ଖଡ୍ଗଚକ୍ରଗଦାବାଣଚାପାନି ପରିଘଂ ତଥା । ଶୂଲଂ ଭୁଶୁଣ୍ଡୀଂ ଚ ଶିରଃ ଶଙ୍ଖଂ ସନ୍ଦଧତୀଂ କରୈଃ
ତାଙ୍କର ହାତରେ ତଳୱାର, ଚକ୍ର, ଗଦା, ବାଣ, ଧନୁଷ, ଲୋହା ଦଣ୍ଡ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଖପର, କଟା ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଶଂଖ ଧରିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ମହାକାଲୀଂ ତ୍ରିନଯନାଂ ନାନାଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍ । ନୀଲାଞ୍ଜନସମପ୍ରଖ୍ଯାଂ ଦଶପାଦାନନାଂ ଭଜେ
ମୁଁ ତିନି ଆଖିଅଛି, ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, କଳା ଅଞ୍ଜନ ଭଳି ଗାଢ଼ କଳା ରଙ୍ଗର, ଦଶଟି ହାତ ଓ ମୁହଁଥିବା ମହାକାଳୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ।
ମଧୁକୈଟଭନାଶାର୍ଥଂ ଯାଂ ତୁଷ୍ଟାଵାମ୍ବୁଜାସନଃ । ଏଵଂ ଧ୍ଯାଯେନ୍ମହାକାଲୀଂ କାମବୀଜସ୍ଵରୂପିଣୀମ୍
ଯିଏଁକି ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ନାଶ ପାଇଁ ପଦ୍ମାସନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ, ସେଇ ମହାକାଳୀଙ୍କୁ କାମବୀଜ ରୂପରେ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅକ୍ଷମାଲାଂ ଚ ପରଶୁଂ ଗଦେଷୁକୁଲିଶାନି ଚ । ପଦ୍ମଂ ଧନୁଷ୍କୁଣ୍ଡିକାଂ ଚ ଦଣ୍ଡଂ ଶକ୍ତିମସିଂ ତଥା
ତାଙ୍କର ହାତରେ ଅକ୍ଷମାଳା, କୁଠାର, ଗଦା, ବାଣ, ବଜ୍ର, ପଦ୍ମ, ଧନୁଷ, କୁଣ୍ଡିକା, ଦଣ୍ଡ, ଶକ୍ତି ଓ ତଳୱାର ଧରିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।
ଚର୍ମାମ୍ବୁଜଂ ତଥା ଘଣ୍ଟାଂ ସୁରାପାତ୍ରଂ ଚ ଶୂଲକମ୍ । ପାଶଂ ସୁଦର୍ଶନଂ ଚୈଵ ଦଧତୀମରୁଣପ୍ରଭାମ୍
ତାଙ୍କର ହାତରେ ଢାଲ, ପଦ୍ମ, ଘଣ୍ଟି, ମଦ ପାତ୍ର, ତ୍ରିଶୂଳ, ପାଶ ଓ ଚକ୍ର ଧରିଥିବା, ଲାଲ ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।
ରକ୍ତାମ୍ବୁଜାସନଗତାଂ ମାଯାବୀଜସ୍ଵରୂପିଣୀମ୍ । ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଭଜେଦେଵଂ ମହିଷାସୁରମର୍ଦିନୀମ୍
ଲାଲ ପଦ୍ମ ଉପରେ ବସିଥିବା, ମାୟାବୀଜ ରୂପିଣୀ, ମହିଷାସୁର ମର୍ଦ୍ଦିନୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଏଭଳି ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।
ଘଣ୍ଟାଶୂଲେ ହଲଂ ଶଙ୍ଖଂ ମୁସଲଂ ଚ ସୁଦର୍ଶନମ୍ । ଧନୁର୍ବାଣାନ୍ ହସ୍ତପଦ୍ମୈର୍ଦଧାନାଂ କୁନ୍ଦସନ୍ନିଭାମ୍
ଘଣ୍ଟି, ତ୍ରିଶୂଳ, ହଳ, ଶଂଖ, ମୁସଳ, ଚକ୍ର, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମସଦୃଶ ହାତରେ ଧରିଥିବା, କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଭଳି ଧଳା ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।
ଶୁମ୍ଭାଦିଦୈତ୍ଯସଂହର୍ତ୍ରୀଂ ଵାଣୀବୀଜସ୍ଵରୂପିଣୀମ୍ । ମହାସରସ୍ଵତୀଂ ଧ୍ଯାଯେତ୍ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଵିଗ୍ରହାମ୍
ଶୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବ ନାଶକ, ବାଣୀବୀଜ ରୂପିଣୀ, ସତ୍-ଚିତ୍-ଆନନ୍ଦ ମୂର୍ତ୍ତି ମହାସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯନ୍ତ୍ରମସ୍ଯାଃ ଶୃଣୁ ପ୍ରାଜ୍ଞ ତ୍ର୍ଯସ୍ରଂ ଷଟ୍କୋଣସଂଯୁତମ୍ । ତତୋଽଷ୍ଟଦଲପଦ୍ମଂ ଚ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିପତ୍ରକମ୍
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତାଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ର ଶୁଣ: ଏହା ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ଯାହା ଷଟ୍କୋଣ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗିତ, ତାପରେ ଏକ ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ଓ ଚବିଶିଟି ପତ୍ର ଥିବା ଚକ୍ର।
ଭୂଗୃହେଣ ସମାଯୁକ୍ତଂ ଯନ୍ତ୍ରମେଵଂ ଵିଚିନ୍ତଯେତ୍ । ଶାଲଗ୍ରାମେ ଘଟେ ଵାପି ଯନ୍ତ୍ରେ ଵା ପ୍ରତିମାସୁ ଵା
ଏହି ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଘେରା ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ଶାଳଗ୍ରାମ, ଘଡ଼ା, ଯନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରତିମା ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ହେଉ।
ବାଣଲିଙ୍ଗେଽଥଵା ସୂର୍ଯେ ଯଜେଦ୍ଦେଵୀମନନ୍ଯଧୀଃ । ଜଯାଦିଶକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତେ ପୀଠେ ଦେଵୀଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ବାଣଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ, ଜୟାଦି ଶକ୍ତି ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗିତ ଆସନରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କର।
ପୂର୍ଵକୋଣେ ସରସ୍ଵତ୍ଯା ସହିତଂ ପଦ୍ମଜଂ ଯଜେତ୍ । ଶ୍ରିଯା ସହ ହରିଂ ତତ୍ର ନୈର୍ଋତେ କୋଣକେ ଯଜେତ୍
ପୂର୍ବୋତ୍ତର କୋଣରେ ସରସ୍ୱତୀ ସହିତ ପଦ୍ମଜଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ଶ୍ରୀ ସହିତ ହରିଙ୍କୁ, ତଥା ନୈୃତ୍ୟ କୋଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଭଳି ପୂଜିବା ଦରକାର।
ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହିତଂ ଶମ୍ଭୁଂ ଵାଯୁକୋଣେ ସମର୍ଚଯେତ୍ । ଦେଵ୍ଯା ଉତ୍ତରତଃ ପୂଜ୍ଯଃ ସିଂହୋ ଵାମେ ମହାସୁରମ୍
ବାୟୁ କୋଣରେ ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସିଂହକୁ, ବାମପାଖରେ ମହାସୁରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।
ମହିଷଂ ପୂଜଯେଦନ୍ତେ ଷଟ୍କୋଣେଷୁ ଯଜେତ୍କ୍ରମାତ୍ । ନନ୍ଦଜାଂ ରକ୍ତଦନ୍ତାଂ ଚ ତଥା ଶାକମ୍ଭରୀଂ ଶିଵାମ୍
ଶେଷରେ ମହିଷକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଷଟ୍କୋଣରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ନନ୍ଦଜା, ରକ୍ତଦନ୍ତା, ଶାକମ୍ଭରୀ ଓ ଶିବାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।
ଦୁର୍ଗାଂ ଭୀମାଂ ଭ୍ରାମରୀଂ ଚ ତତୋ ଵସୁଦଲେଷୁ ଚ । ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ମାହେଶ୍ଵରୀଂ ଚୈଵ କୌମାରୀଂ ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ତଥା
ତାପରେ ପଦ୍ମର ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁର୍ଗା, ଭୀମା ଓ ଭ୍ରାମରୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ବାହାର ଦଳରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ, ମାହେଶ୍ୱରୀ, କୌମାରୀ ଓ ବୈଷ୍ଣବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।
ଵାରାହୀଂ ନାରସିଂହୀଂ ଚ ଐନ୍ଦ୍ରୀଂ ଚାମୁଣ୍ଡକାଂ ତଥା । ପୂଜଯେଚ୍ଚ ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ତତ୍ତ୍ଵପତ୍ରେଷୁ ପୂର୍ଵତଃ
ତାପରେ ବାରାହୀ, ନରସିଂହୀ, ଏନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଓ ଚାମୁଣ୍ଡାକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଏହା ପରେ ପୂର୍ବ ଦିଗର ତତ୍ତ୍ୱ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।
ଵିଷ୍ଣୁମାଯାଂ ଚେତନାଂ ଚ ବୁଦ୍ଧିଂ ନିଦ୍ରାଂ କ୍ଷୁଧାଂ ତଥା । ଛାଯାଂ ଶକ୍ତିଂ ପରାଂ ତୃଷ୍ଣାଂ ଶାନ୍ତିଂ ଜାତିଂ ଚ ଲଜ୍ଜଯା
ବିଷ୍ଣୁମାୟା, ଚେତନା, ବୁଦ୍ଧି, ନିଦ୍ରା, ଭୋକ, ଛାୟା, ଶକ୍ତି, ପରା ଶକ୍ତି, ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ଶାନ୍ତି, ଜନ୍ମ ଏବଂ ଲଜ୍ଜାଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
କ୍ଷାନ୍ତିଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ କୀର୍ତିଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୌ ଧୃତିଂ ଵୃତ୍ତିଂ ଶ୍ରୁତିଂ ସ୍ମୃତିମ୍ । ଦଯାଂ ତୁଷ୍ଟିଂ ତତଃ ପୁଷ୍ଟିଂ ମାତୃଭ୍ରାନ୍ତୀ ଇତି କ୍ରମାତ୍
ତାପରେ କ୍ଷମା, ଶ୍ରଦ୍ଧା, କୀର୍ତି, ଶ୍ରୀ, ଧୃତି, ଜୀବିକା, ଶ୍ରବଣ, ସ୍ମୃତି, ଦୟା, ସନ୍ତୋଷ, ପୁଷ୍ଟି ଏବଂ ମାତୃମୋହକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଭୂପୁରକୋଣେଷୁ ଗଣେଶଂ କ୍ଷେତ୍ରପାଲକମ୍ । ଵଟୁକଂ ଯୋଗିନୀଶ୍ଚାପି ପୂଜଯେନ୍ମତିମାନ୍ନରଃ
ତାପରେ ବେଦିର କୋଣଗୁଡିକରେ ଗଣେଶ, କ୍ଷେତ୍ରପାଳ, ବଟୁକ ଏବଂ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯାନପି ତଦ୍ବାହ୍ଯେ ଵଜ୍ରାଦ୍ଯାଯୁଧସଂଯୁତାନ୍ । ପୂଜଯେଦନଯା ରୀତ୍ଯା ଦେଵୀଂ ସାଵରଣାଂ ତତଃ
ତାହାଠାରୁ ବାହାରେ ବଜ୍ରାଦି ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ପରେ ସାବର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ରାଜୋପଚାରାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ଦଦ୍ଯାଦମ୍ବାପ୍ରତୁଷ୍ଟଯେ । ତତୋ ଜପେନ୍ନଵାର୍ଣଂ ଚ ମନ୍ତ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରାର୍ଥପୂର୍ଵକମ୍
ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ; ତାପରେ ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ତାହାର ଅର୍ଥ ସହିତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସପ୍ତଶତୀସ୍ତୋତ୍ରଂ ଦେଵ୍ଯା ଅଗ୍ରେ ତୁ ସମ୍ପଠେତ୍ । ନାନେନ ସଦୃଶଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ତାପରେ ଦେବୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସପ୍ତଶତୀ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ତୋତ୍ର ତିନି ଭୁବନରେ ନାହିଁ।
ତତଶ୍ଚାନେନ ଦେଵେଶୀଂ ତୋଷଯେତ୍ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ନରଃ । ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାମାଲଯଂ ଜାଯତେ ନରଃ
ଏଭଳି ପ୍ରତିଦିନ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷର ଆଶ୍ରୟ ହେବାକୁ ସମ୍ଭବ।
ଇତି ତେ କଥିତଂ ଵିପ୍ର ଶ୍ରୀଦୁର୍ଗାଯା ଵିଧାନକମ୍ । କୃତାର୍ଥତା ଯେନ ଭଵେତ୍ତଦେତତ୍କଥିତଂ ତଵ
ଏଭଳି ହେଲା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ମନୋକାମନା ପୂରଣ ହୁଏ—ଏହି କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ସର୍ଵେ ଦେଵା ହରିବ୍ରହ୍ମପ୍ରମୁଖା ମନଵସ୍ତଥା । ମୁନଯୋ ଜ୍ଞାନନିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ଯୋଗିନଶ୍ଚାଶ୍ରମାସ୍ତଥା
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ହରି ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ମୁଖ୍ୟ ହୋଇ, ମନୁମାନେ, ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଯୋଗୀମାନେ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ—
ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଦଯସ୍ତଥା ଦେଵ୍ଯଃ ସର୍ଵେ ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ତାଂ ଶିଵାମ୍ । ତଦୈଵ ଜନ୍ମସାଫଲ୍ଯଂ ଦୁର୍ଗାସ୍ମରଣମସ୍ତି ଚେତ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆଦି ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଶୁଭାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି; ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସ୍ମରଣ ଥିଲେ ଜନ୍ମର ସାର୍ଥକତା ନିଶ୍ଚିତ।
ଚତୁର୍ଦଶାପି ମନଵୋ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଚରଣପଙ୍କଜମ୍ । ମନୁତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଵନ୍ତଶ୍ଚ ଦେଵାଃ ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ପଦଂ ତଥା
ଚୌଦ ମନୁମାନେ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମପାଦ ଧ୍ୟାନ କରି ମନୁପଦ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି।
ତଦେତତ୍ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ରହସ୍ଯାତିରହସ୍ଯକମ୍ । ପ୍ରକୃତୀନାଂ ପଞ୍ଚକସ୍ଯ ତଦଂଶାନାଂ ଚ ଵର୍ଣନମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଅତି ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ପଞ୍ଚ ପ୍ରକୃତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଂଶମାନେ ବିଷୟରେ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତନ୍ମନୁଜୋ ନିତ୍ଯଂ ପୁରୁଷାର୍ଥଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଲଭତେ ନାତ୍ର ସନ୍ଦେହଃ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ମଯୋଦିତମ୍
ଏହି କଥା ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣିଲେ ମଣିଷ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଥାଏ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ମୁଁ କହିଛି।
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଚ୍ଚ ତାମ୍ । ଯଂ ଯଂ କାମଂ ସ୍ମରେଦ୍ଵାପି ତଂ ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ ସେ ପୁଅ ପାଉଛନ୍ତି, ଶିକ୍ଷା ଚାହାଁଥିବା ଲୋକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରନ୍ତି; ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ସେଇ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।