କୃତ୍ଵା ପଶ୍ଚାଦଷ୍ଟଦଲେ ଦକ୍ଷିଣାଵର୍ତତୋଽଗ୍ରତଃ । ମାଲାଵତୀମଗ୍ରଦଲେ ଵହ୍ନିକୋଣେ ଚ ମାଧଵୀମ୍
ଅଷ୍ଟଦଳ ଯନ୍ତ୍ରରେ, ଡାହାଣ ପଟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସାମ୍ନାରେ ମାଳାବତୀଙ୍କୁ, ଅଗ୍ନି କୋଣରେ ମାଧବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ରତ୍ନମାଲାଂ ଦକ୍ଷିଣେ ଚ ନୈର୍ଋତ୍ଯେ ତୁ ସୁଶୀଲକାମ୍ । ପଶ୍ଚାଦ୍ଦଲେ ଶଶିକଲାଂ ପୂଜଯେନ୍ମତିମାନ୍ନରଃ
ଡାହାଣ ଦଳରେ ରତ୍ନମାଳା, ନୈୃତ୍ୟ କୋଣରେ ସୁଶୀଳାକା, ପଛ ଦଳରେ ଶଶିକଳାଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ମାରୁତେ ପାରିଜାତାଂ ଚାପ୍ଯୁତ୍ତରେ ଚ ପରାଵତୀମ୍ । ଈଶାନକୋଣେ ସମ୍ପୂଜ୍ଯା ସୁନ୍ଦରୀ ପ୍ରିଯକାରିଣୀ
ବାୟୁ ଦିଗରେ ପାରିଜାତା, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପରାବତୀ, ଈଶାନ କୋଣରେ ସୁନ୍ଦରୀ ପ୍ରିୟକାରିଣୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯାଦଯସ୍ତୁ ତଦ୍ବାହ୍ଯେଽପ୍ଯାଶାପାଲାଂସ୍ତୁ ଭୂପୁରେ । ଵଜ୍ରାଦିକାନ୍ଯାଯୁଧାନି ଦେଵୀମିତ୍ଥଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଏହାର ବାହାରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଦିଗପାଳମାନେ, ବୃତ୍ତରେ ଥିବା, ବଜ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଦେଵୀଂ ସାଵରଣାଂ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈରୁପଚାରକୈଃ । ରାଜୋପଚାରସହିତୈଃ ପୂଜଯେନ୍ମତିମାନ୍ନରଃ
ତାପରେ ସାବର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର, ରାଜସମ୍ମାନ ସହିତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସ୍ତୁଵୀତ ଦେଵେଶୀଂ ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ନାମସହସ୍ରକୈଃ । ସହସ୍ରସଂଖ୍ଯଂ ଚ ଜପଂ ନିତ୍ଯଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ତାପରେ ଦେବମାନ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ହଜାର ନାମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କରିବା, ଦିନେ ହଜାର ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵୀଂ ରାଧାଂ ରାସେଶ୍ଵରୀଂ ପରାମ୍ । ସ ଭଵେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁତୁଲ୍ଯସ୍ତୁ ଗୋଲୋକଂ ଯାତି ସନ୍ତତମ୍
ଯେଉଁଯିଏ ରାଧା, ରାସ ନୃତ୍ୟର ରାଣୀଙ୍କୁ ଏପରି ପୂଜା କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ ହୁଏ ଓ ସଦା ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଯଃ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ରାଧାଜନ୍ମୋତ୍ସଵ ବୁଧଃ । କୁରୁତେ ତସ୍ଯ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରାସେଶ୍ଵରୀ ପରା
ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ରାଧାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ କରେ, ସେ ରାସ ରାଣୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଏ।
କେନଚିତ୍କାରଣେନୈଵ ରାଧା ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ । ଵୃଷଭାନୁସୁତା ଜାତା ଗୋଲୋକସ୍ଥାଯିନୀ ସଦା
କିଛି କାରଣରୁ, ବୃଷଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ ରାଧା, ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯଦିଓ ସେ ସଦା ଗୋଲୋକରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଅତ୍ରୋକ୍ତାନାଂ ତୁ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ଵର୍ଣସଂଖ୍ଯାଵିଧାନତଃ । ପୁରଶ୍ଚରଣକର୍ମୋକ୍ତଂ ଦଶାଂଶଂ ହୋମମାଚରେତ୍
ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରଶ୍ଚରଣ ବିଧିର ଦଶମାଂଶ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲୈସ୍ତ୍ରିସ୍ଵାଦୁସଂଯୁକ୍ତୈର୍ଜୁହୁଯାଦ୍ଭକ୍ତିଭାଵତଃ । ନାରଦ ଉଵାଚ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଵଦ ମୁନେ ସମ୍ଯଗ୍ଯେନ ଦେଵୀ ପ୍ରସୀଦତି
ତିନି ପ୍ରକାର ମିଠା ସହିତ ତିଳ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ନାରଦ କହିଲେ, “ମୁନିବର, ଏମିତି କେଉଁ ସ୍ତୋତ୍ର ଅଛି ଯାହା ପାଠ କଲେ ଦେବୀ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ମୋତେ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହନ୍ତୁ।”
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ନମସ୍ତେ ପରମେଶାନି ରାସମଣ୍ଡଲଵାସିନି । ରାସେଶ୍ଵରି ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣପ୍ରାଣାଧିକପ୍ରିଯେ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ, “ମହାନୀୟେଶ୍ୱରୀ, ରାସମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ରାସର ରାଣୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।”
ନମସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଜନନି ପ୍ରସୀଦ କରୁଣାର୍ଣଵେ । ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିଭିର୍ଦେଵୈର୍ଵନ୍ଦ୍ଯମାନପଦାମ୍ବୁଜେ
ତିନି ଭୁବନର ଜନନୀ, କରୁଣାର ସାଗର ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ଚରଣକମଳକୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେଇ ମା, ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ନମଃ ସରସ୍ଵତୀରୂପେ ନମଃ ସାଵିତ୍ରି ଶଙ୍କରି । ଗଙ୍ଗାପଦ୍ମାଵତୀରୂପେ ଷଷ୍ଠି ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକେ
ସରସ୍ୱତୀ ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଶଙ୍କରୀ ଭାବେ ନମନ। ଗଙ୍ଗା, ପଦ୍ମାବତୀ, ଷଷ୍ଠୀ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକା ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
ନମସ୍ତେ ତୁଲସୀରୂପେ ନମୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ଵରୂପିଣି । ନମୋ ଦୁର୍ଗେ ଭଗଵତି ନମସ୍ତେ ସର୍ଵରୂପିଣି
ତୁଳସୀ ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭାବେ ନମନ। ଦୁର୍ଗା ଭଗବତୀ ମା, ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ମୂଲପ୍ରକୃତିରୂପାଂ ତ୍ଵାଂ ଭଜାମଃ କରୁଣାର୍ଣଵାମ୍ । ସଂସାରସାଗରାଦସ୍ମାନୁଦ୍ଧରାମ୍ବ ଦଯାଂ କୁରୁ
ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଭାବେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛୁ, କରୁଣାର ସାଗର ମା। ସଂସାର ଦୁଃଖରୁ ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ, ମା, ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଯଃ ପଠେଦ୍ରାଧାଂ ସ୍ମରନ୍ନରଃ । ନ ତସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭଂ କିଞ୍ଚିତ୍କଦାଚିଚ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଦିନର ତିନି ସମୟରେ ରାଧାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ପଢ଼ନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ କେବେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ।
ଦେହାନ୍ତେ ଚ ଵସେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଗୋଲୋକେ ରାସମଣ୍ଡଲେ । ଇଦଂ ରହସ୍ଯଂ ପରମଂ ନ ଚାଖ୍ଯେଯଂ ତୁ କସ୍ଯଚିତ୍
ଦେହ ଛାଡିବାବେଳେ ସେ ସଦା ଗୋଲୋକ ରାସମଣ୍ଡଳରେ ବସିବେ। ଏହା ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ, ଏହା କାହାକୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଧୁନା ଶୃଣୁ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଦୁର୍ଗାଦେଵ୍ଯା ଵିଧାନକମ୍ । ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ପଲାଯନ୍ତେ ମହାପଦଃ
ଏବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁର୍ଗାଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି ଶୁଣ, ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଦୂରେଇଯାଏ।
ଏନାଂ ନ ଭଜତେ ଯୋ ହି ତାଦୃଙ୍ନାସ୍ତ୍ଯେଵ କୁତ୍ରଚିତ୍ । ସର୍ଵୋପାସ୍ଯା ସର୍ଵମାତା ଶୈଵୀ ଶକ୍ତିର୍ମହାଦ୍ଭୁତା
ଏଭଳି ଭାବେ ଯିଏ ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେନାହିଁ, ସେଉଁଠି କେହି ମିଳେନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ଯାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମା, ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତି, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମା।
ସର୍ଵବୁଦ୍ଧ୍ଯାଧିଦେଵୀଯମନ୍ତର୍ଯାମିସ୍ଵରୂପିଣୀ । ଦୁର୍ଗସଙ୍କଟହନ୍ତ୍ରୀତି ଦୁର୍ଗେତି ପ୍ରଥିତା ଭୁଵି
ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି। ସେଇ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା ଦୁର୍ଗା ଭାବେ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଚ ଶୈଵାନାମୁପାସ୍ଯେଯଂ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ । ମୂଲପ୍ରକୃତିରୂପା ସା ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରିଣୀ
ବୈଷ୍ଣବ ଓ ଶୈବମାନେ ସେଉଁଠି ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି। ସେ ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ରୂପ, ସୃଷ୍ଟି, ରକ୍ଷା ଓ ସଂହାର କରିଥିବା ମା।
ତସ୍ଯା ନଵାକ୍ଷରଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ମନ୍ତ୍ରୋତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍ । ଵାଗ୍ଭଵଂ ଶମ୍ଭୁଵନିତା କାମବୀଜଂ ତତଃ ପରମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ନଅ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ବାଣୀ ବୀଜ, ଶିବପତ୍ନୀ ଓ କାମବୀଜ ଅଛି।
ଚାମୁଣ୍ଡାଯୈ ପଦଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଚ୍ଚେ ଇତ୍ଯକ୍ଷରଦ୍ଵଯମ୍ । ନଵାକ୍ଷରୋ ମନୁଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଭଜତାଂ କଲ୍ପପାଦପଃ
ତାପରେ 'ଚାମୁଣ୍ଡାୟ' ଶବ୍ଦ ଓ 'ବିଚ୍ଚେ' ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ଯୋଗ ହୁଏ। ଏହି ନଅ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ସମାନ।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶାନା ଋଷଯୋଽସ୍ଯ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ । ଛନ୍ଦାଂସ୍ଯୁକ୍ତାନି ସତତଂ ଗାଯତ୍ର୍ଯୁଷ୍ଣିଗନୁଷ୍ଟୁଭଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି। ଏହାର ଛନ୍ଦ ସଦା ଗାୟତ୍ରୀ, ଉଷ୍ଣିକ୍ ଓ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍।
ମହାକାଲୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯପି ଦେଵତାଃ । ସ୍ଯାଦ୍ରକ୍ତଦନ୍ତିକାବୀଜଂ ଦୁର୍ଗା ଚ ଭ୍ରାମରୀ ତଥା
ମହାକାଳୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଦେବତା। ରକ୍ତଦନ୍ତିକା ବୀଜ, ଦୁର୍ଗା ଓ ଭ୍ରାମରୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ନନ୍ଦାଶାକମ୍ଭରୀଦେଵ୍ଯୌ ଭୀମା ଚ ଶକ୍ତଯଃ ସ୍ମୃତାଃ । ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷେଷୁ ଵିନିଯୋଗ ଉଦାହୃତଃ
ନନ୍ଦା, ଶାକମ୍ଭରୀ ଓ ଭୀମା ଏହି ଶକ୍ତି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କହାଯାଇଛି।
ଋଷିଚ୍ଛନ୍ଦୋ ଦୈଵତାନି ମୌଲୌ ଵକ୍ତ୍ରେ ହୃଦି ନ୍ଯସେତ୍ । ସ୍ତନଯୋଃ ଶକ୍ତିବୀଜାନି ନ୍ଯସେତ୍ସର୍ଵାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ଋଷି, ଛନ୍ଦ ଓ ଦେବତାମାନେ ମୁଣ୍ଡ, ମୁଁହ ଓ ହୃଦୟରେ ବିଧିମତ ରଖିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ସ୍ତନରେ ଶକ୍ତି ବୀଜ ରଖିବା ଉଚିତ।
ବୀଜତ୍ରଯୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ସର୍ଵେଣ ଚୈଵ ହି । ଷଡଙ୍ଗାନି ମନୋଃ କୁର୍ଯାଜ୍ଜାତିଯୁକ୍ତାନି ଦେଶିକଃ
ଗୁରୁ ଜଣେ ମନୁଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରର ଛଅଟି ଅଂଶ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠି ବଂଶାନୁସାରେ ତିନିଟି, ଚାରିଟି, ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ବୀଜ ଅକ୍ଷର ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।
ଶିଖାଯାଂ ଲୋଚନଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେ ଶ୍ରୁତିନାସାନନେଷୁ ଚ । ଗୁଦେ ନ୍ଯସେନ୍ମନ୍ତ୍ରଵର୍ଣାନ୍ସର୍ଵେଣ ଵ୍ଯାପକଂ ଚରେତ୍
ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ଶିର ଚୁଡ଼ା, ଦୁଇ ଆଖି, କାନ, ନାକ, ମୁହଁ ଏବଂ ଗୁଦ ଉପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପକ ଉପାସନା କରିବା ଦରକାର।