ମହାଵିଷ୍ଣୋ ଧ୍ରୁଵେଶାଦ୍ଯ ଜଗଦୁତ୍ପତ୍ତିକାରଣ । ମତ୍ସ୍ଯାଵତାରେ ଵେଦାନାମୁଦ୍ଧାରାଧାରରୂପକ
ମହାବିଷ୍ଣୁ, ଧ୍ରୁବଙ୍କର ନାଥ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ, ତୁମେ ମତ୍ସ୍ୟ ଅବତାରରେ ବେଦମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ସତ୍ଯଵ୍ରତ ଧରାଧୀଶ ମତ୍ସ୍ଯରୂପାଯ ତେ ନମଃ । ଜଯାକୂପାର ଦୈତ୍ଯାରେ ସୁରକାର୍ଯସମର୍ପକ
ସତ୍ୟବ୍ରତ, ପୃଥିବୀର ନାଥ, ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଜୟ ହେଉ, ଦାନବ ଶତ୍ରୁ, ଦେବମାନେଙ୍କର କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରୁଥିବା!
ଅମୃତାପ୍ତିକରେଶାନ କୂର୍ମରୂପାଯ ତେ ନମଃ । ଜଯାଦିଦୈତ୍ଯନାଶାର୍ଥମାଦିସୂକରରୂପଧୃକ୍
ଅମୃତ ଦେଇଥିବା ନାଥ, କୂର୍ମ ରୂପରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ପ୍ରାଚୀନ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଆଦି ସୂକର ରୂପ ନେଇଥିବା ତୁମକୁ ଜୟ!
ମହ୍ଯୁଦ୍ଧାରକୃତୋଦ୍ଯୋଗକୋଲରୂପାଯ ତେ ନମଃ । ନାରସିଂହଂ ଵପୁଃ କୃତ୍ଵା ମହାଦୈତ୍ଯଂ ଦଦାର ଯଃ
ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ କୋଳା ରୂପ ନେଇଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ନରସିଂହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମହାଦାନବକୁ ଚିରିଦେଲେ।
କରଜୈର୍ଵରଦୃପ୍ତାଙ୍ଗଂ ତସ୍ମୈ ନୃହରଯେ ନମଃ । ଵାମନଂ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯମୋହିତମ୍
ବର ପାଇ ଅହଂକାରୀ ଦାନବଙ୍କ ଦେହକୁ ତୁମର ନଖରେ ଭାଗ କରିଦେଲେ, ଏହି ନରହରିକୁ ନମସ୍କାର। ବାମନ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ଶାସନକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲେ।
ବଲିଂ ସଞ୍ଛଲଯାମାସ ତସ୍ମୈ ଵାମନରୂପିଣେ । ଦୁଷ୍ଟକ୍ଷତ୍ରଵିନାଶାଯ ସହସ୍ରକରଶତ୍ରଵେ
ବାମନ ରୂପରେ ବଳିକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲେ, ସେହି ରୂପରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହଜାର ହାତ ଥିବା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଦୁଷ୍ଟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା!
ରେଣୁକାଗର୍ଭଜାତାଯ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯାଯ ତେ ନମଃ । ଦୁଷ୍ଟରାକ୍ଷସପୌଲସ୍ତ୍ଯଶିରଶ୍ଛେଦପଟୀଯସେ
ରେଣୁକାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୂପରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଓ ପୌଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିବାରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବଳ!
ଶ୍ରୀମଦ୍ଦାଶରଥେ ତୁଭ୍ଯଂ ନମୋଽନନ୍ତକ୍ରମାଯ ଚ । କଂସଦୁର୍ଯୋଧନାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯୈଃ ପୃଥ୍ଵୀଶଲାଞ୍ଛନୈଃ
ଶ୍ରୀ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅନନ୍ତ ପଦବି ଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। କଂସ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପୃଥିବୀର ଅପମାନ ଥିଲେ,
ଭାରାକ୍ରାନ୍ତାଂ ମହୀଂ ଯୋଽସାଵୁଜ୍ଜହାର ମହାଵିଭୁଃ । ଧର୍ମଂ ସଂସ୍ଥାପଯାମାସ ପାପଂ କୃତ୍ଵା ସୁଦୂରତଃ
ପୃଥିବୀ ଭାରକ୍ରାନ୍ତ ହେବାବେଳେ, ମହାପ୍ରଭୁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ; ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ ଓ ପାପକୁ ଦୂରେ ପଠାଇଦେଲେ।
ତସ୍ମୈ କୃଷ୍ଣାଯ ଦେଵାଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ବହୁଧା ଵିଭୋ । ଦୁଷ୍ଟଯଜ୍ଞଵିଘାତାଯ ପଶୁହିଂସାନିଵୃତ୍ତଯେ
ବହୁପ୍ରକାରେ ଦେବତା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଦୁଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ କରିବା ଓ ପଶୁହତ୍ୟା ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ।
ବୌଦ୍ଧରୂପଂ ଦଧୌ ଯୋଽସୌ ତସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ତେ ନମଃ । ମ୍ଲେଚ୍ଛପ୍ରାଯେଽଖିଲେ ଲୋକେ ଦୁଷ୍ଟରାଜନ୍ଯପୀଡିତେ
ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବୌଦ୍ଧ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବତାକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଜଗତ ମ୍ଲେଚ୍ଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେବାବେଳେ,
କଲ୍କିରୂପଂ ସମାଦଧ୍ଯୌ ଦେଵଦେଵାଯ ତେ ନମଃ । ଦଶାଵତାରାସ୍ତେ ଦେଵ ଭକ୍ତାନାଂ ରକ୍ଷଣାଯ ଵୈ
ଦେବଦେବ, କଳି ଅବତାର ନେବାକୁ ଯିଅଛନ୍ତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ଦଶ ଅବତାର, ଭକ୍ତମାନେଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ହେଉଛି।
ଦୁଷ୍ଟଦୈତ୍ଯଵିଘାତାଯ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଦୁଃଖହୃତ୍ । ଜଯ ଭକ୍ତାର୍ତିନାଶାଯ ଧୃତଂ ନାରୀଜଲାତ୍ମସୁ
ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ହରିଥିବା। ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ଜୟ ହେଉ, ନାରୀ ଓ ଜଳଜ ମଧ୍ୟରେ ଅବତାର ନେଇଥିବା।
ରୂପଂ ଯେନ ତ୍ଵଯା ଦେଵ କୋଽନ୍ଯସ୍ତ୍ଵତ୍ତୋ ଦଯାନିଧିଃ । ଇତ୍ଯେଵଂ ଦେଵଦେଵେଶଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଶ୍ରୀପୀତଵାସସମ୍
ହେ ଦେବ, ଏହି ସମସ୍ତ ରୂପ ତୁମେ ନେଇଛ; ତୁମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଏ ଦୟାର ଭଣ୍ଡାର? ଏଭଳି ଦେବଦେବ, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ପ୍ରଣେମୁର୍ଭକ୍ତିସହିତାଃ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗଂ ଵିବୁଧର୍ଷଭାଃ । ତେଷାଂ ସ୍ତଵଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ଦେଵଃ ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଭକ୍ତି ସହିତ, ଦେବମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରୀର ଛୁଇଁ ନମସ୍କାର କଲେ । ସେମାନଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ପରମ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ୍
ଉଵାଚ ଵିବୁଧାନ୍ସର୍ଵାନ୍ ହର୍ଷଯଚ୍ଛ୍ରୀଗଦାଧରଃ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ - ପ୍ରସନ୍ନୋଽସ୍ମି ସ୍ତଵେନାହଂ ଦେଵାସ୍ତାପଂ ଵିମୁଞ୍ଚଥ
ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ —
ଭଵତାଂ ନାଶଯିଷ୍ଯାମି ଦୁଃଖଂ ପରମଦୁଃସହମ୍ । ଵୃଣୁଧ୍ଵଂ ଚ ଵରଂ ମତ୍ତୋ ଦେଵାଃ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍
ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି । ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେ ତୁମର ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ । ମୁଁ ତୁମେମାନଙ୍କର ଅତି ଦୁଃସହ ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱନ କରିଦେବି । ମୋଠାରୁ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, ମାଗ ।
ଦଦାମି ପରମପ୍ରୀତଃ ସ୍ତଵସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରସାଦତଃ । ଯ ଏତତ୍ପଠତେ ସ୍ତୋତ୍ରଂ କଲ୍ଯ ଉତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ
ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି — ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼ିବ,
ମଯି ଭକ୍ତିଂ ପରାଂ କୃତ୍ଵା ନ ତଂ ଶୋକଃ ସ୍ପୃଶେତ୍କଦା । ଅଲକ୍ଷ୍ମୀଃ କାଲକର୍ଣୀ ଚ ନାକ୍ରାମେତ୍ତଦ୍ଗୃହଂ ସୁରାଃ
ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ରଖି, ସେ ମଣିଷକୁ କେବେ ଦୁଃଖ ଛୁଇଁପାରିବ ନାହିଁ । ହେ ଦେବମାନେ, ଅଶୁଭ ଓ ଅପମଙ୍ଗଳ ଦେବୀ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ନୋପସର୍ଗା ନ ଵେତାଲା ନ ଗ୍ରହା ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସାଃ । ନ ରୋଗା ଵାତିକାଃ ପୈତ୍ତାଃ ଶ୍ଲେଷ୍ମସମ୍ଭଵିନସ୍ତଥା
କୌଣସି ବିଘ୍ନ, ଭୂତ-ପିଶାଚ, ଗ୍ରହ, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ, ବାତ, ପିତ୍ତ, କିମ୍ବା କଫ ଜନିତ ରୋଗ ସେଠାରେ ହେବ ନାହିଁ ।
ନାକାଲମରଣଂ ତସ୍ଯ କଦାପି ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି । ସନ୍ତତିଶ୍ଚିରକାଲସ୍ଥା ଭୋଗାଃ ସର୍ଵେ ସୁଖାଦଯଃ
ତାଙ୍କୁ କେବେ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ହେବ ନାହିଁ । ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବେ, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଓ ସୁଖ ମିଳିବ ।
ସମ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତନ୍ମର୍ତ୍ଯଗୃହେ ଯଃ ସ୍ତୋତ୍ରପାଠକଃ । କିଂ ପୁନର୍ବହୁନୋକ୍ତେନ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକମ୍
ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼ୁଥିବା ମଣିଷଙ୍କ ଘରେ ଏମିତି ଫଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ । ଅଧିକ କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ — ଏହି ସ୍ତୁତି ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ ।
ଏତସ୍ଯ ପଠନାନୄଣାଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତୀ ନ ଦୂରତଃ । ଦେଵା ଭଵତ୍ସୁ ଯଦ୍ଦୁଃଖଂ କଥ୍ଯତାଂ ତଦସଂଶଯମ୍
ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼ିଲେ ଲୋକମାନେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁକୁ ଦୂର ନୁହଁନ୍ତି । ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେମାନେ ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବୁଛ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ କହ ।
ନାଶଯାମି ନ ସନ୍ଦେହଶ୍ଚାତ୍ର କାର୍ଯୋଽଣୁରେଵ ଚ । ଏଵଂ ଶ୍ରୀଭଗଵଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ଦିଵୌକସଃ । ପ୍ରସନ୍ନମନସଃ ସର୍ଵେ ପୁନରୂଚୁର୍ଵୃଷାକପିମ୍
ମୁଁ ସେ ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱନ କରିଦେବି — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ । ଏପରି ଭଗବାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପୁଣି ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯାଶ୍ଵାସନଵର୍ଣନମ୍ ସୂତ ଉଵାଚ ଶ୍ରୀଶସ୍ଯ ଵଚନାଦ୍ଦେଵାଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ହି । ପ୍ରସନ୍ନମନସୋ ଭୂତ୍ଵା ପୁନରେନଂ ସମୂଚିରେ
ସୂତ କହିଲେ — ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ । ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ ଦେଵଦେଵ ମହାଵିଷ୍ଣୋ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରଣ । ଵିଷ୍ଣୋ ଵିନ୍ଧ୍ଯନଗୋଽର୍କସ୍ଯ ମାର୍ଗରୋଧଂ କରୋତି ହି
ଦେବମାନେ କହିଲେ — ହେ ଦେବଦେବ, ମହାବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ରାସ୍ତା ଅଟକାଇ ଦେଉଛି ।
ତେନ ଭାନୁଵିରୋଧେନ ସର୍ଵ ଏଵ ମହାଵିଭୋ । ଅଲବ୍ଧଭୋଗଭାଗା ହି କିଂ କୁର୍ମଃ କୁତ୍ର ଯାମ ହି
ଏହିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ ହେତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆମର ଭୋଗର ଅଂଶ ପାଉନାହିଁ । ଏବେ କଣ କରିବୁ? କେଉଁଠି ଯିବୁ?
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଯା କର୍ତ୍ରୀ ସର୍ଵଜଗତାମାଦ୍ଯା ଚ କୁଲଵର୍ଧନୀ । ଦେଵୀ ଭଗଵତୀ ତସ୍ଯାଃ ପୂଜକଃ ପରମଦ୍ଯୁତିଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ — ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ଓ ବଢ଼ାଇବାଳି, ସେ ଭଗବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ଭକ୍ତ, ତାପସ୍ୟାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ,
ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ମୁନିଵର୍ଯୋଽସୌ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ସମାସତେ । ତତ୍ତେଜୋଵଞ୍ଚକୋଽଗସ୍ତ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁରୋତ୍ତମାଃ
ସେ ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଯିଏ ବାରାଣସୀରେ ବସୁଛନ୍ତି । ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ନିବାରଣ କରିବେ ।
ତଂ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଵରମଗସ୍ତ୍ଯଂ ପରମୌଜସମ୍ । ଯାଚଧ୍ଵଂ ଵିବୁଧାଃ କାଶୀଂ ଗତ୍ଵା ନିଃଶ୍ରେଯସଃ ପଦୀମ୍
ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ହେ ଦେବମାନେ, କାଶୀକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ମାଗ ।