲକ୍ଷଣାଵ୍ଯକ୍ତାପ୍ଯର୍ଥମାତୃମହେଶ୍ଵରୀ । ଅମୃତାର୍ଣଵମଧ୍ଯସ୍ଥାପ୍ଯଜିତା ଚାପରାଜିତା
ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଅଲକ୍ଷଣ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଯେଉଁଠି ଅର୍ଥର ମାତୃ ମହେଶ୍ୱରୀ ବସିଛନ୍ତି, ଅମୃତ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଅଜିତା ଓ ଅପରାଜିତା ରୂପେ ବିରାଜମାନ।
ଅଣିମାଦିଗୁଣାଧାରାପ୍ଯର୍କମଣ୍ଡଲସଂସ୍ଥିତା । ଅଜରାଜାପରାଧର୍ମା ଅକ୍ଷସୂତ୍ରଧରାଧରା
ଅଣିମା ଆଦି ଶକ୍ତିମାନ ଗୁଣମାନଙ୍କ ଆଧାର, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ବସିଛନ୍ତି, ଅଜର, ରାଜା, ଅପରାଧର ଉପରେ ଅତିତ, ଅକ୍ଷସୂତ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ଅକାରାଦିକ୍ଷକାରାନ୍ତାପ୍ଯରିଷଡ୍ଵର୍ଗଭେଦିନୀ । ଅଞ୍ଜନାଦ୍ରିପ୍ରତୀକାଶାପ୍ଯଞ୍ଜନାଦ୍ରିନିଵାସିନୀ
ଅକାରରୁ କ୍ଷକାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ, ଛଅ ପ୍ରକାର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି, ଅଞ୍ଜନା ପାହାଡ଼ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏବଂ ଅଞ୍ଜନା ପାହାଡ଼ରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଅଦିତିଶ୍ଚାଜପାଵିଦ୍ଯାପ୍ଯରଵିନ୍ଦନିଭେକ୍ଷଣା । ଅନ୍ତର୍ବହିଃସ୍ଥିତାଵିଦ୍ଯାଧ୍ଵଂସିନୀ ଚାନ୍ତରାତ୍ମିକା
ସେ ଅଦିତି, ଅଜପା ଜ୍ଞାନ, ପଦ୍ମପ୍ରଭା ନୟନ, ଭିତରେ ବାହାରେ ଉପସ୍ଥିତ, ଅଜ୍ଞାନ ନାଶକା, ଏବଂ ଅନ୍ତରାତ୍ମା।
ଅଜା ଚାଜମୁଖାଵାସାପ୍ଯରଵିନ୍ଦନିଭାନନା । ଅର୍ଧମାତ୍ରାର୍ଥଦାନଜ୍ଞାପ୍ଯରିମଣ୍ଡଲମର୍ଦିନୀ
ଅଜନ୍ମା, ଅଜମୁଖରେ ବସିଥିବା, ପଦ୍ମପ୍ରଭା ମୁହଁ, ଅର୍ଧମାତ୍ରାର ଅର୍ଥ ଜ୍ଞାନୀ, ଶତ୍ରୁମଣ୍ଡଳକୁ ଚୁର୍ମାର କରନ୍ତି।
ଅସୁରଘ୍ନୀହ୍ଯମାଵାସ୍ଯାପ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀଘ୍ନ୍ଯନ୍ତ୍ଯଜାର୍ଚିତା । ଆଦିଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚାଦିଶକ୍ତିରାକୃତିଶ୍ଚାଯତାନନା
ଦାନବ ନାଶିନୀ, ଅମାବାସ୍ୟାରେ ବିରାଜିତ, ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାଶକା, ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନେ ପୂଜିଥିବା, ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଆଦିଶକ୍ତି, ସୃଷ୍ଟିର ଆକୃତି, ବିସ୍ତୃତ ମୁହଁ।
ଆଦିତ୍ଯପଦଵୀଚାରାପ୍ଯାଦିତ୍ଯପରିସେଵିତା । ଆଚାର୍ଯାଵର୍ତନାଚାରାପ୍ଯାଦିମୂର୍ତିନିଵାସିନୀ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରିଭ୍ରମଣ ତାଙ୍କର ଆଚରଣ, ଆଦିମୂର୍ତ୍ତିରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଆଗ୍ନେଯୀ ଚାମରୀ ଚାଦ୍ଯା ଚାରାଧ୍ଯା ଚାସନସ୍ଥିତା । ଆଧାରନିଲଯାଧାରା ଚାକାଶାନ୍ତନିଵାସିନୀ
ଅଗ୍ନିତତ୍ତ୍ୱର, ପ୍ରଥମ, ପୂଜ୍ୟ, ଆସନରେ ବସିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର, ଆକାଶର ବିସ୍ତାରରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଆଦ୍ଯାକ୍ଷରସମାଯୁକ୍ତା ଚାନ୍ତରାକାଶରୂପିଣୀ । ଆଦିତ୍ଯମଣ୍ଡଲଗତା ଚାନ୍ତରଧ୍ଵାନ୍ତନାଶିନୀ
ଆଦି ଅକ୍ଷର ସହିତ ଏକତ୍ରିତ, ଅନ୍ତରାକାଶ ରୂପୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ବସିଥିବା, ଅନ୍ତର ଅନ୍ଧକାର ନାଶକା।
ଇନ୍ଦିରା ଚେଷ୍ଟଦା ଚେଷ୍ଟା ଚେନ୍ଦୀଵରନିଭେକ୍ଷଣା । ଇରାଵତୀ ଚେନ୍ଦ୍ରପଦା ଚେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଚେନ୍ଦୁରୂପିଣୀ
ଇନ୍ଦିରା, କ୍ରିୟା ଦାତ୍ରୀ, କ୍ରିୟା ରୂପା, ନୀଳପଦ୍ମପ୍ରଭା ନୟନ, ଇରାବତୀ, ଚନ୍ଦ୍ରପଥରେ ଚାଲୁଥିବା, ଦେବୀଙ୍କ ରାଣୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ରୂପୀ।
ଇକ୍ଷୁକୋଦଣ୍ଡସଂଯୁକ୍ତା ଚେଷୁସନ୍ଧାନକାରିଣୀ । ଇନ୍ଦ୍ରନୀଲସମାକାରା ଚେଡାପିଙ୍ଗଲରୂପିଣୀ
ଇଖ କମ୍ବୁ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ବାଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ପରି ରୂପ, ହଳଦିଆ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ଇନ୍ଦ୍ରାକ୍ଷୀ ଚେଶ୍ଵରୀ ଦେଵୀ ଚେହାତ୍ରଯଵିଵର୍ଜିତା । ଉମା ଚୋଷା ହ୍ଯୁଡୁନିଭା ଉର୍ଵାରୁକଫଲାନନା
ଇନ୍ଦ୍ରାକ୍ଷୀ, ଈଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ, ତିନି ଲୋକରୁ ମୁକ୍ତ, ଉମା, ଉଷା, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କରେଳା ଫଳ ପରି ମୁହଁ।
ଉଡୁପ୍ରଭା ଚୋଡୁମତୀ ହ୍ଯୁଡୁପା ହ୍ଯୁଡୁମଧ୍ଯଗା । ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଚାପ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵକେଶୀ ଚାପ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵାଧୋଗତିଭେଦିନୀ
ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା, ଚନ୍ଦ୍ରମନ, ଚନ୍ଦ୍ରପାନ କରୁଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ରମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ଉପରେ ଓ ଉପରକେଶୀ, ଉପର-ତଳ ଗତିର ଭେଦକା।
ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁପ୍ରିଯା ଚୋର୍ମିମାଲାଵାଗ୍ଗ୍ରନ୍ଥଦାଯିନୀ । ଋତଂ ଚର୍ଷିର୍ଋତୁମତୀ ଋଷିଦେଵନମସ୍କୃତା
ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱବାହୁମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ତରଙ୍ଗମାଳା ଓ ଶବ୍ଦଗ୍ରନ୍ଥ ଦାତ୍ରୀ, ସତ୍ୟ, ଋଷି, ସତ୍ୟସଂପନ୍ନା, ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜିଥିବା।
ଋଗ୍ଵେଦା ଋଣହର୍ତ୍ରୀ ଚ ଋଷିମଣ୍ଡଲଚାରିଣୀ । ଋଦ୍ଧିଦା ଋଜୁମାର୍ଗସ୍ଥା ଋଜୁଧର୍ମା ଋତୁପ୍ରଦା
ଋଗ୍ବେଦ, ଋଣ ନାଶକା, ଋଷିମଣ୍ଡଳରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା, ସମୃଦ୍ଧି ଦାତ୍ରୀ, ସିଧା ପଥରେ ବସିଥିବା, ସିଧା ଧର୍ମର, ଋତୁ ଦାତ୍ରୀ।
ଋଗ୍ଵେଦନିଲଯା ଋଜ୍ଵୀ ଲୁପ୍ତଧର୍ମପ୍ରଵର୍ତିନୀ । ଲୂତାରିଵରସମ୍ଭୂତା ଲୂତାଦିଵିଷହାରିଣୀ
ଋଗ୍ବେଦରେ ବସିଥିବା, ସିଧାସଳଖ, ହରାଇଯାଇଥିବା ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମକଡ଼ାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ମକଡ଼ା ଓ ଏହାଦି ଦୁଷ୍ଟତା ନାଶକା।
ଏକାକ୍ଷରା ଚୈକମାତ୍ରା ଚୈକା ଚୈକୈକନିଷ୍ଠିତା । ଐନ୍ଦ୍ରୀ ହ୍ଯୈରାଵତାରୂଢା ଚୈହିକାମୁଷ୍ମିକପ୍ରଦା
ଏକାକ୍ଷରୀ, ଏକମାତ୍ରା, ଏକା, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ବସିଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଶକ୍ତି, ଏଇରାବତ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା, ଏହି ଓ ପରଲୋକ ଫଳ ଦାତ୍ରୀ।
ଓଙ୍କାରା ହ୍ଯୋଷଧୀ ଚୋତା ଚୋତପ୍ରୋତନିଵାସିନୀ । ଔର୍ଵା ହ୍ଯୌଷଧସମ୍ପନ୍ନା ଔପାସନଫଲପ୍ରଦା
ଓଁକାର, ଔଷଧି, ତାଣି ଓ ତନା ଭାବରେ ବସିଥିବା, ବୁନାଯାଇଥିବାରେ ବସିଥିବା, ଔର୍ବା, ଔଷଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉପାସନାର ଫଳ ଦାତ୍ରୀ।
ଅଣ୍ଡମଧ୍ଯସ୍ଥିତା ଦେଵୀ ଚାଃକାରମନୁରୂପିଣୀ । କାତ୍ଯାଯନୀ କାଲରାତ୍ରିଃ କାମାକ୍ଷୀ କାମସୁନ୍ଦରୀ
ଅଣ୍ଡର ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଦେବୀ, ଯିଏ 'କ' ଅକ୍ଷରର ଅନୁରୂପ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ କାତ୍ୟାୟନୀ, କାଳରାତ୍ରି, କାମାକ୍ଷୀ ଏବଂ କାମସୁନ୍ଦରୀ ନାମରେ ପରିଚିତ।
କମଲା କାମିନୀ କାନ୍ତା କାମଦା କାଲକଣ୍ଠିନୀ । କରିକୁମ୍ଭସ୍ତନଭରା କରଵୀରସୁଵାସିନୀ
ସେ କମଳା, ପ୍ରେମିକା, ଆକର୍ଷକ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିବା, କଳା କଣ୍ଠି, ହାତୀର ମସ୍ତକ ଭଳି ଅନ୍ତଃପୁଷ୍ଟି ଥିବା ଏବଂ କରବୀର ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ମନ୍ମୁଗ୍ଧ।
କଲ୍ଯାଣୀ କୁଣ୍ଡଲଵତୀ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରନିଵାସିନୀ । କୁରୁଵିନ୍ଦଦଲାକାରା କୁଣ୍ଡଲୀ କୁମୁଦାଲଯା
ସେ ମଙ୍ଗଳମୟୀ, କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବସିଥିବା, କୁରୁବିନ୍ଦ ମଣି ଭଳି ରଙ୍ଗିନ, ନାଗ ଭଳି ବେଙ୍କା, ଏବଂ କମଳରେ ବସିଥିବା।
କାଲଜିହ୍ଵା କରାଲାସ୍ଯା କାଲିକା କାଲରୂପିଣୀ । କମନୀଯଗୁଣା କାନ୍ତିଃ କଲାଧାରା କୁମୁଦ୍ଵତୀ
ସେ କଳା ଜିଭା, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, କାଳିକା, ସମୟର ରୂପ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଗୁଣର ମାଲିକା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କଳାର ଆଧାର ଏବଂ କମଳ ସମାନ।