ନାକାଲମରଣଂ ତସ୍ଯ କଦାପି ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି । ସନ୍ତତିଶ୍ଚିରକାଲସ୍ଥା ଭୋଗାଃ ସର୍ଵେ ସୁଖାଦଯଃ
ତାଙ୍କୁ କେବେ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ହେବ ନାହିଁ । ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବେ, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଓ ସୁଖ ମିଳିବ ।
ସମ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତନ୍ମର୍ତ୍ଯଗୃହେ ଯଃ ସ୍ତୋତ୍ରପାଠକଃ । କିଂ ପୁନର୍ବହୁନୋକ୍ତେନ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକମ୍
ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼ୁଥିବା ମଣିଷଙ୍କ ଘରେ ଏମିତି ଫଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ । ଅଧିକ କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ — ଏହି ସ୍ତୁତି ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ ।
ଏତସ୍ଯ ପଠନାନୄଣାଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତୀ ନ ଦୂରତଃ । ଦେଵା ଭଵତ୍ସୁ ଯଦ୍ଦୁଃଖଂ କଥ୍ଯତାଂ ତଦସଂଶଯମ୍
ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼ିଲେ ଲୋକମାନେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁକୁ ଦୂର ନୁହଁନ୍ତି । ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେମାନେ ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବୁଛ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ କହ ।
ନାଶଯାମି ନ ସନ୍ଦେହଶ୍ଚାତ୍ର କାର୍ଯୋଽଣୁରେଵ ଚ । ଏଵଂ ଶ୍ରୀଭଗଵଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ଦିଵୌକସଃ । ପ୍ରସନ୍ନମନସଃ ସର୍ଵେ ପୁନରୂଚୁର୍ଵୃଷାକପିମ୍
ମୁଁ ସେ ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱନ କରିଦେବି — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ । ଏପରି ଭଗବାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପୁଣି ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯାଶ୍ଵାସନଵର୍ଣନମ୍ ସୂତ ଉଵାଚ ଶ୍ରୀଶସ୍ଯ ଵଚନାଦ୍ଦେଵାଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ହି । ପ୍ରସନ୍ନମନସୋ ଭୂତ୍ଵା ପୁନରେନଂ ସମୂଚିରେ
ସୂତ କହିଲେ — ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ । ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ ଦେଵଦେଵ ମହାଵିଷ୍ଣୋ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରଣ । ଵିଷ୍ଣୋ ଵିନ୍ଧ୍ଯନଗୋଽର୍କସ୍ଯ ମାର୍ଗରୋଧଂ କରୋତି ହି
ଦେବମାନେ କହିଲେ — ହେ ଦେବଦେବ, ମହାବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ରାସ୍ତା ଅଟକାଇ ଦେଉଛି ।
ତେନ ଭାନୁଵିରୋଧେନ ସର୍ଵ ଏଵ ମହାଵିଭୋ । ଅଲବ୍ଧଭୋଗଭାଗା ହି କିଂ କୁର୍ମଃ କୁତ୍ର ଯାମ ହି
ଏହିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ ହେତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆମର ଭୋଗର ଅଂଶ ପାଉନାହିଁ । ଏବେ କଣ କରିବୁ? କେଉଁଠି ଯିବୁ?
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଯା କର୍ତ୍ରୀ ସର୍ଵଜଗତାମାଦ୍ଯା ଚ କୁଲଵର୍ଧନୀ । ଦେଵୀ ଭଗଵତୀ ତସ୍ଯାଃ ପୂଜକଃ ପରମଦ୍ଯୁତିଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ — ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ଓ ବଢ଼ାଇବାଳି, ସେ ଭଗବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ଭକ୍ତ, ତାପସ୍ୟାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ,
ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ମୁନିଵର୍ଯୋଽସୌ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ସମାସତେ । ତତ୍ତେଜୋଵଞ୍ଚକୋଽଗସ୍ତ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁରୋତ୍ତମାଃ
ସେ ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଯିଏ ବାରାଣସୀରେ ବସୁଛନ୍ତି । ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ନିବାରଣ କରିବେ ।
ତଂ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଵରମଗସ୍ତ୍ଯଂ ପରମୌଜସମ୍ । ଯାଚଧ୍ଵଂ ଵିବୁଧାଃ କାଶୀଂ ଗତ୍ଵା ନିଃଶ୍ରେଯସଃ ପଦୀମ୍
ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ହେ ଦେବମାନେ, କାଶୀକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ମାଗ ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଏଵଂ ସମୁପଦିଷ୍ଟାସ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୁନା ଵିବୁଧୋତ୍ତମାଃ । ପ୍ରତୀତାଃ ପ୍ରଣତାଃ ସର୍ଵେ ଜଗ୍ମୁର୍ଵାରାଣସୀଂ ପୁରୀମ୍
ସୂତ କହିଲେ — ଏପରି ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ବାରାଣସୀ ପୁରୀକୁ ଗଲେ ।
କ୍ଷଣେନ ଵିବୁଧଶ୍ରେଷ୍ଠା ଗତ୍ଵା କାଶୀପୁରୀଂ ଶୁଭାମ୍ । ମଣିକର୍ଣୀଂ ସମାପ୍ଲୁତ୍ଯ ସଚୈଲଂ ଭକ୍ତିସଂଯୁତାଃ
କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ଶୁଭ କାଶୀପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ଘାଟରେ ପହଞ୍ଚି, ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କଲେ ।
ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ପିତୄନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନଂ ଵିଧାନତଃ । ଆଗତ୍ଯ ମୁନିଵର୍ଯସ୍ଯ ଚାଶ୍ରମଂ ପରମଂ ମହତ୍
ବିଧିମତ ଭାବରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ସେମାନେ ମହାନ ଏବଂ ପବିତ୍ର ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ।
ପ୍ରଶାନ୍ତଶ୍ଵାପଦାକୀର୍ଣଂ ନାନାପାଦପସଙ୍କୁଲମ୍ । ମଯୂରୈଃ ସାରସୈର୍ହଂସୈଶ୍ଚକ୍ରଵାକୈରୁପାଶ୍ରିତମ୍
ସେ ଆଶ୍ରମ ଶାନ୍ତ ଓ ବନ୍ୟପଶୁମାନେ ନଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା, ଏଠି ମୟୂର, ସାରସ, ହଂସ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ବସିଥିଲେ।
ମହାଵରାହୈଃ କୋଲୈଶ୍ଚ ଵ୍ଯାଘ୍ରୈଃ ଶାର୍ଦୂଲକୈରପି । ମୃଗୈ ରୁରୁଭିରତ୍ଯର୍ଥଂ ଖଡ୍ଗୈଃ ଶରଭକୈରପି
ସେଠାରେ ବଡ଼ ବନ୍ଦରା, କୋଲା, ବାଘ, ଶାର୍ଦୂଳ, ମୃଗ, ରୁରୁ ଓ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଖଡ୍ଗ ଓ ଶରଭ ମାନେ ଥିଲେ।
ସମାଶ୍ରିତଂ ପରମଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ମୁନିଵରଂ ତଦା । ଦଣ୍ଡଵତ୍ପତିତାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣେମୁଶ୍ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ଶ୍ରୀରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ; ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡି ମଣ୍ଡିଆ ହେଲେ ଓ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ ଜଯ ଦ୍ଵିଜଗଣାଧୀଶ ମାନ୍ଯ ପୂଜ୍ଯ ଧରାସୁର । ଵାତାପୀବଲନାଶାଯ ନମସ୍ତେ କୁମ୍ଭଯୋନଯେ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣଙ୍କ ଅଧିପତି, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜ୍ୟ, ତୁମକୁ ବିଜୟ ହେଉ। ହେ କୁମ୍ଭଯୋନି, ବାତାପୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ନାଶ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଲୋପାମୁଦ୍ରାପତେ ଶ୍ରୀମନ୍ମିତ୍ରାଵରୁଣସମ୍ଭଵ । ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନିଧେଽଗସ୍ତ୍ଯ ଶାସ୍ତ୍ରଯୋନେ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ହେ ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କ ପତି, ଶ୍ରୀମାନ୍, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଭଣ୍ଡାର ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଶାସ୍ତ୍ରର ମୂଳ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଯସ୍ଯୋଦଯେ ପ୍ରସନ୍ନାନି ଭଵନ୍ତ୍ଯୁଜ୍ଜ୍ଵଲଭାଂଜ୍ଯପି । ତୋଯାନି ତୋଯରାଶୀନାଂ ତସ୍ମୈ ତୁଭ୍ଯଂ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଯାହାଙ୍କ ଉଦୟରେ ସମୁଦ୍ରର ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଳମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେଠିପାଇଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
କାଶପୁଷ୍ପଵିକାସାଯ ଲଙ୍କାଵାସପ୍ରିଯାଯ ଚ । ଜଟାମଣ୍ଡଲଯୁକ୍ତାଯ ସଶିଷ୍ଯାଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
କାଶ ଫୁଲ ଫୁଟାଇବାକୁ ଯିଏ କାରଣ, ଲଙ୍କାବାସୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଯାଁହାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଜଟା ରହିଛି, ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, ସେଉଁଠି ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଜଯ ସର୍ଵାମରସ୍ତଵ୍ଯ ଗୁଣରାଶେ ମହାମୁନେ । ଵରିଷ୍ଠାଯ ଚ ପୂଜ୍ଯାଯ ସସ୍ତ୍ରୀକାଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଯିଏଁକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର, ମହାମୁନି, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୂଜ୍ୟ, ଗୃହଣୀ ସହିତ, ତୁମକୁ ବିଜୟ ଓ ନମସ୍କାର।
ପ୍ରସାଦଃ କ୍ରିଯତାଂ ସ୍ଵାମିନ୍ ଵଯଂ ତ୍ଵାଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ । ଦୁସ୍ତରାଚ୍ଛୈଲଜାଦ୍ଦୁଃଖାତ୍ପୀଡିତାଃ ପରମଦ୍ଯୁତେ
ହେ ସ୍ୱାମୀ, ଆମେ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ, ଶୈଳଜାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟର ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ, ତୁମେ ଆମପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ, ହେ ପରମ ତେଜୋମୟ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ସଂସ୍ତୁତୋଽଗସ୍ତ୍ଯୋ ମୁନିଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ । ପ୍ରାହ ପ୍ରସନ୍ନଯା ଵାଚା ଵିହସନ୍ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ଏପରି ଭାବେ ସ୍ତୁତି ହେବା ପରେ, ପରମ ଧାର୍ମିକ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି, ହସି ହସି ଦୟାଳୁ କଥାରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମୁନିରୁଵାଚ ଭଵନ୍ତଃ ପରମଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦେଵାସ୍ତ୍ରିଭୁଵନେଶ୍ଵରାଃ । ଲୋକପାଲା ମହାତ୍ମାନୋ ନିଗ୍ରହାନୁଗ୍ରହକ୍ଷମାଃ
ମୁନି କହିଲେ: ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ, ତିନି ଲୋକର ଶାସକ, ଲୋକପାଳ, ମହାତ୍ମା, ଦଣ୍ଡ ଓ କୃପା ଦେବାରେ ସମର୍ଥ।
ଯୋଽମରାଵତ୍ଯଧୀଶାନଃ କୁଲିଶଂ ଯସ୍ଯ ଚାଯୁଧମ୍ । ସିଦ୍ଧ୍ଯଷ୍ଟକଂ ଚ ଯଦ୍ଦ୍ଵାରି ସ ଶକ୍ରୋ ମରୁତାଂ ପତିଃ
ଯିଏ ଅମରାବତୀର ଅଧିପତି, ଯାହାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର କୁବଜ୍ର, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଅଷ୍ଟସିଦ୍ଧି ରହିଛି, ସେ ମରୁତମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଶକ୍ର।
ଵୈଶ୍ଵାନରଃ କୃଶାନୁର୍ହି ହଵ୍ଯକଵ୍ଯଵହୋଽନିଶମ୍ । ମୁଖଂ ସର୍ଵାମରାଣାଂ ହି ସୋଽଗ୍ନିଃ କିଂ ତସ୍ଯ ଦୁଷ୍କରମ୍
ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନି ସଦା ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ହବି ଓ କବ୍ୟ ନେଇଯାଏ; ସେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ମୁଖ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଅସମ୍ଭବ?
ରକ୍ଷୋଗଣାଧିପୋ ଭୀମଃ ସର୍ଵେଷାଂ କର୍ମସାକ୍ଷିକଃ । ଦଣ୍ଡଵ୍ଯଗ୍ରକରୋ ଦେଵଃ କିଂ ତସ୍ଯାସୁକରଂ ସୁରାଃ
ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ, ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଦେବତା, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କଠିନ, ହେ ସୁରମାନେ?
ତଥାପି ଯଦି ଦେଵେଶାଃ କାର୍ଯଂ ମଚ୍ଛକ୍ତିସିଦ୍ଧିଭୃତ୍ । ଅସ୍ତି ଚେଦୁଚ୍ଯତାଂ ଦେଵାଃ କରିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ତଥାପି, ଯଦି ଆପଣମାନେ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମୋର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କିଛି କାମ କରାଯିବା ଦରକାର, ତେବେ କହନ୍ତୁ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିବି।
ଏଵଂ ମୁନିଵରେଣୋକ୍ତଂ ନିଶମ୍ଯ ଵିବୁଧର୍ଷଭାଃ । ପ୍ରତୀତାଃ ପ୍ରଣଯୋଦ୍ଵିଗ୍ନାଃ କାର୍ଯଂ ନିଜଗଦୁର୍ନିଜମ୍
ମହାମୁନିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସ୍ନେହରେ ଚିନ୍ତିତ ଓ ଆପଣମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ କାମ କହିଲେ।
ମହର୍ଷେ ଵିନ୍ଧ୍ଯଗିରିଣା ନିରୁଦ୍ଧୋଽର୍କଵିନିର୍ଗମଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ତେନ ସଂଵିଷ୍ଟଂ ହାହାଭୂତମଚେତନମ୍
ହେ ମହାର୍ଷି, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ଅଟକିଯାଇଛି; ଏହି ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଜଡ ହୋଇଯାଇଛି।