ଏକଂ ଶିଖାଯାଂ କରଯୋର୍ଦ୍ଵାଦଶ ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ତୁ । ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶତ୍କଣ୍ଠଦେଶେ ତୁ ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଚ ମସ୍ତକେ
ଶିରର ଚୁଡ଼ିରେ ଗୋଟିଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ହାତରେ ବାରୋଟି, ଗଳାରେ ବତ୍ତିଶଟି ଏବଂ ମୁଣ୍ଡରେ ଚାଳିଶଟି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଏକୈକଂ କର୍ଣଯୋଃ ଷଟ୍ ଷଟ୍ ଵକ୍ଷସ୍ଯଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍ । ଯୋ ଧାରଯତି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷାନ୍ ରୁଦ୍ରଵତ୍ସ ତୁ ପୂଜ୍ଯତେ
ପ୍ରତ୍ୟେକ କାନରେ ଗୋଟିଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତିରେ ଛଅଟି ଏବଂ ଛାତିରେ ଏକଶଅଠ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ, ସେ ଲୋକ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ।
ମୁକ୍ତାପ୍ରଵାଲସ୍କଟିକରୌପ୍ଯଵୈଦୂର୍ଯକାଞ୍ଚନୈଃ । ସମେତାନ୍ଧାରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷାନ୍ସ ଶିଵୋ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ମୁକ୍ତା, ପ୍ରବାଳ, ଚାନ୍ଦି, ବୈଦୂର୍ୟ ଓ ସୁନା ସହିତ ଗଠିତ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧାଯାଏ, ସେ ଲୋକ ଶିବଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ।
କେଵଲାନପି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷାନ୍ଯଦ୍ଯାଲସ୍ଯାଦ୍ବିଭର୍ତି ଯଃ । ତଂ ନ ସ୍ପୃଶନ୍ତି ପାପାନି ତମାଂସୀଵ ଵିଭାଵସୁମ୍
ଯଦି କେହି କେବଳ ସାଧାରଣ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାତ୍ର ପିନ୍ଧେ, ତାହା ଆଳସ୍ୟରୁ ହେଉ, ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ପାପ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର ଅଗ୍ନିକୁ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ।
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲଯା ମନ୍ତ୍ରୋ ଜପ୍ତୋଽନନ୍ତଫଲପ୍ରଦଃ । ଯସ୍ଯାଙ୍ଗେ ନାସ୍ତି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଏକୋଽପି ବହୁପୁଣ୍ଯଦଃ
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳାରେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ଅନେକ ଫଳ ମିଳେ। ଯଦି ଦେହରେ ଗୋଟିଏ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ, ତେବେ ବହୁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ତସ୍ଯ ଜନ୍ମ ନିରର୍ଥଂ ସ୍ଯାତ୍ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରରହିତଂ ଯଥା । ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଂ ମସ୍ତକେ ଧୃତ୍ଵା ଶିରଃସ୍ନାନଂ କରୋତି ଯଃ
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ଦେହରେ ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ ହୁଏ, ଯେପରି ତିଳକ ନଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଜନ୍ମ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ମୁଣ୍ଡରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧି ଶିର ଧୋଇଯାଏ—
ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନଫଲଂ ତସ୍ଯ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଏକଵକ୍ତ୍ରଃ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ର ଏକାଦଶମୁଖାଃ ପରେ
ସେ ଲୋକ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ—ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କେତେକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଗୋଟିଏ ମୁଖ, କେତେକ ପାଞ୍ଚ ମୁଖ, ଆଉ କେତେକ ଏଗାର ମୁଖ ଥାଏ।
ଚତୁର୍ଦଶମୁଖାଃ କେଚିଦ୍ରୁଦ୍ରାକ୍ଷା ଲୋକପୂଜିତାଃ । ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂପୂଜ୍ଯତେ ନିତ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଃ ଶଙ୍କରାତ୍ମକଃ
କେତେକ ଚୌଦ୍ଦ ମୁଖ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ହେଉଛି ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅଂଶ, ଏହାକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଦିନ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଦରିଦ୍ରଂ ଵାପି ପୁରୁଷଂ ରାଜାନଂ କୁରୁତେ ଭୁଵି । ଅତ୍ର ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ପୁରାଣଂ ମତମୁତ୍ତମମ୍
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ହୋଇପାରେ। ଏହି ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁରାତନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମତ କହିବି।
କୋସଲେଷୁ ଦ୍ଵିଜଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଗିରିନାଥ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ । ମହାଧନୀ ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ
କୋଶଳ ଦେଶରେ ଗିରିନାଥ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ସେ ବହୁତ ଧନୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ।
ଯଜ୍ଞକୃଦ୍ଦୀକ୍ଷିତସ୍ତସ୍ଯ ତନଯଃ ସୁନ୍ଦରାକୃତିଃ । ନାମ୍ନା ଗୁଣନିଧିଃ ଖ୍ଯାତସ୍ତରୁଣଃ କାମସୁନ୍ଦରଃ
ସେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦୀକ୍ଷିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଗୁଣନିଧି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯୁବକ, ଶୋଭାବାନ୍ ଓ କାମଦେବ ପରି ଆକର୍ଷକ ଥିଲେ।
ଗୁରୋଃ ସୁଧିଷଣସ୍ଯାଥ ପତ୍ନୀଂ ମୁକ୍ତାଵଲୀମଥ । ମୋହଯାମାସ ରୂପେଣ ଯୌଵନେନ ମଦେନ ଚ
ସେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁ ସୁଧିଷଣଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ମୁକ୍ତାବଳୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରୂପ, ଯୁବନ ଓ ଅହଂକାରରେ ମୋହିତ କରିଦେଲେ।
ସଙ୍ଗତସ୍ତୁ ତଯା ସାର୍ଧଂ କଞ୍ଚିତ୍କାଲଂ ତତୋ ଭିଯା । ଵିଷଂ ଦଦୌ ଚ ଗୁରଵେ ଯେଭେ ପଶ୍ଚାତ୍ତୁ ନିର୍ଭଯଃ
ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ କିଛି ସମୟ ରହିଲେ, ପରେ ଭୟରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବିଷ ଦେଲେ। ପରେ ସେ ନିର୍ଭୟ ହେଇଗଲେ।
ଯଦା ମାତା ପିତା କର୍ମ କିଞ୍ଚିଜ୍ଜାନାତି ଯତ୍କ୍ଷଣେ । ମାତରଂ ପିତରଂ ଚାପି ମାରଯାମାସ ତଦ୍ଵିଷାତ୍
ଯେତେବେଳେ ମାଆଁ ବାପା ତାଙ୍କର କର୍ମ ଜାଣିଗଲେ, ସେ ସେଇ ବିଷରେ ଦୁହେଁ ମାଆଁ ବାପାକୁ ମାରିଦେଲେ।
ନାନାଵିଲାସଭୋଗୈଶ୍ଚ ଜାତେ ଦ୍ରଵ୍ଯଵ୍ଯଯେ ତତଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଗୃହେ ଚୌର୍ଯଂ ଚକାର ସ ତଦା ଖଲଃ
ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଓ ଭୋଗବିଳାସରେ ସମସ୍ତ ଧନ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଘରରେ ଚୋରି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସୁରାପାନମଦୋନ୍ମତ୍ତସ୍ତଦା ଜ୍ଞାତିବହିଷ୍କୃତଃ । ଗ୍ରାମାନ୍ନିଷ୍କାସିତଃ ସର୍ଵୈସ୍ତଦା ସୋଽଭୂଦ୍ଵନେଚରଃ
ମଦ୍ୟପାନରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଜ୍ଞାତିମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହିଷ୍କୃତ କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଗ୍ରାମରୁ ତାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହିପରି ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ମୁକ୍ତାଵଲ୍ଯା ତଯା ସାର୍ଧଂ ଜଗାମ ଗହନଂ ଵନମ୍ । ମାର୍ଗେ ସ୍ଥିତୋ ଦ୍ରଵ୍ଯଲୋଭାଜ୍ଜଘାନ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ବହୂନ୍
ସେ ମୁକ୍ତାମାଳା ସହିତ ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲା। ରାସ୍ତାରେ ଦଣ୍ଡାଇ, ଧନଲୋଭରେ ବହୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲା।
ଏଵଂ ବହୁଗତେ କାଲେ ମମାର ସ ତଦାଧମଃ । ନେତୁଂ ତଂ ଯମଦୂତାଶ୍ଚ ସମାଜଗ୍ମୁଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଏଭଳି ବହୁ ସମୟ କଟିଗଲାପରେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଟିଏ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। ତାକୁ ନେବାକୁ ଯମର ଦୂତମାନେ ହଜାରେ ଆସିଲେ।
ଶିଵଲୋକାଚ୍ଛିଵଗଣାସ୍ତଥୈଵ ଚ ସମାଗତାଃ । ତଯୋଃ ପରସ୍ପରଂ ଵାଦୋ ବଭୂଵ ଗିରିଜାସୁତ
ଶିବଙ୍କ ଲୋକରୁ ଶିବଙ୍କ ସେବକମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ଦୁଇପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ହେ ପାର୍ବତୀନନ୍ଦନ।
ଯମଦୂତାସ୍ତଦା ପ୍ରୋଚୁଃ ପୁଣ୍ଯମସ୍ଯ କିମସ୍ତି ହି । ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ସେଵକାଃ ଶମ୍ଭୋର୍ଯଦ୍ଯେନଂ ନେତୁମିଚ୍ଛଥ
ତେବେ ଯମଦୂତମାନେ କହିଲେ, 'ଏହାର କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି? ଯଦି ତୁମେ ଏହାକୁ ନେବାକୁ ଚାହ, ଶିବଙ୍କ ସେବକମାନେ କହନ୍ତୁ।'
ଶିଵଦୂତାସ୍ତଦା ପ୍ରୋଚୁରଯଂ ଯସ୍ମିନ୍ସ୍ଥଲେ ମୃତଃ । ଦଶହସ୍ତାଦଧୋ ଭୂମେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷସ୍ତତ୍ର ଚାସ୍ତି ହି
ତେବେ ଶିବଦୂତମାନେ କହିଲେ, 'ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ସେଠାରୁ ଦଶ ହସ୍ତ ତଳେ ଭୂମିରେ ଏକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଅଛି।'
ତତ୍ପ୍ରଭାଵେଣ ହେ ଦୂତା ନେଷ୍ଯାମଃ ଶିଵସନ୍ନିଧିମ୍ । ତତୋ ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ଦିଵ୍ଯରୂପଧରୋ ଦ୍ଵିଜଃ
'ସେଇ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ଶକ୍ତିରେ, ହେ ଦୂତମାନେ, ଆମେ ଏହାକୁ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ନେଇଯିବା।' ତାପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦେବ ରଥରେ ଚଢିଲେ।
ଗତୋ ଗୁଣନିଧିର୍ଦୂତୈଃ ସହିତଃ ଶଙ୍କରାଲଯମ୍ । ଇତି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଥିତଂ ତଵ ସୁଵ୍ରତ
ସେ ଦୂତମାନେ ସହିତ ଗୁଣମୟ ଲୋକ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହିପରି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହିମା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି, ହେ ସୁବ୍ରତ।
ଏଵଂ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମହିମା ସମାସାତ୍କଥିତୋ ମଯା । ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯକରୋ ମହାପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରଦଃ
ଏହିପରି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହିମାକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହିଛି। ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ ଓ ବଡ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦିଏ।
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଏଵଂ ନାରଦ ଷଡ୍ଵକ୍ତ୍ରୋ ଗିରିଶେନ ଵିବୋଧିତଃ । ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମହିମାନଂ ଚ ଜ୍ଞାତ୍ଵାସୀତ୍ସ କୃତାର୍ଥକଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏପରି ନାରଦ, ଷଡ୍ମୁଖଙ୍କୁ ଗିରିଶେଶ୍ୱର ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ। ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହିମା ଜାଣି ସେ ସଫଳ ହେଲେ।
ଇତ୍ଥଂ ଭୂତାନୁଭାଵୋଽଯଂ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷୋ ଵର୍ଣିତୋ ମଯା । ସଦାଚାରପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଶୃଣୁ ଚାନ୍ଯତ୍ସମାହିତଃ
ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ବର୍ଣ୍ଣନା ମୁଁ କରିଛି। ଏବେ ନୀତି ନିମନ୍ତେ ଆଉ ଏକ କଥା ଶୁଣ, ମନ ଦେଇ।
ଯଥା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମହିମା ଵର୍ଣିତୋଽନନ୍ତପୁଣ୍ଯଦଃ । ଲକ୍ଷଣଂ ମନ୍ତ୍ରଵିନ୍ଯାସଂ ତଥାହଂ ଵର୍ଣଯାମି ତେ
ଯେପରି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ଅନନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା, ସେପରି ତାହାର ଲକ୍ଷଣ ଓ ମନ୍ତ୍ର ବିନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଲକ୍ଷଂ ତୁ ଦର୍ଶନାତ୍ଯୁଣ୍ଯଂ କୋଟିସ୍ତତ୍ସ୍ପର୍ଶନାଦ୍ଭଵେତ୍ । ତସ୍ଯ କୋଟିଗୁଣଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ଧାରଣାନ୍ନରଃ
କେବଳ ଦେଖିଲେ ଲକ୍ଷ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଛୁଇଁଲେ କୋଟି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଧାରଣ କଲେ ତାହାଠାରୁ ଶତ କୋଟି ଗୁଣା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଲକ୍ଷକୋଟିସହସ୍ରାଣି ଲକ୍ଷକୋଟିଶତାନି ଚ । ତଜ୍ଜପାଲ୍ଲଭତେ ପୁଣ୍ଯଂ ନରୋ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରଣାତ୍
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ଲକ୍ଷ କୋଟି ସହସ୍ର ଓ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଶତ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷାଣାଂ ତୁ ଭଦ୍ରାକ୍ଷଧାରଣାତ୍ସ୍ଯାନ୍ମହାଫଲମ୍ । ଧାତ୍ରୀଫଲପ୍ରମାଣଂ ଯଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠମେତଦୁଦାହୃତମ୍
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କଲେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାତ୍ରୀଫଳ ପରି ଠୁଲା, ସେଠିକି ସର୍ବୋତ୍ତମ।