ପୌଣ୍ଡ୍ରେକ୍ଷୁରସପୂର୍ଣୈସ୍ତୁ କଲଶୈଃ ଶତସଂଖ୍ଯକୈଃ । ସ୍ତାପଯେଦ୍ଯୋ ମହେଶାନୀଂ ନ ସ ଭୂଯୋଽଭିଜାଯତେ
ଯିଏ ଶୁଧ୍ଧ ଇଖୁ ରସରେ ଭରା ଶତ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନା କରେ, ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ଯଶ୍ଚ ଚୂତରସୈରେଵଂ ସ୍ନାପଯେଜ୍ଜଗଦମ୍ବିକାମ୍ । ଵେଦପାରାଯଣଂ କୃତ୍ଵା ରସେନେକ୍ଷୂଦ୍ଭଵେନ ଵା
ଏଭଳି ଯିଏ ଆମ୍ବ ରସରେ ଜଗଦମ୍ବାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ, କିମ୍ବା ଇଖୁ ରସ ଦେଇ ବେଦ ପାଠ କରେ, ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ।
ତଦ୍ଗେହଂ ନ ତ୍ଯଜେନ୍ନିତ୍ଯଂ ରମା ଚୈଵ ସରସ୍ଵତୀ । ଯସ୍ତୁ ଦ୍ରାକ୍ଷାରସେନୈଵ ଵେଦପାରାଯଣଂ ଚରନ୍
ଏପରି ଘରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ସଦା ବସନ୍ତି, କେବେ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ। ଯିଏ ଦ୍ରାକ୍ଷା ରସ ଦେଇ ବେଦ ପାଠ କରେ—
ଅଭିଷିଞ୍ଚେନ୍ମହେଶାନୀଂ ସକୁଟୁମ୍ବୋ ନରୋତ୍ତମଃ । ରସରେଣୁପ୍ରମାଣଂ ଚ ଦେଵୀଲୋକେ ମହୀଯତେ
—ଏବଂ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ମହେଶାନୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ, ଯେତେ ରସ ଓ ଚୁରୁଣି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ତାହା ଅନୁଯାୟୀ ଦେବୀଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
କର୍ପୂରାଗୁରୁକାଶ୍ମୀରକସ୍ତୂରୀପଙ୍କପଙ୍କିଲୈଃ । ସଲିଲୈଃ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଦେଵୀଂ ଵେଦପାରାଯଣଂ ଚରନ୍
କର୍ପୂର, ଅଗୁରୁ, କେଶର ଓ କସ୍ତୂରୀ ମିଶିତ ପାଣିରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ ଓ ବେଦ ପାଠ କରେ, ତେବେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଭସ୍ମୀଭଵନ୍ତି ପାପାନି ଶତଜନ୍ମାର୍ଜିତାନି ଚ । ଯୋ ଦୁଗ୍ଧକଲଶୈର୍ଦେଵୀଂ ସ୍ତାପଯେଦ୍ଵେଦପାଠତଃ
ଯିଏ ଦୁଧର କଳଶ ଦ୍ୱାରା ବେଦ ପାଠ ସମୟରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନା କରେ, ସେ ଶତ ଜନ୍ମର ସଂଚିତ ପାପ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ି ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ।
ଆକଲ୍ପଂ ସ ଵସେନ୍ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ମିନ୍ ଵୈ କ୍ଷୀରସାଗରେ । ଯସ୍ତୁ ଦଧ୍ନାଭିଷିଞ୍ଚେତ୍ତାଂ ଦଧିକୁଲ୍ଯାପତିର୍ଭଵେତ୍
ସେ ଯେତେ ଦିନ ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସେତେ ଦିନ ଦୁଧର ସାଗରରେ ବସିପାରିବେ। ଯିଏ ଦହି ଦେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ, ସେ ଦହି ନଦୀର ମାଲିକ ହୁଏ।
ମଧୁନା ଚ ଧୃତେନୈଵ ତଥା ଶର୍କରଯାପି ଚ । ସ୍ନାପଯେନ୍ମଧୁକୁଲ୍ଯାଦିନଦୀନାଂ ସ ପତିର୍ଭଵେତ୍
ମଧୁ, ଘିଅ ଓ ଚିନି ଦେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ସେ ମଧୁ ଓ ଏପରି ନଦୀମାନଙ୍କର ମାଲିକ ହୁଏ।
ସହସ୍ରକଲଶୈର୍ଦେଵୀଂ ସ୍ନାପଯନ୍ଭକ୍ତିତତ୍ପରଃ । ଇହ ଲୋକେ ସୁଖୀ ଭୂତ୍ଵାପ୍ଯନ୍ଯଲୋକେ ସୁଖୀ ଭଵେତ୍
ଯିଏ ହଜାର କଳଶ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ, ସେ ଏହି ଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସୁଖୀ ହୁଏ।
କ୍ଷୌମଂ ଵସ୍ତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵାଯୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ରତ୍ନନିର୍ମିତଭୂଷାଣାଂ ଦାତା ନିଧିପତିର୍ଭଵେତ୍
କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଦାନ କରିଲେ, ସେ ବାୟୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଗହଣା ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଧନର ମାଲିକ ହୁଏ।
କାଶ୍ମୀରଚନ୍ଦନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କସ୍ତୂରୀବିନ୍ଦୁଭୂଷିତମ୍ । ତଥା ସୀମନ୍ତସିନ୍ଦୂରଂ ଚରଣେଽଲକ୍ତପତ୍ରକମ୍
କାଶ୍ମୀର ଚନ୍ଦନ ଓ ତାହାରେ କସ୍ତୂରୀର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଲଗାଇ, ସେପରି ସୀମନ୍ତରେ ସିନ୍ଧୂର ଓ ପାଦରେ ଆଲତା ଦେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରାସନେ ସମାରୂଢୋ ଭଵେଦ୍ଦେଵପତିଃ ପରଃ । ପୁଷ୍ପାଣି ଵିଵିଧାନ୍ଯାହୁଃ ପୂଜାକର୍ମଣି ସାଧଵଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆସନରେ ବସିଲେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଠାକୁର ହୁଏ; ଧର୍ମିକମାନେ କହନ୍ତି, ପୂଜାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ତାନି ଦତ୍ତ୍ଵା ଯଥାଲାଭଂ କୈଲାସଂ ଲଭତେ ସ୍ଵଯମ୍ । ବିଲ୍ଵପତ୍ରାଣ୍ଯମୋଘାନି ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ପରଶକ୍ତଯେ
ଯେଉଁଠିକି ଯେପରି ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ, ତାହା ଦେଇଲେ ନିଜେ କୈଳାସ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ; ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ବିଲ୍ବପତ୍ର ଦେଉଛି, ସେ କେବେ ବିଫଳ ହୁଏନି।
ତସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ କଦାଚିଚ୍ଚ କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି । ବିଲ୍ଵପତ୍ରତ୍ରଯେ ରକ୍ତଚନ୍ଦନେନ ତୁ ସଂଲ୍ଲିଖେତ୍
ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କିମ୍ବା ସମୟରେ ଦୁଃଖ ଆସିବ ନାହିଁ; ବିଲ୍ବପତ୍ର ତିନିଟିରେ ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ସାବଧାନରେ ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ମାଯାବୀଜତ୍ରଯଂ ଯତ୍ନାତ୍ସୁସ୍ଫୁଟଂ ଚାତିସୁନ୍ଦରମ୍ । ମାଯାବୀଜାଦିକଂ ନାମ ଚତୁର୍ଥ୍ଯନ୍ତଂ ସମୁଚ୍ଚରେତ୍
ମାୟା ବୀଜ ତିନିଟିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଲେଖିବା ଉଚିତ; ମାୟା ବୀଜ ଓ ତାହା ସହିତ ଥିବା ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଚତୁର୍ଥୀ ବିଭକ୍ତିରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନମୋଽନ୍ତଂ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵୀଚରଣପଙ୍କଜେ । ସମର୍ପଯେନ୍ମହାଦେଵ୍ଯୈ କୋମଲଂ ତଚ୍ଚ ପତ୍ରକମ୍
'ନମଃ' ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ, ସେଇ କୋମଳ ପତ୍ରଟିକୁ ଦେବୀଙ୍କ ଚରଣ କମଳରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ମନୁତ୍ଵଂ ଲଭତେ ହି ସଃ । ଯସ୍ତୁ କୋଟିଦଲୈରେଵଂ କୋମଲୈରତିନିର୍ମଲୈଃ
ଯିଏ ଏଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ କରେ, ସେ ଦେବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଯିଏ କୋଟି କୋଟି କୋମଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ,
ପୂଜଯେଦ୍ଭୁଵନେଶାନୀଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାଧିପତିର୍ଭଵେତ୍ । କୁନ୍ଦପୁଷ୍ପୈର୍ନଵୀନୈସ୍ତୁ ଲୁଲିତୈରଷ୍ଟଗନ୍ଧତଃ
ସେ ଭୂବନେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଅଧିପତି ହୁଏ; ନୂଆ ଓ ଅଷ୍ଟଗନ୍ଧ ଗନ୍ଧିତ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା,
କୋଟିସଙ୍ଖ୍ଯୈଃ ପୂଜଯେତ୍ତୁ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଲଭେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ମଲ୍ଲିକାମାଲତୀପୁଷ୍ପୈରଷ୍ଟଗନ୍ଧେନ ଲୋଲିତୈଃ
କୋଟି କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ପୂଜା କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରଜାପତି ଦଶା ପାଏ; ମଲ୍ଲିକା ଓ ମାଲତୀ ଫୁଲ ଅଷ୍ଟଗନ୍ଧ ଗନ୍ଧିତ ଥିଲେ,
କୋଟିସଙ୍ଖ୍ଯୈଃ ପୂଜଯା ତୁ ଜାଯତେ ସ ଚତୁର୍ମୁଖଃ । ଦଶକୋଟିଭିରପ୍ଯେଵଂ ତୈରେଵ କୁସୁମୈର୍ମୁନେ
କୋଟି କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ପୂଜା କଲେ ସେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ହୁଏ; ମୁନି, ସେଇ ଫୁଲ ଦଶ କୋଟି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ,
ଵିଷ୍ଣୁତ୍ଵଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯତ୍ସୁରେଷ୍ଵପି ଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁନୈତଦ୍ଵ୍ରତଂ ପୂର୍ଵଂ କୃତଂ ସ୍ଵପଦଲବ୍ଧଯେ
ମାନବ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ଦଶା ପାଏ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ; ପୂର୍ବରୁ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ପଦ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ଶତକୋଟିଭିରପ୍ଯେଵଂ ସୂତ୍ରାତ୍ମତ୍ଵଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵ୍ରତମେତତ୍ପୁରା ସମ୍ଯକ୍କୃତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଶତ କୋଟି ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୂତ୍ରାତ୍ମା ଦଶା ପାଏ; ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ବରୁ ଭଲ ଭାବେ, ଭକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ସହିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ତେନ ଵ୍ରତପ୍ରଭାଵେଣ ହିରଣ୍ଯୋଦରତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଜପାକୁସୁମପୁଷ୍ପସ୍ଯ ବନ୍ଧୂକକୁସୁମସ୍ଯ ଚ
ସେଇ ବ୍ରତର ପ୍ରଭାବରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଦଶା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଜବା ଫୁଲ ଓ ବନ୍ଧୁକ ଫୁଲ ବିଷୟରେ,
ଦାଡିମୀକୁସୁମସ୍ଯାପି ଵିଧିରେଷ ଉଦୀରିତଃ । ଏଵମନ୍ଯାନି ପୁଷ୍ପାଣି ଶ୍ରୀଦେଵ୍ଯୈ ଵିଧିନାର୍ପଯେତ୍
ଦାଡିମ୍ବ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମରେ ଆସେ; ଏଭଳି ଅନ୍ୟ ଫୁଲମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲସ୍ଯାନ୍ତଂ ନ ଜାନାତୀଶ୍ଵରୋଽପି ସଃ । ତତ୍ତଦୃତୂଦ୍ଭଵୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ନାମସାହସ୍ରସଂଖ୍ଯଯା
ଏହାର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ କେତେ ଅଛି, ତାହା ଭଗବାନ୍ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା, ହଜାର ନାମ ସଂଖ୍ୟାରେ,
ସମର୍ପଯେନ୍ମହାଦେଵ୍ଯୈ ପ୍ରତିଵର୍ଷମତନ୍ଦ୍ରିତଃ । ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ମହାପାତକସଂଯୁତଃ
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅଲସ୍ୟ ଛାଡି ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ଯିଏ ଏଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ କରେ, ସେ ବଡ଼ ପାପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ,
ଉପପାତକଯୁକ୍ତୋଽପି ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକୈଃ । ଦେହାନ୍ତେ ଶ୍ରୀପଦାମ୍ଭୋଜଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଦେଵସତ୍ତମୈଃ
ଉପପାପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଶରୀର ଛାଡ଼ିବା ବେଳେ, ଯେଉଁ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପଦକମଳ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଉଁଠି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସାଧକଵରୋ ମୁନେ ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ । କୃଷ୍ଣାଗୁରୁଂ ସକର୍ପୂରଂ ଚନ୍ଦନେନ ସମନ୍ଵିତମ୍
ହେ ମୁନି, ସେ ସାଧକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କୃଷ୍ଣାଗୁରୁ, କର୍ପୂର ଓ ଚନ୍ଦନ ମିଶାଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସିଲ୍ହକଂ ଚାଜ୍ଯସଂଯୁକ୍ତଂ ଗୁଗ୍ଗୁଲେନ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ଧୂପଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ମହାଦେଵ୍ଯୈ ଯେନ ସ୍ଯାଦ୍ଧୂପିତଂ ଗୃହମ୍
ଶିଲ୍ହକ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ସହିତ ତିଆରି ଧୂପ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଯାହାର ସୁଗନ୍ଧରେ ଘର ପୂରା ଭରିଯାଏ।
ତେନ ପ୍ରସନ୍ନା ଦେଵେଶୀ ଦଦାତି ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍ । ଦୀପଂ କର୍ପୂରଖଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦେଵ୍ଯୈ ନିରନ୍ତରମ୍
ଏହିପରି ସେବାରେ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସେ ତିନି ଭୁବନ ଦେଇଦିଅନ୍ତି। କର୍ପୂର ଟୁକୁଡ଼ା ଦେଇ ଦୀପ ଜଳାଇ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।