ମଧ୍ଯାହ୍ନାତ୍ପ୍ରାଗ୍ଜଲୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ପରତୋ ଜଲଵର୍ଜିତମ୍ । ତର୍ଜନ୍ଯନାମିକାମଧ୍ଯୈସ୍ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରଂ ଚ ସମାଚରେତ୍
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ ଜଳ ସହିତ ତିନି ରେଖା ଲଗାଯିବ; ତାପରେ ଜଳ ବିନା, ମଧ୍ୟମ, ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ତରଜନୀ ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ଏହା କରାଯିବ।
ମୂର୍ଧ୍ନି ଚୈଵ ଲଲାଟେ ଚ କର୍ଣେ କଣ୍ଠେ ତଥୈଵ ଚ । ହୃଦଯେ ଚୈଵ ବାହ୍ଵୋଶ୍ଚ ନ୍ଯାସସ୍ଥାନଂ ହି ଚୋଚ୍ଯତେ
ମୁଣ୍ଡ, କପାଳ, କାନ, କଣ୍ଠ, ହୃଦୟ ଓ ବାହୁ—ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଲଗାଇବା ପାଇଁ କୁହାଯାଏ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗୁଲୈର୍ନ୍ଯସେନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ପ୍ରାସାଦେନ ତୁ ମନ୍ତ୍ରତଃ । ତ୍ର୍ଯଙ୍ଗୁଲୈର୍ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଭାଲେ ଶିରୋମନ୍ତ୍ରେଣ ଦେଶିକଃ
ପାଞ୍ଚଟି ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍। ତିନି ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ଶିର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି କପାଳରେ ଲଗାଇବା ଦରକାର।
ସଦ୍ଯେନ ଦକ୍ଷିଣେ କର୍ଣେ ଵାମଦେଵେନ ଵାମତଃ । ଅଘୋରେଣ ତୁ କଣ୍ଠେ ଚ ମଧ୍ଯାଙ୍ଗୁଲ୍ଯା ସ୍ପୃଶେଦ୍ବୁଧଃ
ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ର ଦକ୍ଷିଣ କାନରେ, ବାମଦେବ ମନ୍ତ୍ର ବାମ କାନରେ, ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ର କଣ୍ଠରେ, ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍।
ହୃଦଯଂ ହୃଦଯେନୈଵ ତ୍ରିଭିରଙ୍ଗୁଲିଭିଃ ସ୍ପୃଶେତ୍ । ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଦକ୍ଷିଣେ ବାହୌ ଶିଖାମନ୍ତ୍ରେଣ ଦେଶିକଃ
ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତିନି ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ହୃଦୟ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେଶିକ ଶିଖା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଡାହାଣ ବାହୁରେ ଲଗାଇବେ।
ଵାମବାହୌ ନ୍ଯସେଦ୍ଧୀମାନ୍କଵଚେନ ତ୍ରିଯଙ୍ଗୁଲୈଃ । ମଧ୍ଯେନ ସଂସ୍ପୃଶେନ୍ନାଭ୍ଯାମୀଶାନ ଇତି ମନ୍ତ୍ରତଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି କବଚ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତିନି ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ବାମ ବାହୁରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍। ମଧ୍ୟମ ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ନାଭି ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଈଶାନ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶାନାସ୍ତିସ୍ରୋ ରେଖା ଇତି ସ୍ମୃତାଃ । ଆଦ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମା ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ମହେଶ୍ଵରଃ
ତିନି ରେଖାକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମ ରେଖା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର, ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, ତା'ଉପରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର।
ଏକାଙ୍ଗୁଲେନ ନ୍ଯସ୍ତଂ ଯଦୀଶ୍ଵରସ୍ତତ୍ର ଦେଵତା । ଶିରୋମଧ୍ଯେ ତ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ଈଶ୍ଵରସ୍ତୁ ଲଲାଟକେ
ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ଲଗାଯାଏ, ସେଠାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେବତା ଭାବରେ ମନାଯାଏ। ମୁଣ୍ଡର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ କପାଳରେ ଈଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି।
କର୍ଣଯୋରଶ୍ଵିନୌ ଦେଵୌ ଗଣେଶସ୍ତୁ ଗଲେ ତଥା । କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚ ତଥା ଵୈଶ୍ଯଃ ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚୋଦ୍ଧୂଲନଂ ତ୍ଯଜେତ୍
କାନ ଦୁଇଟିରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ଗଳାରେ ଗଣେଶ ଅଛନ୍ତି। କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇବା ଛାଡ଼ିଦେବେ।
ସର୍ଵେଷାମନ୍ତ୍ଯଜାତୀନାଂ ମନ୍ତ୍ରେଣ ରହିତଂ ଭଵେତ୍ । (ଅଦୀକ୍ଷିତଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାମପି ମନ୍ତ୍ରଂ ଵିନା ଭଵେତ୍)
ସମସ୍ତ ନିମ୍ନଜାତି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ବିନା କରାଯିବ। ଯେଉଁମାନେ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ବିନା କରିପାରିବେ।
ଭସ୍ମଧାରଣମାହାମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଦେଵର୍ଷେ ଶୃଣୁ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭସ୍ମୋଦ୍ଧୂଲନଜଂ ଫଲମ୍ । ସରହସ୍ଯଵିଧାନଂ ଚ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦମ୍
ଭସ୍ମ ଧାରଣର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନନ କରାଯାଏ। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଦେବର୍ଷି, ଭସ୍ମ ଲଗାଇବାରୁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳେ, ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ସେସବୁ ଶୁଣ।
କପିଲାଯାଃ ଶକୃତ୍ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଗଗନେଽପତତ୍ । ନ କ୍ଲିନ୍ନଂ ନାପି କଠିନଂ ନ ଦୁର୍ଗନ୍ଧଂ ନ ଚୋଷିତମ୍
କପିଳା ଗାଈର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଗୋମୟ ଯାହା ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଛି, ଯାହା ଭିଜା ନୁହଁଏ, କଠିନ ନୁହଁଏ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ନୁହଁଏ, ଏବଂ ଶୁଖି ନୁହଁଏ, ସେଠାରୁ ନେବା ଉଚିତ୍।
ଉପର୍ଯଧଃ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗହ୍ଣୀଯାତ୍ପତିତଂ ଯଦି । ପିଣ୍ଡୀକୃତ୍ଯ ଶିଵାଗ୍ନ୍ଯାଦୌ ତତ୍କ୍ଷିପେନ୍ମୂଲମନ୍ତ୍ରିତମ୍
ଉପର ଓ ତଳ ଅଂଶ ଛାଡ଼ି, ଯାହା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛି, ତାହା ନେଇ, ଗୋଲାକାର କରି, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶିବାଗ୍ନିରେ ଦେଇବା ଉଚିତ୍।
ଆଦାଯ ଵାସସାଽଽଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଭସ୍ମାଧାନେ ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍ । ସୁକୃତେ ସୁଦୃଢେ ଶୁଦ୍ଧେ କ୍ଷାଲିତେ ପ୍ରୋକ୍ଷିତେ ଶୁଭେ
ଏହାକୁ ବାହାର କରି, କପଡ଼ା ଦେଇ ଢାକି, ଭଲ, ଦୃଢ଼, ପବିତ୍ର, ଧୋଇ, ଛିଟା ଦେଇ, ଶୁଭ ଭସ୍ମପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରେଣ ପାତ୍ରେ ଭସ୍ମ ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍ । ତୈଜସଂ ଦାରଵଂ ଚାଥ ମୃଣ୍ମଯଂ ଚୈଲମେଵ ଚ
ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଭସ୍ମକୁ ପାତ୍ରରେ ରଖିବେ—ସେଥିରେ ଧାତୁ, କାଠ, ମାଟି କିମ୍ବା କପଡ଼ାର ପାତ୍ର ଯେଉଁହେଉ।
ଅନ୍ଯଦ୍ଵା ଶୋଭନଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଭସ୍ମାଧାରଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍ । କ୍ଷୌମେ ଚୈଵାତିଶୁଦ୍ଧେ ଵା ଧନଵଦ୍ଭସ୍ମ ନିକ୍ଷିପେତ୍
ନହେଲେ, ଅନ୍ୟ ଭଲ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଭସ୍ମପାତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍। ବହୁତ ପବିତ୍ର କ୍ଷୌମ କପଡ଼ାରେ ମଧ୍ୟ ଭସ୍ମ ରଖିବା ଦରକାର।
ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଭସ୍ମ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ସ୍ଵଯଂ ଚାନୁଚରୋଽପି ଵା । ନ ଚାଯୁକ୍ତକରେ ଦଦ୍ଯାନ୍ନ ଚାଶୁଚିତଲେ କ୍ଷିପେତ୍
ଯେବେ ଯିବାକୁ ଯାଉଛି, ସେଉଁଠି ନିଜେ ବା ସହଯୋଗୀ ନେଇ ପବିତ୍ର ଭସ୍ମ ଧରିବା ଉଚିତ। ଅପବିତ୍ର ହାତରୁ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନାହିଁ କି ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ନ ସଂସ୍ପୃଶେତ୍ତୁ ନୀଚାଙ୍ଗୈର୍ନ କ୍ଷିପେନ୍ନ ଚ ଲଙ୍ଘଯେତ୍ । ତସ୍ମାଦ୍ଭସିତମାଦାଯ ଵିନିଯୁଞ୍ଜୀତ ମନ୍ତ୍ରିତମ୍
ଅପବିତ୍ର ଅଂଗରେ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନ ଫେଙ୍ଗିବା ଉଚିତ, ନ ଉପରେ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ। ତେଣୁ ଭସ୍ମ ନେଇ, ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଵିଭୂତିଧାରଣଵିଧିଃ ସ୍ମୃତିପ୍ରୋକ୍ତୋ ମଯେରିତଃ । ଯଦୀଯାଚରଣେନୈଵ ଶିଵତୁଲ୍ଯୋ ନ ସଂଶଯଃ
ଭସ୍ମ ଧାରଣ କରିବା ଯେପରି ନୀତି ଶ୍ରୁତିରେ କହାଯାଇଛି, ସେଇ ନୀତିକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି। ଏହା ଅନୁସରଣ କଲେ, କେହି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ।
ଶୈଵୈଃ ସମ୍ପାଦିତଂ ଭସ୍ମ ଵୈଦିକୈଃ ଶିଵସନ୍ନିଧୌ । ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯା ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯିତ୍ଵା ତୁ ପୂଜଯେତ୍
ଶିବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଶୈବ ବା ବେଦପାଠୀମାନେ ଯେ ଭସ୍ମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଅନୁରୋଧ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତନ୍ତ୍ରୋକ୍ତଵର୍ତ୍ମନା ସିଦ୍ଧଂ ଭସ୍ମ ତାନ୍ତ୍ରିକପୂଜକୈଃ । ଯତ୍ରକୁତ୍ରାପି ଦତ୍ତଂ ଚେତ୍ତଦ୍ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ନୈଵ ଵୈଦିକୈଃ
ଯଦି ତାନ୍ତ୍ରିକ ପୂଜକମାନେ ତନ୍ତ୍ର ଉପାୟରେ ଭସ୍ମ ସିଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଦିଅନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ବେଦମାର୍ଗୀମାନେ ନୁହେଁ।
ଶୂଦ୍ରୈଃ କାପାଲିକୈର୍ଵାଥ ପାଖଣ୍ଡୈରପରୈସ୍ତୁ ତତ୍ । ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରଂ ଧାରଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ମନସାପି ନ ଲଙ୍ଘଯେତ୍
ଯଦି ଶୂଦ୍ର, କାପାଳିକ ବା ଅନ୍ୟ କୁପଥଗାମୀ ଦେଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶ୍ରୁତ୍ଯା ଵିଧୀଯତେ ଯସ୍ମାତ୍ତତ୍ତ୍ଯାଗୀ ପତିତୋ ଭଵେତ୍ । ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରଧାରଣଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଥା ଦେହାଵଗୁଣ୍ଠନମ୍
ଯେପରି ଶ୍ରୁତିରେ ନିୟମ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଲେ ଅପତିତ ହେବ। ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଭକ୍ତି ସହିତ ଧାରଣ କରିବା ଏବଂ ଦେହ ଢାକିବା ଏହିପରି ଆବଶ୍ୟକ।
ଦ୍ଵିଜଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଧି ମନ୍ତ୍ରେଣ ତତ୍ତ୍ଯାଗୀ ପତିତୋ ଭଵେତ୍ । ଉଦ୍ଧୂଲନଂ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରଂ ଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ନୈଵାଚରନ୍ତି ଯେ
ଦ୍ୱିଜମାନେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏହି କାମ କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି, ସେ ଅପତିତ ହୁଏ। ଯେମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭସ୍ମ ଏବଂ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତିନାହିଁ—
ତେଷାଂ ନାସ୍ତି ଵିନିର୍ମୋକ୍ଷଃ ସଂସାରାଜ୍ଜନ୍ମକୋଟିଭିଃ । ଯେନ ଭସ୍ମୋକ୍ତମାର୍ଗେଣ ଧୃତଂ ନ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ମୁତାବକ ଭସ୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତିନାହିଁ।
ତସ୍ଯ ଵିଦ୍ଧି ମୁନେ ଜନ୍ମ ନିଷ୍କଲଂ ସୌକରଂ ଯଥା । ଯେଷାଂ ଵପୁର୍ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରେଣ ଵିନା ସ୍ଥିତମ୍
ହେ ମୁନି, ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ନିଷ୍ଫଳ, ଶୂକର ଭଳି। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ବିନା ଦେହ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଅର୍ଥହୀନ।
ଶ୍ମଶାନସଦୃଶଂ ତତ୍ସ୍ଯାନ୍ନ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯକୃଜ୍ଜନୈଃ । ଧିଗ୍ଭସ୍ମରହିତଂ ଭାଲଂ ଧିଗ୍ଗ୍ରାମମଶିଵାଲଯମ୍
ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଶ୍ମଶାନ ସମାନ, ପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକେ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଭସ୍ମ ନଥିବା ଲାଲାଟ ଲଜ୍ଜାଜନକ, ଶିବ ମନ୍ଦିର ନଥିବା ଗାଁ ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର।
ଧିଗନୀଶାର୍ଚନଂ ଜନ୍ମ ଧିଗ୍ଵିଦ୍ଯାମଶିଵାଶ୍ରଯାମ୍ । ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରଂ ଯେ ଵିନିନ୍ଦନ୍ତି ନିନ୍ଦନ୍ତି ଶିଵମେଵ ତେ
ଯେଉଁଠି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଜନ୍ମ ନିଷ୍ଫଳ, ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥହୀନ। ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଉପହାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଉପହାସ କରନ୍ତି।
ଧାରଯନ୍ତି ଚ ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଧାରଯନ୍ତି ତମେଵ ତେ । ଯଥା କୃଶାନୁରହିତୋ ଭୂଧରୋ ନ ଵିରାଜତେ
ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ ଶିବଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଅଗ୍ନି ବିନା ପାହାଡ଼ ଚମକେ ନାହିଁ—
ଅଶେଷସାଧନେଽପ୍ଯେଵଂ ଭସ୍ମହୀନଂ ଶିଵାର୍ଚନମ୍ । ଉଦ୍ଧୂଲନଂ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରଂ ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ନାଚରନ୍ତି ଯେ
ସେପରି ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭସ୍ମ ବିନା ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ନିଷ୍ଫଳ। ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଭସ୍ମ ଏବଂ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତିନାହିଁ—