ହାରଂ ଵା କଟକଂ ଵାପି ସୁଵର୍ଣଂ ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ରୁଦ୍ରାକ୍ଷସହିତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଧାରଯନ୍ ରୁଦ୍ରତାମିଯାତ୍
ଯଦି କୌଣସି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ସହିତ ହାର, କଟକ, କିମ୍ବା ସୁନା ଗହଣା ଭକ୍ତି ସହିତ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାନ୍ତି।
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଂ କେଵଲଂ ଵାପି ଯତ୍ର କୁତ୍ର ମହାମତେ । ସମନ୍ତ୍ରକଂ ଵା ମନ୍ତ୍ରେଣ ରହିତଂ ଭାଵଵର୍ଜିତମ୍
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯଦି କେବଳ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ, ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ଛଡା, କିମ୍ବା କୌଣସି ଭାବ ନଥିବା ବେଳେ ପିନ୍ଧାଯାଏ,
ଯୋ ଵା କୋ ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଧାରଯେଲ୍ଲଜ୍ଜଯାପି ଵା । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେ କୌଣସି ଲୋକ ଭକ୍ତି କିମ୍ବା ଲଜ୍ଜା ସହିତ ଏହା ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ପାଇଥାନ୍ତି।
ଅହୋ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମଯା ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ । ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କୁର୍ଯାଦ୍ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରଣମ୍
ଆହା! ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହିମାକୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା କରିପାରିବି ନାହିଁ; ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଉଦ୍ୟମ କରି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍ ନାରଦ ଉଵାଚ ଏଵଂଭୂତାନୁଭାଵୋଽଯଂ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷୋ ଭଵତାନଘ । ଵର୍ଣିତୋ ମହତାଂ ପୂଜ୍ଯଃ କାରଣଂ ତତ୍ର କିଂ ଵଦ
ନାରଦ କହିଲେ: ଏଭଳି ଶକ୍ତି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ଅଛି, ଯେପରିକି ଆପଣ ବର୍ଣ୍ନନା କରିଛନ୍ତି, ହେ ପାପହୀନ; ଏହାକୁ ମହାନ ଲୋକମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏହାର କାରଣ କଣ, କୃପା କରି କହନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଏଵମେଵ ପୁରା ପୃଷ୍ଟୋ ଭଗଵାନ୍ ଗିରିଶଃ ପ୍ରଭୁଃ । ଷଣ୍ମୁଖେନ ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ତଂ ଯଦୁଵାଚ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତତ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏହିପରି, ପୂର୍ବରୁ ଭଗବାନ ଗିରିଶ, ମହାପ୍ରଭୁ ରୁଦ୍ର, ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ; ଏହାକୁ ଶୁଣ।
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଶୃଣୁ ଷଣ୍ମୁଖ ତତ୍ତ୍ଵେନ କଥଯାମି ସମାସତଃ । ତ୍ରିପୁରୋ ନାମ ଦୈତ୍ଯସ୍ତୁ ପୁରାଽଽସୀତ୍ସର୍ଵଦୁର୍ଜଯଃ
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଷଣ୍ମୁଖ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ସତ୍ୟ କଥା କହିବି; ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଦାନବ ଥିଲା, ତାହାର ନାମ ଥିଲା ତ୍ରିପୁର, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ।
ଜିତାସ୍ତେନ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ବହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିଦେଵତାଃ । ସର୍ଵୈସ୍ତୁ କଥିତେ ତସ୍ମିଂସ୍ତଦାହଂ ତ୍ରିପୁରଂ ପ୍ରତି
ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେକୁ ଜିତିଥିଲା। ସମସ୍ତେ ତାହା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ, ତାପରେ ମୁଁ ତ୍ରିପୁରଙ୍କୁ କହିଲି।
ଅଚିନ୍ତଯଂ ମହାଶସ୍ତ୍ରମଘୋରାଖ୍ଯଂ ମନୋହରମ୍ । ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ଘୋରରୂପି ଯତ୍
ମୁଁ ଏକ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବନା କରିଥିଲି, ଯାହାର ନାମ ଅଘୋର, ଏହା ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଦିବ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମିଶିଥିଲେ, ଏହା ଦେହାଳି ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଜ୍ୱଳିଥିଲା।
ତ୍ରିପୁରସ୍ଯ ଵଧାର୍ଥାଯ ଦେଵାନାଂ ତାରଣାଯ ଚ । ସର୍ଵଵିଘ୍ନୋପଶମନମଘୋରାସ୍ତ୍ରମଚିନ୍ତଯମ୍
ତ୍ରିପୁରଙ୍କ ନାଶ ଓ ଦେବମାନେର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ, ମୁଁ ଅଘୋର ଅସ୍ତ୍ର ଭାବନା କରିଥିଲି, ଯାହା ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରେ।
ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ଚକ୍ଷୁରୁନ୍ମୀଲିତଂ ମଯା । ପଶ୍ଚାନ୍ମମାକୁଲାକ୍ଷିଭ୍ଯଃ ପତିତା ଜଲବିନ୍ଦଵଃ
ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଆଖି ଖୋଲି ରଖିଥିଲି; ପରେ, ମୋ ଆତଙ୍କିତ ଆଖିରୁ ଜଳବିନ୍ଦୁ ପଡିଲା।
ତତ୍ରାଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁତୋ ଜାତା ମହାରୁଦ୍ରାକ୍ଷଵୃକ୍ଷକାଃ । ମମାଜ୍ଞଯା ମହାସେନ ସର୍ଵେଷାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ସେ ଅଂଶୁରୁ ମହା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ମହାସେନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ।
ବଭୂଵୁସ୍ତେ ଚ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷା ଅଷ୍ଟତ୍ରିଂଶତ୍ପ୍ରଭେଦତଃ । ସୂର୍ଯନେତ୍ରସମୁଦ୍ଭୂତାଃ କପିଲା ଦ୍ଵାଦଶ ସ୍ମୃତାଃ
ସେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଅଠତ୍ରିଶ ପ୍ରକାରର ହେଲା; କପିଳ ରଙ୍ଗର ଦ୍ୱାଦଶ ଟି ମୋ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନେତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ବୋଲି କହାଯାଏ।
ସୋମନେତ୍ରୋତ୍ଥିତାଃ ଶ୍ଵେତାସ୍ତେ ଷୋଡଶଵିଧାଃ କ୍ରମାତ୍ । ଵହ୍ନିନେତ୍ରୋଦ୍ଭଵାଃ କୃଷ୍ଣା ଦଶ ଭେଦା ଭଵନ୍ତି ହି
ଚନ୍ଦ୍ର ନେତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶ୍ୱେତ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଛୋଡ଼େଶ ପ୍ରକାରର; ଅଗ୍ନି ନେତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କୃଷ୍ଣ ଦଶ ପ୍ରକାରର ହେବା।
ଶ୍ଵେତଵର୍ଣଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷୋ ଜାତିତୋ ବ୍ରାହ୍ମ ଉଚ୍ଯତେ । କ୍ଷାତ୍ରୋ ରକ୍ତସ୍ତଥା ମିଶ୍ରୋ ଵୈଶ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରକଃ
ଶ୍ୱେତ ରଙ୍ଗର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର କ୍ଷତ୍ରିୟ, ମିଶ୍ର ରଙ୍ଗର ବୈଶ୍ୟ, ଓ କୃଷ୍ଣ ରଙ୍ଗର ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଏକଵକ୍ତ୍ରଃ ଶିଵଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି । ଦ୍ଵିଵକ୍ତ୍ରୋ ଦେଵଦେଵ୍ଯୋ ସ୍ଯାଦ୍ଵିଵିଧଂ ନାଶଯେଦଘମ୍
ଏକ ମୁହଁ ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ସ୍ୱୟଂ ଶିବ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅଛି, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରେ; ଦୁଇ ମୁହଁ ଥିବା ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ହୋଇ, ବିଭିନ୍ନ ପାପ ନାଶ କରେ।
ତ୍ରିଵକ୍ତ୍ରସ୍ତ୍ଵନଲଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ଯାଂ ଦହତି କ୍ଷଣାତ୍ । ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଃ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ନରହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି
ତିନି ମୁହଁ ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ସ୍ୱୟଂ ଅଗ୍ନି ଭାବରେ ଅଛି, ଏହା ମହିଳା ହତ୍ୟାର ପାପକୁ ତୁରନ୍ତ ଦହିଦିଏ; ଚାରି ମୁହଁ ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ଅଛି, ଏହା ପୁରୁଷ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରେ।
ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଃ ସ୍ଵଯଂ ରୁଦ୍ରଃ କାଲାଗ୍ନିର୍ନାମ ନାମତଃ । ଅଭକ୍ଷ୍ଯଭକ୍ଷଣୋଦ୍ଭୂତୈରଗମ୍ଯାଗମନୋଦ୍ଭଵୈଃ
ପାଞ୍ଚ ମୁହଁ ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ସ୍ୱୟଂ ରୁଦ୍ର, କାଳାଗ୍ନି ନାମରେ ପରିଚିତ; ଏହା ଅନୁଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାରୁ ଓ ଅନୁଚିତ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।
ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପୈସ୍ତୁ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଧାରଣାତ୍ । ଷଡ୍ଵକ୍ତ୍ରଃ କାର୍ତିକେଯସ୍ତୁ ସ ଧାର୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣେ କରେ
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ଷଡ୍ମୁଖୀ ଯାହା କାର୍ତିକେୟଙ୍କ ଚିହ୍ନ, ସେଠିକି ପ୍ରବଳ ହାତରେ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିଭିଃ ପାପୈର୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ସପ୍ତଵକ୍ତ୍ରୋ ମହାଭାଗୋ ହ୍ଯନଙ୍ଗୋ ନାମ ନାମତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ସପ୍ତମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅନଙ୍ଗ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ତଦ୍ଧାରଣାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ହି ସ୍ଵର୍ଣସ୍ତେଯାଦିପାତକୈଃ । ଅଷ୍ଟଵକ୍ତ୍ରୋ ମହାସେନ ସାକ୍ଷାଦ୍ଦେଵୋ ଵିନାଯକଃ
ଏହା ପିନ୍ଧିଲେ ସୁନା ଚୋରି ଭଳି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ଅଷ୍ଟମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମହାସେନ ନିଜେ, ଏହି ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ବିନାୟକ ।
ଅନ୍ତକୂଟଂ ତୂଲକୂଟଂ ସ୍ଵର୍ଣକୂଟଂ ତଥୈଵ ଚ । ଦୁଷ୍ଟାନ୍ଵଯସ୍ତ୍ରିଯଂ ଵାଥ ସଂସ୍ପୃଶଂଶ୍ଚ ଗୁରୁସ୍ତ୍ରିଯମ୍
ଅନ୍ତକୁଟ, ତୁଳାକୁଟ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣକୁଟ ଓ ଏହିପରି, ଦୁଷ୍ଟ ବଂଶର ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ପରସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଜନାନୀଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ—
ଏଵମାଦୀନି ପାପାନି ହନ୍ତି ସର୍ଵାଣି ଧାରଣାତ୍ । ଵିଘ୍ନାସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତି ଯାତି ଚାନ୍ତେ ପରଂ ପଦମ୍
ଏପରି ସମସ୍ତ ପାପ ଏହା ପିନ୍ଧିଲେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ବିଘ୍ନ ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ଶେଷରେ ଉତ୍ତମ ପଦ ମିଳେ ।
ଭଵନ୍ତ୍ଯେତେ ଗୁଣାଃ ସର୍ଵେ ହ୍ଯଷ୍ଟଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଧାରଣାତ୍ । ନଵଵକ୍ତ୍ରୋ ଭୈରଵସ୍ତୁ ଧାରଯେଦ୍ଵାମବାହୁକେ
ଅଷ୍ଟମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଆସେ । ନବମୁଖୀ ଭୈରବ ଅଟୁଟ, ଏହା ବାମ ହାତରେ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ ।
ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ମମ ତୁଲ୍ଯବଲୋ ଭଵେତ୍ । ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯାସହସ୍ରାଣି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶତାନି ଚ
ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ଏହା ପିନ୍ଧିଲେ ମୋତେ ସମାନ ଶକ୍ତି ମିଳେ । ହଜାର ଭ୍ରୂଣ ହତ୍ୟା ଓ ଶତାଧିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା—
ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରଲଯମାଯାନ୍ତି ନଵଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଧାରଣାତ୍ । ଦଶଵକ୍ତ୍ରସ୍ତୁ ଦେଵେଶଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ନବମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ ସେଗୁଡିକ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଦଶମୁଖୀ ଦେବେଶ, ଜନାର୍ଦନ ନିଜେ ।
ଗ୍ରହାଶ୍ଚୈଵ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ଵେତାଲା ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସାଃ । ପନ୍ନଗାଶ୍ଚୋପଶାମ୍ଯନ୍ତି ଦଶଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଧାରଣାତ୍
ଗ୍ରହ, ପିଶାଚ, ଭୂତ, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ଓ ସର୍ପ ଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି ।
ଵକ୍ତ୍ରୈକାଦଶରୁଦ୍ରାକ୍ଷୋ ରୁଦ୍ରୈକାଦଶକଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଶିଖାଯାଂ ଧାରଯେଦ୍ଯୋ ଵୈ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ଏକାଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର ଭାବରେ ପରିଚିତ । ଯେଉଁଠି ଶିର ଉପରେ ପିନ୍ଧିଥାଏ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଶୁଣ ।
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରସ୍ଯ ଵାଜପେଯଶତସ୍ଯ ଚ । ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରସ୍ଯ ସମ୍ଯଗ୍ଦତ୍ତସ୍ଯ ଯତ୍ଫଲମ୍
ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ, ଶତ ଵାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ ଓ ଶତ ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ—
ତତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ଶୀଘ୍ରଂ ଵକ୍ତ୍ରୈକାଦଶଧାରଣାତ୍ । ଦ୍ଵାଦଶାସ୍ଯସ୍ଯ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷସ୍ଯୈଵ କର୍ଣେ ତୁ ଧାରଣାତ୍
ଏକାଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ ସେଠି ଫଳ ଶୀଘ୍ର ମିଳେ । ଦ୍ୱାଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ କାନରେ ପିନ୍ଧିଲେ—