ଆଦିତ୍ଯାସ୍ତୋଷିତା ନିତ୍ଯଂ ଦ୍ଵାଦଶାସ୍ଯେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ । ଗୋଭେଧେ ଚାଶ୍ଵମେଧେ ଚ ଯତ୍ଫଲଂ ତଦଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ସଦା ଦ୍ୱାଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ବସିଥାନ୍ତି । ଗାଁ ବିଭାଜନ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ ।
ଶୃଙ୍ଗିଣାଂ ଶସ୍ତ୍ରିଣାଂ ଚୈଵ ଵ୍ଯାଘ୍ରାଦୀନାଂ ଭଯଂ ନ ହି । ନ ଚ ଵ୍ଯାଧିଭଯଂ ତସ୍ଯ ନୈଵ ଚାଧିଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ପଶୁ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ବାଘ ଓ ଏହିପରି ଜଣ୍ତୁରୁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ । ରୋଗର ଭୟ ନାହିଁ, ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ ।
ନ ଚ କିଞ୍ଚିଦ୍ଭଯଂ ତସ୍ଯ ନ ଚ ଵ୍ଯାଧିଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ । ନ କୁତଶ୍ଚିଦ୍ଭଯଂ ତସ୍ଯ ସୁଖୀ ଚୈଵେଶ୍ଵରୋ ଭଵେତ୍
ତାଙ୍କର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ରୋଗ ମଧ୍ୟ ଆସିନଥାଏ । କୌଣସି ଦିଗରୁ ଭୟ ନାହିଁ, ସେ ସୁଖୀ ଓ ଶ୍ୱାମୀ ହୋଇଯାନ୍ତି ।
ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵମୃଗମାର୍ଜାରସର୍ପମୂଷକଦର୍ଦୁରାନ୍ । ଖରାଂଶ୍ଚ ଶ୍ଵଶୃଗାଲାଂଶ୍ଚ ହତ୍ଵା ବହୁଵିଧାନପି
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ମୃଗ, ବିଲେଇ, ସାପ, ଉନ୍ଦୁର, ବେଙ୍ଗ, ଗଧା, କୁକୁର, ଶ୍ରୁଗାଳ ଓ ଅନେକ ପଶୁ ମାରିଥିଲେ—
ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସନ୍ଦେହୋ ଵକ୍ତ୍ରଦ୍ଵାଦଶଧାରଣାତ୍ । ଵକ୍ତ୍ରତ୍ରଯୋଦଶୋ ଵତ୍ସ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷୋ ଯଦି ଲଭ୍ଯତେ
ଦ୍ୱାଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ବତ୍ସ, ତ୍ରୟୋଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମିଳିଗଲେ—
କାର୍ତିକେଯସମୋ ଜ୍ଞେଯଃ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦଃ । ରସୋ ରସାଯନଂ ଚୈଵ ତସ୍ଯ ସର୍ଵଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ଯତି
ସେ କାର୍ତିକେୟଙ୍କ ସମାନ ଭାବରେ ଜଣାଯିବେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଯାଏ । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଓ ରସ ଫଳଦାୟୀ ହୋଇଯାଏ ।
ତସ୍ଯୈଵ ସର୍ଵଭୋଗ୍ଯାନି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । ମାତରଂ ପିତରଂ ଚୈଵ ଭ୍ରାତରଂ ଵା ନିହନ୍ତି ଯଃ
ସମସ୍ତ ଭୋଗ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ରହିଛି; ଏଠାରେ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ। ଯେ କେହି ମାଆ, ବାପା କିମ୍ବା ଭାଇଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରେ—
ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଧାରଣାତ୍ତସ୍ଯ ଷଣ୍ମୁଖ । ଚତୁର୍ଦଶାସ୍ଯୋ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷୋ ଯଦି ଲଭ୍ଯେତ ପୁତ୍ରକ
ହେ ଷଣ୍ମୁଖ, ସେ ଏହାକୁ ଧାରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯଦି ଚଉଦ ମୁଖି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମିଳିଯାଏ, ହେ ପୁଅ—
ଧାରଯେତ୍ସତତଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ତସ୍ଯ ପିଣ୍ଡଃ ଶିଵସ୍ଯ ତୁ । କିଂ ମୁନେ ବହୁନୋକ୍ତେନ ଵର୍ଣନେନ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ସଦା ମୁଣ୍ଡରେ ଶିବଙ୍କ ମାଳା ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ହେ ମୁନି, ବହୁ କଥା କହିବାକୁ କି ଆବଶ୍ୟକତା?
ପୂଜ୍ଯତେ ସନ୍ତତଂ ଦେଵୈଃ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଚ ପରା ଗତିଃ । ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଏକଃ ଶିରସା ଧାର୍ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ
ସେ ସବୁବେଳେ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଷଡ୍ଵିଂଶଦ୍ଭିଃ ଶିରୋମାଲା ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଧୃଦଯେନ ତୁ । କଲାକ୍ଷୈର୍ବାହୁଵଲଯେ ଅର୍କାକ୍ଷୈର୍ମଣିବନ୍ଧନମ୍
ମୁଣ୍ଡରେ ଛବିଶଟି ମାଳା, ହୃଦୟରେ ପଞ୍ଚାଶଟି, ବାହୁରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାସା ଅନୁଯାୟୀ ମାଳା, ଏବଂ କନ୍ୟାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ମଣିବନ୍ଧ।
ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତୈର୍ମାଲା ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିଃ ଷଡାନନ । ଅଥଵା ସପ୍ତଵିଂଶତ୍ଯା କୃତ୍ଵା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲିକାମ୍
ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମିଶି ମାଳା, ଷଣ୍ମୁଖ ପାଇଁ ପଞ୍ଚାଶଟି; କିମ୍ବା ସତାଇଟି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମିଶି ମାଳା ତିଆରି କରିବା।
ଧାରଣାଦ୍ଵା ଜପାଦ୍ଵାପି ହ୍ଯନନ୍ତଂ ଫଲମଶ୍ନୁତେ । ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତୈର୍ମାଲା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷୈର୍ଧାର୍ଯତେ ଯଦି
ଏହାକୁ ପିନ୍ଧିବା କିମ୍ବା ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅସୀମ ଫଳ ମିଳେ। ଯଦି ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମିଶି ମାଳା ପିନ୍ଧାଯାଏ—
କ୍ଷଣେ କ୍ଷଣେଽଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଷଣ୍ମୁଖ । ତ୍ରିଃସପ୍ତକୁଲମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ହେ ଷଣ୍ମୁଖ, ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ସେ ସତ୍ତରି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଜପମାଲାଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଲକ୍ଷଣଂ ଜପମାଲାଯାଃ ଶୃଣୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଷଣ୍ମୁଖ । ରୁଦ୍ରାକ୍ଷସ୍ଯ ମୁଖଂ ବ୍ରହ୍ମା ବିନ୍ଦୂ ରୁଦ୍ର ଇତୀରିତଃ
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଜପମାଳା ପ୍ରଣାଳୀର ବିବରଣା। ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ହେ ଷଣ୍ମୁଖ, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ମାଳାର ଲକ୍ଷଣ କହିବି। ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା, ବିନ୍ଦୁ ହେଉଛନ୍ତି ରୁଦ୍ର।
ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁଚ୍ଛଂ ଭଵେଚ୍ଚୈଵ ଭୋଗମୋକ୍ଷଫଲପ୍ରଦମ୍ । ପଞ୍ଚଵିଂଶତିଭିଶ୍ଚାକ୍ଷୈଃ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରୈଃ ସକଣ୍ଟକୈଃ
ବିଷ୍ଣୁ ହେଉଛନ୍ତି ପୁଛ, ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ପଚିଶଟି ମଣି, ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖ ଓ କାଂଟା ସହିତ—
ରକ୍ତଵର୍ଣୈଃ ସିତୈର୍ମିଶ୍ରୈଃ କୃତରନ୍ଧ୍ରଵିଦର୍ଭିତୈଃ । ଅକ୍ଷସୂତ୍ରଂ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ଗୋପୁଚ୍ଛଵଲଯାକୃତି
ଲାଲ ଓ ସାଦା ମଣି ମିଶି, ଛିଦ୍ର ଓ ଚିହ୍ନ ସହିତ, ଗାଈର ପୁଛ ଭଳି ଆକୃତିରେ ମାଳା ଗଠନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵକ୍ତ୍ରଂ ଵକ୍ତ୍ରେଣ ସଂଯୋଜ୍ଯ ପୁଚ୍ଛଂ ପୁଚ୍ଛେନ ଯୋଜଯେତ୍ । ମେରୁମୂର୍ଧ୍ଵମୁଖଂ କୁର୍ଯାତ୍ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ନାଗପାଶକମ୍
ମୁଖକୁ ମୁଖ ସହିତ ଏବଂ ପୁଛକୁ ପୁଛ ସହିତ ଯୋଡ଼; ମେରୁ ମୁଣ୍ଡକୁ ଉପରକୁ ରଖିବା ଓ ତାହାଉପରେ ନାଗପାଶ ଦେବା।
ଏଵଂ ସଂଗ୍ରଥିତାଂ ମାଲାଂ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯିନୀମ୍ । ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଗନ୍ଧତୋଯେନ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ଚୋପରି
ଏଭଳି ଗଠିତ ମାଳା ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ପ୍ରଥମେ ସୁଗନ୍ଧି ଜଳରେ ଧୋଇବା, ପରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟରେ।
ତତଃ ଶିଵାମ୍ଭସାଽଽକ୍ଷାଲ୍ଯ ତତୋ ମନ୍ତ୍ରଗଣାନ୍ନ୍ଯସେତ୍ । ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶିଵାସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ କଵଚେନାଵଗୁଣ୍ଠଯେତ୍
ତାପରେ ଶିବଜଳରେ ଧୋଇ, ମନ୍ତ୍ରମାନେ ରଖିବା। ଶିବାସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଛୁଇଁ ରଖି, କବଚ ଦ୍ୱାରା ଢାକିବା।
ମୂଲମନ୍ତ୍ରଂ ନ୍ଯସେତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପୂର୍ଵଵତ୍କାରଯେତ୍ତଥା । ସଦ୍ଯୋଜାତାଦିଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ଯାଵଦଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍
ପରେ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ରଖି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ତେପରି କରିବା। ସଦ୍ୟୋଜାତ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିଞ୍ଚିବା।
ମୂଲମନ୍ତ୍ରଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଶୁଦ୍ଧଭୂମୌ ନିଧାଯ ଚ । ତସ୍ଯୋପରି ନ୍ଯସେତ୍ସାମ୍ବଂ ଶିଵଂ ପରମକାରଣମ୍
ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ ରଖିବା, ତାହାଉପରେ ଶିବ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାରଣକୁ ରଖିବା।
ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ଭଵେନ୍ମାଲା ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦା । ଯସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଯୋ ମନ୍ତ୍ରସ୍ତାଂ ତେନୈଵାଭିପୂଜଯେତ୍
ଏଭଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମାଳା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଯେ ଦେବତା ପାଇଁ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର, ସେଇ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା।
ମୂର୍ଧ୍ନି କଣ୍ଠେଽଥଵା କର୍ଣେ ନ୍ଯସେଦ୍ଵା ଜପମାଲିକାମ୍ । ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲଯା ଚୈଵଂ ଜପ୍ତଵ୍ଯଂ ନିଯତାତ୍ମନା
ମୁଣ୍ଡ, କଣ୍ଠ କିମ୍ବା କାନରେ ମାଳା ରଖିବା; ନିୟମିତ ମନ୍ତ୍ରଜପ ପାଇଁ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
କଣ୍ଠେ ମୂର୍ଧ୍ନି ହୃଦି ପ୍ରାନ୍ତେ କର୍ଣେ ବାହୁଯୁଗେଽଥଵା । ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରଣଂ ନିତ୍ଯଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯା ଯୁତଃ
ଗଳା, ମୁଣ୍ଡ, ହୃଦୟ, ହାତର ଶେଷ, କାନ, କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ବାହୁରେ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧନ୍ତି—
କିମତ୍ର ବହୁନୋକ୍ତେନ ଵର୍ଣନେନ ପୁନଃ ପୁନଃ । ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରଣଂ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ମାଦେତତ୍ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ଏହା ବାରମ୍ବାର କହିବାକୁ କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକ? ଏହିପରି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ସର୍ବଦା ପିନ୍ଧିବାକୁ ବଢ଼ିଆ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ।
ସ୍ନାନେ ଦାନେ ଜପେ ହୋମେ ଵୈଶ୍ଵଦେଵେ ସୁରାର୍ଚନେ । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତେ ତଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଦୀକ୍ଷାକାଲେ ଵିଶେଷତଃ
ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟା, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, ପାପ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ପିତୃକର୍ମ ଏବଂ ବିଶେଷକରି ଦୀକ୍ଷା ସମୟରେ—
ଅରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧରୋ ଭୂତ୍ଵା ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍କର୍ମ ଵୈଦିକମ୍ । କୁର୍ଵନ୍ଵିପ୍ରସ୍ତୁ ମୋହେନ ନରକେ ପତତି ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯଦି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୂଢ଼ତାରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିନାହାନ୍ତି ଏବଂ କୌଣସି ବେଦ ଆଚାର କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି।
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଂ ଧାରଯେନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି କଣ୍ଠେ ସୂତ୍ରେ କରେଽଥଵା । ସୁଵର୍ଣମଣିସମ୍ଭିନ୍ନଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ନାନ୍ଯୈର୍ଧୃତଂ ଶିଵମ୍
ମୁଣ୍ଡ, ଗଳା, ସୂତ୍ରରେ କିମ୍ବା ହାତରେ ଶୁଦ୍ଧ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ଏହା ସୁନା କିମ୍ବା ମଣି ସହିତ ମିଶାଇ ନହେଉ, ଅନ୍ୟ କେହି ପିନ୍ଧିଥିବା ନହେଉ—ଏହା ଶୁଭ।
ନାଶୁଚିର୍ଧାରଯେଦକ୍ଷଂ ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯୈଵ ଧାରଯେତ୍ । ରୁଦ୍ରାକ୍ଷତରୁସମ୍ଭୂତଵାତୋଦ୍ଭୂତତୃଣାନ୍ଯପି
ଯେଉଁମାନେ ଅଶୁଚି, ସେମାନେ କଦାପି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ପିନ୍ଧିବା ଦରକାର। ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଗଛରୁ ବାୟୁରେ ଉଡ଼ିଥିବା ଘାସ ମଧ୍ୟ—